Акча каражаттары. Архив

УКМК алты айда мамлекетке канча акча кайтарганын жарыялады

191
(жаңыланган 21:37 15.04.2021)
Каражаттын бир бөлүгү тергөө амалдары аяктаганга чейин УКМКнын депозиттик эсебинде топтолору белгиленди.

БИШКЕК, 15-апр. — Sputnik. Өткөн жылдын октябрь айынан ушул күнгө чейин Улуттук коопсуздук мамлекеттик комитети өлкөгө беш миллиарддан ашык сом кайтарып берди. Бул тууралуу УКМКдан билдиришти.

Көрсөтүлгөн сумманын эки миллиард сому мүлк, үч миллиарддан ашыгы акчалай түрүндө кайтарылган.

"Бул каражаттын бир бөлүгү тергөө амалдары аяктаганга чейин УКМКнын депозиттик эсебинде топтолот. Тергөө жыйынтыкталганда толугу менен мамлекеттик бюджетке которулат", — дешти УКМКдан.

Белгилей кетсек, 2021-жылдын 22-январында "Улуттук коопсуздук органдары жөнүндөгү" мыйзамга киргизилген толуктоолорго ылайык, укук коргоо жана көзөмөл органдары кайтарылган каражатты өз муктаждыгы үчүн колдонууга укугу жок.

191
Белгилер:
бюджет, мамлекет, УКМК, Кыргызстан
Тема боюнча
УКМК: Матраимов 20 млн. сомдук батирин мамлекетке өткөрүп берди
Депутат Кубанычбек Жумалиев бюджетке 1 млрд. сом төлөдү
Colonial Pipeline мунай компаниясынын резервуарлары. Архив

Америкалыктардын майга акчасы түгөндү: күнөө орустарда

7
Күлүшүңүз мүмкүн, бирок Америкада кайрадан орус хакерлери табылыптыр. Бу жолу алар Техастан Нью-Йоркко чейин созулган, бир күндө 2,5 миллион баррель нефть өткөргөн Colonial Pipeline түтүгүн бууп салышкан имиш.

ФБРдеги аты аталбаган тараптардын Аssociated Press басылмасына берген маалыматына ылайык, кайсы бир зыяндуу компьютердик программа Colonial Pipeline компаниясын мунай өндүрүүнү токтотууга мажбурлаган. Ушу тапта хакерлер компания жетекчилиги менен "келишүүгө макулдашып" жаткан имиш. Акыркы үч күн нефть түтүгү иштеген жок, мындан улам бензин кымбаттап, мындан ары да нарк жогорулай бермекчи.

Демократиялык партиянын CNN телеканалы киберчабуулду Darkside тобунун хакерлери жасаганын жар салышты. Бул топ, ооба, таптыңыз, орустар менен байланышта экен.

Далилби? Албетте, бар. Darkside —  которо келгенде "караңгы тарап" дегенди түшүндүрөт. Демократиялык дүйнөнүн караңгы тарабында ким турат? Албетте, орустар. Darkside тобунун өзүнүн расмий сайты, байланыш телефондору бар экен, америкалык журналисттер алар менен байланышууга да аракет жасап жатышыптыр. Сайты, контактылары жарыяланган эмне богон хакерлер деп сураарсыз. Эми бул орустун табышмактуу, көпчүлүк түшүнө бербеген жан дүйнөсү окшойт да.

Эң эле бетке чапкан "далили" — "ыплас хакерлердин" постсоветтик мейкиндиктен тыш иштегени. Бул логика менен, мисалы, хакердин чабуулу Люксембургда жасалбаса, демек, ал так ошол Люксембургда жашайт. Тилекке каршы, америкалыктар көп ойлонбой сүйлөөгө көнүп калышкан.

Чынында хакерлер тууралуу жомок Байден доорунун экономикалык кейиштүү абалын актоо үчүн ойлоп табылган. Анткени Трамптын убагында бензин өлкөдө орточо эсеп менен галлонуна эки доллардан (литрине 0,5 доллар) болуп келген. Бүгүн галлон 3,5-4 долларга чейин кымбаттап кетти. Бул болжол менен катардагы калифорниялык киши бензиндин бир литрин 100 рублден ашыгыраак акчага сатып алып жатканын түшүндүрөт.

Colonial Pipeline менен түшүнбөстүктөр (болсо да, болбосо да) мунайдын кымбатташына жакшы себеп болуп бермекчи. Эмне менен бүтөрү деле дайын. Жол кире наркынын өсүшү, дегеле бардык нерсенин — авиабилеттен баштап азык-түлүккө чейин кымбатташын шарттайт. Кыскасы, акция жана кыймылсыз мүлккө катып койчу инфляция бучкактап турган учур.

