Бишкектеги коомдук транспорт. Архивдик сүрөт

Маршруткачыларды дүрбөткөн полис деген эмне? Камсыздандыруунун жол-жобосу

(жаңыланган 09:29 03.04.2018)
2-апрель күнү таң атпай маршруттук такси айдоочулары каршылык акциясына чыгып, иш таштады. Мындан карапайым калк жабыркап, бара турган жерине жетпей калды. Ал арада айдоочулар иш таштоого камсыздандыруу полисин алууга милдеттендирүү себепкер экенин айтышты.

Жүргүнчү же кооптуу жүк ташыган айдоочуларды камсыздандырууну сатып алууга милдеттендирген мыйзам Кыргызстанда 2008-жылы кабыл алынган. 10 жыл мурун эле иштей турган мыйзам тийиштүү жаза чарасынын жоктугунан аткарылбай келген. Бирок 1-апрелден тарта кырдаал өзгөрөт, себеби, ЖКККМБ (Жол кыймылы коопсуздугун камсыздоо боюнча мамлекеттик башкармалыгы) кызматкерлери айдоочуларды токтотуп, камсыздандыруусу болбосо, 500 сом айып пул салууга укук берчү жол эрежелерине киргизилген өзгөртүүлөр күчүнө кирмекчи.

Ал арада мындай өзгөрүүлөргө каршы чыккан маршрутка айдоочулары жапырт иш таштады. Полис алуудан баш тартып жаткан айдоочулар мындан тышкары да бир топ талап коюшту. Ал эми шаардык мэрия айтылган талаптардын бири да аткарылбай турганын так кесе айтты.

Таң атпай шаарды дүрбөлөңгө салган жүргүнчүнү камсыздандыруу полиси деген эмне? Негизи эле бул туурасында соболдоруңуз арбын чыгар, аларга камсыздандыруучу компаниялардын биринин өнүктүрүү бөлүмүнүн жетекчиси Темирлан Кабылбеков жооп берет.

Ким камсыздандырууга тийиш?

Автобус, троллейбус, такси, маршруттук кичиавтобус, бензин, жаратылыш газын жана башка кооптуу жүктөрдү ташуучу айдоочулар.

Камсыздандыруу акысы канча?

Эгер шаар ичинде жүрсөңүз, анда бир жүргүнчүлүк орунга жылына 136,6 сом төлөйсүз. Маселен, таксист болсоңуз, төрт жүргүнчү ташый аласыз. Демек, камсыздандыруу үчүн 546 сом сарптайсыз. Маршрутка айдасаңыз, 15 орундук бар. Анда 2 049 сом төлөйсүз. Шаар аралык же башка өлкөлөргө каттагандар ар бир жүргүнчү орундугу үчүн камсыздандыруу 204,9 сомдон айланат. Камсыздандыруу акысын эсептөө үчүн биздин калькуляторду пайдалансаңыз болот.

Бул эмне берет?

Жүргүнчү жана жүк үчүн жоопкерчилик айдоочу же ал иштеген ишканада. Камсыздандыруучу компанияга акча төлөп, келишимге кол койгонуңузда сиз үчүн жоопкерчиликти ал мойнуна алат. Эгер кокус жол кырсыгы болуп, кимдир бирөө жабыркаса, камсыздандыруучу компания ага компенсация төлөп берет. Бул "камсыздандыруучу учур" болуп саналат.

Жабыркаган ар бир жүргүнчүгө дарылануу үчүн 310 миң сомдун тегерегинде төлөнөт. Адам каза болгон шартта аталган сумма толугу менен төлөнүп берилет.

Жүк ташуу жагдайы кандай?

Жүк ташууну камсыздандыруу акысы адам ташыганга караганда кымбат, жол кырсыгы учурунда да компенсация көлөмү жогору болот. Камсыздандыруунун суммасы, полис акысы эмне ташыганыңыздан жана анын кандай көлөмдө экендигинен көз каранды. Мында көңүлүңүзгө түйө турган нерсе: камсыздандыруу акысы компенсация суммасынын бир пайызын түзөт.

Бул таблицадан сиз жүктүн көлөмүн тандап, бааларды жана камсыздандыруу акысын карап алсаңыз болот.

Эгер камсыздандыруу бир жылга эмес, мага бир нече айга гана керек болсочу?

Кайра эсептетип, азыраак төлөөгө болот.

Камсыздандыруу айдоочу же унаага да жарайбы?

Жок, бирок айдоочу же жүк ташуучу ишкана ыктыярдуу түрдө өзүнчө камсыздандыруу ала алат.

Камсыздандыруунун ишке ашырылышы юридикалык жактан татаал деп укканым бар. Жүргүнчүлөргө же жүк үчүн компенсация төлөтүп алуу аракетинде жылдар бою соттошуп калбайбызбы?

