АКШ долларлары. Архив

Жыл башынан бери Кыргызстандан которулган акчанын көлөмү рекорд койду

118
14 жыл ичинде каражаттын агымы 20 эсеге өскөн.

БИШКЕК, 23-авг. — Sputnik. Үстүбүздөгү жылдын январь айынан июнга чейин Кыргызстандан 247,6 миллион доллар сыртка которулганы Улуттук банктын маалыматында айтылат. Мында кеп акча которуу системасын колдонуп транзакция жүргүзгөн жеке тараптар тууралуу болуп жатат.

Билдирүүдө бул мониторинг жүргүзүлө баштаган 2005-жылдан берки рекорддук көрсөткүч экени айтылат. Өсүүнүн себеби көрсөтүлгөн эмес.

Буга чейинки рекорд 238,4 миллион доллар менен былтыр катталган. Карай келсек, акча эң аз которулган мезгил 2005-жылдын биринчи жарым жылдыгына туура келет, анда болгону 12,3 миллион доллар сыртка чыккан.

118
Белгилер:
рекорд, агым, каражат, акча, Улуттук банк
Тема боюнча
Куну түшкөн рубль менен теңге сомду да ала жатабы? Улуттук валютанын абалы
Ресторан. Архив

Пандемиянын мейманкана, ресторан ишине тийгизген кесепети. Сандар

33
(жаңыланган 21:23 29.09.2020)
Министрлик жалпы кызмат көрсөтүүнүн ичинен ишмердүүлүгү төмөндөп кеткен тармактарды атап, сандарды келтирди. Анткен менен августтун жыйынтыгы башкача болду.

БИШКЕК, 29-сен. — Sputnik. Жыл башынан бери мейманканалар менен ресторандардын ишмердүүлүгү 45,4 пайызга төмөндөдү. Бул тууралуу Экономика министрлигинин маалыматында айтылат.

"Пандемия мезгилинде тейлөө тармагы абдан көп жабыр тартты. 2020-жылдын январь-август айларында тейлөө тармагынын дүң чыгарылышы 254,7 млрд. сом көлөмүндө болгон, ошол эле учурда өсүүнүн реалдуу темпи 90,2 пайызды түзгөн", — деп билдиришти аталган министрликтен.

Министрлик аны менен кошо эле жалпы кызмат көрсөтүүнүн ичинен ишмердүүлүгү төмөндөп кеткен башка тармактарды да келтирген.

Былтыркы ушул жылга салыштырмалуу автоунааларды жана мотоциклдерди оңдоонун азайышы негизинен дүң көлөмдүн (19,4 пайызга), чекене сооданын (16,2 пайызга) төмөндөшү менен шартталган. Анткен менен өткөн айларга салыштырганда августта дүң, чекене соода секторунда 0,3 пайызга өсүш байкалган.

Кыргызстанда жыл сайын жүздөгөн ресторан, тойканалар ачылат

Отчёттук мезгил аралыгында транспорттук кызмат көрсөтүүлөр 19 млрд. сомду түзүп, өсүүнүн реалдуу темпи 39,1 пайызга ылдыйлаган. Транспорттук кызмат көрсөтүүлөрдүн төмөндөшү авиакаттам жана автоунаа менен ташуулардын өлкө ичинде да, башка өлкөлөргө да төмөндөшү менен шартталган. Жалпысынан алганда I кварталдын аягынан тарта ай сайын өтө төмөндөөлөр болуп, кээде айына 6 пайызга түшкөн мезгилдер болгон. 

"Демек, бул аталган сектордо төмөндөө азайып, калыбына келүү фазасына өтүп жаткандыгын көрсөтүп турат", — деп айтылган маалыматта.

Кыргыз өкмөтү COVID кесепетинен канча карыз алып, кайда жумшап жаткандыгын экономикалык бяндамадан окуй аласыз.

33
Белгилер:
экономика, кызмат көрсөтүү, коронавирус, Кыргызстан
Тема боюнча
Кафе-ресторандарда 100 кишиге чейин отурууга уруксат берилиши мүмкүн
Кыргызстандын президенти Сооронбай Жээнбеков жана Венгриянын премьер-министри Виктор Орбан. Архивдик сүрөт

Жээнбеков Венгрияга барат. Эки өлкөнүн соода-сатык алакасы кандай

57
(жаңыланган 17:13 28.09.2020)
Кыргызстандын президенти Сооронбай Жээнбеков эртең Венгрияга расмий сапары менен барат. Sputnik редакциясы кыргыз-венгер соода-экономикалык алакасы боюнча маалымат топтоду.

28-сентябрь күнү Сооронбай Жээнбеков Россиянын президенти менен жолугуу үчүн Сочиге кетти. Андан соң эки күндүк (28-29) иш сапары менен Венгрияга жөнөйт.

