Кыргызская валюта номиналом в пять и одна тысячи сом на столе. Архивное фото

Жан кейиткен кредит: элге жардам берем деп банктар банкрот болбойбу

438
(жаңыланган 16:17 28.04.2020)
Кыргызстандагы банктар коронавирус пандемиясына байланыштуу кардарларына кредит төлөө боюнча жеңилдик берүүдө. Мындай нерсе өздөрүнө залакасын тийгизип, банкротко кептебейби?

Коронавирус пандемиясы жана ага байланыштуу чектөөлөр көпчүлүктү ишсиз калтырып, финансылык абалын бир топ кыйындатып койду.

Мындан улам Улуттук банк март айында "Коронавируска байланыштуу каржы-насыялык ишмердүүлүктү жөнгө салуунун убактылуу эрежелери жөнүндө" токтом кабыл алган. Ага ылайык, насыяларды төлөө мөөнөтү бери дегенде үч айга жылдырылат жана кечиккендиги үчүн айып пул салынбайт. Ошондой эле кардардын "кредиттик тарыхына" бул айлардагы кечигүүлөр эсепке алынбайт.

Жарандарга кандай жардам берилип жатканын билүү үчүн өлкө аймагында иштеген 23 банк менен байланыштык. Маалыматка караганда, арыздардын 60 пайыздан 90 пайызга чейинкиси канааттандырылып жатыптыр.

"Кайрылуулар абдан көп. Арасында чындап эле коронавирус пандемиясынан улам коюлган чектөөлөргө түз жана каймана тиешеси бар кардарлар арбын. Бирок ага таптакыр жакындабаган, азыр иши жүрүшүп жаткан ишкерлер дагы кайрылган учурлар болууда. Албетте, алардан баш тартууга туура келет. Биздин чечимге макул болбогондор Улуттук банкка даттана алышат", — деди бактардын биринин кардарлар менен иштөө бөлүмүнүн башчысы Канат Исмаилов.

Маалыматты Улуттук банктан дагы тастыктап, 2020-жылдын 15-апрелине чейин реструктуризация (төлөө мөөнөтү өзгөртүлгөн — ред.) болгон кредиттердин саны 40 миңдин тегерегинде экенин айтышты.

"Алардын жалпы суммасы 30 миллиард сомго барабар. Ал эми 22-апрелге карата банктардын кароосунда суммасы 22 миллиард сомго жакын 25 миңдей арыз турат", — дешти Улуттук банктан.

Финансы жана экономика боюнча көз карандысыз серепчи Сейтек Байгуттиевдин пикиринде, ушул тапта коммерциялык банктарга дагы оңой болгон жок. Анткени алардын дагы инвестор, өнөктөш жана эл аралык донорлор алдында милдеттемелери бар.

"Бирок алар деле шартты түшүнүп турат. Жеңилдиктерди сурап, сүйлөшүүлөрдү жүргүзсө болот. Анын үстүнө азыр ишсиз калган эл кыйналууда. Банктар ушундай учурда жардам бербесе болбойт. Бул жагынан Улуттук банк туура багытта бара жатат", — деди Байгуттиев.

Ал эми Кыргызстандын банктар союзунун президенти Анвар Абдраев учурда рынокто "алсыз оюнчу" жок экенине, бардык банктардын өз милдеттемелерин аткарууга капиталы жетиштүү экенине токтолду.

Президент Союза банков Кыргызстана Анвар Абдраев во время пресс-конференции
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Кыргызстандын банктар союзунун президенти Анвар Абдраев
"Азыр бир дагы банк кыйынчылыктардын жаралышы же ишин токтотуу боюнча донорлору менен сүйлөшүүлөрдү жүргүзгөн жок. Мындан тышкары, ар биринин Улуттук банк аркылуу мамлекеттен жардам алууга укугу бар. Бул мүмкүнчүлүктү дагы эч кимиси колдоно элек. Демек банктар туруктуу позицияда", — деди Абдраев.

Анткен менен экономика министринин мурдагы орун басары, экономист Элдар Абакиров азыркы көрүлүп жаткан чаралар кардарлар үчүн дагы, банктар үчүн дагы жетишсиз деп эсептейт.

Заместитель министра экономики КР Эльдар Абакиров
© Пресс-служба правительства / Сабыр Аильчиев
Экономика министринин мурдагы орун басары, экономист Элдар Абакиров
"Болгон жеңилдик — банк акчасын үч ай албайт жана бул аралыкта кечиктиргени үчүн кардарга айып пул салбайт. Үч ай өткөн соң акчасын толугу менен кайтарып алат. Айырмасы ушул убакытта гана, банкка бул нерсе күч келтирбейт", — деди Абакиров.

