Акын комуз менен. Архив

Бирөөнүн келини болгон Көксулууну кайра алдыртып. Жеңижок акын жөнүндө 11 факты

2385
(жаңыланган 13:57 21.02.2021)
Жеңижок окуп билим алган, араб, фарси, чагатай жазууларын өздөштүргөн, Чыгыш философиясына каныккан киши болгон. "Жез таңдай акын Жеңижок, айтышарга теңи жок" деген сөз анын талантын баалоочулар тарабынан жүздөн ашуун жылдан бери айтылып келет.

Китебин советтик учурда чыгарбай жатып, узак жылдардан соң алгачкы жолу басылганда баш сөз жазган Чыңгыз Айтматов: "Дүйнө, адам, жакшы менен жаман, ак ниеттик менен кыянаттык, күнүмдүк тиричилик — ушунун баарына акын өзүнүн терең жана бекем көз карашынан, азыркы тил менен айтканда, философиялык-эстетикалык жана жеке концепциясынан туруп баа берет", — деп айтат. Анын ырларынан майда-чүйдөгө азгырылбаган бийиктигин, ой жүгүртүүсүнүн тереңдигин ар дайым байкайбыз. Айтыштардын чоң чебери болуу менен бирге санат-насыят, терме ырларында адамдарды ак жашоого үндөйт. Жеңижоктун артында бала калбаган, ошол эле кезде "ак куржун толо ыр калды" деп ырдап кеткен, ошол өз колу менен жазган мурастары да элге жетпегендигин, ал эми азыркы биз окуп жүргөн чыгармалары калк оозунан кийин гана жыйналгандары экендигин да айта кетмекчибиз.

Биз бүгүн Жеңижок Көкө уулу тууралуу 11 фактыны сунуштайбыз.

Таякелерине качып барып, аман калган. 1860-жылы Таластын Сары-Көбөн (азыркы Манас районундагы Покровка) деген айылында туулган, айрым булактарда анын киндик каны тамган жери азыркы Кара-Буура районундагы Жийде айылы, кээ бир адабияттарда Кара-Бууранын Шалтак айылы, дагы бир эмгектерде Таластын Кызыл-Күнгөй айылы деп айтылып келет. Анын өз аты-жөнү — Өтө, атасынын аты — Көкө, демек, Өтө Көкө уулу болгон. Уруусу — кытай, алардын ичинен — чоодан. Өтө жаштайынан томолой жетим калып турмуштун запкысын кыйла эле тартат. Бала кезинде ала оорусуна чалдыгып калат. Кара курсактын камы деп тууганы Ташкаранын тоюнда казан башында жүрсө, Ташкара анын аласын байкап калып, жигиттерине мындай дейт: "Тээтиги Өтөнү эмне кемегенин жанына жолотосуңар? Ала менен ооруп кетиптир го! Оорусу элге жугат, бир көк жетим менен таластык көбөйбөйт да, азайбайт, алып барып, мойнуна таш байлап, Кара-Бууранын суусуна салып ийгиле! Жообун мен берем!"

Ала деген оору тери оорусу болуп, адамдын бети-колуна чыкканда ак темгилдер пайда болуп, кишини аябай эле көрүмсүз, жийиркеничтүү кылып койгон жана башкаларга жугат деп эсептешкен. Жигиттер ала оорулуу Өтөнү Кара-Буура суусунун боюна алып келип сууга ыргытмакчы болгонбу же аяп турушканбы, айтор, бала: "Жанымды аман койгула, акелер, Аксыдагы таякелериме качып кетейин", — деп суранат да, жигиттерден ырайым алат. Жаш балага кол көтөрө албаган байдын жигиттери аны соодагерлерге кошуп, качырып жиберишет.