Кызыгы — бул каатчылыкты атайылап бирөөнүн жасаганында. Ак үйдүн босогосун аттаары менен Байден сланец нефтисин өндүрүүнү чектеп, Keystone XL нефть түтүгү боюнча долбоорду токтотуп, акча жашыл энергетикага салынарын убадалап салды. Мунун баары коронавируска чейинки көлөмдү калыбына келтирүүгө тоскоол болду.

Кара алтындын баасын түшүрүп, орус нефть иштетүүчүлөрүн жок кылабыз деген ой ишке ашпай калды. Тескерисинче, 2020-жылы америкалык сланецчилер өздөрүн өздөрү жок кылышты. Азыр пандемиянын күчү кайтып калган кезде саякатчылар көбөйүп мунайга болгон суроо-талап өсүүдө. Бирок муктаждык жабылбай турат. Демек, бензиндин баасы асман чапчып жатканына таң калбай деле койсо болот.

Цивилизациялуу өлкөлөрдө күйүүчү майдын баасын ооздуктоо үчүн ар кыл финансылык инструменттер бар. Мисалы, Россия көп жылдан бери демпфердик механизмди колдонуп келет. Бүгүнкү күндө өлкөдө майдын баасы дүйнөдөгү арзан нарктын бири болуп саналат.

Бирок прогрессивдүү делген АКШда Грета Тунбергдин кыялын ишке ашырууга ыктап келет: америкалыктар ушу тапта үйдө отурушат, анткени учак билети оголе кымбат, жашылчасын терезеде өстүрүп жатат, анткени тамак-аштын баасы өсүп кетти.

Демократиялык партиянын жетекчилиги дал ушундай жашоо образын сунуштап жатат. Бир жыл мурун, нефтинин баасы тарыхый минимумга жетип калган учурда, солчул демократтардын жылдызы Александрия Окасио-Кортес Twitter аккаунтуна "Сиздер муну жакшы көрөсүздөр. Биздин нефть тармагыбыз алдан тайды" деп жазган.

Ошол учурда өндүрүштө иштегендер жапырт ишинен айрылып, компаниялардын чоңу да, кичинеси да жакырланып жаткан эле. Бир аздан кийин конгрессвумен жазганын өчүрүүгө мажбур болгон. Бирок интернет эч нерсени унутпайт эмеспи: Демпартияны каржылаган олигархтардын бирден-бир максаты — Американын нефть тармагын тыптыйпыл жок кылуу.

Colonial Pipeline компаниясына жасалган чабуулдан кийин эле биржа аналитиктери кардарларына киберкоопсуздук боюнча иш алып барган интернет-гиганттардын акцияларын сатып алууну сунуштап жатат.

Санарип корпорацияларга ээлик кылган америкалык олигархтар америкалык нефтичилерди сызга отургузууга кызыкдар. Ал эми мындан миллиондогон жөнөкөй адамдар запкы тартып жатканы — корпоративдик экономикалык согуштун "коштоочу зыян" гана. "Санарипчилер" өндүрүш өнөр жайына каршы, электрокарлар бензин кыймылдаткычтарына каршы, соя этин өндүргөндөр мал чарбачылыгына каршы. Согуштук аракеттердин театры АКШнын өзүнүн аймагында, бирок элдин кыйналып жатышына Вашингтон орустарды күнөөлөп келет.

Албетте, калпты чындай урдуруу Россия менен АКШ президенттеринин сүйлөшүүсүнө көпүрө болуп бере албайт. Бирок аны кысым жасоого пайдаланууга болот. "Сүйлөшөбүз, мен президент Путин менен жолугууну пландап жатам, — деди Байден. — Биздин атайын кызматтар Россиянын тийиштүүлүгүн (Colonial Pipeline компаниясына жасалган киберчабуул) аныктай элек, бирок опузалоочу программа Россияда экенин көрсөткөн далилдер бар. Бул үчүн жооп бериши керек..."

Америка бийлиги кыйналып-кысталса эле "орус хакерлерин" алып чыга калып жатып мемге айлантып жиберишти. Орус программисттерин эмнеге гана айыпташкан жок! Бирок бир да жолу ынанарлык далил келтире алышкан эмес.

Ал арада дал ушул жылдары АКШ компьютердик кылмыш боюнча дүйнөлүк лидер болду. Акыркы он жылдыкта киберчабуулдарды жасаган дал ушул америкалыктар. Айрымдары кадимкидей эле аскердик диверсия болчу.

