Президент Садыр Жапаров көрүнүктүү мамлекеттик жана коомдук ишмер Күлүйпа Кондучалованын 100 жылдыгына арналган салтанаттуу иш чарада

Жапаров Кыргызстанда "Манас" театрын ачуу пландалып жатканын айтты

(жаңыланган 22:03 27.02.2021)
Президент Садыр Жапаровдун айтымында, улуттук маданиятты өнүктүрмөйүн элдин жашоо-шартын жакшыртууга болбойт.

БИШКЕК, 27-фев. — Sputnik. Кыргызстанда "Манас" театрын ачуу пландалып жатат. Бул тууралуу президент Садыр Жапаров көрүнүктүү мамлекеттик жана коомдук ишмер Күлүйпа Кондучалованын 100 жылдыгына арналган салтанаттуу иш-чарада сүйлөп жатып айтты.

Мамлекет башчы алдыда "Манас" эпосун даңазалоо боюнча атайын программа иштеп чыгуу жана каржы булагын табуу милдети турганын белгиледи.

"Манас" театрын ачуу боюнча алгачкы кадамдар жасалууда. Анын жардамы менен мамлекет манасчыларга кам көрүп, аларды бириктирип, ушул өнөрдү жайылтат", — деди Жапаров.

Ал ошондой эле "Манас" эпосу темасы ар бир театрдын репертуарында болушу керектигин белгиледи.

Премьер-министр Улукбек Марипов IT тармакта иштеген ишкерлер менен жолугушту.
© Фото / Пресс-служба правительства / Алишер Алиев
"90-жылдары театр жана көңүл ачуучу мекемелеринин баары бош калган мезгил болгон. Азыркы тапта адамдарда руханий муктаждыктан улам театрга кызыкчылык бар. Биздин театрлар заманбап спектаклдерди, сахна концерттерин тартуулап, көрүүчүлөрдү өзүнө тартып туруусу учурдун талаптарынын бири болуп турат", — деди президент.

Өлкө башчы маданият тармагынын өкүлдөрүнө кайрылып, театрларды эффективдүү иштетүүнүн жолун таап, алардын чыгармачылыгын өстүрүү башкы милдет экенин айтты.

Жапаровдун белгилешинче, улуттук маданиятты өнүктүрмөйүн элдин жашоо-шартын жакшыртууга болбойт. Ал заманбап таланттуу акындардын, жазуучулардын жана композиторлордун жаңы чыгармалары элге керек болуп турганын белгиледи.

Белгилер:
театр, Манас, Садыр Жапаров, Кыргызстан
Тема боюнча
Дүйнөлүк театр искусствосунун улуу актрисасы. Сейдакматовага жазылган некролог
Москвадагы театралдык окуу жай кыргызстандыктарды кабыл алат. Талаптары
Археологиялык казуулар. Архив

Бишкектен анча алыс эмес жерде балбал таш табылды. Сүрөт

(жаңыланган 22:16 14.04.2021)
Маданият министрлиги балбал таш тууралуу маалыматты тастыктап, аны Тарых музейинин алдына орнотушканын кошумчалады.

БИШКЕК, 14-апр. — Sputnik. Бишкектен анча алыс эмес жерде Интернациональный айылынан экскаватор айдоочусу Павел Камаев балбал таш таап алган. Бул тууралуу Sputnik Кыргызстан агенттигине өзү билдирди.

Обнаруженный в грунте балбал в селе Интернациональном недалеко от Бишкека
© Фото / предоставлено Павлом Камаевым
Бишкектен анча алыс эмес жерде Интернациональный айылынан экскаватор айдоочусу Павел Камаев балбал таш таап алган

Балбал — бул адамдын сөлөкөтү чегерилген таш эстелик. Камаев аны кантип таап калганын айтып берди.

