Бир жүз доллар купаралар. Архив

Кыргызстандын чет өлкөдөн алган карызы 5 млрд. долларга жакындап калды

170
(жаңыланган 09:06 07.09.2020)
Чет өлкөдөн алынган каражат мамлекеттик насыянын 86,4 пайызын түзсө, ички карыздын суммасы 13,6 пайызын ээлейт.

БИШКЕК, 7-сен. — Sputnik. Кыргызстандын мамлекеттик карызынын (сырткы жана ички) көлөмү 4 миллиард 824,01 миллион долларга жетти. Муну улуттук валюта менен эсептегенде 270 миллиард 268,71 миллион сомду түзөт. Бул тууралуу Финансы министрлиги билдирди.

Карыздар боюнча соңку маалымат үстүбүздөгү жылдын 30-июлуна карата такталган.

Чет өлкөдөн алынган каражат мамлекеттик насыянын 86,4 пайызын түзүп, башкача айтканда, 4 миллиард 169,6 миллион долларга (320 миллиард 039,21 миллион сом) жеткен.

Ал эми ички карыздын суммасы 13,6 пайызын ээлеп, 654,41 миллион доллар (50 миллиард 229,51 миллион сом) болгон.

ЕТӨФ кеңеши Кыргызстанга 100 миллион доллар насыя бермей болду

Ошондой эле 2020-жылдын январь-август айларында республикалык бюджеттен тышкы карызды төлөөгө 8 миллиард 852,1 миллион сом, ички карызга 11 миллиард 118,3 миллион сом бөлүнгөн.

Ал ортодо Финансы министрлиги январдан август айына чейин мамлекеттик баалуу кагаздарды чыгаруудан республикалык бюджетке 6,3 миллиард сом киреше түшүргөнүн кошумчалады.

170
Белгилер:
сумма, Финансы министрлиги, Кыргызстан, карыз
Тема боюнча
КРде алтындын кору жыл ичинде 13,5 миллиард сомго кымбаттады
Өкмөт: Кытай баштаган бир катар өлкө Кыргызстандын карызын сурабай турат
Кыргыз-Россия өкмөттөр аралык комиссиясынын жыйыны

Бишкекте Кыргыз-Россия өкмөттөр аралык комиссиясынын жыйыны башталды

54
(жаңыланган 16:20 22.09.2020)
Жыйындын алдында комиссиянын теңтөрагасы, Россиянын өкмөт башчысынын орун басары Алексей Оверчуктун КР президенти Сооронбай Жээнбеков жана премьер-министр Кубатбек Боронов менен жолугушуусу болгон.

БИШКЕК, 22-сен. — Sputnik. Бишкекте Кыргызстан менен Россиянын өкмөттөр аралык комиссиясынын соода-экономикалык, илимий-техникалык жана гуманитардык кызматташуу боюнча 22-жыйыны башталды.

Анын алдында аталган комиссиянын теңтөрагасы, Россиянын өкмөт башчысынын орун басары Алексей Оверчуктун КР президенти Сооронбай Жээнбеков жана премьер-министр Кубатбек Боронов менен жолугушуусу болгон.

Жээнбеков Кыргызстандын БУУнун Коопсуздук кеңешине өкүл болууга умтулганын эскертти

Мындан тышкары, Оверчук вице-премьер Эркин Асрандиев менен кезигип, бир катар экономикалык маселелер талкууланган.

Бүгүнкү кеңешмеде жыйынтыктоочу протоколго кол коюлуп, аягында өкмөт мүчөлөрү ЖМКга маалымат берет.

54
Белгилер:
жыйын, Россия, Кыргызстан
Тема боюнча
Жээнбеков Кыргызстандын БУУнун Коопсуздук кеңешине өкүл болууга умтулганын эскертти
Газ сактоочу атайы резервуарлар. Архив

Газдын баасын бороон-чапкын жана бандалар аныктоодо. 2020-жылдын оош-кыйышы

22
(жаңыланган 15:18 22.09.2020)
Газ рыногу акырындап калыбына келүүдө. АТР (суюлтулган жаратылыш газы рыногу үчүн) жана Европада биржалык баалар миң куб метрине 150 жана 130 долларды түзөт.

