Ырчы Гулнара Кахарова

Баарын ичине катып, сабыр кылган аял гана улуу сыйга татыктуу. Кахарованын маеги

7057
(жаңыланган 15:26 29.02.2020)
Сахнада жүрөктөн чыккан, энелик жана аялдык сезимге толгон ырлардын аткаруучусу Гүлнара Кахарова кандай кыйын жагдай болбосун адам жаркылдап жүрүү керек деп эсептейт.

Кыргыз коомунда айымдардын түйшүгү артканына түйшөлгөндүгүн билдирген Гүлнара Кахарованын "Балдарым менин бакытым", "Айтпаса экен" аттуу ырларын сүйүп укпаган кыргызстандык аз.

Кыргыз коомундагы аялдардын арбыган түйшүгүнө түйшөлгөн Гүлнара Кахарова Sputnik Кыргызстан агенттигине келип, чыгармачылык, жашоо, балдар туурасында кызыктуу маек куруп кетти.

— Учурда эмне менен алек болуп жатасыз? Кандай жаңылыгыңыз бар?

— Чыгармачылыгым өз нугунда келе жатат. Меники ат чапкандай зымылдап эле кетпейт го деген ойдомун. Себеби бала-чакалуу адаммын. Убактым балдарымдан, үй-бүлөмдөн ашса, чыгармачылыкка сүңгүп кирип кетип жатам. Төрөп жаткан күндөрүмдү дагы эсепке алганда, былтыр менин чыгармачылыгыма 30 жыл болгон. Башка түшкөндү көтөрөт экенбиз. Былтыр башыман жоготуу өтүп, ошондон улам чыгармачылыгымдын 30 жылдыгын өткөрө албай калдым. Учурда кичинеден болсо да жаңы ырларды аткаруу үчүн акындар, обончулар менен иштешип, чыгармачылыктын ичинде сүңгүп жүргөн кезим деп айтсам болот.

Певица Гулнара Кахарова на радио Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Кахарова: Убактым балдарымдан, үй-бүлөмдөн ашса, чыгармачылыкка сүңгүп кирип кетип жатам

— Негизи эле жаркылдап жүрөсүз. Кайгы-капа болгондо абалдан кантип чыгасыз?

— Бирөөнүн үй-бүлөсү бирөөгө чытырман токой деп айтылат. Негизи эле адам өзү чытырман токойдой сырдуу деп ойлойм. Адам ичиндеги кайгы, көйгөйүн бирөөлөргө билдирбөө керек. Чыдап, баарын жутуу зарыл деп эсептей берем. Жакшы нерсеге эле даяр боло бербей, кээде жаман, көңүлдү чөгөргөн нерселерди да көтөрө билиш керек. Ошого да адам даяр жүрүп, каршы тура билиши зарыл. Чын эле өзүм, бир нерсеге капа болсом, ал абалдан тез чыгып кеткенге аракет кылам. "Депрессиядамын" деп жатып албайм. Анан башкаларга да ушундай кеңеш берем. "Капа болуп, депрессия болуп атам" дегендерге "антпе, шартылдап жүр, ордуңан шак тур да, өзүңдү алаксытып кет" деп көп айтам. Ордуңду алмаштырса да адамдын маанайы көтөрүлөт, жашоо өзгөрүлөт. Чөгүп кетпөөгө өзүм да аракет кылам, башкаларды да үндөп турам.

— Айрым кыз-келиндер маанайы жок кезде зергер буюм же үй оокат алып өзүн алаксыткан учурлар кездешет эмеспи. Сизчи?

— Жашыраак кезде мен да ошондой элем. "Дүнүйөкор болбо" деген сөз бар. Жалпак тил менен айтканда андайларды "дүнүйөкор" деп коёт. Материалдык нерсе үчүн сүйүнүп, аны өзүңдөн жогору койбоо керек. Мен баарына шүгүр кылып жашайм. Ал эми башкалар менден ашып, бардык жагынан шумдук болуп жаткандарга "азаматсыңар" деп ичимден кубанганды үйрөндүм. Ошондой адам эч качан чөкпөйт. Буюм сатып алып кубанган курактан өтүп кеттимби же табиятыман андай эмесминби, айтор, оокатка көп сүйүнө бербейм.

Певица Гулнара Кахарова в редакции Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Кахарова: "Капа болуп, депрессия болуп атам" дегендерге "антпе, шартылдап жүр, ордуңан шак тур да, өзүңдү алаксытып кет" деп көп айтам

— Ырларды тандаганда тексттен эмнени издейсиз?

