Токтогул суу сактагычы. Архивдик сүрөт

Токтогул суу сактагычында суунун көлөмү да, агымы да азаюуда

361
(жаңыланган 11:35 25.08.2021)
Токтогул ГЭСи — Кыргызстандагы эң ири гидроэлектр станциясы. Ал өлкөдөгү жалпы электр кубатынын 30 пайызын иштеп чыгып, энергетикалык негизги таяныч болуп эсептелет. Жылытуу маалынын машакатсыз өтүшү аталган суу сактагычтагы суунун көлөмүнө байланыштуу.

БИШКЕК, 25-авг. — Sputnik. Акыркы күндөрү Токтогул суу сактагычындагы суунун көлөмү азая баштады. Мындай жыйынтыкка "Электр станциялары" ишканасынын маалыматтарынан улам келүүгө болот.

Эске салсак, аталган объектидеги сыйымдуулук 19,5 миллиард куб метр, ал эми өтө азайганда 5,5 миллиардга жетип калат. Анын көлөмү суунун агып кириши менен чыгымдалышына жараша болот. Апрель айында анда 8,6 миллиард куб метр суу бар экени айтылган, бул, адистердин айтымында, кургакчылык таасирин тийгизгенден кийинки төмөнкү көрсөткүч. Ал эми майда 10 миллиард куб метрге чыгып, андан кийин 11 миллиардга көтөрүлгөн. 

Показатели объема воды в Токтогульском водохранилище
ОАО "Электрические станции"
Токтогул суу сактагычындагы суунун көлөмү

Эгерде динамиканы карасак, акыркы учурда суунун көлөмү көбөйгөндүгүн, бирок агып кирүү азайып, суу бир орунда туруп калганын байкоого болот. Эң көп агып кирген көрсөткүч августта катталган, тагыраагы, ал секундасына 828 куб метрди түзүп, бирок акырындык менен азайып, 328 кубга түшүп калган (25-август). Ал эми чыгым 300 куб метрден 500гө чейин чыгууда.

Суу сактагычка эң көп көлөмдө суу 19-21-августта топтолуп, 11 миллиард 967 миллион 75 миң кубду түзгөн. Андан соң 2 миллион 750 миң куб метрге кемиген. Акыркы эки күндө 11 миллиард 963 миллион 250 миң куб метрде кармалып турат.

Токтогул ГЭСи — Кыргызстандагы эң ири гидроэлектр станциясы. Ал өлкөдөгү жалпы электр кубатынын 30 пайызын иштеп чыгып, энергетикалык негизги таяныч болуп эсептелет. Жылытуу маалынын машакатсыз өтүшү аталган суу сактагычтагы суунун көлөмүнө байланыштуу.

Кыргызстандагы эң ири Токтогул гидроэлектр станциясы 12 жылда салынып бүткөн. Күн сайын ишке 2 500дөй адам чыгып, жумушчулар төрт мезгил бою күнү-түнү эмгектенген. Анын бийиктиги 215 метр, туурасы 292,5 метр болгон плотинасына эле үч миллион куб метрден ашык бетон жумшалган. Мындан сырткары, жумушчулар үчүн атайын шаарча салынып, жыл сайын 30 миллиондой рубль бөлүнгөн (55 миллион доллар).

Ал эми ГЭСтин суу сактагычынын алдында 25тей кыштак, бир кыш завод, бир аэропорт жана миңдеген гектар айдоо аянты калган. Кылымдын курулушу электр жарыгын гана өндүрүп тим болбостон, коңшу Казакстан менен Өзбекстандын сугат жерлерин суу менен камсыздайт.

Эске салсак, "Электр станциялары" ишканасынан жылытуу мезгилинде Токтогул суу сактагычындагы көлөм 15 миллиард куб метрден кем болбошу керектигин айтышты.

361
Белгилер:
Кыргызстан, Токтогул суу сактагычы, Токтогул ГЭСи, суу, көлөм, 'Электр станциялары' ААК, ишкана
Тема боюнча
Суусу азайып кеткен Токтогул суу сактагычынан таасирдүү 15 сүрөт
"Түндүк электр" ишканасына жаңы жетекчи келди
Кыргызстан Түркмөнстандан электр энергиясын сатып алат
Заправочный пистолет наполняет автомобиль бензином на АЗС в Лондоне. (Великобритания). 18 ноября 2020 года

ЕАЭБ менен коңшу өлкөлөрдө бензин канча турат. Таблица

170
Монополияга каршы күрөшүү агенттиги ЕАЭБ, Тажикстан жана Өзбекстан өлкөлөрүндөгү күйүүчү майдын баасын салыштырды. Баалар сомго которулган.