Жээнбеков Венгриядагы сапарынан эмнени күтөт

Мамлекет башчы сапар жемиштүү болот деп үмүт артууда. Мисалы, Будапешттин скверлеринин бирине улуу жазуучу Чыңгыз Айтматовдун ысымы берилгени жатат. Мындан сырткары, кыргызстандык студенттерге квотанын саны эки эсе көбөйөт.

Экономикалык пландар төмөнкүчө:

Кыргыз-венгер өнүктүрүү фондун түзүү үчүн Венгриянын "Эксимбанкы" 50 миллион евро бөлгөнү жатат. Бул каражат чакан жана орто бизнес үчүн төмөнкү пайыз менен насыя берүүгө жумшалат;

Сапардын алкагында эки өлкөнүн ишкерлери катышкан бизнес-форум өтөт. Анда кыргызстандык бизнесмендерди Венгриянын рыногуна чыгаруу мүмкүнчүлүгү талкууланат.

Sputnik кыргыз-венгер соода-экономикалык мамилелерин билип көрдү.

Будапешт шаарындагы скверге Айтматовдун ысымы ыйгарылат

Соода – эсеп Венгриянын пайдасына 57:1

Кыргызстандын Улуттук статистикалык комитетинин маалыматына караганда, үстүбүздөгү жылдын жети айында Венгриядан 314,5 миллион сомго (4,2 миллион доллар) товар кирген. Ал эми экспорт болгону 5 миллион 547,2 миң сомду (дээрлик 79 миң доллар) түздү.

Европалык мамлекет КРге бир нече продукциянын түрүн саткан (баалар сом менен көрсөтүлдү):

  • Дары-дармек (32,9 тонна) – 214,5 миллиондон ашык;
  • Жүгөрү (201 тонна) – 48 миллион;
  • Центрифуга (үч даана) – 12,8 миллиондон ашык;
  • Азык-түлүк, шоколад, жашылча (15 тоннадан көп) – 12,2 миллиондон ашык;
  • Терапевттик жана профилактикалык же диагностикалык максатта колдонуу үчүн адамдын жана малдын каны – 7,5 миллион;
  • Насос (10 даана) – дээрлик 7 миллион;
  • Пластмасса жана андан жасалган буюмдар – 5 миллиондон ашык.

Мындан сырткары, Венгриядан башка дагы товарлар кирген. Анын ичинде 10,8 миң лампа (65 миң сом), жада калса бир чаң соргуч (3,3 миң сом) дагы бар.

Жээнбеков Россияга иш сапар менен учуп кетти. Коштоп жүргөндөрдүн тизмеси

Кыргызстан экспорттогон товарлар:

  • Зоология, ботаника, минералогия, тарых, археология, палеонтология, этнография жана нумизматика боюнча коллекциялык буюмдар – 1,9 миллион сом;
  • Дары-дармек (0,3 тонна) – 1 миллион 570,9 миң;
  • Телефон аппараттары (59 даана) – 1 миллион 72 миң;
  • Мунай жана мунай азыктары (14 тонна) – 846 миң;
  • Эттен жасалган даяр же консерваланган азыктар (2,3 тонна) – 160 миң сом.

Венгриядан келген инвестиция

Улуттук статистика комитетинин сайтында 1995-жылдан 2019-жылга чейинки түз инвестициялар тууралуу жазылган. Бул жылдар аралыгында Венгриядан дээрлик 21,5 миллион доллар келген. Инвестициянын көпчүлүк бөлүгү 2007-2008-жылдарга туура келет, мында көрсөткүч 21 миллион долларды түзгөн.

57
Белгилер:
Сооронбай Жээнбеков, экономика, соода, инвестициялар, Кыргызстан, Венгрия
Тема боюнча
75 бюджеттик орун бар. Венгриянын ЖОЖдорунда окуу үчүн сынак жарыяланды
Жээнбеков быйыл Венгрияга барат. ТИМ Будапештте жолугушууларды өткөрүп келди
Тоолуу Карабахтагы Тертер шаары

Карабахтагы абалдын курчушу Кавказдагы чырга Россияны аралаштыруу аракетиндей...

61
(жаңыланган 22:30 29.09.2020)
Тоолуу Карабахтагы куралдуу тирештин курчушу, Баку менен Еревандын ортосундагы көп жылдан берки саясий тиреш бүгүн үчүнчү күчтөр тарабынан кара ниеттерин ишке ашыруучу курал катары пайдаланылууда.

Беларусь, Сирия, "Түндүк агым – 2" долбоору жана геосаясий тирештердин башка жерлеринен күч жана каражаттарын алагды кылуу максатында Россияны Кавказдагы чоң согушка тартууга аракет жүрүп жаткандай. Карабахтагы абал жаатында аскерий баяндамачы Александр Хроленконун макаласынан окуңуздар.

