Бишкектеги Жогорку Кенештин имараты. Архив

Өкмөт бюджеттин 10,3 млрд сом чыгымын кыскартат. Кайсы тармак кертилет

351
(жаңыланган 12:16 11.08.2020)
Финансы министрлиги азык-түлүк жана медикамент алуу боюнча бюджеттик чыгымдар толугу менен каржыланарын эскертти.

БИШКЕК, 14-май — Sputnik. Финансы министри Бактыгүл Жээнбаева парламенттин жыйынында бюджеттик чыгымдарды 10,3 миллиард сомго кыскартуу пландалып жатканын билдирди.

Учурда депутаттар бюджеттик өзгөртүүлөрдү карап жатат.

Жээнбаеванын айтымында, өкмөт товарларды жана кызматтарды сатып алуудан 2,9 миллиард сом, капиталдык чыгымдардан (жол салуу, оңдоо, башка курулуш иштери) 6,7 миллиард сом үнөмдөмөкчү.

Вице-премьер-министр Эркин Асрандиев. Архивдик сүрөт
© Фото / Республиканский штаб КР по борьбе с COVID-19
Ошол эле учурда медикамент жана азык-түлүк сатып алуу боюнча беренелер кыскартылбайт. Мындан сырткары Милдеттүү медициналык камсыздандыруу фондуна кошумча 145 миллион сом бөлүнүп, жалпы бюджети 11,3 миллиард сомду түзөт.

Министр айыл өкмөттөргө каралган 600 миллион сом дем берүүчү гранттарды кыскартуу беренеси депутаттардын сунушунан кийин кайра каралып чыгарын кошумчалады.

Белгилей кетсек, коронавирус инфекциясынын кесепетинен бюджетке 31 миллиард сомго жакын акча түшпөй калары болжолдонууда.

351
Белгилер:
Бактыгүл Жээнбаева, Эркин Асрандиев, үнөмдөө, кыскартуу, чыгым, бюджет
Тема боюнча
Спортко бөлүнгөн каражат 72%га кыскарышы мүмкүн. Кесепети
Поезд. Архив

Кыргыз өкмөтү Казакстанга электровоз поезддерин каттатууга камынууда. Долбоор

65
(жаңыланган 12:51 25.01.2021)
"Луговой — Балыкчы темир жол участогун электрлештирүү" долбоору 2023-2025-жылдары ишке ашыруу пландалууда.

БИШКЕК, 25-янв. — Sputnik. Кыргыз өкмөтү темир жол линияларын электрлештирип, Казакстанга кеткен тепловоздорду электровоз поезди менен алмаштырууну пландап жатат. Бул туурасында "2021-2025-жылдарга Кыргыз Республикасында темир жол транспортун өнүктүрүүнүн негизги багыттарын бекитүү жөнүндө" өкмөттүн токтом долбоорунда жазылган.

Луговой — Балыкчы темир жол бөлүгү Кыргызстанды Казакстан жана башка өлкөлөр менен байланыштырган негизги транспорттук артерия болуп саналары белгиленет. Секция бир жолдуу, эксплуатациялык узундугу 321,5 чакырымды түзөт. Анын 60,3 чакырымы Казакстанга, 261,2 чакырымы Кыргызстанга туура келет. Луговой станциясы коңшу өлкөнүн Жамбыл облусунда жайгашкан.

"Луговой — Балыкчы участогун электрлештирүү долбоорун ишке ашыруу темир жол каттамынын мүмкүнчүлүгүн жогорулатууга багытталган. Ошондой эле отунга болгон көз карандылыкты жана айлана-чөйрөнүн булгануусун төмөндөтөт. Электрлештирүүгө жумшалган каражат эксплуатациялык чыгымдарды үнөмдөөнүн эсебинен төлөнөт. Долбоордун техникалык-экономикалык негиздемесин иштеп чыгууга жана темир жол участкасын электрификациялоону ишке ашырууга эл аралык каржы институттарын тартуу пландалууда", — деп жазылат токтом долбоорунда.

Луговой — Балыкчы участогу электр тартууга өткөндө жүк ташуучу, жүргүнчү ташуучу тепловоздор паркы электровоздор менен алмаштырылат.

"Ушуга байланыштуу атмосферага курамында көмүртек кычкылы, азот кычкылы, күкүрт кычкыл газы, көө жана башка зыяндуу заттардын чыгуу массасы 100 пайызга төмөндөйт. Трассанын жогорку курулмасындагы жана жолдогу майдын курамы азаят. Электр тартууга өткөндө ызы-чуунун деңгээли басаңдайт", — деп айтылат.