"Ал күнү мен жумушта болчумун, жер казып атып бир маалда катуу бир нерсеге тийгендей болдум. Карап, көргөн көзүмө ишенген жокмун. Топурак алдында анча чоң эмес таш эстелиги жатыптыр. Бийиктиги болжол менен бир метрди түзөт. Анын бир колунда чөйчөк тартылган. Табылга жакшы жышаан экенин, мындай жерлерде белгилүү аскер адамы да көмүлгөнүн окугам", — деди ал.

Ал табылгасын адистерге берүү үчүн Маданият, маалымат жана спорт министрлигине барган.

"Балбал ташты өзүмө алып калайын деп эч ойлонгон жокмун. Министрликтегилер айтканымды угуп, анын мынча тереңдикте жатканына таң калышты. Себеби мен аны үч метр тереңдиктен таап чыккам да. Ал жакта бул таш кандайча жатып калганы табышмак", — деди Камаев.

Вид на Государственный исторический музей в центре Бишкека во время реконструкции
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Маданият министрлиги балбал таш тууралуу маалыматты тастыктап, аны Тарых музейинин алдына орнотушканын кошумчалады

Маданият министрлиги балбал таш тууралуу маалыматты тастыктап, аны Тарых музейинин алдына орнотушканын кошумчалады.

Белгилер:
табылга, эстелик, таш, балбал, Чүй облусу, Бишкек
Тема боюнча
Енисейди бойлой Барсбектин мүрзөсүн издегенде... Юлий Худяков менен маек
СССРдин эл артисти Төлөмүш Океев, белгилүү актер Орозбек Кутманалиев жана залкар манасчы Каба Атабековдун сүрөтү 1995-жылы Чүй облусундагы Байтик айылында тартылган

"Ошондо Манас деп ураан чакырып". Каба манасчы менен турган Океев жана Кутманалиев

Sputnik Кыргызстан маалымат агенттиги архивде сакталып жаткан сейрек сүрөттөрдү жарыялап, анын тарыхын баяндоону улантат.
СССРдин эл артисти Төлөмүш Океев, белгилүү актер Орозбек Кутманалиев жана залкар манасчы Каба Атабековдун сүрөтү 1995-жылы Чүй облусундагы Байтик айылында тартылган

СССРдин эл артисти Төлөмүш Океев, белгилүү актер Орозбек Кутманалиев жана залкар манасчы Каба Атабековдун сүрөтү 1995-жылы Чүй облусундагы Байтик айылында тартылган.

Ал жылы Кыргызстан "Манас" эпосунун 1000 жылдыгын эл аралык деңгээлде белгилөө алдында турган. Аталган иш-чаранын алкагында кыргыз элинин баатырдык эпосу жөнүндө "Ошондо Манас деп ураан чакырып..." аталышындагы даректүү тасма тартуу да каралган. Кинофильмдин көркөм жетекчиси Төлөмүш Океев, режиссеру Нуртай Борбиев болгон.

Ошол кезеңди тарых илимдеринин доктору, профессор Анварбек Мокеев мындайча эскерет:

"Мен ал фильмдин тартуу иштерине башынан аягына чейин аралашып, сценарийин жазууга да катышып калгам. Себеби Төлөмүш Океевич Түркияда элчи, мен анын кеңешчиси болчумун. Ишке байланыштуу бат-баттан Кыргызстанга каттап иштечүбүз. Ал тасманы жаратуу үчүн кыргыз бийлиги атайын акча бөлүп, Түркия киночуларга техникалык жактан колдоо көрсөткөн. Кинофильмде алгач кыргыз элинин тарыхы, анан кыргыз-түрк карым-катнашы да көрсөтүлгөн. Ага залкар манасчылардан Каба Атабеков, Азиз Шаабаев да тартылган. Ал күндөрү Төлөмүш Океевдин жетекчилигинин алдында элчилик "Манас" эпосун даңазалаган бир топ иштерди жасаган. Мисалы, Түркиянын 30 жогорку окуу жайында кыргыз элинин тарыхы, маданияты, "Манас" эпосу боюнча илимий жана илимий-практикалык конференциялар өткөрүлгөн", — деди Мокеев.