— Ыр тандап жатканда тексттен өзүмдү издейм. Ички дүйнөмдүн айтайын деген нерсесин издейм. Эгер бир чоң ырдын ичинен жок дегенде кайырмасы жагып калган болсо, мен аны сөзсүз ырдайм. Жан дүйнөм ошол саптарга, абалга туура келип, аны эңсеп турган болсо анда тандап алам. Аткарып чыгам.

— Сөзү жагып обону көңүлгө толбой калган учурлар болот да. Анда кандай кыласыз?

— Сөзү жагып турса, "сөзүң жакшы экен, башка обон жазып бер", — дейм. Эгер андай болбосо, музыкасын тууралап бере албаса, ырдабайм. Андай ырлар көп калды. Ал эми тескерисинче обону жагып, сөзү жакпай калса анда иштешүү мүмкүн. Мага көп ырларды жөнөтүшөт. Азыр мен: "ырыңыз жакса, сизге байланышып жооп берем. Эгер жооп бербесем, анда башка аткаруучу издей бериңиз" деп ачык эле айтып калдым. Ыр дагы кийим кийгендей эле жарашыктуу болуп турушу керек. Ал да менин жашыма, басып өткөн жолума төп келип турса, мен анда элге алып чыгууга макулмун. Көп обончулар менен сүйлөштүм, сөзү жакканы менен музыкасы мен ойлогондой болбой калып жатты. "Чымчык сойсо да, касапчы сойсун" дегендей, акындардын жан-дүйнөсүн түшүнөм. Алар назик. Учурда мааниси тири укмуш ырлар ырдалып жатат. Аны акындар кантип чыдап угуп жатат билбейм. Акыркы күндөрү мындайлардан улам радио да уга албай калдым. Жакшы, жеңил ырдалган чыгармалар бар. Бирок кээ бирлеринин уйкаштыгын айтпай эле кой, эки башка маанидеги, айкалышпагандары чыгууда. Негизи үч куплет болсо да адамдын табиятын бузуп коёт. Ошол ырды угуп чоңоюп жаткандар кантет? Биздин убакта бир аз болсо да китеп окуп, поэзияга жакын чоңойгонбуз. Азыркы жаштардын китеп окубаганын, өзүмдүн эле балдарыман билем. Балдарыма: "китеп окугула, китептин жыты башка болот" десем, телефондон эле окуп аларын айтышат. Азыркылар менен биздин муундун түшүнүгү бир аз эки башкараак болуп баратат. Айта кетпесем болбос, ошол эле убакта салмактуу ырлар да бар.

— Сиз өзүңүздүн купулуңузга толгон ырды аткардым деп ойлойсузбу?

— Ырда деле көп тармак бар. "Балдарым менин бакытым" деген ырымда эненин балага төгүлгөнү, эне үчүн баланын ыйыктыгы айтылып жатат. Жашоодо андан башка да темалар көп. Сүйүү, бир туугандар, ата мекен темасы. Жалпы алып караганда, мен купулума толгон чыгармамды ырдай элекмин. Жалган сүйүүнү, жасалмалуулукту алып чыгууну каалабайм. Ырларым аркылуу жашоо чындыгын түз эле айтып бергим келет. Аны таба элекмин.

Певица Гулнара Кахарова на радио Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Кахарова: Материалдык нерсе үчүн сүйүнүп, аны өзүңдөн жогору койбоо керек

— "Айтпаса экен" деген ырыңызды көптөр сүйүп угаарын билем. Аткарган кайсы чыгармада жашооңуздун бир үзүмү түз же кыйыр чагылдырылган?

— Кыйыр эмес түз эле камтылган (күлүп). Жогоруда айткандай, ар бир аткарган чыгармада менин жашоом бар. Мен ырларыма, ырларым мага окшош. Ошондой окшоштуктар бар үчүн, ыр экөөбүз бири-бирибизди түшүнгөн үчүн, балким, алар элге жакшы жетип жаткандыр.

— Күйөөнү сыйлап, ал 2+2=7 болот десе, эки жакты карап "ооба" деш керек деп айтканыңызды уккам. Эгер аялдын сыйын күйөө баалабай койсочу?