Аксы жериндеги балалыгы, жаштыгы. Таластан качып кеткен бала Аксы жергесинин Кара-Суу кыштагына энеси Алтынайдын туугандары тарапка жер которуп келген. Өтө өмүрүнүн акырына чейин ошол жерде жашап өтөт. Аны ошол кара-суулук Садыр аттуу киши асырап алган. Ал кишинин энеси Айыке апа Өтөгө эне ордуна эне болуп, өз баласындай карап багып, табыпка салып, ала оорусунан арылтат. Өтөнүн тетик бала экенин байкаган байбиче аны медресеге берип, сабатын да жоюп, кат таанытат. Өтө араб тилинде жазып-окуганга үйрөнүп, табыгый билимдер менен да, классикалык чыгыш адабияты менен да таанышат, ошентип ансыз да табиятынан акылдуу, кыраакы баланын дүйнө таанымы кеңейип, билимдүү болот. Ырчылык өнөргө шыгы түшкөн Өтө элдик жомокторду, дастандарды, акындардын ырларын угуп, жатка билип, комузда кол ойното баштайт. Өспүрүм кезинде эле "Эр Төштүк", "Кожожаш" сыяктуу дастандарды, "Семетейди" айтат. Ал кездеги салт боюнча жер-жерлерди кыдырып, өнөрүн элге тартуулап жүргөн ырчы-акындардын артынан калбай ээрчип, Өтө өз өнөрүн арттырып, тели-теңтуштарынын ичинде, анча-мынча эл чогула калган жерде жамактатып ыр ырдап, кол ойнотуп комуз чертип калат. Акырындап эл оозуна алынып, атагы Аксыдан аша угула баштайт.

Жеңижок аталып калышы. Жогорудагыдай эл аралап жүргөн күз күндөрдүн биринде жаш акын достору менен Наманган жактан келе жатып, азыркы Аксы районунун борбору Кербендин базарында ошол кездеги атактуу ырчы Нурмолдону кездештирет. Ал акын тиги дүйнөдөгү бейиш-тозок жөнүн даабат кыла ырдап турган экен. Ошол учурда жеңи чолок кемселчен жаш бала комузун колуна алып, өзүнөн улуу акынга салам айтып шаанисин кылып, андан соң ушул дүйнөнүн жыргалын, жердин сулуулугун ырдап, малдуу-жандуулар, ырчылык менен молдочулукту ажырата билүүсүн айта кетет. Ошондо Нурмолдо тили так, сөздү орду менен таба билген акылы терең, сулуу келген жигиттин сөзүнө жыгылыштуу болуп, чогулган көпчүлүк кемсел кийген жаш ырчынын аты-жөнүн билбей, "Бул жеңи жок таап айтты. Жеңи жок кыйын ырчы экен!" дешип, ошондон тартып баягы ырчы Жеңижок аталып, кыска элдин кыйырына таанылган.

Арстанбектин батасын алып келет. Элге алына баштаганда Аксыдан ат менен Каркыра жайлоосуна барып Арстанбек ырчынын батасын алып келет.

