КРдин эмгек сиңирген артисти Догдурбек Кыдыралиев Кожожаш фильминде

Чет элдик кыздар кат жазып... Кожожаштын ролун аткарган Кыдыралиевдин маеги

1698
(жаңыланган 21:18 14.02.2021)
Кезинде СССРдин эл артисти, залкар режиссер Төлөмүш Океев Москвада сүрөтчүлүккө окуп жүргөн Догдурбек Кыдыралиевди "Ак илбирстин тукуму" тасмасына тартылууга чакырып, жаш жигиттин жолун ачкан.

КРдин эмгек сиңирген артисти узак убакыттан бери казакстандык киночулар менен тыгыз иштешип, кыргыздардын атагын алыска чыгарып келет. Sputnik Кыргызстан агенттигинин кабарчысы 66 жаштагы таланттуу актер менен маек курду. 

Заслуженный артист КР Догдурбек Кыдыралиев во время беседы на радио Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Актер Догдурбек Кыдыралиев: жаштыгымдын басымдуу бөлүгү коңшу мамлекетте өттү, ал жакта 15тен ашык фильмге тартылып, беш-алты тасмада башкы ролду ойнодум.

— "Ак илбирстин тукуму" кинодо тушооңузду кести. Бул тармакка кандайча аралашып калдыңыз?

— Азамат Молдобаев деген актер, досум мени Төлөмүш Океевге сунуштаган экен. Ал кезде Москвадагы Бүткүл союздук кинематография институтунда 3-курста сүрөтчүгө окуп жаткам. Бир күнү мугалимдин тапшырмасын аткарып сабакта сүрөт тартып отурсам, группалаштарым келип "биринчи кабатта сени Океев күтүп турат" деп калышты. Чыксам тасманын директору экөө турушуптур, алар менен учурашсам, "агайыңан суранып чык, сүйлөшө турган сөз бар" деп калышты. Окуу жайдагы балдардан акча чогултуп алып, үчөөбүз жатаканага кеттик. Чогулткан акчага аларды сыйлап коеюн дегем. Көрсө, алар фильм тартууга бөлүнгөн бир миллион рублди алып кеткени келишип, мага киришкен экен. Мен башында командировкаларда жүргөндө жүк көтөртүүгө жигит издеп жүрүшкөн экен деп ойлогом. Бөлмөдө сүйлөшүп чай ичип, менин сүрөттөрүмдү көрүп отурсак эле режиссер "мен Кожожаш жөнүндө фильм тартканы жатам, сен ошонун ролун ойнойсуң" деп калды. Мен чочуп кетип эле "байке, мен ойной албайм, мен сүрөтчүмүн да" деп жибердим. Океев сынакка катыша тургандыгымды, Чокморов дагы сүрөтчү болгонун айткан. Көп өтпөй эле мага чакыруу келип Фрунзеге (азыркы Бишкек шаарына) учуп келдим. Төрт-бешөөбүз фотопробага тартылып, кийим-кечелерди ченеп, мылтык атып, ат минип, тоодо жүгүрүп сынактан өтүп кеткем. Башкы каармандын ролун аткарууга Ашыр Чокубаев, Токон Дайырбеков, Сакыбек Карабаев, казакстандык Досхан Жолжаксынов бешөөбүз ат үстүндө тыйын эңип, ок атып, тоодо чуркап күч сынашып, айрым эпизоддорду аткарганбыз. 

 Заслуженный артист КР Догдурбек Кыдыралиев на съемках фильма Кожожаш Толомуша Океева
© Sputnik / Александр Федоров
"Ак илбирстин тукуму" тасмасына Кыдыралиев Москвадагы Бүткүл союздук кинематография институтунда 3-курста сүрөтчүгө окуп жаткат учурунда тартылган. Бул ролго Ашыр Чокубаев, Токон Дайырбеков, Сакыбек Карабаев, казакстандык Досхан Жолжаксынов талапкер болгон.

— "Ак илбирстин тукумунан" кийин бир топ эл аралык сыйлыктарды багындырып, сизге дагы жакшы эле атак-даңк алып келди окшойт?