"Луговой — Балыкчы темир жол участогун электрлештирүү" долбоорун 2023-2025-жылдары ишке ашыруу пландалууда. Техникалык-экономикалык негиздемесин даярдоого каражат булагы табылганы айтылды. Ал эми долбоордун өзүн аткарууга "Кыргыз темир жолу" ишканасынын өздүк каражаты, насыялар жана инвестициялар менен алуу каралган.

65
Белгилер:
темир жол, поезд, тепловоз
Тема боюнча
Мукамбетов: Кытай — Кыргызстан — Өзбекстан темир жолу ЕАЭБде жаңы рынокторду ачат
Кыргызстан — Казакстан — Россия темир жол каттамдарынын графиги түзүлдү
Экономист Нургүл Акимова

Акимова: соттор бюджетти толтурууга өбөлгө түзөбүз деп адилетсиз чечим чыгарат

63
Экономист Нургүл Акимова учурдагы экономикалык кризистен чыгуу үчүн саясий туруктуулук камсыздалышы зарыл экендигин белгиледи.
Акимова: соттор бюджетти толтурууга өбөлгө түзөбүз деп адилетсиз чечим чыгарат

Мамлекеттик органдар ишкерлерди сотко берсе, көп учурда чечим ишкердин пайдасына чечилбейт. Себеби соттор мамлекеттик бюджетти толтурууга өбөлгө түзүшүбүз керек деген ниетте адилетсиз чечим чыгарып коюусу ыктымал. Бул тууралуу Нургүл Акимова Sputnik Кыргызстан радиосуна маек куруп жатып билдирди.

Анын айтымында, экономиканы калыбына келтирүү үчүн жумуш орундары түзүлүп, инвестициялык климат жакшырышы керек.

"Салык төлөөчүлөр жеке менчик ишканалардын ичинде бардык салыктарды төлөп, ак ниет иштегендери менен кошо эле жашырынып, көмүскө иш алып баргандары да жок эмес. Бирок мамлекет өзү кызыктай "парадоксторду" жаратат. Алсак, салык, бажы жана башка мамлекеттик көзөмөл кылуучу органдарга план коюшат. Планды аткаруу үчүн алар туура эле иш алып барып жаткан ишкерлерди кысымга алышат. Албетте, алар деле бюджетти толтуруу менен мамлекетке пайда алып келүү максатын көздөйт. Ошондой эле эгерде мамлекеттик органдар ишкерлерди сотко берсе, көп учурда чечим ишкердин пайдасына чечилбейт. Себеби соттор дагы мамлекеттик бюджетти толтурууга өбөлгө түзүшүбүз керек деген ниетте адилетсиз чечим чыгарып коюусу ыктымал. А чынында бул өлкөгө зыянын тийгизбей койбойт. Себеби ишкер банкрот болсо бюджетке эч кандай каражат төлөбөгөнү аз келгенсип, жумуш орундары дагы азаят. Ошондуктан экономиканы көтөрүү үчүн бизнес тармагында соттор адилеттүү иш алып баруусу зарыл", — деди Акимова.

Экономист жергиликтүү ишканаларды сактап калууга бардык мамлекеттик органдар кам көрүшү керектигин кошумчалады.

63
Белгилер:
сот, ишкер, экономика, Нургүл Акимова
Тема боюнча
Кыргызстанга кандай инвестициялар тартыла турганы айтылды
Эссен университеттик клиникасында иштеген кыргызстандык хирург Азим Шайбеков

Дүйнөдөгү күчтүү профессорлор менен иштеген хирург. Германиядагы Шайбеков менен маек

0
Кыргызстандык Азим Шайбеков 2013-жылдан бери Германияда жашап, иштеп келет. 37 жаштагы мекендешибиз Эссен университеттик клиникасында адам органдарын трансплантация кылып, илимий изилдөө иштери менен алек.

Медицина илимдеринин кандидаты учурда келинчеги экөө бир кызды тарбиялоодо. Чет өлкөдөгү тажрыйбалуу хирург менен үч-төрт саатка созулган операциядан кийин баарлашып, кызыктуу маек курдук.

— Германияга келип кантип күчтүү хирургдардын катарына кошулуп калдыңыз?

— Ысык-Көлгө 2012-жылы германиялык профессорлор келип, жаш дарыгерлер арасында сынак уюштурган. Ага 40 киши катышып, тандоо бир жумага созулган. Натыйжада Тинатин Какчекеева экөөбүз гана өтүп кетип, стипендияга ээ болгонбуз. Кыргызстанда медициналык академияны 2006-жылы аяктап, кийинки жылдары ординатураны, Кыргыз-Россия Славян университетинде профессор Бахадыр Бебезовдун жетектөөсүнүн алдында порталдуу гипертензия боюнча аспирантураны бүтүп иштеп жүргөм. Германияга келгенде өзүмдүн кесиптик ишмердүүлүгүмдү кайра башынан баштап, хирургиялык клиникада практикант болуп, төрт жылдан кийин операция кыла баштадым. Албетте, тил үйрөнүүдө кыйналдым. Жергиликтүүлөрдүн менталитетине, тартибине, абасына, адамдарга көнө албай жүрдүм.