Баанын өсүшүнө суроо-талап жагынан да, сунуш тарабынан да себептер бар. Быйылкы сегиз айда суюлтулган жаратылыш газ импортунун жалпы көлөмү 1,3 пайызга болсо да былтыркы ушул мезгилге караганда жогору. Июль жана августта суюлтулган жаратылыш газынын импортунун кескин өсүш көрсөткүчү Индия жана Америкага таандык. Бул жааттагы дүйнөлүк кырдаалга Александр Собко саресеп салган.

Эгер жөнөкөй түрдө бааласак, суюлтулган жаратылыш газына глобалдык суроо-талап ушул тапта былтыркы жылдын деңгээлинде. Анын үстүнө түтүк аркылуу өткөн газга талап төмөн (бул Европадагы россиялык экспорт боюнча да байкалат, ал Кытай Орто Азиядан газды импорттоо көлөмүн азайтууда). Бирок суюлтулган жаратылыш газ рыногунда кубаттуулук да ашкерелик кылат, мурдагы инвестициялык толкундун курулуп бүткөн заводдору азыркы абалда да (негизинен АКШда) ишке кирди.

Чоң ката. Германия "Түндүк агым — 2" курулушун токтотуу талабын сындады

Ошол себептен бааларды турукташтырууга сунуш жагынан да кыйроолор көмөкчү болууда. Австралиядагы Prelude калкыма заводу мурдагыдай эле иштебей турат (техникалык маселелери бар), ошол эле мамлекетте Gorgon LNG тобунун бири да ишин токтотту. АКШдагы мындай кырдаал туурасында далай ирет айтылды.

Өткөндөгү эле өтө төмөн, операциялык чыгымдардын чыгымдарды да актай албаган баалардын айынан суюлтулган жаратылыш газын жүктөө жайында жарымына чейин жана заводдордун пландалган кубаттуулугунан да төмөн. Азыр экспорт глобалдык баанын өсүшү менен бирге акырындап калыптана алат. Бирок бороон-чапкын убагы калыбына тез кайтышына тоскоол этет.

Жакынкы айларда америкалык экспорттун өсүшү баага кайрадан басым кылышы ыктымал. Башкача айтканда, баа белгилөөнүн калыбына келишин азырынча туруктуу дей албайбыз (буга толтурулган сактагычтарды да кошолу). Айрым божомолдор боюнча жылытуу сезонунда Азияда споттук баалар миң куб метрине 200 доллардан ашып кетиши мүмкүн. Мындай көрсөткүчтөр бардык өндүрүшчүлөр үчүн эбак кыйла узак мөөнөттүү бааларга шайкеш келет. Антсе да, баалардын мындай деңгээли "кышкы" гана тургай, орточо жылдык болууга тийиш. Бирок жыл оор, адаттан тыш болууда, бул боюнча узак мөөнөттүү бүтүмдөрдү чыгарууга болбойт.

Газ жана Израиль: Европа дагы бир жол таптыбы?

Бардыгы келечекте эмне болоруна кызыгууда. Быйыл соңку жыйырма жылдан бери биринчи жолу газды суюлтуу боюнча жаңы заводдорду куруу жөнүндө бир дагы жаңы инвестициялык чечим кабыл алына элек.

Жылдын жыйынтыгын божомолдосок, бир дагы чечим кабыл алынбай же бир-эки чечим гана болушу мүмкүн. Эске салсак, былтыр инвестициялык чечимдер өтө көп кабыл алынган. Бирок мурдагы циклге (2011-2015-жылдар) инвестициялоодон улам узакка созулган, үч жылдык жымжырттыктан соң гана ошондой көрүнүш (2016-2018-жылдары азыраак) болгон.