Россия АКШга эл аралык киберкоопсуздукту камсыздоо боюнча ишти жөнгө салууну сунуштап келет. Бирок америкалыктар дайым баш тартат, болбосо эреже менен ойноого туура келип калат да. Андан көрө өлкөнүн алсызданып, элинин жакырланышын орус хакерлерине оодара салуу кыйла оңой эмеспи.

7
Белгилер:
коопсуздук, кибер чабуул, Жо Байден, хакерлер, Россия, АКШ
Тема боюнча
Элчилик россиялык хакерлер чабуул койду деген АКШнын айыптоосуна жооп берди
Кумтөр алтын кени. Архив

Мамкомиссия Кумтөр боюнча бардык келишимдерди жокко чыгарууну сунуштоодо

86
(жаңыланган 17:58 12.05.2021)
Мамлекеттик комиссия өкмөткө "Кумтөр Голд компани" менен кенге байланыштуу бардык келишимдерди жокко чыгарып, убактылуу сырттан башкаруу маселесин карап чыгуусу керек деп эсептейт.

БИШКЕК, 12-май — Sputnik. "Кумтөр" компаниясынын ишмердүүлүгүн текшерген мамлекеттик комиссия кенге байланыштуу бардык келишимдерди жокко чыгарууну сунуштады. Бул тууралуу аталган комиссиянын төрагасы Акылбек Жапаров билдирди.

Мисалы, өкмөткө "Кумтөр Голд компани" ишканасын убактылуу сырттан башкаруу маселесин карап чыгуу сунушу берилди.

"10-июнга чейин кыргыз өкмөтү менен ишкананын ортосундагы жаңы келишимдерди ратификациялоо боюнча мыйзамдын күчүн жоготкондугу тууралуу мыйзам долбоорун демилгелөө сунушталууда. Биз аны күчүн жоготту деп таанууну сунуштап жатканыбыздын себеби бул эл аралык келишим эмес. Centerra Gold Inc. компаниясынын эл аралык келишимге тиешеси жок. Бул тууралуу ТИМ менен Юстиция министрлигинин бүтүмү бар", — деп айтылат билдирүүдө.

Ошондой эле Жапаров Centerra Gold Inc. компаниясы учурдагы Салык кодексинин негизинде салык төлөшү керек деп эсептейт. Анын айтымында, жаңы келишим ратификацияланып жатканда компанияга өзгөчө режим берилген.

"Кыргыз өкмөтү менен Centerra Gold Inc. компаниясынын ортосундагы жаңы шарттар тууралуу, кайра каралып чыккан инвестициялык келишимди, кайра каралып чыккан концессиялык келишимди жана башка макулдашууларды жокко чыгаруу боюнча демилге көтөрүүнү сунуштайбыз", — деди ал.

"Кумтөрдүн" ишмердүүлүгүн текшерүүдөн чыккан чуу

7-май күнү Бишкек шаарынын Октябрь райондук соту "Кумтөр Голд Компани" компаниясын экологияга тийгизген залакасы үчүн деп мамлекетке 261 миллиард 719 миллион 674 сом (3 миллиард доллардан көбүрөөк) төлөөгө милдеттендирген.

Ага чейин Жогорку Кеңеш министрлер кабинетине ишкананы сырттан башкарууга мүмкүндүк бере турган мыйзам долбоорун жактырган. Мындан улам канадалык Centerra Gold Inc. компаниясы Кумтөр кенине байланышкан окуяга комментарий берген. Анда алар 2009-жылкы келишим бузулуп жатканын айтып чыгышкан.

11-май күнү компаниянын президенти Деон Баденхорст, финансы боюнча директору Саймон Тан жана Жеткирүү системасы боюнча башкармалыктын директору Арипин Буман кенде болгон эки кырсык боюнча күбө катары суракка чакырылганы белгилүү болгон.

Анткен менен УКМКнын ала маалыматы боюнча, "Кумтөр голд компани" ишканасынын жетекчилери Кыргызстандан чыгып кеткен. Бүгүн мамлекеттик комиссия текшерүүсүнүн алдын ала жыйынтыгын жарыялады.

Centerra Gold Inc. — канадалык алтын иштетүүчү компания. Кыргызстандагы Кумтөр кенинде иштейт. Кыргызстан ишкананын болжол менен төрттөн бир бөлүгүнө ээлик кылат.

86
Тема:
"Кумтөргө" 3 миллиард доллар айып салынышы
Тема боюнча
Комиссия "Кумтөрдү" 4,2 млрд. долларлык доого жыгып, 106 тонна алтын алууну чечти
Жапаров: Centerra Gold Inc. арбитраждык сотко качан кайрыларын айтты