Жаңжалдын түздөн-түз катышуучулары – Баку жана Ереван билип туруп же аргасыз Москваны ыңгайсыз абалда калтырып, КМШ жана ЖККУнун коопсуздук тутумун кыйратууда.

Тоолуу Карабах: Азербайжан менен Армения согушту токтотуп, кепке келеби. Видео

Кавказда жеке кызыкчылыктары бар бир катар батыш өлкөлөрүнүн "күчтөрүнүн тышкы проекциясына" байланышкан геосаясий тобокелдиктер да бар. Тоолуу Карабахтын көйгөйлөрү согуш жолу менен чечилбейт. Жөнгө салуунун бул постулатына жаңжалдашкан эки тарап тең – Азербайжан жана Армения (сүйлөшүүлөрдүн тарабы болуп саналбаган, жарыяланбаган Тоолуу Карабах Республикасынын кызыкчылыктарын коргогон жак) да макул. Ошондой эле ОБСЕнин үч өлкө – Россия, АКШ жана Франция тең төрагалык кылган Минск тобуна да бул белгилүү.

Сүйлөшүү процесси жай жана татаал өтүүдө, бирок 27-сентябрда оор артиллерия, танк, ракеталык комплекс жана сокку уруучу авиацияны колдонуу менен активдүү согуштук аракеттерге өтүү үчүн объективдүү себептер жок эле.

Душмандын талкаланган танктарынын тасмасын чагылдыруу жаатындагы Армения менен Азербайжандын аскердик мекемелеринин "мелдеши", эки тараптын жоготуулары туурасындагы коркунучтуу статистикага Россия катуу кейип, армениялык жана азербайжандык элге чын дилден көңүл айтат.

Согуштук аракеттер объективдүү түрдө жаңдалдашкан тараптардын эч бирине пайдасыз. Дагы күчөй бере турган болсо, аягы эч күтүлбөгөндөй кесепеттерге алып келиши ыктымал. Чет өлкөлүк тынчтык орнотуучулар киргизилип (коопсуз аймактар түзүлүп) же абал кескин курчуп кетсе, Түштүк Кавказда ЖККУ өлкөлөрүнүн (эң оболу Россиянын) жана НАТОнун (Түркия кыйытып жаткандай) катышуусунда кеңири масштабдагы согуш тутанып кетиши мүмкүн. Эске салсак, азербайжан-армяндар аралаш жайгашкан калктуу аймакта жаңжал 1988-жылы чыккан. Ошол убакта Тоолуу Карабах автономдук облусу Азербайжан ССРинин курамынан чыкканын жарыялаган.

Биринчи баскычта тынчтык орнотуучулардын ролун СССР ИИМ Ички күчтөрү аткарган. Алар үч жыл аралыгында активдүү куралдуу тирешти басып тура алган.

Советтер Союзу ыдыраган соң жана Ички күчтөр чыгарылгандан кийин салгылаш дагы күч алып, 1994-жылы Азербайжан Тоолуу Карабахтын басымдуу бөлүгүн жана ага чектеш жети райондун көзөмөлүн колдон чыгарган.

Жаңжалды тынч жөнгө салуу боюнча сүйлөшүүлөр 1992-жылдан тарта ОБСЕнин Минск тобунун алкагында жүрүп, ал эми аймакта куралдуу тиреш улам тутанып, кайра басылып келген.

Кыргызстан Азербайжан менен Армениянын жаңжалы боюнча позициясын билдирди

Координаттардын жаңы тутуму

Тоолуу Карабахтагы согуштук аракеттердин жүрүшүнөн бири-бирине коошпогон маалыматтар түшүүдө. Азербайжан менен Армения жаңжалдын ырбап кетишине бири-бирин айыптап, куралдуу чагымчылыктарга гана жооп берип жатышканын айтышат. Мындан улам Азербайжанда дүйшөмбү күнү жарым-жартылай мобилизация жарыяланды. Президент Ильхам Алиев республиканын бир катар калааларында жана аймактарына аскердик абал киргизген. Арменияда андан бир күн оболу жалпы мобилизация жана аскердик абал жарыяланган.

Азербайжан бийлигинин маалыматы боюнча, 27-сентябрда армениялык күчтөр "коопсуздук кемери" деп аталган жети айылды калтырышкан (совет убагында Азербайжан ССРинин бул аймагы Тоолуу Карабах автономдук облусуна караган эмес. 1990-жылдардын башында армениялык күчтөрдүн көзөмөлүндө калган).

28-сентябрдын таңында таанылбаган Тоолуу Карабахтын президенти Араик Арутюнян: "Биз позициябызды жоготтук, дагы жоготушубуз мүмкүн, бирок биз кайрадан позициябызга ээ болобуз" деди. Позициялык салгылаштар уланууда. Тараптардын эч биринин жапырт артыкчылыгы байкалбайт.