— Аял-күйөө мамилеси өтө чоң тема. Ал маектин ушул жерин эле кыркып алышып, бири-бирине жөнөтүп, уккандар туура эмес маалымат алып калышыптыр. Ал маекти башынан аягына чейин бир саат уккан киши, менин сөзүмдү башкача түшүнөт. Анда эркектерге эмес, тескерисинче, аялзатына болгон сый-урматымды айткам. Турмушта бардык нерсе болот. Биздин апаларыбыз чыдамкайлуулугу менен үй-бүлөнү сактап келген. Көп нерсени жута билген. Керек болсо, образдуу айтканда ломду да "жутуп", түп-түз болуп туруп беришкен. Ушунун аркасынан балдар-кыздарынын урматын, жашоонун ыраатын көрүп келе жаткан апалар бар. Ушундай энелердин батасын алганга шашам. Бир тойго барсам, төрдө балпайып отурган ак жоолукчан 80 жаштагы апаны көрдүм. Тимеле нурданып отурду. Ал жаштыгында эмнени гана көргөн жок, туурабы? Ал эми балдарына, туугандарга, дос-таанышка даттана берген аял андай жерде отурбайт. Баарын ичине катып, жута билген темирдей гана аял ушундай сыйга татыктуу деп болжодум. "Кокуй, мен минтип калдым" деп жар сала берген болбойт. Элдин баары бактылуу көрүнөт. Мен да азыр укмуш бактылуу болуп көрүнүп жатамбы, ээ? Силер да бактылуу болуп көрүнгүлө. Мисалга, сиздин бактысыздыгыңыздын мага кереги жок. Менин бактысыздыгымдын сизге кереги жок. Ошондуктан бири-бирибизге көлөкө түшүрө турган маселелерибизди нары жакка эле сүрүп койгон оң го дейм. Бардык эле үйдө болот. Баары тең жутуп, бактылуу болуп көрүнөт. "Меники эле жаман, мунуку укмуш болуп жатат" деп чамына берген болбойт. Анын ичинде сенде жок арман бар экенин кайдан билесиң?

Певица Гулнара Кахарова в редакции Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Кахарова: Ыр тандап жатканда тексттен өзүмдү издейм. Ички дүйнөмдүн айтайын деген нерсесин издейм

— Кыргыз коомундагы кыз-келиндер башка аялдардан эмнеси менен айырмаланып турат?

— Биздин коомдун аялдары дүйнө жүзүндө жок деп айтар элем. Кыргызстанда көртириликтин азабын эркектер эмес, 70-80 пайыз кыз-келиндер көтөрүп жүргөнүн көрүп жүрөбүз. Башы менен эле эмес, желкеси менен да көтөрүүдө. Азыр аялдар мындай болуп калды деп сындаган менен аларда түйшүк көп. Бала төрөп баккан да, үйдүн түйшүгүн тарткан да, базарда ысык-суукта отурган да кыз-келиндер. Эркекке азыр ушунчалык жеңил болуп калды. Себеби кыргыздын аялдары өтө күчтүү болуп кетти. Муну тойдон көрүп жатам. Өз оюмду таңуулабайм, бирок бул жакшылыктан да көрүнүп жатат. Бул деген коомдун трагедиясы. Биз балдарыбызды накта эркек кылып, үй-бүлөнү багуу анын милдети экенин айтып, мойнуна жоопкерчилик жүктөп коюшубуз керек. Бүгүнкү күндө кыз-келиндер намыскөй болуп, көбүрөөк чуркап жатышат. Азыр 30 пайыз эркектер бүлөсүн мактап жаткандыр. Мектепти бүтөр менен мигрант болуп чет жакта иштөөгө кетип жатса, буга кыздардын атасы, агасы күнөөлүү. Үй-бүлөлүк көйгөйлөр өтө көп.

— Кийин балдарыңыздан эмнени көргүңүз келет?

— Ар бир эне уул-кызынын ырахатын көргүсү келет. Мен жарыкка алып келген балдарым патриот, намыскөй, ыймандуу болсо дейм. Ыйманы бар бала бар-жокко төгүлүп турат. Кабат-кабат үйдү куруп, бай болуп анан жөнсүз чыкса, анын кереги да жок. Бир тууганына да кайрымы жокторду жашоодо көрүп жатабыз. Кудайдан уул-кыздын жүрөгүнө ыйман беришин көбүрөөк сурайм.

— Сахна сулуулукту сүйөт го. Сахнада канчага чейин кармалгыңыз келет?

— Мен сахнада көпкө чейин эле жүргүм келет. Үнүм карыбаса экен дейм. Ырчымын деген адам 100 жашка чейин деле обон созуп жүрүүнү кааласа керек. Ырдын, сахнанын чеги жок. Мен да өзүмө чектөө коё элекмин. Улуу муун бизге дем-күч берет. Алардын сахнада жүргөнүн көрсөк сүйүнөбүз. Биз да кийинки муунга өрнөк болуп жатсак керек.

