Миңдей адам тартылган. Соңуна чыкпай калган "Каныбектен" таберик сүрөт

326
Sputnik Кыргызстан маалымат агенттиги архивде сакталып жаткан сейрек сүрөттөрдү жарыялап, анын тарыхын баяндоону улантат.
Миңдей адам тартылган. Соңуна чыкпай калган Каныбектен таберик сүрөт
© Sputnik / Александр Федоров

Солдон оңду көздөй отурган "Каныбек" тасмасынын администратору Айдар, фильмдин директору Иманкул Абдыкулов, экинчи катарда отурган Чоро Думанаев, ортодо акын Ашыралы Айталиев, жанындагы режиссер Геннадий Базаровдун ассистенти, төкмө акын Эстебес Турсуналиев, оператор Мурат Жыргалбаев жана экинчи оператор Володя Галушконун сүрөтү 1978-жылы Чүй облусунда тартылган.

Сүрөттүн автору Александр Федоровдун айтымында, киночулар колу бошоп калганда эки акын менен сүрөткө түшүп алууну суранышканда тартылган.

Ал жылы Базаров жазуучу Касымалы Жантөшевдин тарыхый романынын негизинде "Каныбек" тасмасын тартууга киришип, анын сценарийин Кадыркул Өмүркулов экөө жазган.

Ал кезеңди КРдин эл артисти Геннадий Базаров мындайча эскерет:

"Каныбекти" баштаганда алгач эки серия кылып тартуу пландалып, бардык маселелер макулдашылган. Иш 1977-жылы башталып, 1978-жылы толугу менен бүткөнбүз. Актердук курам абдан күчтүү болуп, Сүймөнкул Чокморов, Насыр Кытаев, Советбек Жумадылов, Сабира Күмүшалиева, Чоро Думанаев жана Оштогу өзбек театрынын актерлору катышкан. Бирок кийин акча жок деп бизди ыңгайсыз абалга таштап, ишибиз башаламан болуп, экинчи сериясы тартылган эмес. Мен фильмдин көп эпизодун экинчи бөлүгүнө калтырып койгон элем. Ошентип ал кинокартина өтөсүнө чыкпай, чыгармадагы баян толук экрандаштырылбай калган. Убакыт өткөн соң баштаган ишибиз эмнеге соңуна чыкпай калганын билип калдым. Кыскасы, атайын бут тосуп коюшуптур, аны кимдер кылгандыгын азыр айтуунун деле зарылчылыгы жок. Жаш болчубуз, массовкага эле миңдей адам катышкан. Көрүүчүлөр ар кандай кабыл алган. Мактагандар да, сындагандар дагы болду", — деди Базаров.

Кинофильмдин басымдуу бөлүгү Чоң Кемин, Алай жана Кочкор райондорунда тартылып, анда Бакен Кыдыкеева, Алиман Жанкорозова, Аман Камчыбеков, Турсун Уралиев, Дүйшөн Байдөбөтов, Раиса Мухаммедиярова, Нематжан Нематовалар да роль жараткан.

326
Белгилер:
таберик сүрөт, тасма, Геннадий Базаров, режиссер, Кыргызстан
Тема:
"Таберик сүрөт" — сейрек кездешкен ирмемдер (148)
Тема боюнча
Кыргыз өңү Чокморовдун өңүндөй!.. Шамшиевдин тасмасындагы таберик сүрөт
Саякбай манасчы жандай көргөн "Карачологу" менен. Таберик сүрөт
Карышкыр менен ойногон бала көчөдөн табылган. "Акбаранын көз жашынан" таберик сүрөт
Прозаик, драматург, киносценарист Токтобек Үсөнов

Үсөнов: өлкөдө сценаристтерди окутуу колго алынган эмес

1
(жаңыланган 14:11 14.05.2021)
Прозаик, драматург, киносценарист Токтобек Үсөнов кыргыз киносунун пайдубалы катары Чыңгыз Айтматовдун чыгармалары турганын белгиледи.

Кыргызстанда топ жарган сценаристтер дээрлик жокко эсе. Анткени бул багытта окутуу, үйрөтүү колго алынган эмес. Мындай пикирин Токтобек Үсөнов Sputnik Кыргызстан радиосуна маек куруп жатып билдирди.

Үсөнов: өлкөдө сценаристтерди окутуу колго алынган эмес

Анын айтымында, аталган тармакта окууга умтулуп, аны өнүктүрүүнү каалаган жаштарга тийиштүү колдоо дагы болбойт.