Эмнеге андай болот? Жообу жөнөкөй: мунай-газ компанияларынын баары киреше табуудан аксады, жоготуулары арбын. Ошондуктан өздөрүнүн инвестициялык программаларын кыскартууда. Бирок, белгилүү болгондой, инвестициялардын үчтөн бири азайды, ал эми башта суюлтулган жаратылыш газы боюнча да ушундай көрүнүш күтүлгөн.

Суюлтулган жаратылыш газ рыногу соңку жылдары парадоксалдуу (эки ача) өнүгүүдө. Бир жагынан газдын ашыкча көлөмү, ошондой эле келечекте курч атаандаштык (Катар, АКШ, Россия, Чыгыш Африкада) байкалат.

Мунун баары баалардын өсүшүнө өбөлгө эмес, жаңы долбоорлорго инвестициялар үчүн жетишерлик рыноктук сигналдарды жолдобойт. Анткен менен бул рынок келечектүү да болуп саналат. Буга мунай-газ ТНКларынын катышуусу, тагыраагы, же заводго түздөн-түз инвестициялар аркылуу, же суюлтулган газды өз портфелине узак мөөнөттүү келишимдер боюнча сатып алуу менен кыйыр түрдө чоң түрткү берет.

Доору бүтүп баратабы? Мунай жаатында эсти оодарчу окуя күтүлүүдө

Калгандарына, рыноктун салыштырмалуу кичинекей катышуучуларына завод курууга насыя алууга бул мүмкүндүк берген. Мунайга белгиленген баанын төмөндөшүнөн улам ага чололору да тие элек. Ага удаа эле айрымдары санаага алдырып, инвестициялык пландарын кескин түрдө "жашылдандыруу" туурасында жар салышууда. Өз кезегинде мунай гиганттары мурдагыдай эле казып алууну самашат. Анан да кырдаал оор. ExxonMobil компаниясын мисал келтирсек болот, каржылык абалы азыр оңой-олтоң эмес.

Бул компания суюлтулган газ боюнча эки негизги жана ири долбоорун пландаган: АКШдагы Golden Pass LNG (Qatar Petroleum менен биргеликте) жана Мозамбиктеги Rovuma LNG. Азыр экөө тең жылдырылды. Иш америкалык завод боюнча кеминде эле бир жылга, Мозамбик боюнча план 2023-жылга дейре калтырылды. Папуа – Жаңы Гвинеядагы суюлтулган газ заводун кеңейтүү планы да абал жакшырганча токтотулду.

Калган америкалык заводдор да жаңы чечимдерди кабыл алууга ашыкпайт. Себеби суюлтулган газды сатууга узак мөөнөттүү келишимдер менен курулушту кепилдикке алуу учурда кыйын. Чыгыш Африкада да абал жалпысынан мындан артык эмес.

Эске салсак, бул аймактын (Мозамбик, Танзания) шельфи казуунун жаңы перспективдүү борборлорунун бири катары каралган. Ал эми былтыр чечим кабыл алынган Mozambique LNG суюлтулган жаратылыш газ заводуна (Total көзөмөлүндөгү) аймактагы экстремисттер тобу жолтоо кылат. Андыктан заводдун өз маалында курулуп бүтүшү күмөн.

Танзаниядагы заводдор боюнча пландарды акыркы убакта дээрлик эч ким эстебей калды. Булардын баарын карап, орто мөөнөттүү келечекте сунуштун да таңсыктыгына тушугарбыз деген бүтүм чыгарууга болот.

Эгер Катардын дароо бир нече жаңы завод боюнча пландары болбогондо дал ошондой болмок. Расмий инвестициялык чечимдер али жок, бирок алдын ала иштер кызуу аткарылууда. Ал эми суюлтулган жаратылыш газынын өз наркынын төмөндүгү Катарга баага кайра-кайра кылчактабай курууга жол берет.

Баа түзүү механизмдери деген фактор да бар. Споттук рыноктун өнүгүшүнө карабастан соңку убакка чейин мунайга болгон баа байланышы суюлтулган жаратылыш газын өндүрүүчүлөргө анын өзүн-өзү акталышын кепилдеген.