БИШКЕК, 21-сен. — Sputnik. Кыргызстандын Монополияга каршы күрөшүү мамлекеттик агенттиги ЕАЭБ жана коңшу өлкөлөрдөгү (Кытайды эске албаганда) күйүүчү майга болгон орточо бааны салыштырды.

Баалар 20-сентябрга карата алынып, Улуттук банктын ошол күндөгү курсу менен которулду.

Мындан сырткары, ведомство ар бир мамлекеттеги күйүүчү май рыногу боюнча кыскача маалымат берип кеткен:

Россияда эгер бензин менен дизель майына болгон экспорттук баа ички шарттуу баадан жогору болсо анда мамлекет айырманын бир бөлүгүн өндүрүшчүлөргө компенсация катары төлөйт. Эгер көрүнүш тескерисинче болсо, анда мунай компаниялары айырманы бюджетке төлөйт. Адистердин айтымында, бул нерсе ички рыноктогу бааларды кармап турууга жардам берет.

Казакстанда мунай өзүнөн чыгат жана өлкө ичиндеги заводдордо кайра иштетилип, республикадагы керектөөчүлөрдү бензин менен толук камсыздайт. Ал эми дизель майынын 30 пайызга жакыны Россиядан импорттолот. Мунай Казакстандын заводдоруна базардыкы эмес, өз баасында жеткирилет.

Белоруссияда мунайды кайра иштетүүчү эки ири завод бар. Мамлекет анын көзөмөлдөөчү акция пакетине ээлик кылат. Өндүрүш өлкөнү күйүүчү май менен толук камсыздайт. Мындан сырткары, республика мунай продуктыларын экспорттойт. 2020-жылы экспорттун көлөмү 8,49 миллион тоннаны түздү.

Армения Кыргызстан сыяктуу эле импорттон көз каранды. 2020-жылы Армениянын импорту 20,5 пайызга өскөн. Өлкөнүн негизги импортчулары: Россия — 69 пайыз, Иран — 23,3 пайыз.

170
Белгилер:
Кыргызстан, Армения, Беларусь, Казакстан, Россия, мунай, бензин
Тема:
ЕАЭБдеги Кыргызстан
Тема боюнча
Бишкекте ишкер аялдарды колдоого багытталган бизнес-форум өтүп жатат
Чет элдик валюталар менен алтын кымбаттады. Соңку маалымат
Кыргызстандан сыртка 290 млн. доллар которулду. 7 айдын жыйынтыгы
Газпром ишкананын кызматкерлери. Архив

Европа "сууктун экспорттолушуна" Россияны айыптоодо

76
Реалдуулук европалыктардын энергетика жаатындагы пландарын кыйратты. Өткөн жылы газдын споттук баасы дээрлик он эсеге өстү. Анын артынан электр, күйүүчү май, ташуу кызматы, азык-түлүк да кымбаттады.

Адегенде мындай көрүнүш тооруктарда гана байкалган. Бир-эки айда ал катардагы европалыктын да чөнтөгүн жукартары турулуу иш. Жок эле дегенде катардагы британиялык үй кожойкеси электр акысына мурдагыга караганда 1500 фунтка (150 миң рублге) көп төлөөгө туура келет. Ансыз да калк үчүн аталган өлкөдө бир киловатт Россияга караганда алты эсе кымбат эле, эки миллион үй чарбасы акчасынын жоктугунан улам мындай төлөмдөрдү төгө албай калган. Кырдаалга сереп салган Виктория Никифорованын макаласы РИА Новости агенттигине жарыяланды.

Жашыл энергетикага эмне болду? Шамалдан кубат өндүрүүчү жабдуулар жана күн панелдери азырынча бул тармактын жүгүн көтөрө албай келет. Быйыл Европада кайра калыптануучу булактардан кубат алуу көлөмү кыйла кыскарды. Январда Европа биримдиги сөздүн түз маанисинде күндүн көзүн көрө алган жок. Жайкысын шамал сокпой, булут каптап турушу, былтыркы кычыраган кыш, алдыда мурдагыдан да аяздуу суук күтөт деген божомолдор — бааны түзө турган күчтүү факторлордон.

