Кыргыз операсынын өчпөс жылдызы Болот Миңжылкыев. Архив

Вагондон жүк түшүрүп бүлөсүн баккан Миңжылкыев. Опера ырчысы тууралуу 8 факты

224
(жаңыланган 14:17 26.04.2021)
Бүгүн кыргыз операсынын өчпөс жылдызы, СССРдин эл артисти, Токтогул атындагы мамлекеттик сыйлыктын лауреаты Болот Миңжылкыевдин туулган күнү.

Коңур үндүү ырчынын көзү тирүү болгондо быйыл 81 жашка чыкмак. Sputnik Кыргызстан агенттиги дүйнө жүзүн түрө кыдырып, өзүнүн үнү менен кыргыз элин тааныткан талант тууралуу кызыктуу фактыларды сунуштайт.

Геолог болуп кетмек. Болот Миңжылкыев 1940-жылы 23-апрелде Фрунзе шаарында геологдун үй-бүлөсүндө жарык дүйнөгө келген. Кичине чагы чоң энесинин колунда Ысык-Көлдө өтүп, билим алууну борбор калаадагы мектепте баштаган. Жаштайынан кенчи болууну кыялданган өспүрүм 16 жашында бургулоо боюнча мастер болгон. Анткени аны атасы геологиялык экспедицияга алып барып турган. Бирок көөдөнү ырга жакын өспүрүм 1957-жылы мектепти бүтүп, ырчылык менен кетүүнү чечип Опера жана балет театрынын алдындагы хор студиясына тапшырат. Ал жакта чыгармачыл инсандар менен аралашып, Москвада өткөн декадага да катышкан.

Булат Минжилкиев во время поездки в альплагерь Алаарчинского ущелья
Александр Федоров
Жаштайынан кенчи болууну кыялданган өспүрүм 16 жашында бургулоо боюнча мастер болгон. Анткени аны атасы геологиялык экспедицияга алып барып турган

Ташкенттеги оор күндөр... Студент кезинде башкаларды көрүп шыктанып, чыгармачылыгын өркүндөтүүгө аракет жасайт. Алгач Москвадагы консерваторияга өтпөй калып, анан Ташкенттеги консерваториянын вокалдык факультетинин даярдоо бөлүмүндө окуйт. Фрунзеде алган билими жетишсиз болуп аябай кыйналган. Эки жылдан кийин гана эмгегинин жыйынтыгы билинип, студент болуп кабыл алынып, жалпы жети жыл Өзбекстанда жашайт. Ошол убакыт аралыгында уулдуу болуп, поезд вагондорунан жүк түшүрүп акча тапканы айтылат.

Аскерден алып калган өнөр. Ташкентте окуп жүргөн учурда Миңжылкыевге аскерге чакыруу кагазы келет. Өзү курактуулар менен медициналык кароодон өтүп, документтери менен аскер комиссарынын алдына келет. Комиссиянын төрагасы студенттин кагаздарына көз салып, анын ырчы экендигин билип калып ырдатып көрүп, өнөрүн байкап "аскер күтө турат, окууңду улант" деп кетирип жиберет.

Кадр из фильма Золотая осень.
Александр Федоров
Комиссиянын төрагасы студенттин кагаздарына көз салып, анын ырчы экендигин билип калып ырдатып көрүп, өнөрүн байкап "аскер күтө турат, окууңду улант" деп кетирип жиберет

Италиядагы кыргыз. Өзбекстанда окууну бүткөндө коңшу өлкөнүн артисттери жумуш сунуштап, аны алып калууга аракет жасашкан. Бирок ал мекенине кайтып келип, Фрунзедеги Опера жана балет театрына ишке алынат. Ырчы сахналаштары менен Россия, Казакстандын шаарларын кыдырып гастролдоп, бир катар фестивалдарга катышат. Чыгармачылыгы оргуп турган маалда Москвадагы аткаруучулар арасындагы сынакка катышып, Италиянын Милан шаарында кесипкөйлүгүн жогорулатуу мүмкүнчүлүгүнө ээ болот. Операнын мекени болгон Италияга 1968-жылы барып, "Ла Скала" театрында үч жыл окуп, ырчылык чеберчилигин өркүндөтүп, бул өнөрдүн керемет даамын сезет. Ал жылдары Кыргыз ССРинин эл артисти дүйнөлүк опера ырчылары Пьеро Капучили, Жанни Раймонди, болгариялык Николай Гяуров, СССРдин Чоң театрынын арттисттери Ирина Богачева сыяктуу залкарлар менен сахналаш болуп калган.

