Ысык-Көл. Архивдик сүрөт

Туристтер менен кенге бай Ысык-Көлдүн акимдеринин эмне байлыгы бар. Тизме

(жаңыланган 22:52 20.05.2019)
Sputnik Кыргызстан агенттиги өлкөдөгү район жетекчилеринин мал-мүлкүн тизмектөөнү улантат. Бул ирет Ысык-Көл облусундагы акимдердин 2017-жылга карата тапшырган декларациясына көз жүгүрттүк.

Кен байлыгы мол, туристтик аймагы менен атагы чыккан Ысык-Көл облусунда беш район бар. Документке ылайык, бул региондорду башкарган акимдердин айрымдары "Нива", УАЗ үлгүсүндөгү унааларды айдайт. Өзүнүн бир да турак жайы жок. Бирок мал жандыктарынын баасы миллион сомдон ашат.

Декларацияда акимдин өзүнө, жакын туугандарына тиешелүү мал-мүлк жазылат.

Жакын туугандарына — аялы же күйөөсү, жашы жете элек балдары кирет. Эгер камкордугуна алса, бул тизмеге ата-энеси, бир туугандары жана жашы жеткен балдары да кошулуп калат.

Ак-Суу району

Улан Дөкөнбаев 2017-жылдын апрель айынан бери Ак-Суу районун башкарып келген. Былтыр региондорду өнүктүрүү жылына карата жетиштүү деңгээлде иштерди аткарбаганы үчүн ушул жылдын февралында кызматтан алынган.

Ал бир жылда 578 миң сом киреше тапкан. Үстүндө үйү, астында унаасы жок. Бирок декларациясына эмерек, телевизор, муздаткычы бар экенин көрсөткөн.

Жети-Өгүз району

Калысбек Жудеев 2014-жылы Жети-Өгүзгө аким болуп дайындалып, 2018-жылга чейин иштеген. Жылдык киреше булагы 934 миң сомду түзөт. "УАЗ Хантер" үлгүсүндөгү унаасы бар. Өзү да, жакын туугандары да турак жайга ээлик кылбайт. Деген менен тиричилик техникасы, эмеректери көп экенин байкоого болот. Кызыгы, жакын туугандары үйүнүн алдындагы огородунун аянтын жазып, бирок ошол турак жайдын өзү тууралуу ооз ачкан эмес.

Ысык-Көл району

Данир Иманалиев Ысык-Көл районун 2016-жылдын август айынан бери жетектейт. Анын жылдык кирешеси 258 миң сомду түзгөн. Бирок Иманалиевдин, тескерисинче, батири бар, бирок буюмдары жок. Жакын туугандары Volkswagen B5+ үлгүдөгү унаага ээлик кылат.

Түп району

Советбек Исмаилов Түп районунун акими болуп 2016-жылдын август айынан 2018-жылдын февралына чейин иштеген. Ал 2017-жылы болгону 180 миң сом киреше тапкан. Турак жайы жана айыл чарба багытындагы жери бар. Жакын туугандарынын эч кандай мал-мүлкү жок.

Тоң району

Таалайбек Ажиев Тоң районуна 2017-жылдын июль айында аким болуп дайындалган. Бирок былтыр алгылыктуу кадамдарды жасаган эмес деген кине менен ушул жылдын февраль айында жумуштан бошотулган.

Ажиевдин жылдык кирешеси 479 миң сом болгон. Малдарынын баасы 1,6 миллион сомдон ашат. Айдаган унаасы — "Нива". Ал эми жакын туугандарынын эгин эгүүгө ылайыкталган жери, аянты 72 чарчы метр болгон турак жайы бар.

Sputnik Кыргызстан агенттиги буга чейин Ош облусунун акимдеринин да байлыгын карап чыкканда көбүнүн турак жайы, унаасы жок болуп чыккан.

Белгилей кетсек, Жазык кодексинин 323-беренесинин 1-бөлүгүнө ылайык, мамлекеттик кызматкер декларациясында кайсы бир мүлкүн жашырса, кылмыш катары саналат. Мыйзамсыз байыгандар айыпка жыгылат же эки жылга эркинен ажыратылат. Ошондой эле эки жыл мамлекеттик кызматта иштөөсүнө бөгөт коюлат.

