Кыргызстандын желеги жана акча. Архив

Артка кеткен тармактар. Кыргызстанда ИДПнын көлөмү дагы төмөндөдү

89
Улуттук статистика комитети жыл башынан берки ички дүң продукциянын көлөмү тууралуу маалымат таратты. Андан көпчүлүк тармактар артка кеткенин көрүүгө болот.

БИШКЕК, 14-сен. — Sputnik. Кыргызстандын ички дүң продукциясы (ИДП) сегиз ай ичинде (январь-август) 405 миллиард сомду түзүп, былтыркыга салыштырмалуу 0,7 пайызга төмөндөдү. Бул тууралуу Улуттук статистика комитети билдирди.

Ал эми Кумтөр кенин эсепке албаганда ИДПнын көлөмү 369 миллиард сомго жетип, 3,6 пайызга жогорулаган.

Товар өндүрүү тармагында өсүү темпи 7,6 пайызга төмөндөп, кызмат көрсөтүү тармагында 5,6 пайызга жогорулады. Ошондой эле өнөр жайда, курулушта жана айыл чарбада артка кетүүлөр болду.

"Мисалы, өнөр жай продукцияларынын көлөмү өткөн жылдын январь-август айларына салыштырмалуу 7,3 пайызга азайып кетти. Буга фармацевтикалык (39,5 пайызга), химиялык продукциялардын (35,6 пайызга) жана металл буюмдарын өндүрүүнүн көлөмү (27,2 пайызга) кыскарганы себеп болду", — деп айтылат билдирүүдө.

Ошондой эле өткөн жылдын алты айына салыштырмалуу керектөө баалары жана тарифтер 9,5 пайызга өскөн.

Мында тамак-аш продуктулары менен алкоголсуз суусундуктар 11,1 пайызга, алкоголдук ичимдиктер, азык-түлүк эмес товарлар 10,9 пайызга кымбаттаган.

89
Белгилер:
Кыргызстан, экономика, баа, статистика
Тема боюнча
Дүйнөнүн бардар өлкөлөрү Кыргызстандан балды көбүрөөк сатып ала баштады
Автоунаа импорту 3 эсеге азайды. Жарым жылдыкка статистика
Судьянын балкасы. Иллюстративдик сүрөт

"Кумтөр": Нью-Йорк соту тетик сатып алуу боюнча Кыргызстандын өтүнүчүн четке какты

201
(жаңыланган 12:02 20.09.2021)
Тетиктерге Kumtor Gold Company кен тышкы башкарууга алынганга чейин буюртма берилген. Сырткы башкарууга алуу чечими чыккан учурда товар жолдо болчу. Ушул тапта тетиктер Латвия менен Нидерланддардын портунда сакталып турат.

БИШКЕК, 20-сен. — Sputnik. Нью-Йорктун Түндүк округунун банкроттук боюнча соту Кыргызстан өкмөтүнүн кенде иштеп жаткан жабдуулар үчүн маанилүү тетиктерди алып келүү өтүнүчүн четке какты. Бул тууралуу Sputnik редакциясына соттук документтерди карап чыккан соң белгилүү болду.

Соттук отурум 15-сентябрда видеоконференция режиминде өтүп, ага Лиза Г. Бекерман судьялык кылды.

Документтеги маалыматтарга караганда, Caterpillar жүк ташуучу унаалары үчүн тетиктерге Centerra Gold Inc. компаниясынын Kumtor Gold Company туунду ишканасы тарабынан кен тышкы башкарууга алынганга чейин буюртма берилген. Сырткы башкарууга алуу чечими чыккан учурда товар жолдо болчу. Ушул тапта тетиктер Латвия менен Нидерланддардын портунда сакталып турат.

"Сөз болуп жаткан тетиктер чет мамлекеттерде гана өндүрүлөт. Кендин ишинин уланышы үчүн алар абдан зарыл болуп турат. Учурда көптөгөн тетиктер жетишпей жатат", — деп түшүндүрүштү кыргыз өкмөтүнүн жактоочулары.

Arnold & Porter Kaye Scholer LLP компаниясынын юристтери тетиктер кен тышкы башкаруу башталганына карабай убагында жеткирилиши керектигин айтууда.

Анткен менен судья Бекерман Kumtor Gold Company (Centerra тараптан) ишканасынын юристтери компания кенге ээлик кылбагандыктан, товарды өндүрүүчүгө кайтарып берерин айтканын билдирди. 

"Кумтөр голд компани" боюнча абал

2021-жылдын 7-майында Бишкек шаарынын Октябрь райондук соту "Кумтөр голд компани" ишканасын экологияга тийгизген залакасы үчүн мамлекетке 261,7 миллиард сом (3 миллиард доллардан көбүрөөк) төлөөгө милдеттендирген. Мындан улам канадалык Centerra Gold Inc. компаниясы дооматты негизсиз деп эсептеп, 2009-жылдагы келишимдин бузулушуна алып келерин айткан. 11-май күнү УКМК "Кумтөр голд компанинин" жетекчилери Кыргызстандан чыгып кеткенин билдирди.

