"Мугалимим, биринчи сүйүүм, балдарымдын атасы". "Ак кемедеги" таберик сүрөт

7294
(жаңыланган 18:01 02.09.2020)
Sputnik Кыргызстан маалымат агенттиги архивде сакталып жаткан сейрек сүрөттөрдү жарыялап, анын тарыхын баяндоону улантат.
Режиссер Болот Шамшиев и актриса Айтурган Темирова во время съемок фильма Белый пароход в ущелье Чон-Жаргылчак в Иссык-Куле. 1974 год
© Sputnik / Александр Федоров.

Атактуу режиссёр, СССРдин эл артисти Болот Шамшиев менен белгилүү актриса Айтурган Темированын сүрөтү 1974-жылы Ысык-Көлдүн Чоң-Жаргылчак капчыгайында тартылган. Мындан дээрлик 46 жыл мурда.

Ал жылы залкар жазуучу Чыңгыз Айтматовдун чыгармасынын негизинде "Ак кеме" тасмасы жаралган.

Күмүшалиева түнү менен Нургазыга текст жаттатып... "Ак кемедеги" таберик сүрөт

Ошол кезеңди Кыргыз ССРдин эл артисти, кинооператор Манас Мусаев мындайча эскерет:

"Болот менен Айтурган 1970-жылы "Ысык-Көлдүн кызгалдактары" тасмасы тартылып жатканда таанышкан. Анда 16-17 жаштагы кыз биринчи жолу башкы ролун аткарган. Кийин экөө баш кошуп, бир кыздуу болду. Оператор катары "Ак кемеде" да иштештим. Аны жаратууга үй-бүлө башчысы, келинчеги жана кичинекей ымыркайы да тартылган. Үй-бүлөлөрүбүз жакын мамиледе болуп, узак убакыт катышып жүрдүк. Болот экөөбүз бир убакта кыздуу болдук. Ошондо келинчегим ооруп калып, Айтурган кичинекейибизди эмизип калды. Болот менен бир топ тасмаларда иштешип, анын өмүрүнүн аягына чейин катыштым", — деди Мусаев.

Буга чейин Шамшиев ошол учурду эстеп, тасма жаратуу маалында тоодо түгөйлөрдүн колунда беш айлык кызы болгонун айткан.

"Айтурган экөөбүз жаш болуп, колубузда беш айлык тун кызыбыз да бар болчу. Ага карабай биз тоонун башында жүрүп күнү-түнү тасма тартканбыз, ал күндөр жеңил болгон эмес. Келинчегим актриса катары роль жаратса, мен режиссёр катары кино жаратууга катышкан инсандарды өзүм тандап башында тургам", — деген режиссёр.

"Ак кеменин" айынан 1-класска кечиккен Нургазы. Таберик сүрөт 

Ал эми азыр Чехияда экинчи жолдошу менен жашаган Темирова кезинде Болот Шамшиев кино жылдыздарды чыгарганын баса белгилеген жайы бар

"Ал киши менин тунгуч режиссёрум, мугалимим, биринчи сүйүүм, балдарымдын атасы эле. Болоттун артыкчылыгы адамдардын актёрлук дараметин сезе билчү. Жөн эле сезип койбой, аларга актерлуктун сырын үйрөткөн. Мисалы, Сүймөнкул Чокморовду алалы, ал Шамшиевдин тарткан кинолору менен фестивалдардан олжолуу кайтып, "Эркектин мыкты ролу" наамын алган. Өзү келишимдүү, сулуучумак киши болгону менен башка режиссёрлер талантын көрө албай пробага эле түшүрүп көрүп, кое берип жиберишчү экен. Болот анын жан дүйнөсүн түшүнө алды. Кийин Сүймөнкул башка режиссёрлорду да кызыктыра баштады. Болот башка артисттердин да, анын ичинде менин талантымды ача алды", — деген Темирова.

