Жумакматовдун ордуна оркестр башкарган Байжиев. Залкарлардын таберик сүрөтү

115
Sputnik Кыргызстан маалымат агенттиги архивде сакталып жаткан сейрек сүрөттөрдү жарыялап, анын тарыхын баяндоону улантат.
Белгилүү төкмө акындар: Замирбек Үсөнбаев, Ашыраалы Айталиев, Эстебес Турсуналиев, Тууганбай Абдиев жана жазуучу Мар Байжиев
© Sputnik / Александр Федоров

Белгилүү төкмө акындар: Замирбек Үсөнбаев, Ашыраалы Айталиев, Эстебес Турсуналиев, Тууганбай Абдиев жана жазуучу Мар Байжиевдин сүрөтү 1984-жылы Чүй облусундагы Ала-Арча капчыгайында тартылган.

Ал жылы кинорежиссер Артыкбай Сүйүндүков кинодраматург Мар Байжиевдин сценарийинин негизинде "Кыргызстандын искусствосу" аттуу тасма тарткан.

КРдин эл артисти ошол учурду мындайча эскерет.

"Ккинофильмге атагы алыска тараган Карамолдо Орозов атындагы эл аспаптар оркестри, Кыргыз академиялык симфониялык оркестри, филармониянын темир комузчулар ансамбли, опера жана балет театрынын солисттери, төкмө акындар катышкан. Арасында дирижер Асанкан Жумакматов, опера ырчысы Болот Миңжылкыев, Кайыргүл Сартбаева, комузчу Самара Токтакунова, балерина Айсулуу Токомбаева бар болчу. Биз тарткан тасманын аркасы менен алар жамаат болуп эс алышып, кооз жерлерде чогуу болушкан. Андагы кадрлар азыр алтын фонддо сакталып турат. Ошол жылдар кыргыз маданиятынын дүркүрөп турган учуру болчу", — деди Сүйүндүков.

Ошондой эле ал иштин жүрүшү Компартиянын Борбордук комитетинин биринчи катчысы Турдакун Усубалиевдин жеке көзөмөлүндө болгонун кошумчалады.

Ал эми КРдин эл жазуучусу Мар Байжиев дирижер Асанкан Жумакматов тик учак менен учуп кетип оркестрди өзү башкарганын айтат.

"Бир жолу күн бүркөлүп киночулардын иши токтоп калды. Дирижер Асанкан Жумакматов режиссерлор болуп тик учакка түшүп алып жаратылыш көргөнү кетип калган. Көп өтпөй күн чайыттай ачылды. Элди чогулта калып өзүм дирижер, режиссер боло калып керектүү кадрларды тартып алгам. Негизи чоң концерт коюп, аны тасмага айлантканбыз", — деди Байжиев.

Кыргыз ССРинин 60 жылдыгына карата камерага түшүрүлгөн кинокартина Ысык-Көлдүн Көк-Жайык жайлоосунда, Нарындагы Соң-Көлдө, Чүйдүн кооз капчыгайларында тартылган.

115
Белгилер:
Кыргызстан, төкмө акын, Мар Байжиев, тасма, таберик сүрөт
Тема:
"Таберик сүрөт" — сейрек кездешкен ирмемдер (157)
Тема боюнча
Орозбек Кутманалиев 11 уул-кызы менен. Үй-бүлөнүн таберик сүрөтү
Мүнөзү оор, ишке так Болот Шамшиев. "Ак кемедеги" таберик сүрөт
Бала-чакасы менен айлап гастролдогон актёрлор. Нарында тартылган таберик сүрөт
Көйкашка коомдук бирикмесинин мүчөсү, манасчы Нурбек Талантбеков

Талантбеков: "жигин тартып көрүү" душмандын чамасын билүү дегенди түшүндүрөт

36
"Көйкашка" коомдук бирикмесинин мүчөсү, манасчы Нурбек Талантбеков "Манас" эпосунда кездешкен көөнө сөздү чечмелеп, анын маанисин түшүндүрдү.

"Жигин тартып көрүү" деген адамдын чама-чаркын билүү дегенди түшүндүрөт. Бул тууралуу Нурбек Талантбеков Sputnik Кыргызстан радиосунун "Көөнө сөз" рубрикасында билдирди.

Талантбеков: "жигин тартып көрүү" душмандын чамасын билүү дегенди түшүндүрөт

Анын айтымында, эпосто макал-лакаптар, осуяттар, накыл сөздөр көп кездешет.

"Манаста "жигин тартып көрүү" деген көөнө сөз байма-бай кездешет. Мисалы, Сагымбай Орозбаковдун вариантында "Жигин билбей киргендей, жинди болду дейсиңби. Куру жолго жүргөндөй, кутуруп кетти дейсиңби" деген ыр саптары бар. Мындан улам аталган түшүнүк абалын, күчүн, кудуретин, чамасын билүү дегенди түшүндүрө турганын аңдасак болот. Эпосто душмандын чама-чаркын, ал-абалын, кудуретин аңдап-билүү — "жигин тартуу" деп берилген. Муну күнүмдүк турмушта тилдин көркөмдүгүн арттырууга көмөк катары колдонсо болот", — деди Талантбеков.

Ошондой эле ал учурда тиричиликте көптөгөн көөнө сөздөр колдонулбай калганын кошумчалады.

