Жусуп Мамай, Айтматов, Баекова, Жакиев. "Манас" мааракесинен таберик сүрөт

116
(жаңыланган 12:20 29.04.2021)
Sputnik Кыргызстан маалымат агенттиги архивде сакталып жаткан сейрек сүрөттөрдү жарыялап, анын тарыхын баяндоону улантат.
Залкар жазуучу Чыңгыз Айтматов, улуу манасчы Жусуп Мамай, Конституциялык соттун мурдагы төрайымы Чолпон Баекова жана жазуучу Бексултан Жакиевдин сүрөтү 1995-жылы Бишкек шаарында тартылган
© Sputnik / Александр Федоров

Залкар жазуучу Чыңгыз Айтматов, улуу манасчы Жусуп Мамай, Конституциялык соттун мурдагы төрайымы Чолпон Баекова жана жазуучу Бексултан Жакиевдин сүрөтү 1995-жылы Бишкек шаарында тартылган.

Ал жылы Кыргызстанда "Манас" эпосунун 1000 жылдыгы эл аралык деңгээлде белгиленип, Бексултан Жакиев иш-чараны өткөрүү жана даярдоо боюнча мамлекеттик дирекциянын көркөм жетекчиси болуп, Болот Шамшиев режиссердук милдетти аркалаган.

Эл аралык деңгээлдеги салтанатты уюштурууга катышып калган академик Абдылдажан Акматалиев ошол кезеңди мындайча эскерди.

"Кыргызстанда ал мааракени өткөрүү демилгеси 1992-жылы Улуттук илимдер академиясынын Манас бөлүмүнүн окумуштуулары тарабынан көтөрүлгөн. Февраль айында бизге президент Аскар Акаев жылдык жыйыныбызга келип катышкан. Ошондо мен Калыгул, Молдо Кылыч өңдүү тарыхый инсандар жакшы изилденбей калганын айтып, "Манас" эпосунун 1000 жылдыгын белгилөөнү сунуштагам. Анткени бул идея Союз учурунда эле бир нече жолу көтөрүлгөн. Убакыт өткөндөн кийин өлкө башчысы биздин сөздү угуп, уюштуруу комитети түзүлгөн. Анын курамына өкмөт башчы Апас Жумагулов, жазуучу Чыңгыз Айтматов, драматург Бексултан Жакиев, режиссерлор Болот Шамшиев, Төлөмүш Океев кирген. Чындыгында анда кыргыз элинин каймактары, интеллигенциясы чогулган. Чет өлкөдөн 100дөн ашык илимпоз келип, "Манас" эпосу боюнча көп эмгектер жарык көргөн, илимий конференция, симпозиумдар уюштурулган", — деди Акматалиев.

Ал эми сүрөттөгү Кыргыз Республикасынын Баатыры Жусуп Мамай сыйлуу конок катары Кытайдан атайын чакыртылган. Көзү тирүү кезинде Кыргыз эл жазуучусу Бексултан Жакиев аталган иш-чара тууралуу буларды айткан эле.

"Таласта өткөн спектаклдин сценарийин жазып, көркөм жетекчиси болуп бардык ишине катыштым. Мен ал кызматка келгенге чейин жогору жактагылар эки жумалык программаны бекитип коюшуптур. Мен "бул убакыт аралыгында коноктор гана эмес, биз дагы бири-бирибизди көргүбүз келбей калат" деп айтып, беш күндүк программа түзгөм. Ага ылайык, маараке 25-августта борбор калаада расмий ачылып, 29-августта Таластагы театралдаштырылган спектакль менен жыйынтыкталган. Аны Таласта эмес, Ысык-Көлдө, Баткенде, Суусамырда өткөрөбүз деп да чыгышкан. Биз Кароол чокунун жанында өткөрөбүз деп чечим кабыл алганбыз. Ачык асман алдында, ээн талаада театралдаштырылган программа өтүп, ал жакка каскадер, актер, студенттер, жергиликтүү тургундар, өлкөдөгү бүт маданият кызматкерлери барган", — деген Жакиев.