"Стивен Спилберг "кинодогу эң маанилүү нерсе — сценарий" деген. Ошондуктан кино тартууда сценарийге өзгөчө маани берүү зарыл. Маселен, кыргыз киносунун өнүгүү тарыхын алып карасак, анын пайдубалы катары Чыңгыз Айтматовдун чыгармалары турат. Ал эми соңку учурда өлкөдө топ жарган ийигиликтүү сценаристтер жокко эсе. Себеби бул багытта окутуу, үйрөтүү колго алынган эмес. Аталган тармакта окууга умутулуп, аны өнүктүрүүнү каалаган жаштарга тийиштүү колдоо көрсөтүлбөйт. Мындан сырткары, өлкөдө киноиндустрия рыногу абдан чакан болуп, сценаристтерге тажрыйба топтоосуна мүмкүнчүлүк жок. Башкача айтканда, сценаристтикти толук кандуу кесип катары алып кетүү абдан татаал. Жөнөкөй аңгеме жазуу жеңилирээк. Анда жүрөктөн чыккан окуяны эмоция менен сүрөттөп берсе болот. Ал эми сценарий үчүн ошол окуянын үстүнөн абдан тыкыр иш алып баруу талап кылынат. Кыймыл-аракетти, эмоцияны атайын ыкмалар менен кооздоо зарыл", — деди Үсөнов.

Ошондой эле ал соңку учурларда өлкөдө тартылып жаткан кассалык кинолордун сценарийи атайын голивуддук стандартка ылайыкталып жазылып, бирок алардын оригиналдуулугу маселе жарата турганын кошумчалады.

1
Белгилер:
Токтобек Үсөнов, маданият, кино, сценарий
Тема боюнча
Учуп жүргөн кыргызга таң калып... "Ак илбирстин тукумунан" таберик сүрөт
КТРКнын башкы директорунун радио уктуруулар боюнча орун басары Айбек Мусаев

Мусаев: "Кыргыз радиосунун" 90 жылдыгы мамлекеттик масштабда өтөт

9
(жаңыланган 12:36 14.05.2021)
КТРКнын башкы директорунун радио уктуруулар боюнча орун басары Айбек Мусаев "Кыргыз радиосунун" 90 жылдык мааракесин мамлекеттик деңгээлде өткөрүү мерчемделип жатканын маалымдады.

"Кыргыз радиосунун" 90 жылдан бери эфирден жаңырып, коомдун саясий-экономикалык, адабий, маданий жана башка турмушун чагылдырып келет. Уктуруулар атайын архив болуп саналган алтын казынада сакталып турат. Бул тууралуу Айбек Мусаев Sputnik Кыргызстан радиосуна маек куруп жатып билдирди.

Мусаев: "Кыргыз радиосунун" 90 жылдыгы мамлекеттик масштабда өтөт

Анын айтымында, интернеттин өнүгүүсү менен радио пассивдүү маалымат каражаты саналганы менен заман талабына жараша ыңгайлашуу мүмкүнчүлүгү бар.

"Өз кезегинде дүйнөдө ыкчам маалымат таратуучу каражат катары радио саналып келсе, учурда салттуу ЖМК катары эсептелет. Радио угармандар маалымат алуучулардын 72 пайызын түзөт деп айтылганы менен учурда башка маалымат каражаттарына караганда пассивдүү болууда. Ошентсе дагы ал өзүнүн салттуу багытын сактап келе жатат. Заманбап техниканын көмөгү менен визуалдашып, интернет аркылуу эфирге чыгып, оперативдүү, ыкчам маалымат таратууга ыңгайлашууда. КТРКнын "Кыргыз радиосу" FM жыштыгынан турган жалгыз радио болгон. 90 жылдан бери коомдун саясий-экономикалык жашоосун, адабият, маданият жана башка элдин турмушун чагылдырып келет. "Кыргыз радиосунун" 90 жылдык мааракеси пандемияга туш келип калды. Ошого карабастан эпидемиологиялык абал жакшырса, күзгө чукул илимий-практикалык конференциялар пландалууда. Ал иш-чара эл аралык деңгээлде болсо деген максаттар бар. Учурда КТРКнын карамагында "Биринчи радио", "Кыргыз радиосу" жана "Миң кыял" болуп, үч түрдүү контенти бар. Кылымга тете убакытта "Кыргыз радиосунун" эфирден кеткен архиви алтын казынасында сакталып турат. Мындан тышкары, "Балдар FM" жана "Достук" деген редакциялар бар болчу. Алардын угармандары азайып, тийиштүү деңгээлде натыйжа бербегендиктен эки радиого чачыратылып, реорганизация жасалган. Мамлекет каржылап, мүмкүндүк түзүлсө балдар үчүн радио түзүү зарылдыгы бар. Учурда "Келечек" деп аталган радионун программалары иштелип чыккан", — деди Мусаев.

Ошондой эле ал радио-спектаклдерди кайрадан жаздыруу жөнгө салына баштаганын кошумчалады.

Подкасттын толук версиясын видеодон көрүңүз:

9
Белгилер:
маараке, КТРК, радио, Айбек Мусаев
Тема боюнча
Орокчиев: көзү өтүп кеткендердин маегин угуп "бул тирүү экен" дегендер болгон