Жубайлар 25 жыл бирге түтүн булатып, бир кыз, бир уулду тарбиялап чоңойткон. Кызы Сүйүүтай кесиби боюнча лингвист, эл аралык уюмдарда эмгектенген, учурда үй иштери менен алектенсе, уулу Чыңгыз Шамшиев Бишкектеги ири ЖОЖдордун биринде вице-президент.

Актриса Айтурган Темирова: Болотко кыйын учурда жардам бере албай калдым

Тасма кийинки жылы көрүүчүлөргө сунушталып жакшы кабыл алынып, ошол эле жылы Фрунзеде өткөн Бүткүл союздук IX кинофестивалда баш байгеге татыган.

7294
Белгилер:
таберик сүрөт, Айтурган Темирова, Болот Шамшиев, "Ак кеме" тасмасы, Кыргызстан
Тема:
"Таберик сүрөт" — сейрек кездешкен ирмемдер (119)
Тема боюнча
Кара жумушта жүрүп киного аралашкан Үсөн Кудайбергенов. Таберик сүрөт
Денесинде минанын сыныктары калып... Түгөлов менен Базаровдун Көлдөгү таберик сүрөтү
Тай кезинен дүйнөнү дүңгүрөткөн Базарбаев менен Токомбаева. Таберик сүрөт
Алп жазуучу Чыңгыз Айтматов. Архивдик сүрөт

"Боз кырдын ойгонушу: Чыңгыз Айтматов". Залкарга арналган китеп түрк тилинде чыкты

67
(жаңыланган 16:17 18.09.2020)
Улуу жазуучуга арналган жыйнактын баш сөзүн эки мамлекеттин президенттери Сооронбай Жээнбеков менен Режеп Тайип Эрдоган жазгандыгы айтылган.

БИШКЕК, 18-cен. — Sputnik. Түркияда Чыңгыз Айтматовго арналган "Боз кырдын ойгонушу: Чыңгыз Айтматов" аттуу илимий изилдөө китеби түрк тилинде жарык көрдү. Бул тууралуу Маданият, маалымат жана туризм министрлигинен кабарлашты.

Ага эки бөлүктөн туруп, 23 мамлекеттин окумуштууларынын 98 макаласы киргизилген.

Китеп түркиялык продюсер, режиссёр жана жазуучу Өмер Эрдогандын редакторлугу алдында КАФ басма үйү жана "Чыгыш менен батыштын ортосундагы Анатолья маданий долбоорунун" алкагында жарык көргөн.

Айтматовдун тиши өтпөгөн эки нерсе... Жазуучу жана Түркия тууралуу 17 факты

Маалыматта жыйнактын баш сөзүн эки мамлекеттин президенттери — Сооронбай Жээнбеков менен Режеп Тайип Эрдоган жазгандыгы айтылган.

"Демилге Түркия президенти Режеп Тайип Эрдогандын 2018-жылы Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын урматына Кыргызстанга жасаган иш сапарында башталган Айтматов тууралуу макалалар жыйнагы эки жыл ичинде даярдалды", — деген Түркиянын Кыргызстандагы элчилигинин маданият жана маалымат боюнча кеңешчиси Нури Шимшеклер.

Китептин бет ачары Бишкек шаарындагы Улуттук илимдер академиясында өткөн.

Чыңгыз Айтматов атындагы Тил жана адабият институтунун директору Абдылдажан Акматалиев китептеги макалалардын авторлорунун көбү кыргызстандык окумуштуулар экендигин жана кийинки этапта дүйнөнүн башка тилдерине которуларын билдирген.

67
Белгилер:
китеп, Чыңгыз Айтматов, Түркия, Кыргызстан
Тема боюнча
Анкарада жамгыр алдында ачылган Айтматовдун эстелиги. Сүрөттөр

Арсен Өмүралиевди атасындай көргөн шакирттер. Таберик сүрөт

74
(жаңыланган 16:27 18.09.2020)
Sputnik Кыргызстан маалымат агенттиги архивде сакталып жаткан сейрек сүрөттөрдү жарыялап, анын тарыхын баяндоону улантат.
Флейта ойноп турган мурдагы маданият, маалымат жана туризм министри, режиссёр Алтынбек Максутов, жанындагы театрдын костюмери, комуз кармап отурган ырчы Элмира Кайып кызы менен актриса Айида Өмүрбекова, артта турган белгилүү театр жана кино актёр Арсен Өмүралиевдин сүрөтү 1990-жылдардын ортосунда тартылган.
© Sputnik / Александр Федоров.