Жеңижоктун эл-жерине келиши, Эсенаман менен айтышы. Эсенаман менен Жеңижоктун айтышы Талас жергесинде, Ташкара болуштун ашында болот. Ал кезде Аксыдагы үнү жагымдуу, төккөнү маанилүү Жеңижок акындын даңазасы элге сиңет, ал сөз Таласка да жетип калган. Ошол кезде Ташкара болуш Аксыдан атактуулардан Сулайманкул датканы, Осмонбек, Бекмурат болуштарды, Баялы, Осмон, Субан бийлерди, Алишер казыны ашка чакырат да, "жаңы чыгып аткан Жеңижок дегениңерди ала келгиле" деп кабар айттырат. Аш-тойго эл башыларын айтканда алар өздөрү билип эле байгеге сая турган күлүктөрүн, көк бөрү тарта турган улакчыларын, күрөшкө түшчү балбандарын, колуна бүркүт, ителги, куш кондурган мүнүшкөрлөрүн, эр сайыш менен эр эңиште эчен байге алган жигиттерин, сөзгө чебер чечендерин, акыл айтчу даанышмандарын, анан эл шайырлары: манасчыларды, төкмөлөрдү, ырчы, чоорчуларды ала келген. Бул жолу да аксылыктар менен кошо намыска жараар түрдүү өнөрлүүлөр келет. Салт боюнча эң биринчи төкмөлөр учурашып ырдайт. Айылга жакын калганда, өзүнүн туулган жерин, киндик каны тамган туу казыгын адеп көргөндө Жеңижок ырын төгөт. Эсенаман таланттуу акын болгон, ал казак-кыргызга жакшы таанылган кези. Бир чети жаш ырчыны сынап көрүү максатында, экинчи жагы таластык Ташкаранын тоюнда жар чакыруу милдетин кайдагы бир аксылык жаш балага алдырып койгон ич күйдүлүгүнөн улам, үчүнчү жагы казактын белгилүү ырчысынын алдында сынып калгандыктан Жеңижоктун тегине асылып, анын эски бир жарасын козгоп ырдайт. Ал ырынын бир жеринде Майкөттү пирге теңейт, өзүн бийик коюп, Жеңижокту теңсинбей мамиле кылат. Ошондо тууган жерине, ата конушуна келген Жеңижок бүткүл таланты менен тажрыйбалуу акынга жооп берет. Жеңижоктун айткандары өзүнчө кенендиги, ар тараптуулугу, сөздөрүнүн өлчөөсүз байлыгы менен айырмаланат. Ал ушул жолу Эсенаман менен айтышып, аны жеңип бүт Таласка, ары казакка таанылат. Бул айтыш кыргыз айтыштарынын классикалык үлгүсү катары мектеп программасына кирген.

Философиялык-дидактикалык ырлардын чебери. Эл оозуна кирип, кийин кагаз бетине түшүрүлгөн Жеңижоктун ырларынын арасында терме, санат, насыят түрүндөгү философиялык чыгармалары көп. Ал өз заманы, жашоонун маани-маңызы, бул дүйнө-тигил дүйнө, табият жана адам, үй-бүлөнүн баалуулугу сыяктуу түбөлүктүү темадагы чыгармаларды жараткан. Алардын ичинен "Аккан суу" аттуу ырын дастан катары азыркы элдик ырчылар аткарып жүрөт. Анда акын аккан сууну жашоонун оош-кыйышы, бирде өргө чапкан, бирде ойго салган катаал турмуш жолу менен салыштырып, ошол аккан суудай эле адам баласынын жашоосу бүтпөс экендигин, эч тоскоолдуктарга моюн салбай, улам арылаган сайын күчкө толуп, ошол аккан суудай алга карай умтулушун даңазалап ырдагандай. Ойчул поэзиянын классикалык үлгүлөрү болгон "Айт, айт десе", "Накыл кеп", "Үлгү ырлар", "Жакшы уул", "Дүнүйө", "Үй-бүлө", "Балам жок" сыяктуу мурастары кыргыз адабиятынын баа жеткис кенчи. Анын мындай саптары бар: "Адамдын көркү кашта бар, арчанын көркү ташта бар, акылдын кени башта бар"; "Алыс жол басмак атта бар, ар түркүн сырлар катта бар", "Асмандын көркү жылдызда, Ала-Тоо көркү кыргызда"; "Атың барда – жер тааны, атаң барда – эл тааны!"; "Эрмин десең – калп айтпа!"; "Эл тирилик кылганда, эсирип уктап кур жатпа!" "Атың начар болгон соң, кууганга жетпей койгон соң, аламандап теминбе"; "Кандар өтөт – калк калат, бетеге кетет – бел калат"; "Калкып учкан булуттай, замандар өтөт – эл калат"; "Эр жигиттин жакшысы, эл камы үчүн кам урат"; "Сексен күнү айтса да, сөз түгөнбөйт чеченден" ж.б. Жеңижоктун адеп-ахлак багытындагы ырлары кыргыздын көптөгөн муундарына кызмат кылган жана ошол кызматы дагы да улана бермекчи. Себеби ал адамдарга туура, гумандуу жолдорду көрсөткөн.