Бул амалдын татаалдыгы жок: мыйзам камсыздандыруучу компаниясын жүргүнчү кымындай жаракат алса да, компенсация төлөп берүүгө милдеттендирет. Башкысы кырсык фактысы, дарылануу акысы тууралуу документтерди топтоп, мунун бардыгын камсыздандыруу компаниясына тапшыруу зарыл.

Булардын баары иш жүзүнө кандай ашырылат? Мисал келтирсеңиз.

Эгер жол кырсыгы катталып, жүргүнчүлөрдөн бири кенедей жабыр тартса да ЖКККМБ кызматкерлерин чакыртып, камсыздандыруучу ишканага кабарлаңыз. Компаниянын өкүлдөрү жабыр тарткандар менен сиздин ордуңузга сүйлөшөт.

27-сентябрда Киев көчөсү жана Эркиндик проспектисинин кесилишинде кичи автобус жол эрежесин бузуп, кырсыкка кабылган: жүргүнчүлөрдү жык алып алган маршрутка жолдон чыгып, трансформаторду сүзгөн. Үч киши жабыркаган, жалпы 150 миң сомдон көп көлөмдө компенсация төлөп берилди.

Маршруткаларда көпчүлүк жүргүнчүлөр туруп барышат, демек жол кырсыгына кабылган учурда алар көп жабыркашы мүмкүн. Камсыздандыруу алар үчүн да иштейби?

Камсыздандыруучу компания жол кырсыгы учурунда ким туруп, ким отуруп баратканын териштирбейт. Бирок жабырлануучулар камсыздандырылган орундуктардан көп болуп кетсе, бул такталууга тийиш. Маселен, айдоочу 15 орундукту камсыздандырды, ал эми жабыр тарткандардын саны 17 дейли. Демек, калган эки жүргүнчүгө компенсацияны айдоочу өзү төлөп берүүгө тийиш. Туруп барган кошумча "орундарды" камсыздандырууга болбойт, эсеп орундуктардын санына карап гана жүргүзүлөт.

Кантип камсыздандыруу керек?

Айдоочулук күбөлүк же паспорт менен транспорттун каттоо күбөлүгүн даярдайсыз. Андан соң камсыздандыруунун милдеттүү түрүн берүүгө уруксаты бар камсыздандыруучу компанияны тандап, аны менен келишим түзөсүз. Келишимди айдоочу да, жүк ташуучу ишкана да түзө алат.

Белгилер:
коомдук транспорт, авто, такси, жүргүнчү, иш таштоо, акция, айдоочу, маршрутка
Тема:
Бишкектеги маршруттук таксинин айдоочулары иш таштады (25)
Тема боюнча
Кыргызстанга автоунаа алып кирүүдөгү коррупциянын бети ачылды
Быйыл жазда турак жай менен унаа кымбаттайбы? Серепчилердин пикири
Маршруттук такси айдоочуларынын бийликке талап койгон видеосу
Экономика илимдеринин доктору, профессор Төлөнбек Абдыров

Абдыров: ишкерлер ЕАЭБдин мүмкүнчүлүктөрүн колдоно албай жатышат

(жаңыланган 11:33 19.04.2021)
Экономика илимдеринин доктору, профессор Төлөнбек Абдыров өлкөдө өндүрүш ишканалары дээрлик иштебей жатканын белгиледи.
Абдыров: ишкерлер ЕАЭБдин мүмкүнчүлүктөрүн колдоно албай жатышат

Эгемендүүлүк алган жылдары өлкө экономикасында секирик жасай турган кадамдар жасалган жок. Бул тууралуу Төлөнбек Абдыров Sputnik Кыргызстан радиосуна маек куруп жатып билдирди.

Анын айтымында, 30 жылдын ичинде курулуш жана тейлөө тармагы гана көтөрүлгөн.

"Соңку 30 жылдын ичинде өлкөдө экономикалык секирик кыла турган кадамдарды жасай алган жокпуз. Эгемендүүлүк алган алгачкы жылдарда экономиканын структурасында айыл чарба тармагы 36 пайыз, өндүрүш 27 пайыз, курулуш сегиз жана тейлөө тармагы 33 пайызды түзчү. Кийин айыл чарба 12 пайызга түшүп калган. Ортодогу айырмачылык дээрлик 24 пайыз. Учурда өндүрүш 18 пайызды түзгөнү менен анын ичине Кумтөр да кирет. Өлкөдө салыштырмалуу жакшыраак абалда иштеп жаткан жалгыз гана тейлөө тармагы болуп калды. Пандемия учурунда бул багыт да аксап, бюджетке 30 миллиард сомдун тегерегинде каражат түшкөн жок. Бул дароо ички экономикага терс таасирин тийгизди. Ошондуктан биз ЕАЭБдин потенциалын колдонушубуз керек, бирок атаандаштыкка туруштук бере албай жатабыз. Себеби ишкерлерге жакшы мүмкүнчүлүктөр түзүлбөй, бизнеске колдоо жок. Азыркы бийлик бул багытта бир катар чечимдерди кабыл алууда, алар өз натыйжасын берет деген үмүттөмүн", — деди Абдыров.