Мамлекеттик кызматкер декларацияда кайсы мүлктөрүн көрсөтүүгө тийиш:

  • Кыймылсыз мүлк;
  • Кыймылдуу мүлк;
  • Автотранспорттук каражаттар;
  • Маданий баалуулугу бар менчиктер жана өлкө мыйзамдарына ылайык эски буюм катары таанылган буюмдар;
  • Улуттук жана чет өлкөлүк валютадагы акча каражаттары;
  • Баалуу кагаздар;
  • Мал жана башка жандыктар;
  • Зер буюмдар, асыл жана жарым-жартылай асыл металлдар;
  • Жарандарга жана уюмдарга карата финансылык жана башка мүлктүк талаптар;
  • Уюмдардагы капиталдын аларга таандык үлүшү.
Белгилер:
мал, турак үй, унаа, район, мүлк, байлык, бирдиктүү салык декларациясы, декларация, аким, Ысык-Көл
Тема:
Жергиликтүү бийлик башчыларынын байлыгы (8)
Тема боюнча
Сооронбай Жээнбеков менен анын туугандарынын байлыгы жарыяланды
Башкы прокуратура байлыгын жашырган дипломаттар менен прокурорлорду аныктады
Жогорку Кеңештин эң бай жана эң кедей депутаттары. Рейтинг
Өз унаасы жок өкмөт мүчөлөрүнүн тизмеси. Алардын катарында транспорт министри бар
Көп кабаттуу үйдүн курулушу. Архив

Кыймылсыз мүлккө акча салуу пайдалуубу? Артыкчылыгы, кемчилиги

Кыргызстанда батир сатып алып, аны кийин ижарага берүү менен пайда табуу жолу бар. Sputnik Кыргызстандын редакциясы салымдын бул түрүнүн артыкчылык-кемчилигин карап көрдү.

Үстүңдө үйүң болгонуна не жетсин! Бул ойго кошулбагандар чанда чыгар. Конуштуу болгон киши батирден-батирге көчмөйдөн же туугандардыкында батышып баш калкалагандан кутулат .

Там-таштуу болуунун айласын издеп көпчүлүк карызга батып же ипотека алат. Бирок биз бул материалыбызда кыймылсыз мүлккө байланышкан башка бир жагдайга токтолууну чечтик: өлкөдө турак жайга салым салуу менен пайда табууга болобу?

Артыкчылыгы

Кыймылсыз мүлк агенттиктеринин биринин жетекчиси Елена Гононова борбор шаардан батир сатып алуу инвестициялоонун бир түрү экенин айтат. Мисалы, ал банкта депозит кармагандан көрө ушул вариантка көбүрөөк ыктайт.

Директор одного из агентств недвижимости в Бишкеке Елена Гононова
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Кыймылсыз мүлк агенттиктеринин биринин жетекчиси Елена Гононова
"Банктын иши токтоп калышы ыктымал, бир топ мезгилден бери мындай көрүнүш кайталана элек деңизчи. Бирок андай болуп калса, сизге салымыңыздын бир бөлүгү гана кайтарылат (200 миң сомго чейинки гана аманаттар — ред.)", — деди ал.

Дагы бир жакшы жагы — уттурбайсыз, баа дээрлик түшпөйт. Сатып алган убактагы эле каражатты кайра чыгарып алууга болот.

"2014-жылдан бери доллар менен бычылган баа өзгөргөн деле жок. Башкача айтканда 2014-жылы сатып алынган батирди азыр деле ошол акчага сатууга болот. Наркында азыраак өзгөрүү байкалат. Андан бери эконом-класстагы үйлөр кымбаттады. Анткени аларга талап чоң. Элиталык турак жайлардын баасы бир аз арзандай түштү", — деп түшүндүрдү Гононова.