Тагдыр кошкон аркыттык айтылуу Көк сулуу баяны. Бул өзүнчө тарых-таржымалы бар чыгарма. Анын тарыхына караганда, кыздын өз аты Көк экен. Мына ошол кыз жанда жок сулуу, ажарлуу, келишкен келбеттүү болуптур. "Аргымак аттын басыгы, Аксыдан чыккан Көксулуу, ай тамак кыздын асылы" болуп жаш ырчынын жүрөгүнө от жагат. Ошол кезде Аркыттан чыккан Артыкбай (айрым варианттарда Жаныбек) байлыктын, бийликтин күчү менен аны келин кылып алат.

Ай жүздүү бетиң нур чайып,

Азилиңди ойлосом, -

Айылда жатпайм тынч алып.

Алтыным чачкан жарыктан,

Айланам көрккө курчалып.

Ашыктык иштин айынан

Азапты тарттым мынчалык!

Көрүшкөн күнүм салтанат,

Көркүңдөн Ай, Күн жалтанат.

Көркөмүң жанды көксөтүп,

Көмөкөйдөн бал тамат,

Көксулуум, көнөктөп көздөн жаш агат! — деген акын жер-сууга батпай калат. "Ашык бир болгон өзүңө акындын кайсы жазыгы" деп күйүтүн ырга салып жүргөндө тагдыр аны Сулайманкул болушка кездештирет. Ыр-күүсүн, дастандарын угуп көрүп, болуш аны Авлетим жерине ала кетет, дагы бир топ ырдатып жүрүп, "арманың айт, максатың айт" дегенде "аркыттык Көксулуу деген кыз менен жактырышып, сөзүм бүтүп калды эле, аны күчкө салып келин кылып алышты, ошону кайра мага алып бериңиз" дегенди айтып, башкага көнбөй койгон Өтөгө Сулайманкул болуш келинди алып келдирип берип, никесин кыйдырган экен. Көксулууну ошондо кайнатасы, дагы бир жерде кайненеси "перзентсиз өт" деп каргаган деген кептер айтылып келет.

Сүйгөнүн башка бирөө алып кетсе, кайра алып келип алыш өз кезинде бай-манап эмес жөнөкөй адамдардын тагдырында эч качан кайталанбаган.

Жеңижок экөө бала көрбөптүр... Акындын "Балам жок" деген ыры ошол тагдырдан жаралган. Акын элде жок жорук кылып Көксулууну өзү менен барган жерине ала жүрчү экен. Эл ичиндеги сөздөргө караганда, Көксулуу кийин оорулуу болуп калыптыр, ошондо Кетмен-Төбөдөн эжеси келип көчүрүп кетип, сөөгү ошол жакка коюлуптур. Жеңижоктун "Көксулуу" деген махабат баянын кемелине келтирип Замирбек Үсөнбаев, Жолболду Алыбаев, Өмүрзак Кайыпов, Самат Көчөрбаев ж.б. таланттар ырдап жүрөт. Маркум Элмирбек Иманалиев дагы мыкты аткарчу.

Акындын казасы, бейити жана музейи. Жеңижок Көкө уулу 1918-жылы каза болуп, азыркы Аксы районундагы Кара-Суу деген айылга коюлган. Ошол жерде музейи уюштурулган. Акын дүйнө салганда Токтогул Сатылганов "Жеңижокту жоктоо" деген кошогун чыгарат.

Жыйнагы Чыңгыз Айтматовдун баш сөзү менен чыккан. Акындын ырлары эл арасында оозеки айтылып келгени менен ошол кездеги саясий кырдаалдан улам китеп кылып чыгарууга мүмкүн эмес болгон. Анын алгачкы китеби 1982-жылы Асанбай Жусупбековдун түзүүсүндө, Төлөгөн Касымбековдун радакторлугунда Чыңгыз Айтматовдун баш сөзү менен он төрт миң нускада чыккан.

Акын акындардын баасында. Жеңижок көз жумганда Токтогул Сатылганов:

Ак тулпар кетти желеден,

Ак шумкар учту чегеден,

Эми туулбайт сендей пендеден!