Ошондой эле ал пандемиядан көптөгөн өлкөлөрдүн экономикасы жабыр тартканын айтып, бирок аларда инновация өнүккөндүктөн анча кооптуу жагдай жаралбаганын кошумчалады.

Белгилер:
Төлөнбек Абдыров, Евразиялык экономикалык биримдик, пандемия, айыл чарба, экономика
Тема:
ЕАЭБдеги Кыргызстан
Тема боюнча
Кыргызстандык мигранттар январь менен февралда канча акча которду
Мунай платформасы. Архив

ЖМК: дүйнө жүзү боюнча кампаларда топтолгон мунай запасы түгөндү

(жаңыланган 10:12 19.04.2021)
Маалыматка караганда, запас учурда бир гана Кытайда калды. Алар мунайды нефть иштетүүчү жаңы ишканалар үчүн сактап турат.

БИШКЕК, 19-апр. — Sputnik. Пандемия учурунда суроо-талаптын азайышынан улам кампаларда топтолуп калган мунай запасы дээрлик түгөндү. Бул тууралуу Эл аралык энергетика агенттигине шилтеме берип РИА Новости жазды.

Маалыматка караганда, запас учурда бир гана Кытайда калды. Алар мунайды нефть иштетүүчү жаңы ишканалар үчүн сактап турат.

"Февраль айында дүйнө жүзү боюнча топтолгон мунайдын бештен бир бөлүгү гана калган. Андан бери дагы азайды. Калыбына келип жаткан дүйнөлүк экономикада күйүүчү майга суроо-талап өтө жогору болуп жатат", — деп айтылат кабарда.

Өткөн аптада Эл аралык энергетика агенттиги мунайга болгон баа дагы беш пайызга өскөнүн айткан.

Дүйнөлүк рыноктогу баалар Кыргызстанга дагы таасирин тийгизүүдө. Буга чейин Нефтетрейдерлер ассоциациясы Кыргызстанда күйүүчү майдын баасы дагы көтөрүлүп, апрель айында бензин алты пайызга, дизель майы тогуз пайызга кымбаттай турганы күтүлүп жатканын айткан.

Белгилер:
запас, баа, нефть, дүйнө
Тема боюнча
Кыргызстанда акыркы үч күндө бензин дагы кымбаттады
Россияга өтө кымбат мунай пайдалуу эмес. Абалга сереп
Бишкекте Абхазиядан алып келинген автоунаалардын ээлери нааразычылык акциясына чыгышты

Бишкектин борбордук аянтында кайрадан митинг өтүүдө. Видео

(жаңыланган 14:33 19.04.2021)
Өкмөт үйүнүн жанында 100дөй киши чогулган. Алар Кыргызстанга Абхазия өлкөсүнөн келген унааларды мыйзамдаштырууну талап кылышууда.

БИШКЕК, 19-апр. — Sputnik. Бишкекте Абхазиядан алып келинген автоунаалардын ээлери нааразычылык акциясына чыгышты. Бул тууралуу Sputnik Кыргызстан агенттигинин кабарчысы жеринен билдирди.

Өкмөт үйүнүн жанында 100дөй киши чогулган. Алар адегенде бир убакта сигнал басып, Садыр Жапаровдун жолугушууга чыгышын талап кылышкан. Милиция ызы-чуу чыгарууга жол берилбей турганын айткандан кийин чогулгандар Өкмөт үйүнүн парад өтүүчү жагына барышкан.

Нааразычылыкка чыккандар Кыргызстанга ташылып келинген абхазиялык номер тагылган автоунааларды мыйзамдаштырып берүүнү талап кылышты. Алардын алдына өкмөттүн өкүлү чыгып, көйгөйдү чечүүнүн жолдорун талкуулашты.

Абхазиядан алынган унааларга байланыштуу чуу

Кыргызстанда Абхазиядан алынган унааларды аныктоо боюнча рейд жүрүүдө. Себеби мындай унаалар ЕАЭБдин бажы мыйзамдарын бузуу менен алып келинген. Болжол менен онго жакын машина айып короого токтотулган.
Мындан улам Ала-Тоо аянтында жана өкмөт үйүнүн алдында Абхазиянын номери тагылган унаалардын ээлери митингге чыгышты. Алар Республикага буга чейин кирип кеткен автолорду мыйзамдаштырып берүүнү талап кылышууда. Айдоочулар буга чейин эскертүү берилбегенин билдирип, нааразы болушту. Митингчилер унааларын насыяга алгандар бар экенин, айрымдары такси айдап үй-бүлөсүн багарын айтышты.

Өткөн аптада Экономика жана финансы министрлиги абхазиялык номер тагылган унааларды мамлекет алып коюшу мүмкүн экенин эскерткен

Белгилер:
талап, унаа, номер, Абхазия, митинг
Тема боюнча
Министрлик: Абхазиянын номери тагылган унааларды мамлекет алып коюшу мүмкүн