Певица Гулнара Кахарова на радио Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Кахарова: купулума толгон чыгармамды ырдай элекмин

— Шакиртиңиз барбы?

— Шакирт табуу оюмда жок. Менин убактым балдарыман, үй-бүлөмдөн жана чыгармачылыгымдан ашпай жатат. Жаштарга кеп-кеңешимди берип коюшум мүмкүн, бирок бирөөнү колума алып, анын жоопкерчилигин өзүмө жүктөй албайм.

— 30 жылдык чыгармачылык кечеңиз качан болот?

— Концертиме азыртан эле даярданып, "кандай кылсам, эмне кылам?" деген ойлор мээмде жүрөт. Бул үчүн күздүн бир-эки күнүн алайын деген пландарым бар. Ал учур да кудай буюруп тургандыр. Эки күн филармонияда жаңы ырларды элге тартууулап, отчёттук концерт берем. Азырынча датасы так эмес.

— Эли-журтуңузга эмне дээр элеңиз?

— Эл-журтта тынчтык болсун. Балдарыбыздын келечеги кең болсун! Алар биз көргөн кыйынчылыкты көрбөй, Кыргызстаныбыз гүлдөп өссүн. Мен ошону каалайм. Анан жакшы ырлар жаралып, мекенибизде позитив көп болсунчу.

7057
Белгилер:
ыйман, чыгармачылык, бала, маек, ырчы, Кыргызстан
Тема боюнча
Эч кимде жок бизнести биринчилерден болуп ачкам. Айдай Асангулова менен маек
Актриса Айтурган Темирова: Болотко кыйын учурда жардам бере албай калдым
Төкмө акын Эламан Келдибеков

"Бала Барпы" Эламан акын: Баткен коогасында үйдө 60тан ашык киши жашады

1436
(жаңыланган 20:10 06.05.2021)
Баткендик төкмө акын Эламан Келдибековду коомчулук “бала Барпы” деп да атап келишет. Ал Барпынын обонуна салып, айтышка улуу акындын ыкмасы менен түшөт.

Sputnik Кыргызстан агенттиги төкмө акын Эламан Келдибеков менен кабарлашып, акындын туугандарынын ал-жайын сурап, өнөр туурасында аз-маз баарлашкан элек.

Акын учурда Москва шаарында иштеп жүрөт.

— Азыр Россияда турбайсызбы?

— Мен азыр Россиянын Москва шаарында жүрөм. Абалым кудайга шүгүр, иштеп жатам. Былтыр 28-декабрда келгем. Жаңы жылды бул жактан тостум. Москвага келген себебим, иштеп, акча таап, анын үстүнө жер көрөйүн деп да ойлодум. 

— Акындык дайыма изденүүнү талап кылат эмеспи. Өнөргө убакыт табылып жатабы?

—  Бул жактагы мигранттар да мени көрүп “Бул да бизге окшоп иштегени келиптир. Өнөрү калып кетет го”, — деп ойлошот. Айрымдары ачык эле сурайт, бирок өнөр эч качан калбайт. Анткени аны атайын үйрөнүүгө болбойт эмеспи. Бул да тубаса кудайдан берилген талант. Анан жоопкерчилик жагы да бар. Заманыбыздын залкары болгон Элмирбек Иманалиевдин да шакирти болуп калдык. Бул акындык өнөрдүн алдындагы жоопкерчиликти эки эсе көбөйтөт. Муну менен катар төкмөлүктү өрчүтүп, мокотпой алып жүрүү үчүн бир гана китеп окуп, үйдө отуруу керек эмес. Үйрөнүүнүн жолдору көп, акын көз менен көрүп, кулак менен угуп, сезип да үйрөнөт. Ошол себептен бул жактан да изденүүнү токтотпой, чыгармачылык менен катар ишимди алып кетүүдөмүн десем болот.

Баткенский акын-импровизатор Эламан Келдибеков
© Фото / Нурлан Темирбек уулу
Баткендик төкмө акын Эламан Келдибековду коомчулук “бала Барпы” деп да атап келишет. Ал Барпынын обонуна салып, айтышка улуу акындын ыкмасы менен түшөт

— Баткендин кулуну болосуз. Акыркы кандуу окуя, тажиктердин кол салуусун сиз кандайча уктуңуз?