Европа менен Америка Россиянын газ түтүгүнөн улам тирешүүгө барабы?

Мунай кымбат кезде жана суюлтулган газ рыногундагы атаандаштык күч алып турганда бул коэффициент жаңы келишимдерде төмөндөгөндөн төмөндөп отурган. Азыр мунай арзандады, бирок сатып алуучулар эски, жогорку коэффициенттерге кайтууну каалаары арсар.

Мунай 45 доллар кезинде жана акыркы убактагы 0,11 типтик коэффициентинде суюлтулган жаратылыш газы миллион БТЕ беш доллардын же миң куб метрине 180 доллардын тегерегинде гана болот.

Ал эми сатып алуучуларды споттук баадагы газ кызыктырат. Анан калса, Катардын узак мөөнөттүү келишимдеринин акырындап аякташы менен аталган өлкөдөн биржалык рынокко суюлтулган газ көп чыга баштайт.

Азиялык-тынч океандык аймактагы өнүгүп келе жаткан өлкөлөр газдын чоң көлөмүн иштетүүгө жөндөмдүү экенин эске сала кетели (15 жылда суюлтулган газ рыногу эки эсеге чыгарына божомол да ушундан чыккан). Бирок баа төмөн – эң көп дегенде миң куб метрине 200 долларлык деңгээлде болгондо гана ушундай.

Бул факторлордун баары рыноктун өнүгүшүнүн белгисиздиги жана парадоксалдуулугуна алып келет. Анткен менен, жалпысынан жаратылыш газы жана суюлтулган жаратылыш газы келечектүү отун бойдон калууда. Бирок атаандаштык күч рынокто баа кыйла төмөн болгондо гана талап улам жогорулап отурат.

22
Белгилер:
Дүйнө, рынок, инвестициялар, баалар, газ
Тема боюнча
Эксперт: дүйнөдө мунайга суроо-талап түшүү коркунучунда
Баласына китеп окуп берген аял. Архивдик сүрөт

Баланы китепке кантип кызыктыруу керек. Култаеванын балдар адабияты тууралуу маеги

0
(жаңыланган 17:15 22.09.2020)
Бүгүнкү күндө илгеркидей жантыгынан жата калып жомок уккан, китеп окуган бала дээрлик жок. Көбүбүз китеп окуп берүүгө, балага тийиштүү көңүл бурууга убакыт жок деп заманга шылтайбыз.

Телефон, гаджеттерден баш көтөрбөгөн бала үчүн азыркы адабият кандай болуш керек? Канткенде аларды виртуалдык дүйнөдөн азыраак болсо да алыстатып, китеп дүйнөсүнө баш бактыра алабыз? Бул багытта айта берсе толгон-токой суроо бар.

Sputnik Кыргызстан агенттигинин кабарчысы КРдин эл агартуусунун отличниги, профессор Үмүт Култаева менен балдар адабияты жана анын учурдагы абалы тууралуу маектешти. 

Доктор филологических наук, отличник образования Умут Култаева
© Фото / предоставлено Умут Култаевой
КРдин эл агартуусунун отличниги, профессор Үмүт Култаева

— Азыркы учурда балдар адабияты бар деп айта алабызбы?

— Балдар адабияты бар. Болгондо да жанрдык жактан бай адабиятка ээбиз. Тескерисинче, окурман, балдар адабиятын баалаган киши жок. Бөбөктөргө арналган чыгармалар кийинки кезде жанрдык жактан абдан жакшы өнүктү. Мисалы, бир катар метаграмма, анаграмма, шарада, табышмактуу ырлар, суроолуу ырлар жазылды. "Байчечекей" журналынын бир жылдык тиркемесин алып көрсөңөр, ичинен эмне деген сонун чыгармаларды табууга болот. Бир гана көйгөй — нускасы өтө аз. Эгерде Кыргызстанда миллиондон ашык окуучу болсо, ал болгону он миң тираж менен чыгып элге жетпей жатат. Балдар адабиятын окубай туруп эле аны жок дей бергенге мен каршымын. Эң сонун табылгалар бар. Кийики кезде чыгып келе жаткан жазмакер жаштарда да балдардын бүгүнкү  аң-сезимине ылайыкталган жакшы чыгармалар кездешет.