Его любили искренне и предано все те, кому выпало счастье работать вместе с ним. На съемках Искусство Киргизии
Александр Федоров
Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген артисти жаштар менен тыгыз иштешип спектакль даярдап, режиссерлукту да аркалаган

Профессор жана режиссёр. Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген артисти жаштар менен тыгыз иштешип спектакль даярдап, режиссерлукту да аркалаган. Италиядан келгенден кийин Бүбүсара Бейшеналиева атындагы искусство институтунда дагы сабак берип, 1986-жылы профессор наамын алган. Бул убакыт аралыгында азыр Кыргызстанда жана чет жакта иштеп жүргөн жүздөн ашык мыкты шакирттерди даярдаган.

Дүйнө кезген Миңжылкыев. Ал чыгармачылыгынын аркасы менен КМШ өлкөлөрүнөн сырткары Болгария, Латвия, Германия, АКШ, Сирия, Чехословакия, Швеция, Дания, Франция, Швейцария, Вьетнам, Лаос, Монголия, Корея, Португалия, Япония, Австрияга чейин фестиваль, маданият күндөрүнө барат. Ошондой эле аталган мамлекеттердин айрым шаарларында калыстар тобунун мүчөсү болуп калчу.

Минжилкиев в роли Бориса Годунова в опере Борис Годунов.
Александр Федоров
Ал чыгармачылыгынын аркасы менен КМШ өлкөлөрүнөн сырткары Болгария, Латвия, Германия, АКШ, Сирия, Чехословакия, Швеция, Дания, Франция, Швейцария, Вьетнам, Лаос, Монголия, Корея, Португалия, Япония, Австрияга чейин фестиваль, маданият күндөрүнө барат

Айтматов билетке жетпей калганда. 1975-жылы АКШга концерт коюп барып калып, кыргызстандык аткаруучу Нью-Йорк шаарында композитор Модест Мусоргскийдин "Борис Годунов" операсынын баш каарманы Борис Годуновдун партиясын аткарган. Ала-Тоодон барган таланттуу инсанды чет элдиктер абдан жакшы кабыл алып, театрга кирүүнү каалагандардын узун кезеги пайда болуп билет да калбай калган. Жердешинин талантына күбө болуу үчүн залкар жазуучу Чыңгыз Айтматов дагы барып билет таппай, калемгерди спектаклге Болот Миңжылкыев өзү киргизген.

Известный писатель Чингиз Айтматов, народный артист СССР, советский кыргызский оперный певец Булат Минжилкиев и актер кино, художник, народный артист СССР Суйменкул Чокморов в Фрунзе. 1970 год
© Фото / предоставлено Международным Фондом Айтматова
Жердешинин талантына күбө болуу үчүн залкар жазуучу Чыңгыз Айтматов дагы барып билет таппай, калемгерди спектаклге Болот Миңжылкыев өзү киргизген

Эрте кеткен талант. Токтогул атындагы мамлекеттик сыйлыктын лауреаты 25 жашында Фрунзедеги Опера жана балет театрынын солисти, 33 жашында эки эл аралык сынактын жеңүүчүсү, 36 жашында эле СССРдин эл артисти боло алган. Андан сырткары, 1975-жылы Кыргыз ССРинин Жогорку Советинин, 1979-жылы СССРдин Жогорку Советинин депутаты болуп шайланган. Жубайы, балет бийчиси Рейна Чокоева менен узак убакыт бирге түтүн булатып, бир уулду тарбиялап өстүргөн. Артист Санкт-Петербург шаарындагы Мариинск театрында солист болуп иштеп жүрүп 57 жашында көз жумган. Залкардын сөөгү Бишкектеги "Ала-Арча" көрүстөнүндө жерге берилген.