Ал арада "Кумтөрдүн" ишин иликтеген мамкомиссия Centerra Gold Inс. менен кенге байланыштуу бардык келишимдерди жокко чыгарууну сунуштады. Анда 3,086 миллиард экологиялык зыян жана 1,166 миллиард салык төлөмдөрү боюнча жалпысынан 4,3 миллиард долларлык доо арыз берүү каралган.

17-майда Жогорку Кеңеш жыйында карап, Кумтөр алтын кенин убактылуу тышкы башкарууга алуу сунушун колдоду. Учурда компанияны Теңиз Бөлтүрүк башкарып жатат.

21-май күнү Centerra Gold Inc. компаниясынын президенти жана аткаруучу директору Скотт Перри кыргыз өкмөтү менен мурдагыдай эле конструктивдүү диалогго барууга даяр экенин билдирген.

Эске салсак, Centerra Gold Inc. компаниясынын туунду ишканалары июнь айында Нью-Йорк түштүк округунун сотуна доо арызы менен кайрылган. Процесс учурунда АКШнын банкроттук тууралуу федералдык кодексинин 11-бөлүмүнө ылайык, "Кумтөр голд компани" жана "Кумтор оперейтинг" компанияларына коюлган бардык доолор автоматтык түрдө токтотулат.

15-сентябрь күнү Нью-Йорктун Түштүк округунун соту Centerra Gold Inc. компаниясынын кыргыз өкмөтүнө "Кумтөр" кени боюнча санкция салуу арызын четке каккан.

Centerra Gold Inc. — канадалык алтын иштетүүчү компания. "Кумтөр голд компани" анын туунду ишканасы. Кумтөр алтын кенинен түшкөн пайданын 26 пайызына Кыргызстан ээлик кылат.

201
Белгилер:
Нью-Йорк, Кыргызстан, Кумтөр, соттук чечим
Тема:
"Кумтөргө" 3 миллиард доллар айып салынышы
Тема боюнча
Экс-премьер Жоомарт Оторбаев камакка алынды
Лондондогу уюм "Кыргыз алтынды" ишенимдүү компаниялардын катарынан чыгарды
Кыргызстандын экономика жана финансы министри Акылбек Жапаров. Архивдик сүрөт

Жапаров Лондондогу ассоциациянын "Кыргыз алтын" боюнча чечимине комментарий берди

1464
(жаңыланган 23:30 19.09.2021)
Буга чейин "Кыргыз алтын" ишенимдүү жеткирүүчү компаниялардын тизмесинен чыгарылган. Акылбек Жапаровдун айтымында, санкциялар киргенден кийин экономикалык абал дайыма жакшырат.

БИШКЕК, 20-сен. — Sputnik. Кыргызстандын экономика жана финансы министри Акылбек Жапаров Лондондогу Баалуу металлдар рыногунун ассоциациясынын "Кыргыз алтын" ишканасын ишенимдүү жеткирүүчү компаниялардын тизмесинен чыгарганы боюнча комментарий берди.

Кечээ күнү ассоциация мындан ары "Кыргыз алтын" аффинаждык заводунун продукциясын албай турганы маалым болгон.

Жапаровдун айтымында, баары болжолдонгон сценарий боюнча баратат жана Лондон ассоциациясынын чечими күтүлгөн иш болчу.

"Жокко чыгаруу убактылуу гана иш, жакында калыбына келтирилиши мүмкүн экенин белгилеп кетким келет. Канадалыктар Кыргызстандын элине, республиканын экономикасына жана экологиясына келтирген зыяны үчүн кечирим сурап, бардык жоготууларды кайтарып, тынч жол менен кетет деп эч ким күткөн эмес. Алар тараптан башка тоскоолдуктар жана "кыйынчылыктар" болушу мүмкүн экенин айта алам, бул да алдын ала божомолдонууда, биз муну да эске алабыз", — деди Жапаров.

Министр азыркы шарттар мурдагыдан начар болбоорун белгилеген.

"Баштаганда эле биз алтынды жеткирүүнүн жаңы каналдарынын үстүндө иштөөдөбүз. Учурда да сүйлөшүүлөр жүрүп жатат. Азырынча шарттар мурдагыдан начар болбойт деп айта алам. Ошондой эле Нью-Йорктун банкроттук иштер боюнча соту 15-сентябрда Centerra Gold Inc. компаниясынын адвокаттарынын доо арызына Кумтөр кени боюнча Кыргызстандын өкмөтүнө айып пул салуудан баш тартканын да эстен чыгарбоо керек. Бул биздин туура жолдо бара жатканыбыздын дагы бир далили", — деди ал.

Министр кандай болгон күндө да бул кампания бүтүндөй Кыргызстан үчүн оң мультипликативдик эффект берет деп ишенерин айтты.