— Мен Лейлек районунун Маргун айылынан болом. Биздин айыл Арка, 60 жылдык, Максат айылдары менен чектеш. Кечээки окуялар ушул айылдарда болду. Ал айылдын тургундары биздин айылга качып келишкен экен. Коңшулардын чектеш айылдарында жашаган карапайым эл менен буга чейин алакабыз бар эле. Алар биздин базарга, биз алардыкына барып соода кылып турган кез болгон.  Ошондой эле коңшу тажиктер менен талаш-тартыш, кагылыштар мурунтан эле болуп келген. Бирок ушул жолкусунда абдан оор болду. Тажикстандын  атайын даярданганын көрдүк. Ушундай мыкаачылык менен басып кирип, тынч жаткан элдин канын төгүп, мал-мүлкүн талоонго алышты. Муну менен эле жөн калбай, кайра бизди сотко берип койгонуна аргасыз баш чайкайсың. Ушунчалык бетсиздикке ишенбей да кетет экенсиң. Кыжырым келди. 

Баткенский акын-импровизатор Эламан Келдибеков
© Фото / Нурлан Темирбек уулу
Төкмө акын Эламан Келдибеков: заманыбыздын залкары болгон Элмирбек Иманалиевдин да шакирти болуп калдык. Бул акындык өнөрдүн алдындагы жоопкерчиликти эки эсе көбөйтөт

— Ушул окуяга чейин сиз чек ара боюнча оюңузду билдирип, Камчыбек Ташиевге да жооп кайтарган ырыңыздын видеосу социалдык тармакта кенен тарап, талкуу жараткан... 

— Чек ара боюнча былтыр да социалдык тармак аркылуу кайрылуу жасагам. Быйыл да өзүңүздөр көргөндөй жогорку жакка кайрылдым. Бул, биринчиден, акындык парзым, экинчиден, ушул өлкөнүн жаранымын. Үчүнчүдөн, Баткендин баласы болгондугум үчүн чек ара темасында көбүрөөк кайрылууга туура келет. Себеби акын болуп туруп элдин үнүн айтып чыкпасам, жеткирбесем, менин эмнем акын? Бул кайрылуумду туура эле кылдым деп ойлойм. 

Ушу тапта:

“Баткендин эли баатыр эл

Таш менен коргойт чектерин.

Тажиктер бизге үйрөттү

Таш доору өтүп кеткенин”, — деген саптар келип жатат.

— Ата-энеңиз Баткендеги каргашалуу окуяда жабыркашкан жокпу, баары жакшыбы?

— Негизи абдан коркушкан экен. Кандуу окуя башталганда үйдө чек арага жакын айылдардан качып келген 60тан ашык адам жашаптыр. Азыр апам бар, атам мен беш айлык кезимде каза болуп калган. Өзүм алты бир туугандын кичүүсүмүн. Туугандарымдын бардыгы айылда турушат. Кудайга шүгүр, азыр баары тынч.

Баткенский акын-импровизатор Эламан Келдибеков во время выступления
© Фото / предоставлено общественным фондом "Айтыш"
Төкмө акын Эламан Келдибеков: устатыбыз Элмирбек Иманалиевден көп нерсе үйрөндүк. Ал кишинин өткөнүнө бир жылдан ашып калды. Бирок ушу кезге чейин устатыбыз дайыма биз менен жүргөндөй эле сезиле берет

— Сиз негизинен комуз чертпей, өзгөчө стилде ырдайсыз. Муну атайын тандап алдыңыз беле же башынан ырдоо техникаңыз ушундайбы?

— Барпы атабыздын стилинде ырдайм. Ошол себептен эл да мени “Бала Барпы”, “Жаш Барпы” деп коюшса керек. Негизинен комузу жок айтышуу комуз менен төккөнгө караганда бир аз оор. Анткени кээде эки саптын же төрт саптын ортосунда комуз чертип турууга болот. Барпы атабыздын стилинде ырдоодо тездик, ыкчам ойлонуп төгүү керек. Айтыштарымда кээде ырдап жатып эле токтоп калып, эл мени, мен элди карап туруп калган ирмемдер кездешет. Бирок мындай стилде ырдоо өзүмө жагат. Айтыштардын биринде кадимки Түгөлбай Казаков агабыз “ушинтип ырдап көрчү, сага жарашса керек” деп ушул обонду сунуштаган. Ырдап көрдүм, мага абдан жакты.

— Комуз черткенди билесизби?

— Комуз жагына келгенде элдин оозун ачырып күү черте ала турган комузчу эмесмин. Бирок акындыктын деңгээлинде чертем.