Көк тулпар кетти желеден,

Көк шумкар учту чегеден,

Эми жаралбайт сендей энеден!

Тобурчак аттын дулдулу,

Топ жыйындын булбулу,

Аргымак аттын дулдулу,

Ак калпак элдин булбулу! – деп арман ырын ырдаган.

Ал эми акын Коргоол Досуев төмөнкүчө төккөн экен. Ал саптар азыр да эл арасында айтылып келет.

Ак калпактуу кыргыздан,

Айтышарга теңи жок,

Эки жаактуу пендеден,

Эрегишер теңи жок,

Элдин анык булбулу,

Элеп төккөн чени жок , – деп Жеңижоктун чеберчилигин жогору баалайт.

Ал "орто бойлуу, ак жүздүү, тегерек кыркма сакалдуу, толмочунан келген сулуу, колу ачык март, үйүнөн мейман үзбөгөн меймандос, ырдаар алдында бир күрсүнүп алып, тилин соймоңдотуп ырдаган" адам болгон.

Көптөгөн чыгармачыл адамдарга дем берди. Анын чыгармаларын Жолболду Алыбаев, Элмирбек Иманалиев, Саламат Садыкова, Роза Аманова, Асылбек Маратов, Өмүрзак Кайыпов, Аскат Мусабеков ж.б. ырчылар аткарып келет.  Жеңижоктун ысымы Аксы районундагы мектепке, Жалал-Абад шаарында бир, Бишкек шаарынын "Көк-Жар" жаңы конушунда бир көчөгө ыйгарылган, 2010-жылы ага арналган, сүрөтү түшүрүлгөн почта маркасы чыккан.

2385
Белгилер:
философия, ыр, акын, Жеңижок Көкө уулу, Аксы, Кыргызстан
Тема боюнча
Алыкул Осмоновдун жети трагедиясы. Акындын дүйнө салганына 70 жыл болду
Жеңижоктун "Аккан суу" ыры туурасында алты факты

Ордунан көчүрүлгөн байыркы үйдөн тарта жүндөн арылган койго чейин. Апта ирмеми

82
(жаңыланган 18:15 01.03.2021)
  • Boeing 747 Франкфурттагы (Германия) аба майданына учуп келе жатат
  • Келгин куштар. Бул турналарды Галилей деңизине (Израиль) жакын Хула көлүнөн тартып алышкан
  • 139 жылдык тарыхы бар үй. Аны Сан-Францискодо жаңы жерге көчүрүп бара жатышат
  • РФ жана КР президенттери Владимир Путин менен Садыр Жапаров Кремлде жолуккан учур
  • Марс планетасында тартылган сүрөт. Perseverance Mars Rover аппаратынын навигациялык камерасы
  • Мекенди коргоочулар күнүнө карата россиялык десантчылардын майрамдык номерлеринин бири. Москва облусу
  • Севильедеги (Испания) модачылдардын нааразылык акциясында
  • РФ жана Беларусь президенттери Владимир Путин менен Александр Лукашенко карда жүрүүчү техника менен
  • Австралияда Баарак аттуу жүнү өтө өсүп кеткен койду ашыкча жүктөн арылтышты. Жүндүн эле салмагы 35,4 килограмм экени анык болду
  • Миландагы мода жумалыгында дизайнер Даниэль Дель Кор жаңы коллекциясын көрсөттү
  • Британ деп аталган тукумдагы мышыктын сүрөтүн Москвада өткөн КоШарики Шоу көргөзмөсүндө тартып алышкан
  • Армениянын премьер-министри Никол Пашинян Ереванда тарапкерлеринин алдында чыгып сүйлөп жатат. Карабахты колдон чыгарып жиберүүгө россиялык куралдын начардыгы себеп болду деген билдирүүсүнөн кийин өлкөнүн Башкы штабы анын отставкасын талап кылды
  • Нью-Делидеги жашоочуларга (Индия) AstraZeneca вакцинасын сайышты
  • Кара түстүү афроамерикалык Амады Орберинин элесине арналган акция. Ал Жоржия штатындагы Брансуика (АКШ) шаарында чуркап жүргөн учурда ок жеген
  • Калутаре (Шри-Ланка) аймагында алтын балыктарды саткан адам
  • Аскерий төңкөрүшкө каршы чыккан кыздын сүрөтү. Янгон (Мьянма)
  • Муз үстүндө чимириле бийлеген Елизавета Нугуманова. Жалгыздап көркөмдөп муз тебүү боюнча аялдар арасындагы Россия Кубогунун финалы
  • Извержение вулкана Этна на Сицилии.
Sputnik Кыргызстан узаган аптадагы урунттуу окуяларды чагылдырган кезектеги сүрөт түрмөгүн сунуштайт.