Эске сала кетсек, "Манас" эпосунун 1000 жылдыгына даярдануу үч жылга созулуп, ири салтанатты уюштуруу вазийпасы кыргыз интеллигенциясына жүктөлгөн. Аны көрүүгө Казакстан, Өзбекстан, Түркмөнстан, Түркия, Азербайжандын башчылары, 80ге жакын мамлекеттин расмий өкүлдөрү келишкен.

 

116
Белгилер:
таберик сүрөт, Жусуп Мамай, Бексултан Жакиев, Чыңгыз Айтматов
Тема:
"Таберик сүрөт" — сейрек кездешкен ирмемдер (148)
Тема боюнча
Айтматов жана залкар актрисалар. 40 жыл мурунку таберик сүрөт
Чокморовдун ден соолугун алган "Караш-Караш окуясы". Таберик сүрөт
Кыргыз окумуштууларынын Бакайы — Юдахин шакирттери менен. Таберик сүрөт
Якутияда бугу издеген Болот Шамшиев, Жолон Мамытов, Айтурган Темирова. Таберик сүрөт

Өкмөт үйүнүн алдындагы комбайн, тракторлор. Фрунзедеги таберик сүрөт

68
Sputnik Кыргызстан маалымат агенттиги архивде сакталып жаткан сейрек сүрөттөрдү жарыялап, тарыхын баяндайт.
Өкмөт үйүнүн алдындагы комбайн, тракторлор. Архив
© Sputnik / Александр Федоров

Фрунзе (азыркы Бишкек) шаарынын борбордук аянтына тынчтык демонстрациясына чыккан эл менен айыл чарба техникаларынын сүрөтү 1970-жылдары тартылган.

Сүрөттүн автору Александр Федоровдун айтымында, шаар тургундары жыл сайын Эмгекчилердин эл аралык тилектештик күнүндө чогулушчу. Ал жылдары советтик жарандар 1-майда тынчтык демонстрациясына чыгып, 7-ноябрда аскердик техникалардын парады уюштурулуп турчу.

Ошол кезеңди ата мекендик айыл чарба тармагынын ардагери, окумуштуу Жамин Акималиев мындайча эскерет:

"Убагында 1-Май майрамы жалпы элдик, эч кандай саясаты жок майрам эле. Катардагы жумушчу, жарандардан баштап, коммунист, партиянын катарында болбогондор деле катышчу. Ар бир мекеменин жамааты колуна ар кандай чакырыктарды көтөрүп алып, түрдүү ураандарды чакырып шаардын четинен чок ортосуна жетүү үчүн эки-үч саатка чейин жөө басып койчубуз. Ошондо көңүлү ачык, тынчтыкты эңсеген эл көчөгө бала-бакырабыз менен кошо чыкчубуз. Параддарга катышкан айыл чарба техникалары борбор калаанын тегерегиндеги колхоз, совхоздордон атайын айдап келинчү, ал кезде аларда техникалары арбын болчу. Азыр ошондой майрамды аябай сагынам, мамлекет уюштурса экен деп тилейм. Анткени биз колубузга гүл көтөрүп, башкаларды көрүп шыктанып, бир майрамдын алдында биригет элек", — деди Акималиев.

Илимпоз, ошондой эле, көчөгө чыккан эмгекчилердин сап башында СССРдин баатырлары Дайыр Асанов, Калыйнур Үсөнбеков, Социалисттик эмгектин баатыры Керимбүбү Шопокова, СССРдин эл артисти Сайра Кийизбаева, Муратбек Рыскулов жана өндүрүштүн алдыңкылары турганын кошумчалады.

68
Белгилер:
таберик сүрөт, парад, майрам, Кыргызстан
Тема:
"Таберик сүрөт" — сейрек кездешкен ирмемдер (148)
Тема боюнча
Жусуп Мамай, Айтматов, Баекова, Жакиев. "Манас" мааракесинен таберик сүрөт
Согуштун балдары. Океев, Жакиев жана Байжиевдин таберик сүрөтү
Якутияда бугу издеген Болот Шамшиев, Жолон Мамытов, Айтурган Темирова. Таберик сүрөт

Дүйнө элдеринин көз талдырган, таң калтырган бийлери. 12 сүрөт

207
Эл аралык бий күнү 1982-жылдан бери ЮНЕСКОнун алдындагы Эл аралык театр институтунун бий комитетинин демилгеси менен майрамдалып келет.