— Коомдун өзгөрүшү менен балдарга арналган чыгармалар да өзгөрүшү керекпи?

— Коомдун ыргагына жараша эң сонун өзгөргөн чыгармалар бар. Мисалга, Атантай Акбаровдун бүгүнкү күндүн тили менен жазылган ыры:

Карга деген карга да,
Тазалыкты сезели.

Нурмамбеттин бутуна,
Келип түштү тезеги.

Анда бала мурчуюп,
Мындай айтат кыял кеп:

"Чоңойгондо куштарга
Салып берем туалет".

Ит кутурса — көрканачы, эр кутурса — каракчы. Кубанычбек Маликовдун кеп казынасы

Мына, терминдик жактан алып караганда да мыкты чыгарма. Бүгүн бизде чыгармаларды баалаган окурман жок. Турар Кожомбердиевден баштап азыркы учурга чейинки түптөлгөн балдар адабиятынын эң сонун байлыгы турат. Ата-энелер да керектүү чыгармаларды таап, балдарына окутканды билбейт.

— Азыр балдар адабиятына киришип жаткан жазмакерлердин арасынан кимдердин атын атап кетер элеңиз?

— Жазмакерлердин арасынан калпагы көрүнүп калган акындардын катарындагы Атантай Акбаровду баса белгилеп айтар элем. Бирок бул киши өзүн балдар адабиятынын жазмакери катары эсептебейт. Ушул жагына жакшы киришсе болмок. Жакында "Рухэш" сайты өткөргөн коңкурска жиберилген бир нече мыкты чыгарманын автору Кубанычбек Аркабаев болуп чыкты. Бул киши кийинчерээк гана келди. Ал эми Абдыкерим Муратов балдар адабиятындагы чоң адис. Ал кишинин монографиясы, теориясы да бар. Калемгерлерге балдар адабиятынын талабы тууралуу педагогикалык эмгектерди жазып жүрөт. Дегеле балдар адабиятында педагогикалык-дидактикалык, көркөм эстетикалык башаттар айкашуусу керек. Буга чейин бул жаатта кыл чайнашкан талкуулар да болгон. Ошондо кайсы белги балдар адабиятынын негизги өзгөчөлүгүн түзүшү керек дегенде, көпчүлүгү тема (балдарга ылайык темада жазуу — ред.) деп аташкан. Бирок жыйынтыгында балдар адабиятынын тили өзгөчө болушу керектигине токтолгонбуз. Баланын тили менен сүйлөй билгенде гана анын аң-сезимине жетет.

Дегинкиси көркөм адабиятты кабыл алуунун өзүнүн психологиясы бар. Эгерде балдар адабиятынын тили алардын жаш өзгөчөлүгүнө, дүйнө таанымына, кабыл алуу психологиясына туура келбесе, анда ал чыгарма курулай убара болуп калат. Ушул көз караштан карасак, жогорудагы жазуучуларда балдарга тез кабыл алдыруу жөндөмдүүлүгү байкалат. Балдар адабиятынын уучу кур эмес. Токтосун Самудинов бул жаатта өзүнчө мектеп түздү. Алгач "Байчечекейдин" тегерегинде калемин сынап, андан кийин көркөм адабиятка келген балдар бар. "Байчечекейдин" бир нече жылдык тиркемеси — өзүнчө эле лаборатория. Бирок журнал мурда бардык мектептерге жетсе, азыр андай эмес. Экинчи маселе, балдар адабиятын заманбап деңгээлге, азыркы баланын аң-сезимине жеткирүү үчүн дагы көп иш жасашыбыз керек. Мындан улам балдар жазуучулары үчүн лекция, талкуу, тренинг, көргөзмөлөрдү уюштуруу зарылчылыгы келип чыгууда. 