Флейта ойноп турган мурдагы маданият, маалымат жана туризм министри, режиссёр Алтынбек Максутов, жанындагы театрдын костюмери, комуз кармап отурган ырчы Элмира Кайып кызы менен актриса Айида Өмүрбекова, артта турган белгилүү театр жана кино актёр Арсен Өмүралиевдин сүрөтү 1990-жылдардын ортосунда тартылган.

Ал жылдары Арсен Өмүралиев Бишкек шаарындагы Жаштар театрын жетектеп, бир топ шакирттерди өстүргөн.

Кара жумушта жүрүп киного аралашкан Үсөн Кудайбергенов. Таберик сүрөт

Ошол кезеңди мурдагы маданият, маалымат жана туризм министри Алтынбек Максутов мындайча эскерет:

"Сүрөт тартылган маалда президенттик балатыны өткөргөнү даярданып жатканбыз. Анда мен үйлөмө аспаптарда ойноп, спектаклда да ойночумун. Москвадан окуп келгенден кийин жаштар театрында жалпы 20 жыл иштедим. Биздин жетекчибиз Арсен Өмүралиев агай болуп, ал инсандан көп таалим-тарбия алдык. Азыр республикалык деңгээлде таанылып калган бир топ театр ишмерлерди, артисттерди тарбиялады. Устатыбыздын демилгеси менен көз карандысыздыктын алгачкы жылдарында Францияга чейин гастролдоп барып, келишим менен иштеп жүрдүк. Кыргызстанда биринчилерден болуп эксперименталдуу театрды түзгөн. Анын ошол ыкмасын өлкөдөгү көпчүлүк театрлар азыр колдонуп жатат. Мыкты уюштуруучу, психолог эле. Мени ээрчитип алып ар кандай адамдар менен мамиле курууну, жада калса телефон менен сүйлөшүү маданиятын да үйрөттү. Мындайча айтканда, атабыздай эле болуп калган, ал кишинин колунда 10 жыл тарбияланып, көп нерсе алдым", — деди Максүтов.

Ал ошондой эле сүрөттөгү белгилүү ырчы Элмира Кайып кызы дагы сахнада ырдап, ошол эле маалда театрда спектаклдерде ар түрдүү ролдорду аткарып жүргөнүн кошумчалады.

Бурят кызга үйлөнүп... Арсен эмес, Асанбек Өмүралиев тууралуу 6 факты

Ал эми Айида Өмүрбекова учурда Италиянын театрларында иштеп, 2005-жылдан бери ошол жакта жашайт.

Актёр Арсен Өмүралиев чыгармачылык жолун Токтоболот Абдумомунов атындагы Кыргыз улуттук драма театрында баштаган. 1993-жылы театр сынчысы Цыцыгма Умуралиева менен чогуу Бишкек шаардык драма театрын негиздеген. Өнөрпоздун жетекчилиги алдында бир нече көрүнүктүү спектаклдер коюлуп, артисттер дембе-дем гастролго чыгып турган. Ал ошондой эле драмалык, фольклордук "Саамал" жана джаз-инструменталдык "Аура" ансамблин башкарган. Каза тапкандан кийин анын ысымы ошол театрга ыйгарылган.

74
Белгилер:
Бишкек, театр, Кыргызстан, маданият, таберик сүрөт
Тема:
"Таберик сүрөт" — сейрек кездешкен ирмемдер (119)
Тема боюнча
"Мугалимим, биринчи сүйүүм, балдарымдын атасы". "Ак кемедеги" таберик сүрөт
Кара жумушта жүрүп киного аралашкан Үсөн Кудайбергенов. Таберик сүрөт
Кино камындагы Жакиев, Базаров, Кыдыралиев... Мөлтүрөгөн жаштык кезден таберик сүрөт
TikTok тиркемесинин логотиби. Архив

АКШда бүгүндөн тарта TikTok тиркемесин жүктөөгө тыюу салынат

0
(жаңыланган 10:22 20.09.2020)
АКШ бийлиги TikTok колдонмосу америкалыктардын маалыматтарын Кытайга берип турушу мүмкүн деп шектенип жатат.