139 жылдык тарыхы бар үйдү оор жүк ташуучу автоунаа менен Сан-Францискодо бир жерден экинчи, жаңы орунга көчүрүштү.

РФ жана КР президенттери Владимир Путин менен Садыр Жапаров Кремлде жолугуп, эки тараптуу кызматташууну талкуулашты.

Марс планетасына учкан Perseverance Mars Rover Жерге жаңы видеолорду жиберди.

Австралияда Баарак аттуу жүнү өтө өсүп кеткен койду "ашыкча жүктөн" арылтышты. Жүндүн эле салмагы 35,4 килограмм экени анык болду.

Армениянын премьер-министри Никол Пашинян Карабахты колдон чыгарып жиберүүгө россиялык куралдын начардыгы себеп болду деген билдирүүсүнөн кийин өлкөнүн Башкы штабы анын отставкасын талап кылды.

82
  • Boeing 747 Франкфурттагы (Германия) аба майданына учуп келе жатат
    © AP Photo / Michael Probst

    Boeing 747 Франкфурттагы (Германия) аба майданына учуп келе жатат

  • Келгин куштар. Бул турналарды Галилей деңизине (Израиль) жакын Хула көлүнөн тартып алышкан
    © AP Photo / Oded Balilty

    Келгин куштар. Бул турналарды Галилей деңизине (Израиль) жакын Хула көлүнөн тартып алышкан

  • 139 жылдык тарыхы бар үй. Аны Сан-Францискодо жаңы жерге көчүрүп бара жатышат
    © REUTERS / Brittany Hosea-Small

    139 жылдык тарыхы бар үй. Аны Сан-Францискодо жаңы жерге көчүрүп бара жатышат

  • РФ жана КР президенттери Владимир Путин менен Садыр Жапаров Кремлде жолуккан учур
    © Sputnik / Михаил Метцель

    РФ жана КР президенттери Владимир Путин менен Садыр Жапаров Кремлде жолуккан учур

  • Марс планетасында тартылган сүрөт. Perseverance Mars Rover аппаратынын навигациялык камерасы
    © AFP 2021 / HANDOUT

    Марс планетасында тартылган сүрөт. Perseverance Mars Rover аппаратынын навигациялык камерасы

  • Мекенди коргоочулар күнүнө карата россиялык десантчылардын майрамдык номерлеринин бири. Москва облусу
    © Sputnik / Евгений Одиноков

    Мекенди коргоочулар күнүнө карата россиялык десантчылардын майрамдык номерлеринин бири. Москва облусу

  • Севильедеги (Испания) модачылдардын нааразылык акциясында
    © AFP 2021 / CRISTINA QUICLER

    Севильедеги (Испания) модачылдардын нааразылык акциясында

  • РФ жана Беларусь президенттери Владимир Путин менен Александр Лукашенко карда жүрүүчү техника менен
    © Sputnik / Алексей Дружинин

    РФ жана Беларусь президенттери Владимир Путин менен Александр Лукашенко карда жүрүүчү техника менен

  • Австралияда Баарак аттуу жүнү өтө өсүп кеткен койду ашыкча жүктөн арылтышты. Жүндүн эле салмагы 35,4 килограмм экени анык болду
    © REUTERS / EDGAR'S MISSION INC