Доктор филологических наук, отличник образования Умут Култаева
© Фото / предоставлено Умут Култаевой
Доктор филологических наук Умут Култаева

— Өзүңүз айткандай, азыр балдар эмес чоңдор деле китеп окуудан алыстап калдык. Сураарым, жомок дүйнөсү — баланын инсан катары калыптанышында кандай роль ойнойт?

— Жомок — бул бүгүн табылган жанр эмес. Анын тамыры тереңде. Жомокто элдик дүйнө тааным, элдик психология берилгендиктен, ал сөзсүз түрдө баланын аң-сезимине таасир этет. Ал тургай дүйнөгө атагы чыккан Пушкиндин "күндө кечинде жомок угам, ушуну менен каргыш тийген тарбиямдын кемчилдигин толуктайм" деп айтканы бар. Бардык жагынан шарты түзүлүп, атайын бала багуучу жалданган Пушкин да жомок менен тарбияланганын айтууда. Демек, жомок сөзсүз түрдө баланын калыптанышына оң таасирин тийгизет. Жакында балдар адабияты боюнча өткөргөн сынакта 2-орунду "Мышык менен чычкан" аттуу жомок жеңип алды. Анда чычкандын жолборс болом деп кыялданганы баяндалган. Балада фантазия абдан өнүккөндүктөн бөбөктөрдүн фантазиясына ылайык жазылган чыгарма аны өзүнө тартат. Сюжетте кескин бурулуштар болуп, тез жана динамикалуу өнүгүп турушу керек. Ошондой эле чыгарма кыска болушу абзел. Чыгармада сыйкырдуу, аллегориялуу элементтер камтылса кичинекейлер жыргап угат. "Мышык менен чычкан" жомогунун автору аты коомго таанылбаган эле кыз экен, бирок андан мыкты жазуучу чыгат деген үмүт бар.

Касымбекова: "Сынган кылычты" бир койго сатып алып окугандар болгон

— Коңшу казактарды алсак, балдарга каада-салтын, үрп-адатын таанытууда жакшы эмгектерди жасашууда. Ошондой эле Алпамыш өңдүү баатыр каармандарды, эпосторун таанытууда бир топ анимациялык тасмаларды тартышты. Бизде да "Манас" баштаган эпос, кенже эпосторга сценарий жазып, мультфильмдерди тартса болобу?

— Адбетте, болот. Жаштар, журналисттер да ушул жаатта иштебейсиңерби? Буга чейин Жоомарт Бөкөнбаевдин "Чептен эрдин күчү бек" деген чыгармасы боюнча тартылган мультфильм чыгып, жакшы көрүлгөн. Эпостук чыгармаларды ушундай негизде иштеп чыкса болот. "Манастын бала чагы", "Каныкейдин Тайторуну чапканы" деген атайын балдар үчүн чыккан китептер бар. Муну өздөрү окубай эле "жок" деп алакан жайышууда. Казактардын педагогикасы бир топ алдыга кетти, бирок башкалар менен өзүбүздү салыштырып отуруудан эч нерсе чыкпайт. Ар кимибиз өз ордубузда иштей берсек, көптөгөн ийгиликтер жаралат. Балдар адабияты боюнча иштеп жаткандар бар, бирок ал элге жакшы жетпей жаткан өңдүү. 1950-жылдардан бери Турар Кожомбердиев, Абзий Кыдыров, Каныбек Жунушов, Токтосун Самудиновдун балдарга арналган чыгармаларына, ар бир автордун бейнесине карата монографияларды жаздым. Бул тармакта Абзий Кыдыров абдан жакшы иштеди. Ал киши тууралуу "Балдар адабиятынын баба дыйканы" деген макалам бар.

"Кон, кон көпөлөк,
Сени кууп ойноого,
Али боюм жете элек", — деген Кыдыровдун ырынын чыкканына жетимиш жыл болсо да али унутула элек. Автордун "Эки дос", "Коңур" деген ырлары, "Окуганды үйрөнөм", "Алиппе" деген атайын дидактикалык чыгармалары бар. Ушунун баарын окубай жатабыз. Мындай чыгармалар көп. Болгону системалаштырып иштеп чыгуу зарыл.