Кесепеттери көп күттүргөн жок. Электрдин кымбатташы жер семирткичтерди өндүрүүчү заводдордун жабылышына алып келди. Ташуу кызматы күн санап өсүүдө. Кооптонгон фермерлер өз өндүрүмдөрүнүн баасын көтөрүүдө. Адамдар жумушунан ажырап, супермаркеттердеги бааларды карап үрөйлөрү учууда.

Европалыктардын энергетикалык каатчылыктан чыгуунун жолу айдан ачык. Россия менен кызматташып, Атомдук электр станцияларына буюртма кыла алат. Бүгүнкү күндө мындан таза жана кубаттуу энергия булагы жок. Бирок америкалык өнөктөштөрү түшүнбөй калышынан чочулашат. Ошентип европалык бийлик өзүнүн экологиялык бардык ураандарына карабай жапырт түрдө көмүргө – окумуштуулардын баары кескин сындап келген эң кир, эң зыяндуу отунга өтүүдө.

Европалык орто класс жыл бою рекорддук ыргакта жакырланып келе жатканына күбөбүз. Баалардын тынымсыз өсүшү дагы түбүнө жетчүдөй. 2020-жылдын сентябрында Улуу Британияда тамак-ашка каражаты тартыш үй-бүлөлөр 14 пайыз болсо, быйыл жайда алардын саны 24 пайызга чыкты. Өкмөт жакырларды колдоого тырышты. Мектептерде акысыз тамак берилген балдарга каникул маалында да каралашууга туура келди. Ач калган үй-бүлөлөргө тамакка талон да бериле баштады. Бир аптага берилген бир даана талон үч фунт стерлингге (орточо 300 сом) товар сатып алууга мүмкүндүк түзөт. Ушул тапта ал 4,25 фунтту түзүп калды. Дүкөндөн ага сүт, жашылча-жемиш, буурчак, акшак, балдар азыктарын гана алууга уруксат бар. Анан да бул акчага эмне жетет? Санап көрсөк, болгону эки литр сүт, бир-эки кило картошка, беш банан келет.

Мындай жагдайда укук коргоочулар белгилегендей, бул үй-бүлөлөр жакында азык-түлүк менен жылуулуктун бирин тандоого аргасыз болушат. Британияда кышкысын ондогон пенсионерлер көз жумат. Жылуулуктан үнөмдөө үчүн түнкүсүн батареяларды өчүрүп жатышат. Таңда алардын тоңуп калган сөөгү табышат. 2014-жылы мындай өлүмгө 40 миңден ашуун киши кабылган. Быйылкы кышта да ошондой өлүм учурларынын көбөйүшү күтүлүүдө.

Испанияда кыш жылуураак өткөнү менен тамак-аш жагдайы татаал. Мадридде эле жыл башында 186 миң киши азык-түлүк банктарынан тамак алып турушкан. Бул – 25 жылдан берки эң начар көрсөткүч. Пенсияларын адатта адамдар ишсиз калган балдары жана неберелерине беришет. "Крестная мать" кайрымдуулук уюмунун маалыматына таянсак, аларга жардам сурап кайрылган карыялардын саны быйыл 63 пайызды түзгөн.

Бекер тамак-аш тараткан мадриддик Сан Хуан де Диос чиркөөсүнүн дин кызматчысы Би-би-синин журналисттерине автобуска акчалары жоктугунан улам шаардын башка бир бурчунан жолго эки саат сарптап келишерин айтып берген. Анан да алар – үй-жайсыз же маңзат колдонгондор да эмес, бул европалык орто класстын гана өкүлдөрү. Жумушсуз калып, колундагы топтогонун коротуп, күтүүсүз тооруган кымбатчылыкка туруштук бере албагандар.

Электр акысынын кымбатташы дагы бир көйгөйгө кептейт. Бул жагдай европалык товарларды дүйнөлүк рынокто атаандаштыкка жөндөмсүз кылат. Европа биримдиги үчүн негизгилерден болуп америкалык рынок эсептелет. Европалыктарга жашыл күн тартибин таңуулаганы менен америкалык бийлик өздөрү күн жана шамал энергиясына өтүүгө эми ашыкпайт. Өздөрүндөгү арзан электр кубаты аларга атаандаштык артыкчылыгын берип, рыноктон Европа биримдигин сүрүп чыгарууга мүмкүндүк түзөт.