Баткенский акын-импровизатор Эламан Келдибеков во время выступления
© Фото / предоставлено Эламаном Келдибековым
Төкмө акын Эламан Келдибеков: кандуу окуя башталганда үйдө чек арага жакын айылдардан качып келген 60тан ашык адам жашаптыр

—  Айтылуу акын Элмирбек Иманалиевди устатым деп калдыңыз. Ал кишиден эмне ала алдыңыз?

—  Устатыбыз Элмирбек Иманалиевден көп нерсе үйрөндүк. Устат шакиртине эмне үйрөтүшү керек болсо, билгенинин баарын шакирттерине берип кетти деп айта алам. Ал кишинин өткөнүнө бир жылдан ашып калды. Бирок ушу кезге чейин устатыбыз дайыма биз менен жүргөндөй эле сезиле берет. Анын айткандары бүт шакирттеринин эсинде. Бизге “өнөр менен иштегиле, өнөрдү хобби эмес, кесип кылгыла” деп айткан сөздөрү бар. Менимче, бардык шакирттери устаттын ушул сөзүн жерде калтырбай, аракетин жасап өнөрдүн артына түшүп, тынбай изденип келе жатышат. Карап отурсам, жыйырмадан ашык балага төкмөлүктүн сырларын ачып берип кетиптир. Азыр алыста болсом дагы устатыбыздай болгонго, анын адамдык сапатын алып жүрүүгө аракет кылам.

— Ал жакта жүрүп төкмө акындар менен байланышты үзгөн жоксузбу?

— Төкмө акындардын баары менен мамилем жакшы. Сүйлөшүп, кабар алышып турабыз. Кечээки Баткен окуясында баары чалып, Whatsapp аркылуу жазып “үй-бүлөң тынчпы?” деп сурап турушту. Негизи устатыбыздын эң аз сүйлөгөн жана аз суроо берген шакирти мен элем (күлүп). Кээ бир адамдар акын болсо эле көп сүйлөйт деп ойлошот. Бирок мени менен иштешип же жанымда жүрүп калгандар “абдан аз сүйлөйт экенсиң, кишини зериктирип жибердиң” деп нааразы болуп калышат. Болгон мүнөзүм ошондой.

Баткенский акын-импровизатор Эламан Келдибеков в кругу коллег
© Фото / Жанылай Кекеева
Төкмө акын Эламан Келдибеков: комуз жагына келгенде элдин оозун ачырып күү черте ала турган комузчу эмесмин. Бирок акындыктын деңгээлинде чертем

— Акын кайда болсо да коомдун күрө тамырын сезе билет эмеспи. Россиядагы мигранттардын жашоосу сизге кандай таасир калтырды?

— Коомду, андагы көйгөйлөрдү көргөндө оозуңа куюлушуп ырларың келип турат. Россияда кыргыздар абдан көп экен. Досторума айтсам “пандемияга байланыштуу бул дагы азайып калганы, мындан да көп болчу” дейт. Кыргызстандагы кыргыздарга караганда иштеп, мамлекеттин сыртында жүргөн мекендештерде патриоттуулук сезим эки эсе күчтүүрөөк экен деп ойлоп калдым. Негизи Россияга жөнөп жатканда орус тилин үйрөнүп келейин деген да оюм болгон. Себеби тилди жакшы билчү эмесмин. Анан бул жакка келсем баары эле кыргыз. Дүкөнгө кирсең, таксиге түшсөң, ишке барсаң деле кыргыздар. Кыргызча эле сүйлөп жүрөм (күлүп). Жумушта бухгалтер орус кызы. Аны менен түшүнүшө албай күлкүлүү окуялар болду. 

1436
Белгилер:
Эламан Келдибеков, окуя, Мигрант, Россия, өнөр, Баткен, төкмө акын
Тема боюнча
Комузчу Бердибекова: күүлөрүн нотага түшүргөндө Нурак агай катуу толкунданган