— Азыркы тапта балдар адабиятында материалдар толук жетиштүү экен, болгону өзүбүз аны таап, балдарга окуп, ачып бербей, системалаштыра албай жаткан турбайбызбы?

— Туптуура, маселе ошондо жатат. Азыр менин кыздарым турмуш куруп калды. Алар кичине кезинде Бишкектин 10-кичи районундагы бала бакчага барышчу эле. Сонун-сонун кыргызча балдар ырларын күндө жаттап келип айтып беришчү. Натыйжада аларды мен кызыктырбастан, алар мени балдар адабиятына алып келишти. Мынакей парадокс. Жогоруда мен санап өткөн авторлордун керемет чыгармаларын мыкты тарбиячылар пайдаланып келишет. Сөз оюндары, табышмактар боюнча укмуш сонун ырлар бар.

Бакашева: балдарга күнүнө 10-15 мүнөт китеп окуп берүү керек

"Билесиңби, сен албетте билесиң,
Кандай атайт жылкынын үй-бүлөсүн?

Билесиңби, сен албетте билесиң,
Эмне дейбиз, мактай берсе ким өзүн?

Билесиңби, албетте сен билесиң,
Кандай сөздү укканыңда күлөсүң?".

Карагылачы, кандай сонун саптар! Ар биринин жообу бар. Мындай ырлар көп. Ушуларды Билим берүү министрлиги, Жжазуучулар союзу, тарбиячылар системалаштырып, жаш өзгөчөлүгүнө жараша классификациялап, жакшы жеткире албай жатабыз. Мурда "Кыргызстан пионери", "Жаш ленинчил" өңдүү бир катар балдар басылмалары бар эле. Азыр бир гана "Байчечекей" калды. Мамлекет эми ушуну өз карамагына алып, ар бир мектепке жете тургандай шарт түзүп берсе жакшы болмок. Бул журнал 1976-жылы, биз жаш кезде чыккан. Мектептерге жеткирилип, андан мугалимдер, тарбиячылар алып балдарга жакшы жайылтылчу. 

Доктор филологических наук, отличник образования Умут Култаева
© Фото / предоставлено Умут Култаевой
Доктор филологических наук Умут Култаева

— Бөбөктөргө арналган мурунку жана кийинки мыкты чыгармалардын хрестоматиясын көп нускада чыгарса болчудай. Бирок каржы жагынан маселе жаралат го?

— Болот, китеп чыгарууга өкмөттөн деле каражат бөлүнүптүр. Маданият министрлигине бул боюнча чакырганда барсам, жомок китептерди атайын сунуш менен чоң-чоң том кылып чыгарышыптыр. Муну бала деле көтөрө албайт, ата-энелерге деле ыңгайсыз да. Андан көрө баланын жаш өзгөчөлүгүнө карата бөлүп-бөлүп чыгарса болмок. Бир кездерде майда-майда жакшы чыгармалар жарыкка чыккан. Ошонун баары бар. Болгону издеп таап, окурмандар өздөрү окушса. Биз болсо мындан ары да авторлор менен иштешип, сынак уюштуруп турууну ойлонуп жатабыз. Анткени улуу муун менен азыркы муундун ортосунда кандайдыр бир хаос болуп турат. Жаш жазуучулар мурункулардын деңгээлинен ашкан чыгармаларды жарата албай жатышат. Демек, балдар адабияты боюнча көптөгөн иштерди жасашыбыз керек. Журналисттер да бул темага системалык түрдө кайрылып турса абдан жакшы болот эле.

0
Белгилер:
ыр, чыгарма, кыргыз адабияты, балдар
Тема боюнча
Жолдошов: "Манас" кара сөз менен жазылса 500-600 китеп топтому чыкчудай
Бакеев: айрым китепканалар окурмандарды соцтармактар аркылуу тейледи