БИШКЕК, 20-сен. — Sputnik. АКШнын Соода министрлиги TikTok тиркемесинин түзүүчүлөрү улуттук коопсуздукка байланышкан көйгөйдү жойбосо, 20-сентябрдан тарта колдонмону көчүрүүгө жана аны 12-ноябрдан тарта колдонууга тыюу салат. Бул тууралуу АКШнын Соода министрлигинин релизинде айтылганын РИА Новости жазды.

“АКШ президенти Дональд Трамптын 2020-жылдын 6-августунда кол койгон буйруктарына жооп катары Соода министрлиги өлкөнүн улуттук коопсуздугун коргоо максатында WeChat жана TikTok мобилдик тиркемелерине байланыштуу транзакцияларга тыюу салынгандыгын жарыялады”, — деп айтылат маалыматта.

Microsoft TikTok тиркемесин сатып ала алган жок. Сунуш четке кагылды

Анын үстүнө, буга чейин ЖМКлар америкалык Oracle жана ByteDance компаниялары биргелешкен TikTok Global жаңы компаниясын түзөрүн жазган. Анын штаб-квартирасы АКШда болуп, Oracle миноритардык акционер, ал эми ByteDance мажоритардык акционер болору белгиленген. Массмедиада айтылгандай, бейшембиде эки компания жана АКШнын Финансы министрлиги TikTok колдонмосунун активдерин сатып алуунун шарттарын алдын ала макулдашкан.

“АКШ президенти (Дональд Трамп — ред.) TikTok тарабынан улуттук коопсуздукка жаралып жаткан коркунучту жөнгө салууга байланышкан көйгөйдү чечүү үчүн 12-ноябрга чейин мөөнөт берди. Эгер маселе оң жагына чечилсе, тиркемеге салынган тыюулар алынат”, — деп айтылат билдирүүдө.

АКШнын администрациясы TikTok колдонмосунун түзүүчүлөрүн америкалыктар боюнча маалыматтарды Кытай бийлигине берип турушу мүмкүн деп айыптап жатат. Ал эми колдонмонун ээси ByteDance мындай айыптоолорду четке кагууда. Ал эми Трамп август айында “TikTok коркунучу менен күрөшүү жөнүндө” жана “WeChat коркунучу менен күрөшүү жөнүндө” жарлыктарга кол койгон. Анда ал америкалык юрисдикциядагы ByteDance менен болгон бардык келишимдерди токтотуу үчүн бир айга жакын убакыт берген.

TikTok сервисиндеги кал, меңди кетирген челлендж медиктердин тынчын алууда

Ал мөөнөт бүгүн, 20-сентябрда, аяктайт. Тиркемени сатып алууга кызыкдар экинчи кардар, Microsoft компаниясы ByteDance алар менен кызматташуудан баш тартканын айткан. ЖМКда расмий Пекин TikTok тиркемесинин активдерин АКШда сатылуусуна каршы чыкканы, андан көрө тыюу салынганына макул экени айтылат.

Кытайдын реакциясы

Кытай WeChat жана TikTok боюнча АКШнын аракеттерине каршы чыгып, Вашингтонду туура эмес кадамга барбоого жана каралоодон алыс болууга чакырды.
TikTok колдонмосунун башкы директору Ванесса Паппас Facebook жана Instagram тиркемелеринин түзүүчүлөрүнө кайрылып, америкалык бийликтин чечимине каршы турууга колдоо көрсөтүүнү суранды.

0
Белгилер:
коопсуздук, тыюу салуу, Кытай, TikTok, АКШ
Тема боюнча
Трамп АКШнын гипер үндүү, укмуштуудай ракетасы бар экенин айтып мактанды