— Берлинде эң абройлуу кинофестивалдардын биринде "Күмүш аюу", Дамаск шаарында "Күмүш кылыч" сыйлыгына, Минск шаарындагы Бүткүл союздук фестивалда башкы байгеге татыган. Кино тартууда ачка-ток болосуң, үшүп-ысыйсың, карда, жаанда каласың, кокту-колотто жүрөсүң. Аны тартып тоонун башында жүрүп, кечке маал таштын үстүндө эс алып отурсак Төлөмүш Океев "Догдурбек ушул кинодон кийин бар болосуң же жок болосуң" деп койду, аны мен кийин түшүндүм. Тасма соңуна чыкканда алгач акын-жазуучу, окумуштуу, кинематографисттерге Кино үйүндө көрсөтүлүп, зал толуп калган. Мен дагы алар менен көрүп отурдум, бирок мага өзүмдүн аткарганым такыр жакпай койгондуктан эрте эле сыртка чыгып кеткем. Бир маалда көрүүчүлөр кол чаап сыртка чыга баштаганда аябай толкундангам. Ошондо сыркоолоп жүргөн Сүймөнкул Чокморов мага келип мактоо сөздөрүн айтканда аябай кубандым, башкалар да жакшы пикирин билдиришти. Анан борбор калаадагы кинотеатрларда көргөзүлгөндө билеттер калбай калып жатты. Берлиндеги фестивалдан кийин дүйнөнүн 33 мамлекети тасманы сатып алган. Ошонун аркасы менен чет өлкөлөрдө жакшы таанылып, башка улуттагы сулуулар да кат жазып калышчу. Жыйынтыгында тартуу иштерине жумшалган бир миллион рублди актап, Москва "Кыргызфильмге" 27 миң доллар жиберген. Ага биздин студия бир топ техника алган.

Төлөмүш Океев болбогондо мен ушул даражага жетмек эмесмин. Ал үчүнчү курста билим алган мени башкы ролго, бешинчи курстун студенти Муратбек Бегалиевди композитор кылып чакырткан. Коркпой бизге окшогон жаш жигиттерди ишке тартып чоң тобокелчиликке барган экен. 

Снимок из фильма Потомок белого барса — советского двухсерийного художественного фильм-притча
© Фото / Александр Федоров
Тасма Берлинде эң абройлуу кинофестивалдардын биринде "Күмүш аюу", Дамаск шаарында "Күмүш кылыч" сыйлыгына, Минск шаарындагы Бүткүл союздук фестивалда башкы байгеге татыган.

— Кийин Кожожаштын образы сизге көптөгөн мүмкүнчүлүктөрдү алып келди болуш керек?

— Ооба. Кыргызстанда бир топ таанылып, азыркы кезге чейин мени "Кожожаш" деп чакырып жүрүшөт. Союз тарагандан соң "Кыргызфильм" таланып-тонолуп, техника сатылып, иштегенге шарт жок көчөдө калдык. Ошондо башка өлкөдөгү киночулар актер катары тасмаларына чакырып, Россия, Франция, Египет, Германия, Америкада иштеп, Казакстандагы режиссерлор менен узак убакыттан бери кызматташып жүрөбүз. 

 Заслуженный артист КР Догдурбек Кыдыралиев на съемках фильма Потомок белого барса (Кожожаш) Толомуша Океева
© Sputnik / Александр Федоров
Кожожаш менен Касен. Ролдордо Догдурбек Кыдыралиев жана Ашырбек Чокубаев

— Сизди кыргыздарга караганда казактар жакшы баалагандай сезилет, чет жакта да кыргыз эмес, казак актеру катары таанылып калыптырсыз. Бул Казакстандын кинолорунда көп тартылгандын себеби болсо керек...

— Чындыгында эле ошондой болду. Өзүмдүн тиричилигимди жүргүзүп, үй-бүлөмдү бакканга "Казакфильм" көп жардам кылды. Жаштыгымдын басымдуу бөлүгү коңшу мамлекетте өттү, ал жакта 15тен ашык фильмге тартылып, беш-алты тасмада башкы ролду ойнодум. Пандемияга чейин эле "Казак эли" деген 20 сериялуу тасмага катышып келгем. 

Заслуженный артист КР Догдурбек Кыдыралиев во время беседы на радио
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Кыдыралиев: Көп мезгилден бери бир өкүнүчүм бар. Өлкөбүз эгемендик алгандан бери бир дагы президент "Кыргызфильмге" басып келе элек, өлкө башчыларынын бири дагы ал жактагылардын абалын сурап койгон жок.

— Менимче, сизде каскадерлук жөндөм дагы жок эмес. Чет элдик режиссерлор менен иштешкендеги эң көп гонорарыңыз...

— Казакстанда америкалыктар менен тартылган "Көчмөндөр" тасмасына катышып 20 миң доллар, "Кош бол, Гүлсары" фильминдеги башкы каарманга 10 миң доллар алгам. Кинодо көп кооптуу эпизоддорду өзүм аткарып келем. "Ак илбирстин тукумунда" сууга ат менен секиргенди гана Океев аткартпай койгон. Себеби суунун агымы катуу болчу, режиссер бир нерсе болуп кетсе кино токтоп калат деди окшойт. Ошондо дарыяга кесипкөй суучул секирген. Башка ролдорумда каскадерлордун жардамына деле муктаж болгон жокмун. Анткени мен айылда ат минип, мылтык атып, спорт менен машыгып чоңойгом да. 