Врач-хирург в университетской клинике Эссен в Германии Азим Шайбеков во время операции
© Фото / из личного архива Азима Шайбекова
Врач-хирург в немецкой клинике Азим Шайбеков

— Маектин алдында сиз менен байланышканда бүгүн узакка созулган операция жасайм деп жаттыңыз эле. Бир күндө канча оор операция жасайсыз?

— Негизи иш күнүбүз саат 7.30да башталат. Эртең менен дарыланып жаткандарды текшерип, андан соң операцияга киребиз. Түштөн кийин андан чыгып кайра бейтаптарды көзөмөлдөп, эртеси боло турчу операцияга бейтаптарды даярдап, анализин текшерип, студенттер менен иштешип кечинде үйгө кетем. Кечки нөөмөткө турганда үчтөн бешке чейин операция жасайбыз. Ошондой эле ар кайсы шаарга барып колдонулчу бөйрөк, боорду алып келебиз. Мен университеттин клиникасында боор, бөйрөк жана эндокринологиялык, онкологиялык хирургия боюнча иштейм. Узак операциялар боорго жасалат, ал үч-төрт саатка чейин созулат. Жумушубуз өтө кылдаттыкты, көңүл бурууну, тажрыйбаны талап кылат.

— Германиядагы дарыгер ооруканага кайрылган адамды өзү кабыл алып түрдүү текшерүүдөн өткөрүп, анализдерин алып дартын аныктап, дарылануусуна чейин көзмөлдөйт экен. Мындай ыкма учурдун талабыбы?

— Бул бизде эле эмес, башка мамлекеттердеги дагы негизги талап. Эгер бейтап ооруканага алып келинсе, дарыгер туура диагноз коюп, дарылоонун тартибин бекитип, качан бутуна туруп үйүнө аман-эсен кайтарына чейин аныкташы керек. Дарыгерлердин иш билгиси ушул жөндөмдөр менен бааланат. Жумушта технологиялык бардык шарттар түзүлгөн, карамагыбызда эндоскопия, компьютердик томография өңдүү толтура аппараттар бар. Эгер зарыл болсо, бир нече мүнөттө башка кызмат, адистер жардамга чакыртылат. Германияда 80 миллиондон ашык калк жашайт. Мамлекет медициналык мекемелердин ишин абдан жакшы жолго салып койгон. Ооруп, кырсыктап же өзүн жаман сезген адам өлкөнүн кайсы бөлүгүндө болбосун, кандай илдет менен кайрылбасын, 20 мүнөттүн ичинде биринчи медициналык жардамды алат. Антпесек адам өмүрүн сактап калуу үчүн убакыт абдан чоң ролду ойнойт.

Врач-хирург в университетской клинике Эссен в Германии Азим Шайбеков
© Фото / из личного архива Азима Шайбекова
Врач-хирург в немецкой клинике Азим Шайбеков

— Эми ошончо жөндөм, кесипкөйлүктү талап кылгандан кийин тажрыйба алмашууга, медицина тармагындагы тенденциядан артта калбоого жумушта шарт түзүлсө керек?

— Ак халатчандардын ар тараптан өнүгүп, кесиптик жөндөмүн жакшыртуу үчүн Саламаттык сактоо министрлиги бардык шарттарды түзгөн. Клиникада дайыма квалификацияны жогорулатуу курстары, өзүбүздүн кесиптик багытыбызга жараша сертификациялоолор өтүп турат. Клиника командировка, стажировкага, курс, окууларга жөнөтүп, илимий эмгектерибизди жарыялоого дайым көмөктөшөт. Дүйнө жүзүндө медицина күн сайын өнүгүүдө, дарыгерлер да андагы жаңычылдыктардан кабардар болуп турганы жакшы.

— Сиз да учурда кандайдыр бир илимий иштер менен алектенип жатсаңыз керек?

— Көбүнчө илимий изилдөөнү университеттик клиникалар жүргүзөт жана кызматкерлер үчүн ал акысыз. Окумуштуулар да жаш адистердин демилгесин кош колдоп турат. Азыр мен хирургиялык эндокринология боюнча илимий иш алып барып жатам. Жетекчим дүйнө жүзүнө белгилүү профессор Хенинг Дралле (Henning Dralle). Бизде илим менен алектенүүгө толук мүмкүнчүлүк бар, бир гана каалоо керек.