Калк кабылган ушундай абалга европалык саясатчылар чара көрүүгө белсенип, айыптууларды издеп кирди. Акыры буга кайрадан эле орустарды күнөөлүү деп табышты.

Британиялык парламенттин депутаттары "Газпромго" кат жолдошту. Анда компанияны рынокту "манипуляциялап" жана газдын баасын көтөрүүгө айыпташат. Европарламент да ушундай эле нукта аракет этүүдө.

Айрым парламентарийлер Европа комиссиясын антимонополиялык иликтөө жүргүзүп, Европада баары кымбаттап кеткени үчүн "Газпромго" доо коюуга чакырууда. Бирок кеп мында газдын споттук баалары туурасында эмеспи. "Газпром" буга эч качан келишим түзүүгө каршы чыккан. Ал түгүл Европа биримдиги менен дал ушул боюнча соттошуп, утулуп калганы маалым.

"Газпром" биржалык оош-кыйыштардан көз каранды болбогон туруктуу баалары менен узак мөөнөттүү келишимдерди түзүүнү сунуштаган. Бирок ошондо европалыктарга споттук баалар пайдалуу болуп, айткандарынан кайтышкан эмес. Өздөрүнүн ачкөздүк жана алысты көрө билбегендигинин айынан кептелген абал үчүн алар эми россиялык ишкананы күнөөлөөгө далбасташууда.

Бир топ жылдар бою "Газпром" европалыктар таңуулаган эрежелерге ылайык иш алып барды. Бүгүн алар баарын бекер алгысы бар. Мындай аракеттер Украинаны эске салат. Албетте, андай доо арыздардын келечеги жок.

Европалыктардын кандай арга көрөт? Америкалык суюлтулган газды сатып алабы? Океан ар жагындагылар рынокту каалагандай калчоону жакшы өздөштүргөн эмеспи. Союздаштары кабылган кыйын кырдаалдан пайдалануу менен алар бааны болушунча көтөрүшү мүмкүн. Анда ЕБ үчүн бүгүнкү көйгөйлөрү анын жанында шоона эшпей калышы ыктымал. Эгер туура ой жүгүртүшсө, орус газына жападан жалгыз альтернатива – россиялык АЭС экенин түшүнүшөт. Ал эми экөө биргеликте алынса, абал алда канча жакшыра түшөт.

76
Белгилер:
газ, отун, май, азык-түлүк, кымбаттоо, Европа, Россия, экономика
Тема боюнча
Уурдалган миллиарддар. АКШда Жемкорлукка каршы фондунун клону түзүлгөн. Иликтөө
"Жол бербешибиз керек": Батыш Россия менен Кытайды алдамак болдубу?
Чеченстандын президенти Рамзан Кадыров. Архив

ЛГБТны Чеченстанда да коргоого чакырган Байденге Кадыров жооп берди

0
(жаңыланган 23:35 21.09.2021)
Чечен Республикасынын президенти АКШ лидерине тамаша иретинде жооп берип, өз өлкөсүнө чакырган.

БИШКЕК, 21-сен. — Sputnik. АКШнын президенти Жо Байден БУУнун Башкы ассамблеясынын 76-сессиясында сөз сүйлөп жатып ЛГБТны коргоого чакырды.

"Биз, баарыбыз, ЛГБТ өкүлдөрүнүн укуктарын коргоп турушубуз керек. Алар Чеченстанда же Камерунда, же дүйнөнүн башка бурчунда болобу, эч нерседен коркпой сүйүүсү менен ачык жашашы керек", — деди Байден.

Көп өтпөй Чеченстандын президенти Рамзан Кадыров ага Telegram-каналы аркылуу жооп кайтарганын RT жазды.

"Байден ушунчалык акылга сыйгыс билдирүү жасады, жооп катары биздин республикага чакырам. Ал Чечен Республикасына келип бизде жадагалса андай сөз дагы жок экенин көрүп кетсин. Алардын ордуна бизде тооктун күйөөсү бар", — деп жазып, каткырган быйтыкча койгон.

Белгилей кетсек, учурда Нью-Йоркто БУУнун Башкы ассамблеясынын 76-сессиясы өтүп жатат.

0
Белгилер:
АКШ, Жо Байден, Рамзан Кадыров
Тема боюнча
Байден Австралиянын премьер-министринин атын эстей албай... Видео
Рамзан Кадыров UFC мушкери менен кармашты. Видео