Экономисттин сунушу боюнча, эгер өкмөт ар бир бизнести жана банктардын өзүн сактап калгысы келсе, мындан дагы тереңирээк жардам берүүсү зарыл. Мисалы, иш токтоп турган үч айга банктар таптакыр эле кредиттин пайызын албашы керек.

"Анда, албетте, банктарга күч келет. Аны Улуттук банк өз мойнуна алып, ушул аралыкта аларга пайызсыз насыя берүүсү зарыл. Антпесе, азыр кредитин төлөй албаган көптөгөн ишкерлер бизнесин жабабыз деп турат. Алар банкрот болсо, банк күрөөгө коюлган мүлктү тартып алат. Бирок элде акча жок болсо, аны кайра кимге сатат? Ошентип кайра эле банк системасы коркунучка кептелет", — деди адис.

Белгилей кетсек, Бишкек, Ош жана Жалал-Абад шаарлары, Ноокат, Кара-Суу, Сузак райондорунда өзгөчө абал апрелдин аягына чейин узарган. 15-апрелден тарта бул тизмеге Нарын шаары менен Ат-Башы району да кошулган. Ушул тапта өлкө аймагында бизнестин басымдуу бөлүгү токтоп турат.

Кыргыз өкмөтү эки апта мурда акырындык менен экономиканы калыбына келтирип, жумушсуздукту жоюу үчүн бизнестин айрым түрлөрүн жандандыра баштай турганын маалымадаган. Азырынча бул айтылгандар боюнча жылыш боло элек.

438
Белгилер:
өкмөт, карантин, экономика, кардар, жеңилдик, кредит, банк, Кыргызстан
Тема боюнча
Дүйнөлүк банк: Кыргызстанга акча которуулардын үчтөн бири кыскарат
Пенсия, жөлөк пул алса болот. Бишкектин конуштарын көчмө кассалар тейлейт
Акча каражаттары. Архив

Финансылык чалгындоо кызматы былтыр мамлекетке канча акча кайтарганы айтылды

44
(жаңыланган 15:48 27.05.2020)
Жогорку Кеңеште "Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга каршы аракеттенүү жөнүндө" мыйзамын өзгөртүү тууралуу" мыйзам долбоору биринчи окууда каралды.

БИШКЕК, 27-май — Sputnik. Былтыр мамлекетке террордук аракеттерди каржылоо жана мыйзамсыз кирешелерди адалдаштыруу боюнча жүргүзүлгөн иштен жалпысынан 6,5 миллиард сом кайтарылган. Бул тууралуу Финансылык чалгындоо кызматынын жетекчиси Гуламжан Анарбаев парламент жыйынында билдирди.

Жогорку Кеңеште "Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга каршы аракеттенүү жөнүндө" мыйзамын өзгөртүү тууралуу" мыйзам долбоору биринчи окууда каралды.

Жетекчиге депутат Элвира Сурабалдиева канча кылмыш иши ачылып, анын канчасы сотко жеткендиги боюнча суроо берди.

"6,5 миллиард сом бажы менен салыктан келген каражат. Ошондой эле 175 миллон сом мамлекеттик бюджетке түшкөн", — деди Анарбаев.

Ал былтыр террордук ишти каржылоого жана мыйзамсыз кирешелерди адалдаштыруу боюнча 200дөй ишти тиешелүү органдарга өткөрүп бергенин айтты. Анткен менен сотко жеткени тууралуу маалымат албаганын билдирди.

44
Белгилер:
бюджет, каражат, Жогорку Кеңеш, Гуламжан Анарбаев
Тема боюнча
Жыштык сатуу чыры: УКМК кызматкерлери баш болуп 5 киши кармалды
Жумушчу жогорку чыңалуудагы электр чубалгысын монтаэ кылып жатат. Архив

Казакстандан 500 млн. кВт/саат энергия импорттоо макулдашылды. Баа өзгөрөбү

94
(жаңыланган 13:36 27.05.2020)
Мындан сырткары, Кыргызстан менен Казакстан 300 миллион киловатт-саатты алмашат: электр кубаты жайкысын Казакстанга жиберилсе, күзүндө кайра кайтарылат.

БИШКЕК, 27-май — Sputnik. Казакстандан 500 миллион киловатт-саат электр энергия алуу боюнча макулдашылды. Бул тууралуу Улуттук энергохолдингдин башчысы Айтмамат Назаров брифинг учурунда билдирди.

Анын айтымында, быйыл суунун аз болгондугунан электр энергияны импорттоо пландалууда. Мындан сырткары, Кыргызстан менен Казакстан 300 миллион киловатт-саатты алмашат: электр кубаты жайкысын Казакстанга жиберилсе, күзүндө кайра кайтарылат.