Киночулар аталган кинокартинанын үстүнөн жарым жылдай иштеп, Хакасия, Түркия, Сауд Аравияга чейин барып тартышкан.

Эске сала кетсек, "Манас" эпосунун 1000 жылдыгын белгилөө салтанаты беш күнгө созулуп, ага 70ке чукул мамлекеттен өкүлдөр, эл аралык уюмдун башчылары келген. Мааракени башынан аягына чейин кыргыздын чыгаан уул-кыздары уюштурган.

Дүйнөлүк деңгээлдеги иш-чарадагы кызыктуу ирмемдерди Sputnik Кыргызстан агенттигинин материалынан көрүүгө мүмкүн.

Белгилер:
Каба Атабеков, Орозбек Кутманалиев, таберик сүрөт, Төлөмүш Океев, Кыргызстан
Тема:
"Таберик сүрөт" — сейрек кездешкен ирмемдер
Тема боюнча
Айтматов жана залкар актрисалар. 40 жыл мурунку таберик сүрөт
Чокморовдун ден соолугун алган "Караш-Караш окуясы". Таберик сүрөт
Кыргыз окумуштууларынын Бакайы — Юдахин шакирттери менен. Таберик сүрөт

Кер мурут жигит Сүймөнкул Чокморов. Улуттук банктын улуу инсан тууралуу видеосу

(жаңыланган 01:10 15.04.2021)
Улуттук банк кыргыз банкноталарына түшүрүлгөн белгилүү инсандар тууралуу видеолорду жарыялоодо. Бул ирет банк легендарлуу актёр, сүрөтчү Сүймөнкул Чокморов тууралуу видеоролик жарыялаган.

Эки мүнөттөн ашык тартылган роликте сүрөтчүнүн жаш кезин көрүүгө болот. Анда Чокморов жана башка студенттер талаада педагогдун жетекчилигинин алдында жылкыны сүрөткө тартып жатышат. Видеонун алдында окуя 1963-жылы Ленинград облусунда болгону жазылган. Чокморов эмгегинде бир гана жылкыны эмес, анын артына тоолорду да тартат. Окутуучу жок тоону эмнеге тартканын сураганда, ал мекенин сагынганын айткан. Бир маалда жылкы үркүп, баланын колунан жулунуп, секире баштайт. Аны көрүп Чокморовдон башкасынын баары чочулайт. Бирок Сүймөнкул Чокморов аттын жанына барып, жылкыны сылап аны чуркатыш керектигин айтат. Бала ага макул болбой койгондо Чокморов "кыргыздар ээр үстүндө чоңойгон калкпыз. Ал эми ат биздин канатыбыз" деп чапкан боюнча жөнөгөн.

Кадр алмашып, Чокморов "Ысык-Көлдүн кызгалдактары" тасмасындагы Карабалтанын образында болуп калат.

Улуттук банк роликтерди Кыргызстандын эгемендүүлүгүнүн 30 жылдыгына карата тартып жатат. Анда улуттук валютага сүрөтү түшүрүлгөн философ Жусуп Баласагын, манасчы Саякбай Каралаев, сүрөтчү, актёр Сүймөнкул Чокморов, акын Алыкул Осмонов тууралуу видеолор көрсөтүлмөкчү.

Роликтерди режиссёр Руслан Акун белгилүү кино ишмерлери Актан Арым Кубат, Эрнест Абдыжапаров, Марат Сарулу жана Баян Сарыгуловдун колдоосу менен тарткан.

Белгилер:
сүрөтчү, актер, видео, Улуттук банк, Сүймөнкул Чокморов
Тема боюнча
Улуттук банк Алыкул Осмонов тууралуу таасирдүү ролик тартты