1727-жылы 29-апрелде заманбап балеттин негиздөөчүсү Жан-Жорж Новерр туулган. Атактуу франциялык хореограф жана окутуучу Луи Дюпренин шакирти Новерр 1743-жылы бийчи катары сахнага чыгып, Франция жана Британиянын театрларында иштеген. Кийинчерээк бий спектаклин түзгөн.

Новерр драмалык балеттин негиздөөчүсү катары таанымал. Анын реформалары дүйнөлүк балеттин өнүгүшүнө таасирин тийгизген.

Эл аралык майрам бийдин түрлөрү аркылуу адамдарды бириктирип, саясий, маданий жана этникалык тоскоолдуктарды жеңүүнү көздөйт. Былтыр пандемияга байланыштуу майрам онлайн белгиленген. 2021-жылы да ушундай тартипте өткөрүү чечими кабыл алынган.

207
  • © AFP 2021 / Yasuyoshi Chiba

    Рио-де-Жанейро шаарындагы (Бразилия) карнавалда самба бийлеп жаткан топ

  • © AP Photo / Jae Hong

    Токиодогу театрдын артисттери

  • © Sputnik / Igor Kostin

    Украина ССРинин Мамлекеттик академиялык бий ансамблинин артисттери өздөрүнүн бийин аткарып жатышат

  • Хака аталышындагы саламдашуу бийин бийлеген маори элинин (Жаңы Зеландия) жоокерлери

  • © AFP 2021 / Adem Altan

    Түркияда дубандар (дервиш) чимирилип бийлеп жатат

  • Америкадагы индиялык резервациянын pow-wow бийи

  • © AFP 2021 / Sonny Tumbelaka

    Бали элинин кечак бийи

  • Өнөрпоздор классикалык кхмер бийин аткарышууда

  • Англиянын элдик бийи Abbots bromley horn

  • © AFP 2021 / Timothy A. Cary

    Фламенкону келиштире аткарган бийкеч

  • © Depositphotos / Dtemps

    Эфиопиядагы хамер уруусунун салттуу бийи

  • © AP Photo / Natacha Pisarenko

    Буэнос-Айресте (Аргентина) бийчилер танго тартуулады

Белгилер:
сүрөт, балет, майрам, бий
Тема боюнча
Темир тулпардагы сулуулар. Motorsport Expo — 2021 көргөзмөсүнөн 11 сүрөт
Купальникчен лыжа тепкен сулуулар. Сочидеги фестивалдан укмуштуу сүрөттөр
 Чүйдүн Сокулук районундагы чарба жана курулушка керектүү материалдарды саткан дүкөндөн өрт чыкты

Сокулуктагы дүкөндүн өрттөнгөн видеосу

90
(жаңыланган 22:51 13.05.2021)
Тилсиз жоо менен күрөшүүгө ӨКМден эки бөлүм жана өрт өчүрүүчү-куткаруучулардын бир штабы тартылды. Ал саат 20:43тө чектөөгө алынды.

БИШКЕК, 13-май — Sputnik. Чүйдүн Сокулук районундагы чарба жана курулушка керектүү материалдарды саткан дүкөндөн өрт чыкты. Бул тууралуу ӨКМдин маалымат кызматы кабарлады.

Дүкөн Новопавловка айылынын Киров көчөсүндө жайгашкан. Тилсиз жоо менен күрөшүүгө саат 19:54тө эки бөлүм, ал эми саат 20:14тө өрт өчүрүүчү-куткаруучулардын штабы тартылган.

Өрт саат 20:43тө чектөөгө алынган. Учурда толук өчүрүү иш-чаралары жүргүзүлүгөн.

Ал эми саат 21:56да толугу менен өчүрүлдү.

90
Белгилер:
видео, дүкөн, өрт, Новопавловка
Тема боюнча
Алайда үй өрттөнүп, 56 жаштагы киши каза болду. Сүрөттөр