 Заслуженный артист КР Догдурбек Кыдыралиев на съемках фильма Потомок белого барса (Кожожаш) Толомуша Океева
© Sputnik / Александр Федоров
Кыдыралиев: Төлөмүш Океев болбогондо мен ушул даражага жетмек эмесмин. Ал үчүнчү курста билим алган мени башкы ролго, бешинчи курстун студенти Муратбек Бегалиевди композитор кылып чакырткан. Коркпой бизге окшогон жаш жигиттерди ишке тартып чоң тобокелчиликке барган экен.

— Жогорку окуу жайынан алган кесибиңиз эмне болду, азыр деле сүрөт тартып жатасызбы?

— Өзүмдүн өнөрканамда сүрөт тартам. Бул кесип жакшы экен, эч кимге зыяны жок, жалгыз отуруп алып эле чыгармачылык менен алек болосуң. Буюрса күзүндө көргөзмө уюштурайын деп жатам.

— Ата мекендик кинематография жөнүндө сөз кылалы эми, эмнеге ичиңиз чыкпай келет?

— Чындыгында биздин балдар өтө таланттуу. Чет жакта кайсы тармакта болбосун, өз ордун таап кетишкен. Муратбек Рыскулов, Советбек Жумадылов, Болот Бейшеналиев, Сүймөнкул Чокморов өңдүү канчалаган өнөрлүү адамдар чыккан. Коңшу республикалардан андай таланттуу актерлордун ордун басчулар жок. Көп мезгилден бери бир өкүнүчүм бар. Өлкөбүз эгемендик алгандан бери бир дагы президент "Кыргызфильмге" басып келе элек, өлкө башчыларынын бири дагы ал жактагылардын абалын сурап койгон жок. 

Заслуженный артист КР Догдурбек Кыдыралиев во время беседы на радио Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Кыдыралиев: Союз тарагандан соң "Кыргызфильм" таланып-тонолуп, техника сатылып, иштегенге шарт жок көчөдө калдык. Ошондо башка өлкөдөгү киночулар актер катары тасмаларына чакырып, Россия, Франция, Египет, Германия, Америкада иштеп, Казакстандагы режиссерлор менен узак убакыттан бери кызматташып жүрөбүз.

— Жеке жашооңузда өйдө-ылдый болгонун билебиз. Ошондой учурдан адам кантип өтүшү керек экен?

— "Башка түшсө байтал жорго болот" деген кеп бар. Чыгармачылыкта жүргөндө сөз ээрчип, үйдө ызы-чуу болот. Биринчи аялым менен 90-жылдардын башында ажырашып кеттим. Өзүм бери жакта, балдарым ары жакты болуп калды. Адам үчүн ошондой учур абдан оор, жан дүйнөң жанчылып калат экен. Бир жылдай арак ичип кеттим. Кийин атам, агаларым акыл-наасат айтканда гана токтоттум. Биринчи никеден эки уулум, экинчи аялыман азыр бир уул, бир кыз бар. Алар чоңоюп ар кыл тамакта эмгектенип жатышат. Кудайга шүгүр, неберлер чоңоюуда.

1698
Белгилер:
маек, кино, актер, Кыргызстан
Тема боюнча
Тагдырыма ыраазымын. 65 жашка чыккан Замир Сооронбаев менен маек
Эл артисти Гүлсара Ажыбекова: соодага аралашууну чечтик, тозок ошондо башталды
27 метрден ат менен секирген каскадер Дикамбаев: боорум жарылып кан кусуп калгам
Мамлекеттик Учур жаштар театрынын актеру Болотбек Тилек

Тилек: 2017-жылдан бери чет элдик тасмаларды кыргызчалап келебиз

83
Мамлекеттик "Учур" жаштар театрынын актеру Болотбек Тилек 2017-жылы кесиптештери менен студия ачып, тилди өнүктүрүү максатында чет элдик тасмаларды кыргыз тилине которуп башташканын айтты.
Тилек: 2017-жылдан бери чет элдик тасмаларды кыргызчалап келебиз

Биз мамлекет үчүн эмне кылдык деген позицияны карманып, өзүбүздүн кесибибизге жакын үн коштоо тармагын тандап, дүйнөлүк тасмаларды элге кыргызча тартуулап жатабыз. Бул тууралуу Болотбек Тилек Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.

Анын айтымында, учурда бир аптанын ичинде толук метраждуу тасманы которуп бүтүшөт.