Ушул жерде жаштарга кеңешимди айта кетейин, адам амбициялуу, чынчыл, эч нерседен корпой ар кыл сыноолорго даяр болсо, кайда болбосун өз ордун таба алат. Жасаган иши, аракети такыр бааланбай жерде калбайт. Мен кыргызстандык кесиптештерге ар тараптан колдоо көргөзүп, жардам берүүгө даярмын. Менимче, ошолор чет жактан билим алып, иштеп тажрыйба топтоп, Кыргызстанга барып чоң өзгөрүүлөрдү жасайт.

Врач-хирург в университетской клинике Эссен в Германии Азим Шайбеков во время операции
© Фото / из личного архива Азима Шайбекова
Врач-хирург в немецкой клинике Азим Шайбеков

— Эми трансплантология жөнүндө кеп козгойлу, акыркы жылдары көптөгөн мекендештер бул кызматты алуу үчүн чет өлкөлөргө барууда. Өзүбүздө ошондой оор операцияларды кылуу үчүн кандай аракеттерди жасашыбыз керек?

— Бул аябай чоң маселе. Биринчиден, мыйзамдарды жолго салуу зарыл. Экинчиден, өтө чоң акча талап кылат. Германияда эле боорду алмаштыруунун баасы 200 миң еврого жетет. Мисалы, бул жактын ооруканасында операциядан соң жандандыруу бөлүмүндө бир сутка жатканына эле 800 евро кетет. Кыргызстанда боордун циррозу, гепатит В, С, Д менен жабыркагандар өтө көп. Өз кезегинде ал илдеттерди кандидаттык диссертациямда изилдегем. Аны менен жабыркагандардын орто курагы 31 жаш болгон. Мындайча айтканда, келечеги кең, ал-күчкө толгон адамдар ошол илдеттен запкы чегет. Ал эми бөйрөк алмаштыруу дагы кымбат балуу операциялардын катарына кирет.

Кыргызстанга борборлоштурулган трансплантология кызматын ишке киргизүү мезгилдин талабы болуп жатат. Ал вазийпа мамлекеттик ооруканага гана жүктөлүшү керек. Менимче, эгер жеке клиникаларга тапшырсак, кылмыштык аракеттер менен коштолушу ыктымал. Тиешелүү кесипкөй адистер менен бир команда иш алып барса эле жетиштүү болот. Алардын өзүнүн жандандыруу бөлүмү, гемодиализи, иммунологиялык лабораториясы болушу абзел. Трансплантациядан кийин бейтапты кайра бутуна тургузуп, ден соолугун калыбына келтирүү өзүнчө бир чоң жумуш жана ал көп каражатты, кымбат дары-дармекти талап кылат. Коңшу Казакстан, Өзбекстан, Тажикстан көптөн бери трансплантология боюнча ийгиликтүү иштөөдө. Кыргызстан бул багытта жакшы эле артта калып калдык жана көптөн бери чоң көйгөй болуп келе жатат.

— Түшүнүктүү. Бизде трансплантация боюнча иш алып барган саналуу эле хирургдар бар. Качандыр бир кезде мекенге кайтып келүү планыңыз барбы?

— Мен Кыргызстанды аябай сүйөм. Мекенимде жакындарым, тууган-туушкандарым жашайт. Биз чет жакта болсок дагы мамлекетибизде болгон окуяларга көз салып, Ата Журтубуз ар дайым жүргөбүздө. Кээде кайгырабыз, кээде кубанабыз. Мага, буюрса, мекендешим же кесиптешим кайрылса медицинанын кайсы багыты болбосун өзүмдүн дараметиме жараша кубануу менен жардам берем. Эгер мамлекет шарт түзүп берсе, Кыргызстанга кайтуу оюмда бар. Бирок мен бул жактагы клиника менен узак убакытка келишим түзүп койгом.

Врач-хирург в университетской клинике Эссен в Германии Азим Шайбеков с супругой
© Фото / из личного архива Азима Шайбекова
Врач-хирург в немецкой клинике Азим Шайбеков

— Үй-бүлөңүз жөнүндө бир-эки ооз сөз айта кетсеңиз?

— Келинчегим бар, үй-бүлөбүз менен Германияда орун-очок алганбыз. Экөөбүз учурда бир кызды тарбиялап чоңойтуп жатабыз. Аялым жароокер, акылдуу жан болгондуктан өзүм хирургияда ийгиликтүү иштеп жатам деп ойлойм. Анткени бул кесипти аркалагандардын үйдөгү тылы күчтүү болбосо болбойт.

0
Белгилер:
маек, медицина, Кыргызстан, хирург, Германия