Кошумча вариант

Ашыкча кыймылсыз мүлкүңүз зарыл учурда сизге запастык вариант болуп бериши мүмкүн (жашап турган үйүңүз табигый кырсык же дагы бир көйгөйлөрдөн улам бузулса же карызыңыз үчүн алдырып жиберсеңиз). Балдарыңыз үйлөнгөндө бөлүп койсоңуз да ажеп эмес. Ошондой эле акчага зарыгып калсаңыз күрөөгө кое турууга да батир дурус вариант.

Жилой дом для переселения по программе реновации в Москве
© Sputnik / Евгений Биятов
Балдарыңыз үйлөнгөндө бөлүп койсоңуз да ажеп эмес. Ошондой эле акчага зарыгып калсаңыз күрөөгө кое турууга да батир дурус вариант

Туруктуу киреше

Ижарага берсеңиз ай сайын кошумча киреше алууга болот. Шартыңызга жараша керектеп же дагы бир башка ишке салым салууга жарайт. Кокус жумуштан кетип же башка киреше булагынан ажырап калган убакта кыймылсыз мүлк жагдай жайгарылганга дейре кыйналбай жашап турууга көмөкчү болот.

Эми бул багыттын кемчиликтерине токтололу. Алардын айрымдары артыкчылыктарынын дал карама-каршысы.

Салыктар

Турак жайды ижарага берүүдө патент сатып алууга туура келет. Мамлекеттик салык кызматынын расмий сайтында Бишкек шаары боюнча бир айлык чендер төмөнкүчө көрсөтүлгөн:

  • Калаанын чордонундагы бир бөлмөгө — 1500 сом. Бөлмөгө улам 500 сомдон кошулуп отурат. Мисалы, эки бөлмөгө – 2000 миң сом, үч бөлмөлүү батирге – 2500 сом;
  • Турак жай аймактары, жаңы конуштарда — бир бөлмөгө 500 сом, улам бир бөлмөгө 300 сомдон кошулат;
  • Бишкектин калган райондорундагы батирлер — бир бөлмөгө 800 сом, улам кийинкисине 400 сомдон кошулат.
Кыргызские монеты через лупу
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Турак жай аймактары, жаңы конуштарда — бир бөлмөгө 500 сом, улам бир бөлмөгө 300 сомдон кошулат

Өзүн актоо мөөнөтү

Ижарага берилген турак жайдын өзүн-өзү акташы бир топ убакытты алат. Маселен, Бишкектеги бир бөлмөлүү батир кеминде эле 20-25 миң долларга келсе, анын ижара акысы 200 доллардан азыраак. Башкача айтканда ал өзүн эң аз дегенде 10 жылда барып актайт.

Ижарачылар ынанымсыз чыгышы ыктымал

Кыймылсыз мүлктү ижарага берүүдө кардарлар ар кыл, анын ичинде, тилекке каршы, жоопкерчиликсиз да болушу мүмкүн экенин эске алуу абзел. Убагында акыны бербей, ижара да, коммуналдык кызмат акыларын да төлөбөй кетип же мүлкүңүзгө сиз күткөндөй кылдат мамиле кылбаганы да четтен чыгат. Ошондой эле батирди ижарага берүүнүн — ижарачыларды издөө, аларга батирди көрсөтүп, коммуналдык тейлөө акыларынын төлөнүшүн көзөмөлдөө жана башка машакаты да арбын.

Кээде берилбей туруп да калат. Бирок анткен күндө да коммуналдык кызмат үчүн үзгүлтүксүз төлөөгө тийишсиз. Башкача айтканда, кыймылсыз мүлк кошумча киреше каражатынан айрым убакта дагы бир чыгым агымына айланышы ыктымал.

Акчага айлантууга убакыт керек

Бир жакка салым салууда каалаган убакта сатып жиберүү мүмкүнчүлүгүнө көңүл бурушат. Бирок батирди акчага айлантуу дайым эле тез ишке аша бербейт. Кээде шашылыш сатууда акча да жоготуп алышыңыз мүмкүн, себеби андайда бааны түшүрүүгө туура келет эмеспи.