БУУнун Коопсуздук кеңеши Карабахтагы абалды талкуулай турганы айтылды

Согуштук кубаттуулуктагы залптык октун реактивдүү тутумун жана "Искендерлерди", сокку уруучу авиация жана учкучсуздарды пайдалануу менен Баку да, Ереван да бирдей даражада "тарыхий акыйкаттыкты калыбына келтирүүгө" даяр. Согуштук аракеттердин ар күнү жаңы курмандыктарга жана кыйроолорго алып келет.

Түзүлгөн кырдаалда 27-сентябрда ким биринчи болуп оор артиллерия жана танктан ок атканы, согуш талаасындагы ыкчам искусство жаатында ким үстөмдүк кылары эми принципиалдуу маселе эмес. Башкысы – Тоолуу Карабахтын чек арасындагы тирешти токтотуу, сүйлөшүүлөргө кайтуу, адамдардын өмүрлөрүн сактоо. Союздук милдеттенмелер жөнүндө да унуткарбоо абзел.

Эгер Баку жана Ереван өздөрүн Москванын союздашы катары эсептешет. Алар россиялык позицияны эске алып, өз ара мамиленин азыркы тутумун жана регионалдык коопсуздук системасын кыйратуунун кесепеттерин боолголоого тийиш.

Карама-каршылыктардын татаал комплексин, куралдуу тирештин тараптарынын салмактуу аргументтери жана себептерин эске алган күндө да Россияга Кавказдагы согуштун зарылдыгы жок. РФ Тышкы иштер министрлиги Тоолуу Карабах жаңжалынын тараптары "атышууну тезинен токтотууга" чакырды. Эки жак тең эстерине келип, аймакта коалициялык топтун катышуусундагы кеңири масштабдуу согуштук эскалацияга жеткиришпейт деп үмүттөнөм. Анан калса, Карабах жагдайына эл аралык реакция жалпысынан конструктивдүү. Европа биримдигинин өлкөлөрү, АКШ, Иран тынчсызданып, ортомчулук кызматтарын сунушташат. Күч колдонулган сценарийдин өнүгүшүн Түркия президенти Режеп Тайип Эрдоган гана, бирок сөз жүзүндө гана колдоодо.

Ал түгүл согушчул Анкара да Түштүк Кавказдагы кооптуу оюнда жогото турганы бар. Арменияга чабуул жасалса, ЖККУнун жообунан, башкача айтканда, Россия менен согуштан кача алышпайт (бул Кипр менен Греция эмес). Дегеле, кан күйгөн оттун негизги буюртмачысы жана демилгечиси ким?

ЖККУ Карабахтагы абал боюнча тынчсыздануусун айтты. Башкы катчынын билдирүүсү

Таң каларлык кыраакылык

Окуяларды жана Вашингтондун аларга расмий реакциясына алдын ала көрөгөчтүк кылуу менен АКШнын Азербайжан жана Армениядагы дипломатиялык өкүлчүлүктөрү 25-сентябрда өз жарандарын жагдайдын курчуп баратканы тууралуу эскерткен.

Армениядагы АКШ элчилиги Тоолуу Карабахты, Дилижан улуттук паркынан түндүккө карай аймактарга, Тавуш облусундагы Грузия чек арасына чейин барбоону өтүнгөн.

Ошол эле күнү Азербайжандагы АКШ элчилиги өз жарандарын Абшерон жарым аралынан тышка чыкпоого чакырып, армян-азербайжан чек араларындагы тилкелердеги абалдын курчушуна байланыштырган. Балким, бул – жөн гана дал келүү эмес, татаал саясий-аскердик комбинациясынын кесепети.

Карабах чыры: Түркия Азербайжанга жан үрөсө, РФ эч кимди кийлигишпөөгө чакырды

Кошмо Штаттардын Россия чек араларындагы экономикалык жана аскердик чөйрөдө үстөмдүк кылуу далалатына Кавказ жана башка аймактардагы орто интенсивдүүлүктөгү пландалган куралдуу жаңжалдардын түрмөгү кыйла шайкеш келет.

КМШ өлкөлөрүнүн тургундарына алар жан тартпайт, ал эми россиялык ресурстар кепилденген түрдө согуш коркунучун жоюуга багытталган. Башкача айтканда, Москванын дүйнөнүн бөлөк бөлүктөрүндө Вашингтон менен атаандашууга күчү жана каражаты азая түшөт. Тоолуу Карабах жаңжалынын күчөшү Россияга көйгөй жаратып, ал эми АКШнын улуттук кызыкчылыктарына толук төп келүүдө.

61
Белгилер:
Чыр-чатак, согуш, Россия, Азербайжан, Армения, Тоолуу Карабах
Тема боюнча
Арменияда эркектерге өлкөдөн чыгууга чектөө коюлду