34 жашында студент болгон Тууганбай Абдиев. Улуу акындын жашоосундагы ирмемдер

342
(жаңыланган 18:11 05.05.2021)
  • Төкмө акындын жаштарга өз өнөрүн тартуулап жаткан учуру
  • Ашыраалы Айталиев, актриса Сабира Күмүшалиева жана Тууганбай Абдиев
  • КРдин эл артисти бокс менен машыгып, көк бөрү да ойноп койчу
  • СССРдин жазуучулар союзунун мүчөсү Тууганбай Абдиев кыздары менен
  • Төкмө акын Эстебес Турсуналиев, композитор Сардарбек Жумалиев жана Тууганбай Абдиев
  • Тууганбай Абдиев 47 жыл Токтогул Сатылганов атындагы филармонияда иштеген
  • III даражадагы Манас орденинин ээси замандаштары жана сахналаштары менен
  • Ашыраалы Айталиев менен Тууганбай Абдиев шакирттеринин курчоосунда отурушат
  • Ак таңдай акын чыгармачылыгынын аркасында бир топ өлкөлөргө гастролдоп барган
  • Жубайы Эсенбүбү экөө төрт кыз, эки уулду тарбиялап өстүргөн
  • Сөз баккан инсандын Таӊшы комуз, Ыр канатында ыр жыйнактары менен эки китеби жарык көргөн
  • Тууганбай Абдиев 2008-жылы 1-декабрда узакка созулган оорудан 71 жашында кайтыш болгон
Кыргыз Республикасынын эл артисти Тууганбай Абдиев көзү тирүү болгондо быйыл 84 жашка толмок. Sputnik Кыргызстан агенттиги таланттуу инсанды эскерип, анын өмүрү жана чыгармачылыгындагы кызыктуу ирмемдерди сунуштайт.

Ак таңдай акын Тууганбай Абдиев 1937-жылы 3-майда Токтогул районунун Ничке-Сай айылында жарык дүйнөгө келген. Жаштайынан комуз чертип жамактап ырдап, өспүрүм кезинде Коргоол Досуевдин батасын алган. Эмгек жолун мектепти бүткөн соң Токтогул райондук маданият үйүнөн баштап, кийин Жалал-Абад облусундагы драма театрында эмгектенген. 24 жашында Токтогул Саьылганов атындагы Улуттук филармонияга жумушка чакыртылып, Осмонкул Бөлөбалаев, Ысмайыл Борончиевдер менен сахналаш болгон. Ал куттуу жерде 47 жыл бою иштеген.

Кыргыз Республикасынын эл артисти комузда кол ойнотуп, кара күүлөрдү да черте билген. "Чоң кербез", "Бала кербез", "Тогуз кайрык", "Мырза кербез", "Кара өзгөй", "Кер толгоо", "Ак тамак, Көк тамак", "Ак Бакай" күүлөрүн ийине жеткире ойногон. Ошондой эле "Жаныш-Байыш", "Курманбек", "Ак Мөөр" кенже эпосторун чеберчилик менен аткарып, Дооронбек Садырбаев тарткан "Махабат дастаны" көркөм тасмасында Раймалынын образын жараткан.

Эӊ кызыгы, төкмө акын 34 жашында Кыргыз мамлекеттик университетинин кыргыз тили филологиясына тапшырып, аталган ЖОЖду 39 жашында аяктаган. Кийин "Таӊшы комуз", "Ыр канатында" ыр жыйнактарын чыгарып, Жеңишбек Жумакадыр, Аалы Туткучев, Азамат Болгонбаев, Амантай Кутманалиев, Элмирбек Иманалиев, Сыймык Бейшекеевдин жол көргөзгөн устаты болгон.

Жеке жашоосунда бокс менен машыгып, көк бөрү ойноп, жубайы экөө алты баланы тарбиялап өстүрүп, 71 жашында узакка созулган оорудан улам көз жумган.

III даражадагы "Манас" орденинин ээси жөнүндө кызыктуу фактыларды Sputnik Кыргызстан агенттигинин материалынан окууга болот.

342
  • Төкмө акындын жаштарга өз өнөрүн тартуулап жаткан учуру
    © Фото / предоставлено общественным фондом "Айтыш"

    Төкмө акындын жаштарга өз өнөрүн тартуулап жаткан учуру

  • Ашыраалы Айталиев, актриса Сабира Күмүшалиева жана Тууганбай Абдиев
    © Фото / предоставлено общественным фондом "Айтыш"

    Ашыраалы Айталиев, актриса Сабира Күмүшалиева жана Тууганбай Абдиев

  • КРдин эл артисти бокс менен машыгып, көк бөрү да ойноп койчу
    © Фото / из семейного архива Абдиевых

    КРдин эл артисти бокс менен машыгып, көк бөрү да ойноп койчу

  • СССРдин жазуучулар союзунун мүчөсү Тууганбай Абдиев кыздары менен
    © Фото / предоставлено общественным фондом "Айтыш"

    СССРдин жазуучулар союзунун мүчөсү Тууганбай Абдиев кыздары менен

  • Төкмө акын Эстебес Турсуналиев, композитор Сардарбек Жумалиев жана Тууганбай Абдиев
    © Фото / из семейного архива Абдиевых