Одна тысячные купюры сома в руках человека
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Бирок батирди акчага айлантуу дайым эле тез ишке аша бербейт. Кээде шашылыш сатууда акча да жоготуп алышыңыз мүмкүн, себеби андайда бааны түшүрүүгө туура келет эмеспи

Кайсы багытка салым салууну, албетте, өзүңүз гана чечесиз. Бирок алгач дайым артыкчылык жана кемчиликтерин салмактап алууга чакырар элек.

Белгилер:
кемчилик, Кыргызстан, артыкчылык, чыгым, киреше, инвестициялар, акча, кыймылсыз мүлк
Тема боюнча
Кыргызстанда ипотеканын баштапкы төлөм маселесин кантип чечсе болот. Варианттар
Кыргызстандагы электрондук капчыктар. Колдонуу шарттары
Доллар акчасы. Архивдик сүрөт

Быйыл эки айда Кыргызстандан 74,5 млн. доллар чыгарылып кетти

(жаңыланган 10:15 13.04.2021)
Статистикага ылайык, январь-февраль айына карата каражаттын агымы боюнча быйылкы көрсөткүч үчүнчү орунда турат.

БИШКЕК, 13-апр. — Sputnik. Үстүбүздөгү жылдын эки айында Кыргызстандан 74,5 миллион доллар чыгарылып кетти. Бул туурасында Улуттук банктын ачык маалыматында жазылган.

Мында жеке жактардын акча которуу системасы аркылуу жүргүзгөн транзакциялар камтылган.

Январь-февраль айына карата каражаттын агымы боюнча ар жылкы статистика менен салыштырганда быйылкы көрсөткүч үчүнчү орунда турат. Өткөн жылдын ушул мезгилинде өлкөдөн чыгарылган каражаттын суммасы рекорд коюп, 74,9 миллион долларга жеткен. Ал эми 2019-жылы 74,8 миллион долларды түзгөн.

2020-жылы жалпысынан 488 миллион доллар чет жакка которулган.

Белгилер:
чыгаруу, Акча которуулар, каражат, Улуттук банк
Тема боюнча
Депутаттыкка аттанган талапкерлер шайлоого 155,2 млн. сом коротту
Абхазиянын номери тагылган унаа. Архив

Министрлик: Абхазиянын номери тагылган унааларды мамлекет алып коюшу мүмкүн

(жаңыланган 20:04 13.04.2021)
Кыргызстандын аймагына Абхазиянын номери тагылган унааларды алып кирүү жана эксплуатацияга берүү ЕАЭБдин бажы нормалары боюнча мыйзамдарын бузууга жатат.

БИШКЕК, 13-апр. — Sputnik. Абхазиянын номери тагылган унаалар бажы көзөмөл аймагындагы убактылуу сактоочу кампага киргизилет. Бул тууралуу Экономика жана финансы министрлигинен кабарлашты.

Ведомстводон билдиришкендей, Кыргызстандын аймагына Абхазиянын номери тагылган унааларды алып кирүү жана эксплуатацияга берүү мыйзам бузууга жатат.

"Чет элдик жарандар ЕАЭБдин аймагына үчүнчү өлкөлөрдүн жеке колдонуусу үчүн унаасын ала келсе болот. Бирок андай машинаны КРдин аймагында колдонууга бир жыл гана убакыт берилет", — дешти министрликтен.

Киргизилген унааларды ЕАЭБдин аймагында үчүнчү тараптарга сатууга жол берилбейт. Декларант анын атына жазылган унааны өзү гана айдашы керек.

Эске салсак, буга чейин Кыргызстандын аймагынан бажычылар Жол кыймылы коопсуздугун камсыздоо башкы башкармалыгынын инспекторлору менен биргеликте Абхазиянын номерлерин тагып жүргөн 10 автоунааны кармаган.

Белгилер:
Евразиялык экономикалык биримдик, мыйзам бузуулар, унаа, Абхазия, Кыргызстан
Тема боюнча
Бишкекте Абхазиянын номери тагылган автоунаалар кармалууда
ЕАЭБ аймагында өзү өччү чылым пайдалануу сунушталып жатат