    Австралияда Баарак аттуу жүнү өтө өсүп кеткен койду "ашыкча жүктөн" арылтышты. Жүндүн эле салмагы 35,4 килограмм экени анык болду

  • Миландагы мода жумалыгында дизайнер Даниэль Дель Кор жаңы коллекциясын көрсөттү
    © AP Photo / Antonio Calanni

    Миландагы мода жумалыгында дизайнер Даниэль Дель Кор жаңы коллекциясын көрсөттү

  • Британ деп аталган тукумдагы мышыктын сүрөтүн Москвада өткөн КоШарики Шоу көргөзмөсүндө тартып алышкан
    © Sputnik / Наталья Селиверстова

    Британ деп аталган тукумдагы мышыктын сүрөтүн Москвада өткөн "КоШарики Шоу" көргөзмөсүндө тартып алышкан

  • Армениянын премьер-министри Никол Пашинян Ереванда тарапкерлеринин алдында чыгып сүйлөп жатат. Карабахты колдон чыгарып жиберүүгө россиялык куралдын начардыгы себеп болду деген билдирүүсүнөн кийин өлкөнүн Башкы штабы анын отставкасын талап кылды
    © Sputnik / Арам Нерсесян

    Армениянын премьер-министри Никол Пашинян Ереванда тарапкерлеринин алдында чыгып сүйлөп жатат. Карабахты колдон чыгарып жиберүүгө россиялык куралдын начардыгы себеп болду деген билдирүүсүнөн кийин өлкөнүн Башкы штабы анын отставкасын талап кылды

  • Нью-Делидеги жашоочуларга (Индия) AstraZeneca вакцинасын сайышты
    © REUTERS / ANUSHREE FADNAVIS

    Нью-Делидеги жашоочуларга (Индия) AstraZeneca вакцинасын сайышты

  • Кара түстүү афроамерикалык Амады Орберинин элесине арналган акция. Ал Жоржия штатындагы Брансуика (АКШ) шаарында чуркап жүргөн учурда ок жеген
    © AP Photo / Stephen B. Morton

    Кара түстүү афроамерикалык Амады Орберинин элесине арналган акция. Ал Жоржия штатындагы Брансуика (АКШ) шаарында чуркап жүргөн учурда ок жеген

  • Калутаре (Шри-Ланка) аймагында алтын балыктарды саткан адам
    © AFP 2021 / LAKRUWAN WANNIARACHCHI

    Калутаре (Шри-Ланка) аймагында алтын балыктарды саткан адам

  • Аскерий төңкөрүшкө каршы чыккан кыздын сүрөтү. Янгон (Мьянма)
    © REUTERS / STRINGER

    Аскерий төңкөрүшкө каршы чыккан кыздын сүрөтү. Янгон (Мьянма)

  • Муз үстүндө чимириле бийлеген Елизавета Нугуманова. Жалгыздап көркөмдөп муз тебүү боюнча аялдар арасындагы Россия Кубогунун финалы
    © Sputnik / Владимир Песня

    Муз үстүндө чимириле бийлеген Елизавета Нугуманова. Жалгыздап көркөмдөп муз тебүү боюнча аялдар арасындагы Россия Кубогунун финалы

  • Извержение вулкана Этна на Сицилии.
    © AP Photo / Salvatore Allegra

    Извержение вулкана Этна на Сицилии.

Белгилер:
мода, Армения, АКШ, Россия, Кыргызстан
Тема боюнча
Чектөөгө карабай чардап майрамдаган бразилиялыктар. Карнавалдан сүрөттөр
Опера жана балет театры. Архив

Министрлик опера жана балет театрынын аталышы кандайча өзгөргөнүн түшүндүрдү

290
(жаңыланган 12:33 01.03.2021)
Документте мындай кадам Маданият жана искусство мекемелеринин ишин жөнгө салуу максатында жасалып жатканы белгиленет.

БИШКЕК, 1-мар. — Sputnik. Премьер-министр Улукбек Марипов опера жана балет театрынын аталышын өзгөртүү боюнча токтомго кол койду. Бул туурасында документ өкмөттүн сайтына жайгаштырылды.