224
Белгилер:
факты, Кыргызстан, Болот Миңжылкыев, ырчы, опера
Тема:
Кыргыздын көркөм өнөрү, белгилүү инсандары жөнүндө фактылар (392)
Тема боюнча
Кошуна аял эмизип... Кыргыз кардиологиясынын атасы Миррахимов жөнүндө 9 факты
25 жыл ажолорду ташыган. КР авиациясынын "атасы" Ишембай Абдраимов жөнүндө 7 факты
Балдарын көрүүнү эңсеп жүрүп түрмөдө көз жумган. Ташым Байжиев жөнүндө 9 факты

Өкмөт үйүнүн алдындагы комбайн, тракторлор. Фрунзедеги таберик сүрөт

68
Sputnik Кыргызстан маалымат агенттиги архивде сакталып жаткан сейрек сүрөттөрдү жарыялап, тарыхын баяндайт.
Өкмөт үйүнүн алдындагы комбайн, тракторлор. Архив
© Sputnik / Александр Федоров

Фрунзе (азыркы Бишкек) шаарынын борбордук аянтына тынчтык демонстрациясына чыккан эл менен айыл чарба техникаларынын сүрөтү 1970-жылдары тартылган.

Сүрөттүн автору Александр Федоровдун айтымында, шаар тургундары жыл сайын Эмгекчилердин эл аралык тилектештик күнүндө чогулушчу. Ал жылдары советтик жарандар 1-майда тынчтык демонстрациясына чыгып, 7-ноябрда аскердик техникалардын парады уюштурулуп турчу.

Ошол кезеңди ата мекендик айыл чарба тармагынын ардагери, окумуштуу Жамин Акималиев мындайча эскерет:

"Убагында 1-Май майрамы жалпы элдик, эч кандай саясаты жок майрам эле. Катардагы жумушчу, жарандардан баштап, коммунист, партиянын катарында болбогондор деле катышчу. Ар бир мекеменин жамааты колуна ар кандай чакырыктарды көтөрүп алып, түрдүү ураандарды чакырып шаардын четинен чок ортосуна жетүү үчүн эки-үч саатка чейин жөө басып койчубуз. Ошондо көңүлү ачык, тынчтыкты эңсеген эл көчөгө бала-бакырабыз менен кошо чыкчубуз. Параддарга катышкан айыл чарба техникалары борбор калаанын тегерегиндеги колхоз, совхоздордон атайын айдап келинчү, ал кезде аларда техникалары арбын болчу. Азыр ошондой майрамды аябай сагынам, мамлекет уюштурса экен деп тилейм. Анткени биз колубузга гүл көтөрүп, башкаларды көрүп шыктанып, бир майрамдын алдында биригет элек", — деди Акималиев.

Илимпоз, ошондой эле, көчөгө чыккан эмгекчилердин сап башында СССРдин баатырлары Дайыр Асанов, Калыйнур Үсөнбеков, Социалисттик эмгектин баатыры Керимбүбү Шопокова, СССРдин эл артисти Сайра Кийизбаева, Муратбек Рыскулов жана өндүрүштүн алдыңкылары турганын кошумчалады.

68
Белгилер:
таберик сүрөт, парад, майрам, Кыргызстан
Тема:
"Таберик сүрөт" — сейрек кездешкен ирмемдер
Тема боюнча
Жусуп Мамай, Айтматов, Баекова, Жакиев. "Манас" мааракесинен таберик сүрөт
Согуштун балдары. Океев, Жакиев жана Байжиевдин таберик сүрөтү
Якутияда бугу издеген Болот Шамшиев, Жолон Мамытов, Айтурган Темирова. Таберик сүрөт

Дүйнө элдеринин көз талдырган, таң калтырган бийлери. 12 сүрөт

207
Эл аралык бий күнү 1982-жылдан бери ЮНЕСКОнун алдындагы Эл аралык театр институтунун бий комитетинин демилгеси менен майрамдалып келет.