36
Белгилер:
Нурбек Талантбеков, Манас эпосу, эне тил, Кыргызстан
Тема боюнча
Талантбеков: "дара" деген сөздү бир нече мааниде колдонсо болот
Манастын уулу Семетей тасмасы тартуу учурунда

Мамлекеттик катчы "Манастын уулу Семетей" тасмасы тууралуу үн катты

52
(жаңыланган 14:39 02.08.2021)
Мамлекеттик катчы тасманын сценарийинде саясий ката кетип калганын айтып, бул боюнча кинокартинанын жаратуучулары менен талаш-тартыш болгонун белгилеген.

БИШКЕК, 2-авг. — Sputnik. Мамлекеттик катчы Чолпонбек Абыкеев учурда тартылып жаткан "Манастын уулу Семетей" тасмасы жөнүндө Facebook баракчасы аркылуу үн катты.

Анын айтымында, тасма жаратуучуларынын фильмди тартып баштаар алдында президент Садыр Жапаровго барганы чын.

"Президент Садыр Нургожоевич Жапаров тасманы колдоп каржылап жатат" деген сөздүн канчалык чындыгы бар? Мен мамлекет башчы менен бул маселе боюнча тактап, сүйлөштүм. Тасманы тартам дегендер президентке кирип "Манастын уулу Семетей" деген тарыхый мыкты кино жаратканы жатышканын айтып, "тартуу иштерине Казакстан, Россия көмөктөшөт. Баары сүйлөшүлгөн" десе, мамлекет башчы "андай мыкты фильм тарта турган болсоңор мен каршы эмесмин. Тартсаңар тарткыла. Бирок начар тартылып, кийин жакпай калса чыгартпай коебуз" деген. Алар менен кошо кирген адам "мен тасманы жаратууга каржы жагынан жардам берейин" десе президент "мейлиңиз, мүмкүнчүлүгүңүз болсо колдосоңуз колдоңуз" деп жооп берген. Болгону ушул гана сөз. Тасма тарткандар бардык жерде жарнамалап жүргөндөй, өлкө башчы катуу колдоп, каржылап жаткан жок. Президентке ким болбосун "жакшы иш жасаганы жатам" десе, "мейли, жасаңыз, жок дебейбиз" дегендей эле кеп", — деп жазган Абыкеев.

Мамлекеттик катчы тасманын сценарийинде саясий ката кетип калганын айтып, бул боюнча кинокартинанын жаратуучулары менен талаш-тартыш болгонун да белгилеген.

"Сценарийдин башында эле калмак, кангайлар кыргыздарга бийлик жүргүзүп, Көбөштү хан шайлап кыргыздардан салык алып турушкан. Этегине чейин ушундай. Негизи сценарий чийки. Семетейдин эли-жерин табышына өтө чоң роль ойногон Каныкейдин Тайторуну чапканы жок", — деген ал.

Мындан сырткары, Абыкеев аталган фильмди тартууга мамлекет каржы бөлбөгөнүн айтып, жеке менчик тарап тартып жаткандыктан ишти токтотууга мыйзам жол бербей турганын кошумчалаган. Ошондой эле ал Жогорку Кеңештин жаңы курамы шайланып келгенде "Улуттук баалуулуктарды коргоо жөнүндө" мыйзам кабыл алуу керектигин сунуштаган.

Эске салсак, Кыргызстанда "Манастын уулу Семетей" тасмасы тартыла баштады. Фильмдин продюсеринин айтымында, кино Кыргыз эл жазуучусу Жалил Садыковдун "Манастын уулу Семетей" пьесасы жана "Семетей" эпосунун негизинде тартылууда.

52
Белгилер:
Чолпонбек Абыкеев, пикир, мамлекеттик катчы, 'Манастын уулу Семетей' тасмасы
Тема боюнча
Кыргызстанда "Манастын уулу Семетей" тасмасы тартыла баштады. Сүрөт

Бусурманкулдун нокауту жана ага Хабибдин берген кеңеши. Видео

0
Хабиб Нурмагомедовдун Eagle Fighting Championship (EFC) лигасынын турниринде кыргызстандык Бусурманкул Абдибаит уулу россиялык атаандашы Руслан Яманбаевди техникалык нокаут менен утуп, чемпиондук курун тартып алды.

Абдибаит уулунун жеңишинен кийин Хабиб Нурмагомедов ага кеп-кеңешин берди.

“Жашоодо анын мындай ирмеми эч качан кайталанбаса керек. Анткени биринчи бел курду утуп жатканда аябай кубанасың. Ошого эмоционалдуу болуп турат, колдоп коелу. Дана Уайт (UFC президенти) бул беттешти көрөт. Мен турнир тууралуу айткам. Чемпиондук курду бир-эки жолу коргогондон кийин UFC уюмунда күч сынашууга мүмкүнчүлүк болот. Бел курду тагынгандан кийин көп спортчунун бутасына айланасын, ошон үчүн көп эмгектенүү керек. Бүгүн эс алып, эртең кайра машыгууну улантуу керек. Баарыңарды куттуктайм, чынын айтсам мен ага (Бусурманкулга) күйөрмандык кылдым, атаандашы таарынбасын”, — деди ал.

Бусурманкул 14 беттешти утуп, үч ирет жеңилген. Ал учурда 28 жашта.

0
Белгилер:
Хабиб Нурмагомедов, EFC, Бусурманкул Абдибаит уулу, жеңиш
Тема боюнча
Сүйүнчү! Бусурманкул Абдибаит уулу Хабибдин лигасынын чемпиону болду. Сүрөт  
Көлгө келген Хабиб: эртең Олимпиадада алтын алышыңарга тилектешмин
Алексей Федосеев Хабибдин турниринде атаандашын муунтуу ыкмасы менен жеңди. Сүрөт