"Биз алгач актердук чеберчилик боюнча окуу курсун ачтык. Улуулардан кеңеш алып өз тилибизге салым кошуу максатында чет тилдеги тасмаларды кыргызчага которуу ишин баштадык. Командада жети киши эмгектенет. Андан тышкары башка кесиптештерибизди долбоорго чакырып, баш-аягы 30га жакын адам дубляж жасайт. Тасмаларда жалаң театр жана кинодогу кесипкөй актерлор үн коштоп жатат. Ал эми балдардын үнүн коштоо үчүн 5-6 кичинекей актерлорубуз бар. Негизи үн ар бир каарманга эле жараша бербейт. Мен башкы ролдун образын ачып берем деп тандап алуу мүмкүн эмес. Тасмадагы актердун көлөмү, мүнөзү, статусу жана башка өзгөчөлүктөрүнө карап коштоочу үн тандалат. Ал үчүн актерлор арасында миникастинг өткөрөбүз же даяр портфолиого жараша ролдор бөлүштүрүлөт. Кыргыз тили өтө бай тил. Биз азыр тасмаларды орто деңгээлде которуп жатабыз. Тексттин түп нускасынан эч кандай айырмаланбайт. Болгону кыргызга тиешелүү сүйлөө манерасы колдонулат", – деди Тилек.

Актер учурда чоң сериалдарды которуп, телеканалдар менен иштеше башташканын кошумчалады.

83
Белгилер:
Болотбек Тилек, котормо, дубляж, тасма
Тема боюнча
Аширова: бир учурда беш каармандын образын ачкан учурлар болот
Балет бийчилери. Архивдик сүрөт

Бишкекте Гоголдун повестинин негизинде "Рождество алдындагы түн" балети көрсөтүлөт

55
Кыргыз балетинин даңкын кайтаруу максатында коюла турган балеттеги бардык ролдорду Чолпонбек Базарбаев атындагы Бишкек хореографиялык окуу жайынын студенттери аткарат.

БИШКЕК, 23-фев. — Sputnik. Бишкектеги Абдылас Малдыбаев атындагы Опера жана балет театрында Николай Гоголдун повестинин негизинде жазылган "Рождество алдындагы түн" балетинин бет ачары өтөт. Бул тууралуу Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлиги билдирди.

Кыргыз балетинин мурунку даңкын кайтаруу максатында коюла турган балет-спектаклдин бет ачары 25-февралга белгиленген.

"Спектаклдеги бардык ролдорду Чолпонбек Базарбаев атындагы Бишкек хореографиялык окуу жайынын студенттери аткарат. Балетте орус композиторлору А.К. Глазунов, М.И. Глинка, М.П. Мусоргский, Н. А. Римский-Корсаков жана Р.К Щедриндин музыкалары колдонулат", — деп жазылат маалыматта.

Келечекте спектаклди Чолпонбек Базарбаев атындагы хореографиялык окуу жайынын репертуарына киргизүү пландалып жатканы айтылды.

55
Белгилер:
бет ачар, спектакль, балет
Тема боюнча
Кара деңиз флотунун ыр жана бий ансамбли Бишкекте концерт берди. Сүрөт
Жолдогу жүк ташуучу унаа. Архив

Таңкы 6га чейин жабылды. Өлкөдөгү эки ири жолго чектөө киргизилди

0
(жаңыланган 00:53 25.02.2021)
Жолду көчкү кооптуулугунан улам жабууга Жарандык коргонуу башчысы-премьер министр бүгүн буйрук берген.

БИШКЕК, 25-фев. — Sputnik. Бишкек — Ош жолунда кар көчкү түшүү коркунучу бар болгондуктан Жайыл, Токтогул райондорундагы жана Суусамыр — Талас — Тараз унаа жолунун Талды-Булак айылындагы посттор 25-февраль таңкы саат 06:00гө чейин убактылуу жабылды. Бул тууралуу ӨКМдин маалымат кызматынан кабарлашты.

Бул премьер-министрдин буйругунун негизинде болгон.

"Бишкек — Ош жолунда кар көчкү түшүү коркунучу болгондуктан Жайыл районунун Сосновка, Токтогул районунун Арал постторунда жана  Суусамыр — Талас — Тараз жолунун Талды-Булак айылындагы постунда автоунаалардын бардык түрүнө таңкы саат 06:00гө чейин убактылуу чектөө киргизилди", — деп кабарлаган ӨКМ.

Эске салсак, Бишкек — Ош жолунун 132-чакырымында көлөмү болжол менен 1800 м3 кар көчкү түшкөндүктөн учурда жол жабылган.

0
Белгилер:
көчкү, Бишкек - Ош жолу, Жайыл району, Токтогул району, Кыргызстан
Тема боюнча
Көчкү түшүп, Бишкек — Ош жолу убактылуу жабылды