Киши алтын куйма менен. Архив

Жапаров Кумтөр тууралуу: алтын жерде калбайт, кардарлар кезекте турушат

556
(жаңыланган 11:27 03.10.2021)
Май айында өкмөт Кумтөр кенине убактылуу тышкы башкаруу киргизип, жетекчилигине Теңиз Бөлтүрүктү дайындаган. Ошондон бери кыргыз өкмөтү менен Centerra Gold Inc. соттошуп келе жатат.

БИШКЕК, 3-окт. — Sputnik. Президент Садыр Жапаров Кумтөр кенине байланыштуу коомдо кызыгуу жараткан суроолорго өзүнүн Facebook тармагындагы расмий баракчасы аркылуу жооп берди.

Буга чейин жергиликтүү ЖМКлар 30-сентябрь күнү Женева шаарында Centerra Gold Inc. компаниясынын жетекчилиги менен Кыргызстандын расмий өкүлдөрү жолукканын жазып чыгышкан. Иш-чарага Кыргызстан тараптан УКМКнын төрагасы Камчыбек Ташиев, министрлер кабинетинин төрагасынын биринчи орун басары Акылбек Жапаров, башкы прокурор Курманкул Зулушев жана "Кумтөр" ишканасын сырттан башкарып жаткан Теңиз Бөлтүрүктүн барганы айтылган.

"Жолугушуу биздин сураныч менен эмес, Centerra Gold Inc. компаниясынын суранычы менен өттү. Бизден төрт киши барды. Жыйынтыгын алар келгенде угабыз", – деди Жапаров.

Ал эми Лондондогу Баалуу металлдар рыногунун ассоциациясы (LBMA) "Кыргыз алтын" ишканасын ишенимдүү компаниялардын тизмесинен чыгарып салгандыгы боюнча буларды айтты.

"LBMA биздин алтынды алуудан баш тартты. Эми алтындарыбызды сата албай калабыз деп ызы-чуу салып жаткан жарандарыбызга айтарым, сиздер эч кам санабаңыздар. Алтын жерде калбайт. Сатып алам деген кардарлар кезекте турушат талашып", — деди ал.

Ошондой эле өлкө башчы канадалык компания Кыргызстандын өкмөтүнө каршы кайрылган эл аралык соттордон утарыбызга көзү жетерин билдирди.

"Утулбайбыз, утабыз. Макул, дүйнөлүк мафиянын таасирине салып бизди утуп алды дейли. Кумтөрдү көчүрүп кетеби? Жер биздики, тоо биздики, байлык биздики, акыры келип эл да биздики. Эл колдоп турса болду. Казып атабыз, каза беребиз. Эч ким тоскоол боло албайт", — деди Жапаров.

Эске салсак, май айында өкмөт Кумтөр кенине убактылуу тышкы башкаруу киргизип, жетекчилигине Теңиз Бөлтүрүктү дайындаган. Ошондон бери кыргыз өкмөтү менен Centerra Gold Inc. соттошуп келе жатат.

556
Белгилер:
Садыр Жапаров, Кумтөр, алтын кени, Кыргызстан
Тема:
"Кумтөргө" 3 миллиард доллар айып салынышы (105)
Тема боюнча
Жапаров 4 өлкөдөн электр энергиясы алынып жатканын айтып, абалды түшүндүрдү
Алтын куймалары. Архив

Электрондук алтын деген эмне? Кыргызстанда кантип пайда көрсө болот

5
(жаңыланган 11:16 26.10.2021)
Кыргызстанда каражат салуу жана инвестициялоо популярдуу болуп баратат. Sputnik Кыргызстан накталай эмес металлдык эсептин артыкчылыктарын жана кемчиликтерин талдап көрүүнү чечти.

Дүйнөдө накталай эмес металлдык эсеп кеңири тараган. Кыргызстанда мындай кызматты бир нече банктар көрсөтөт.

Накталай эмес металлдык эсеп деген эмне?

Алтындын өзүн сатып албайсыз — аны сиздин эсебиңизге жазып берет. Эгер аталган баалуу металлдын баасы жогоруласа ошондон пайда көрөсүз. Аны өзүңүздүн эле банкыңызга сатсаңыз болот. Алдыда акча салуунун мындай түрүнүн артыкчылык жана кемчиликтерин талдап, алтынга болгон бааны билип көрөбүз.