"Ошондой эле 500 миллион киловатт-саат энергияны импорттоо боюнча макулдашуу бар. Ал декабрь айынын соңунан баштап келе баштайт. Мындайча айтканда, 300 миллион киловатт-саат өзүнчө товар алмашуу. Азырынча келишимге кол коюла элек", — деди Назаров.

Жарыктын баасы айтылган жок. Себеби электр энергиясын сатуу боюнча Тажикстан жана Түркмөнстан менен сүйлөшүүлөр жүрүп жатат.

Суу  сактагыч. Архивдик сүрөт
© Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
Ошол эле маалда Улуттук энергохолдингдин жетекчиси жаралган абалга байланыштуу Кыргызстанда электр энергиясына баа өзгөрбөй тургандыгын кошумчалады.

"Миллиард киловатт-саат энергия сатып алууну пландап жатабыз. Анын баасы элге бергенге караганда кымбат, бирок баа көтөрүлбөйт ", — деп айтты Назаров.

Жогоруда аталган көлөмдөгү энергияны сатып алуу үчүн Кыргызстан коңшу мамлекеттер менен сүйлөшүүлөрдү жүргүзүүдө.

94
Белгилер:
Суу, сатуу, электр энергиясы, Кыргызстан
Тема боюнча
Электр энергиясына коюлган жаңы тариф 1-июлдан тарта күчүнө кирет
Кыргызстан Түркмөнстан баштаган өлкөлөрдөн электр энергиясын сатып алат
Республикалык ден соолукту чыңдоо жана массалык коммуникация борборунун жугуштуу ооруларды алдын алуу бөлүмүнүн башчысы Сагынбек Уезбаев

Уезбаев: вирустан коргонуу үчүн кол кап кийген туура эмес

0
Республикалык ден соолукту чыңдоо жана массалык коммуникация борборунун жугуштуу ооруларды алдын алуу бөлүмүнүн башчысы Сагынбек Уезбаев вирустан коргонуу үчүн ысыкта кол кап кийгенде кол тердеп, жумшарып, теринин сырткы катмары микробдон коргобой каларын айтты.
Уезбаев: вирустан коргонуу үчүн кол кап кийген туура эмес

Бейтаптардын 80 пайызы COVID-19 менен симптому жок ооруп жатат. Ошондуктан эл арасында инфекцияны алып жүргөнүн билбеген адамдар болушу ыктымал. Өзү оорубаганы менен ал адам башкаларга жуктурушу толук мүмкүн. Андыктан мындай учурда ар бир адам коомдук жайларда, эл чогулган жерлерде, ишканада бет кап тагынуусу зарыл болуп эсептелет. Бул тууралуу Сагынбек Уезбаев Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.

Анын айтымында, карантин маалында көчөгө жеңи, багалеги узунураак кийим кийип, эл көп жерде маска тагынып, адамдардан бир жарым метр алыс туруп, аралыкты сактоо керек.

"Негизи медициналык бет каптарды медкызматкерлер, бейтапты карап жаткан киши жана ооруп жаткан адам башкаларга жуктурбоо максатында тагынат. Ал эми коргонуу үчүн мүмкүнчүлүк болсо респиратордук маскаларды тагынган оң. Азыр коомдук транспорттор, соода борборлору жана башка тармактар ишке кирди. Мыйзам боюнча ар бир жаран өзүнүн ден соолугуна кам көрүүгө жана башкалардан санитардык-эпидемиологиялык эрежелерди сактоону талап кылууга укугу бар. Ошондуктан биз коомдук жайларда адамдардан маска тагынууну талап кыла алабыз. Ал эми вирустан коргонуу үчүн ысыкта кол кап тагынуунун зарылчылыгы жок. Себеби кол тердеп, нымдалышып, жумшарып, тескерисинче, теринин сырткы катмары микроб, вирустан коргой албай калат. Андан көрө көчөдө жүргөндө колду антисептикалык каражаттар менен тазалап туруу натыйжалуураак. Эскерте кетчү нерсе, бул суюктукта спирттин концентрациясы 70 пайыздан кем болбошу керек. Ошондой эле карантин маалында көчөгө жеңи, багалеги узунураак кийим кийип чыккан туура", — деди Уезбаев.

Ал сырттан келгенде кийимдерди күнгө жайып, дененин ачык жерлерин самындан жууп коюу керектигин кошумчалады.

0
Белгилер:
коргонуу, антисептик, гигиена
Тема боюнча
Уезбаев: тазалыкты камсыздоо вирустун жайылышына бөгөт коёт