"Көптөр үчүн бул ачык эмес, бирок санкциялардын киргизилиши менен экономикада кырдаал дайыма жакшырат. Бул нерсе Россияда жана башка көптөгөн өлкөлөрдө болгон. Мындай шарттар технологиялык өнүгүүгө жол ачып, өзүбүздүн инновациялык өндүрүштү пайда кылат жана жаңы экспорттук байланыштарды түзүүгө жардам берет", — деди Жапаров.

Ал ошондой эле көңүлдү зергерчилик индустриясына буруу керектигин белгилеген.

"Биз зергерчилик индустриясын, жогорку сапаттагы өндүрүш базасын, маданиятыбызды өнүктүрүшүбүз керек. Алтынды зергерчиликке сатсак, анын баасы бир нече эсе кымбат болот. Болуп жаткан нерселердин баары баалуу металлдарды колдонгон жогорку технологиялуу өндүрүштөргө жана технологияларга көңүл буруунун эң сонун себеби. Дагы бир, жарым-жартылай парадоксалдуу жагдай пайда болууда. Санкциялар республикада алтынды көбөйтүү үчүн иштейт жана алтын — бул жогорку категориядагы резервдик валюта, алар менен иштөөгө олуттуу эл аралык кредиторлор кубанычта болот", — деди ал.

Жапаров дүрбөлөңгө түшүүгө негиз жок экенин белгиледи.

Кырдаал тууралуу кыскача

Июнь айында LMBA "Кыргыз алтын" тарабынан алдамчылык жасалышы мүмкүн делген фактыны карап жатканын билдирген. Анда канадалык Centerra Gold Inc. компаниясы уюмдун иликтөөсүн кубаттай турганын айткан.

"Кыргыз алтынды" толугу менен кыргыз өкмөтү көзөмөлдөйт. Мындан улам алардын 29 миллион доллар каражатты жасалма төлөм инструкциясын колдонуу менен чыгарып кетүү аракети азыркы администрация жана аны менен бирге иштешип жаткандар биздин келишимди бузуп Кумтөр кенин экспроприациялап, активдерин басып алышынын бир мисалы болуп саналат", — деп жазылган маалыматта.

Буга чейин The Wall Street Journal каржылык кызматтарды көрсөтүү менен алектенген америкалык StoneX Group Inc. компаниясы "Кыргыз алтын" ААКсын 1 миллион долларга сотко бергенин жазган. Доо арыз Лондондогу соттордун биринде каралат. Басылманын маалыматына караганда, үстүбүздөгү жылдын май айында "Кыргыз алтын" жарым тонна алтындын жеткирилишин үзгүлтүккө учуратып, 29 миллион долларды алууга аракет жасаган.

"Кыргыз алтын" мындай дооматтар чындыкка дал келбестигин айтып келет.

1464
Белгилер:
Кыргызстан, Акылбек Жапаров, министр, Кыргызалтын, Лондон
Тема боюнча
Лондондогу уюм "Кыргыз алтынды" ишенимдүү компаниялардын катарынан чыгарды
Встреча посла КР в Пакистане Уланбека Тотуяева с представителями этнических кыргызов, проживающими в Пакистане. 20 сентября 2021 года

Элчи Тотуяев Пакистанда жашаган этникалык кыргыздар менен жолукту. Сүрөт

0
(жаңыланган 17:16 20.09.2021)
Элчи боордоштордун Кыргызстан менен Пакистандын ортосундагы маданий жана тарыхый байланыштарды өнүктүрүүдөгү маанилүү ролун белгилеген.

БИШКЕК, 20-сен. — Sputnik. Кыргызстандын Пакистандагы элчиси Уланбек Тотуяев Исламабад шаарында аталган өлкөдө жашаган этникалык кыргыздардын өкүлдөрү менен жолукту. Бул тууралуу Тышкы иштер министрлигинин маалымат кызматы билдирди.

Жолугушуунун алкагында элчи этникалык кыргыздардын Кыргызстан менен Пакистандын ортосундагы маданий жана тарыхый байланыштарды өнүктүрүүдөгү маанилүү ролун белгилеген. Ошондой эле ар кандай укуктук, социалдык жана күнүмдүк маселелерди чечүүдө ар тараптуу жардам көрсөтүүгө даярдыгын айткан.

Встреча посла КР в Пакистане Уланбека Тотуяева с представителями этнических кыргызов, проживающими в Пакистане. 20 сентября 2021 года
© Фото / пресс-служба МИД КР
Встреча посла КР в Пакистане с этнических кыргызами

Өз кезегинде этникалык кыргыздар Кыргыз-Пакистан мамилесин өнүктүрүүгө жана Пакистанда Кыргызстандын имиджин бекемдөөгө багытталган мындан аркы биргелешкен иштерге кызыкдар экенин билдиришкен.

Тараптар Пакистандагы кыргыздардын жана Ала-Тоого көчүп кетүүнү каалаган кайрылмандардын укуктук сабаттуулугун жогорулатуу максатында жашаган жерлерине элчинин жакын арада баруусун макулдашты.

0
Белгилер:
Пакистан, этникалык кыргыздар, элчи, жолугушуу, Уланбек Тотуяев