    Төкмө акын Эстебес Турсуналиев, композитор Сардарбек Жумалиев жана Тууганбай Абдиев

  • Тууганбай Абдиев 47 жыл Токтогул Сатылганов атындагы филармонияда иштеген
    © Фото / предоставлено общественным фондом "Айтыш"

    Тууганбай Абдиев 47 жыл Токтогул Сатылганов атындагы филармонияда иштеген

  • III даражадагы Манас орденинин ээси замандаштары жана сахналаштары менен
    © Фото / предоставлено общественным фондом "Айтыш"

    III даражадагы "Манас" орденинин ээси замандаштары жана сахналаштары менен

  • Ашыраалы Айталиев менен Тууганбай Абдиев шакирттеринин курчоосунда отурушат
    © Фото / из семейного архива Абдиевых

    Ашыраалы Айталиев менен Тууганбай Абдиев шакирттеринин курчоосунда отурушат

  • Ак таңдай акын чыгармачылыгынын аркасында бир топ өлкөлөргө гастролдоп барган
    © Фото / из семейного архива Абдиевых

    Ак таңдай акын чыгармачылыгынын аркасында бир топ өлкөлөргө гастролдоп барган

  • Жубайы Эсенбүбү экөө төрт кыз, эки уулду тарбиялап өстүргөн
    © Фото / из семейного архива Абдиевых

    Жубайы Эсенбүбү экөө төрт кыз, эки уулду тарбиялап өстүргөн

  • Сөз баккан инсандын Таӊшы комуз, Ыр канатында ыр жыйнактары менен эки китеби жарык көргөн
    © Фото / предоставлено общественным фондом "Айтыш"

    Сөз баккан инсандын "Таӊшы комуз", "Ыр канатында" ыр жыйнактары менен эки китеби жарык көргөн

  • Тууганбай Абдиев 2008-жылы 1-декабрда узакка созулган оорудан 71 жашында кайтыш болгон
    © Фото / предоставлено общественным фондом "Айтыш"

    Тууганбай Абдиев 2008-жылы 1-декабрда узакка созулган оорудан 71 жашында кайтыш болгон

Белгилер:
сүрөт, Тууганбай Абдиев, төкмө акын, комузчу
Тема боюнча
Элмирбектин жаштыгы, тагдыры, өксүткөн өлүмү... Акындын сүрөттө калган элеси
Гиннеске кирген биринчи кыргыз. Каскадер Кудайбергеновдун сүрөттөгү ирмемдери
Жолон Мамытовдун сүйүүсү, ырлары, бүлөсү. Акындын сүрөттө калган элеси
Кумтөр алтын кени. Архив

Сот "Кумтөр" компаниясын мамлекетке 262 млрд. сом төлөөгө милдеттендирди

88
(жаңыланган 00:20 08.05.2021)
Жергиликтүү тургундар чет өлкөлүк компания экологияга зыян келтирди деген доомат менен сотко кайрылган.

БИШКЕК, 8-май — Sputnik. Бишкектин Октябрь райондук соту "Кумтөр Голд Компани" компаниясын мамлекетке 261 миллиард 719 миллион 674 сом төлөөгө милдеттендирди. Бул тууралуу Жогорку соттун маалымат кызматы кабарлады.

Сот "Кумтөр Голд Компани" ишканасынын Кумтөр кенин иштетүүдөн чыккан калдыктарды Давыдов жана Лысый мөңгүлөрүнө жыйып келгенин мыйзамсыз деп тапкан. Дээрлик 262 миллиард сомго жеткен негизги суммадан тышкары сот компаниядан 1 миллиард 308 миллион 653 миң 370 сом мамлекеттик алым өндүрүүнү чечкен.

Маалыматта ишкананын үстүнөн сотко Ысык-Көлдүн тургундары арызданганы айтылат. Жергиликтүү жашоочулар "Кумтөр Голд Компани" Кыргызстандын экологиялык мыйзамдарын бузду деп даттанган. Мөңгүлөргө чыгарылган 1 миллиард 200 миллион тонна калдыктан 183 миллион куб муз талкаланганы белгиленди.

Доого жыгылган тарап 30 күндүн ичинде Бишкек шаардык сотуна кайрылса болот.

88
Белгилер:
токтом, чечим, сот, айып, компания, Кумтөр
Тема боюнча
"Кумтөрдү" Акылбек Жапаров жетектеген мамлекеттик комиссия текшермей болду
Үч милдет бар. Президент Жапаров экономика кандай реформаланарын айтты