22-февралда "Кыргыз Республикасынын өкмөтүнүн маданият жана искусство чөйрөсүндөгү айрым чечимдерине өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө" токтому чыккан. Ага ылайык, "А. Малдыбаев атындагы Кыргыз улуттук академиялык опера жана балет театры" "А. Малдыбаев атындагы В.И.Ленин ордендүү Кыргыз улуттук академиялык опера жана балет театры" мамлекеттик мекемеси" деп өзгөртүлгөн.

Президент Садыр Жапаров көрүнүктүү мамлекеттик жана коомдук ишмер Күлүйпа Кондучалованын 100 жылдыгына арналган салтанаттуу иш чарада
© Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
Ошондой эле театрдын башкаруу формасы дагы өзгөртүлүп, мамлекеттик мекеме макамын алып жатат. Документте мындай кадам Маданият жана искусство мекемелеринин ишин жөнгө салуу максатында жасалып жатканы белгиленет.

Ал эми Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлиги театрдын аты өзгөртүлбөгөнүн, болгону документ Юстиция министрлигиндеги маалыматка дал келтирилгенин билдирди.

"Опера жана балет театры мурда Юстиция министрлигинде "А.Малдыбаев атындагы В.И.Ленин ордендүү Кыргыз улуттук академиялык опера жана балет театры" деп катталган. Өкмөттүн токтому менен биз болгону документти иретке келтирдик", — деп билдирди министрликтин маалымат кызматы.

Мындан сырткары, өкмөттүн чечими менен Төлөмүш Океев атындагы "Кыргызфильм" улуттук киностудиясы Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлигинин алдындагы Кинематография департаментинин карамагына өттү.

290
Белгилер:
маданият, өкмөт, токтом, аталыш, Абдылас Малдыбаев атындагы Кыргыз Улуттук академиялык опера жана балет театры
Тема боюнча
ОшМУга Каныбек Исаковдун ысымы ыйгарылат. Шаардык кеңеш колдоду
Беларусь президенти Александр Лукашенконун улуу баласы Виктор Лукашенко. Архив

Лукашенконун уулуна генерал наамы берилди

0
Виктор Лукашенко 26-февралда Беларустун Улуттук олимпиада комитетинин (УОК) президенттигине шайланган.

БИШКЕК, 1-мар. — Sputnik. Беларусь президенти Александр Лукашенконун улуу баласы Виктор Лукашенкого запастагы генерал-майор наамы берилди. Бул тууралуу РИА Новости аталган президенттин маалымат кызматынын сайтына таянып кабарлады.

"Полковниктер Владимир Куприянюк, Роман Подлинев, Николай Карпенков, Дмитрий Шахраев, Андрей Павлюченкого кезектеги генерал-майор наамы, ал эми Виктор Лукашенкого запастагы генерал-майор наамы ыйгарылды", — деп айтылат маалыматта.

Виктор Лукашенко 26-февралда Беларустун Улуттук олимпиада комитетинин (УОК) президенттигине шайланган.

"Анда Беларусь башчысы бийликти өзүнүн балдарына берүү боюнча маалыматты четке каккан. Тагыраагы, кеп бул жерде улуу баласы туурасында жүргөн. Мамлекет башчысы Виктор Лукашенко УОК жетекчилигине шайлангандан кийин мамлекеттик кызматкер болбой тургандыгын, аны президенттин улуттук коопсуздук боюнча жардамчылыгынан бошотушарын айткан", —  деп жазды РИА Новости.

Беларусь президенти Лукашенко буга чейин жаңы Конституция кабыл алынгандан кийин мамлекет башчысы болбой турганын жар салды.

0
Белгилер:
Виктор Лукашенко, генерал, УОК, Александр Лукашенко, Беларусь
Тема боюнча
Владимир Путин Садыр Жапаровго кунда жок кылыч белек кылды. Сүрөт
Пашиняндын "Искандерлер" боюнча айтканы элди экиге бөлгөндө. Россия эмне деди