1727-жылы 29-апрелде заманбап балеттин негиздөөчүсү Жан-Жорж Новерр туулган. Атактуу франциялык хореограф жана окутуучу Луи Дюпренин шакирти Новерр 1743-жылы бийчи катары сахнага чыгып, Франция жана Британиянын театрларында иштеген. Кийинчерээк бий спектаклин түзгөн.

Новерр драмалык балеттин негиздөөчүсү катары таанымал. Анын реформалары дүйнөлүк балеттин өнүгүшүнө таасирин тийгизген.

Эл аралык майрам бийдин түрлөрү аркылуу адамдарды бириктирип, саясий, маданий жана этникалык тоскоолдуктарды жеңүүнү көздөйт. Былтыр пандемияга байланыштуу майрам онлайн белгиленген. 2021-жылы да ушундай тартипте өткөрүү чечими кабыл алынган.

207
  • © AFP 2021 / Yasuyoshi Chiba

    Рио-де-Жанейро шаарындагы (Бразилия) карнавалда самба бийлеп жаткан топ

  • © AP Photo / Jae Hong

    Токиодогу театрдын артисттери

  • © Sputnik / Igor Kostin

    Украина ССРинин Мамлекеттик академиялык бий ансамблинин артисттери өздөрүнүн бийин аткарып жатышат

  • Хака аталышындагы саламдашуу бийин бийлеген маори элинин (Жаңы Зеландия) жоокерлери

  • © AFP 2021 / Adem Altan

    Түркияда дубандар (дервиш) чимирилип бийлеп жатат

  • Америкадагы индиялык резервациянын pow-wow бийи

  • © AFP 2021 / Sonny Tumbelaka

    Бали элинин кечак бийи

  • Өнөрпоздор классикалык кхмер бийин аткарышууда

  • Англиянын элдик бийи Abbots bromley horn

  • © AFP 2021 / Timothy A. Cary

    Фламенкону келиштире аткарган бийкеч

  • © Depositphotos / Dtemps

    Эфиопиядагы хамер уруусунун салттуу бийи

  • © AP Photo / Natacha Pisarenko

    Буэнос-Айресте (Аргентина) бийчилер танго тартуулады

Белгилер:
сүрөт, балет, майрам, бий
Тема боюнча
Темир тулпардагы сулуулар. Motorsport Expo — 2021 көргөзмөсүнөн 11 сүрөт
Купальникчен лыжа тепкен сулуулар. Сочидеги фестивалдан укмуштуу сүрөттөр
 Чүйдүн Сокулук районундагы чарба жана курулушка керектүү материалдарды саткан дүкөндөн өрт чыкты

Сокулуктагы дүкөндүн өрттөнгөн видеосу

91
(жаңыланган 22:51 13.05.2021)
Тилсиз жоо менен күрөшүүгө ӨКМден эки бөлүм жана өрт өчүрүүчү-куткаруучулардын бир штабы тартылды. Ал саат 20:43тө чектөөгө алынды.

БИШКЕК, 13-май — Sputnik. Чүйдүн Сокулук районундагы чарба жана курулушка керектүү материалдарды саткан дүкөндөн өрт чыкты. Бул тууралуу ӨКМдин маалымат кызматы кабарлады.

Дүкөн Новопавловка айылынын Киров көчөсүндө жайгашкан. Тилсиз жоо менен күрөшүүгө саат 19:54тө эки бөлүм, ал эми саат 20:14тө өрт өчүрүүчү-куткаруучулардын штабы тартылган.

Өрт саат 20:43тө чектөөгө алынган. Учурда толук өчүрүү иш-чаралары жүргүзүлүгөн.

Ал эми саат 21:56да толугу менен өчүрүлдү.

91
Белгилер:
видео, дүкөн, өрт, Новопавловка
Тема боюнча
Алайда үй өрттөнүп, 56 жаштагы киши каза болду. Сүрөттөр