Алтындын наркы дүйнөлүк котировкадан көз каранды, андыктан Лондондун баалуу металлдар рыногу ассоциациясынын кечки фиксингине таянып бааны белгилейбиз. Жыл башында троялык унциянын (31,1 грамм) наркы олку-солку болуп, бирок жалпы трендде төмөндөдү. Январдан 22-октябрга чейин унция 1943,2 доллардан 1808,25ке чейин түшүп кетти.

Быйыл эле арзандаганы болбосо, буга чейин тынымсыз кымбаттап келгенин белгилей кетүү керек. Мисалы, өткөн жылдын башында унция 1527,1 доллар турса, 2019-жылдын январында 1282,9 долларга бааланган. Башкача айтканда, быйыл арзандаса да мурунку жылдарга салыштырмалуу баасы түшкөн жок.

Артыкчылыгы

Накталай эмес металлдык эсеби барлар алтын куймаларынын ээлериндей болуп баалуу металлын урдап кетет деп кооптонбойт. Демек, сактоо жагынан кооптуулук жок.

Накталай эмес эсептен сатып алынган алтын берки куймаларга караганда арзан болот. Себеби аны жасоо жана транспорт менен ташууга акча кетпейт. Мисал үчүн бир грамм куйма 6400 сомдон жогору, ал эми электрондук алтын 5200 сомго чукул турат. Ири куймаларда мындай айырма жок, бирок сиз анчалык көп өлчөмдө алууга чамаңыз жетеби?

Көл жээкте эс алып жаткан кыз. Архив
© Sputnik / Константин Михальчевский
Жеткиликтүү. Улуттук банктан эң азы бир грамм алтын сатып ала аласыз, ал эми накталай эмес металлдык эсептин алкагында 0,1 грамм сатып алуу мүмкүнчүлүгү бар.

Албетте, алтын эле эмес, платина, күмүш да сатып алса болот. Бул ыңгайлуу, себеби алардын баасы арзан, ошондой эле бир гана баалуу металлдын наркына көз карандуулук жаралбайт.

Салымдардын диверсификациясы. Мисалы, эгер сомдун курсу түшүп баратса, алтындын баасы өсөт. Мындай жол менен накталай эмес металлдык эсеп сомдун кунунан жоготкон акчанын ордун жаап берет.

Өтүмдүүлүгү жогору (ликвиддүү) — алтынды бардык банкка жумушчу күндөрү барып сатып, накталай акчасын ала аласыз. Ошол эле учурда финансылык мекемелерге барбай деле сатсаңыз болот. Ал үчүн накталай эмес металлдык эсеп уланган карточка жасатышыңыз керек, алтын ошол убактагы баа менен электрондук түрдө сомго конвертация болот.

Кемчилиги

Накталай эмес металлдык эсепте куймаларга караганда сатып алуу менен сатуунун ортосундагы айырма жогору.

Салыштыруу үчүн 25-октябрга карата маалыматты көрсөтөлү:

  • Улуттук банкта куйма: сатып алуу — 6 442 сом, сатуу — 6 410,5 (айырма 31,5 сом);
  • Накталай эмес металлдык эсеп "А" банкында: сатып алуу — 4 590, сатуу 5 190 (айырма 600 сом);
  • Накталай эмес металлдык эсеп "Б" банкында: сатып алуу — 4 735,27, сатуу 5 046,66 (айырма 311,4 сом).

Башкача айтканда, мындан пайда көрүү үчүн алтындын баасы өсүп турушу керек.

Накталай эмес металлдык эсеп камсыздандырылган эмес. Мамлекет салымдын 200 миң сомго чейинки суммасын сактоого кепилдик берет, эгер банкта жагымсыз жагдай жаралган болсо, электрондук алтынды кайтарып алуу оңойго турбайт.

Накталай эмес металлдык эсептен (куймалардан) депозит сыяктуу пайда көрүүгө эч ким кепилдик бербейт. Эгер алтын кымбаттаса жакшы, кокус арзандап кетсе артка кетесиз.

5
Белгилер:
алтын, металл, эсеп, артыкчылык, кемчилик, пайда, Улуттук банк
Тема боюнча
Кыргызстан августта чет жакка былтыркыдан 40 эсе аз алтын экспорттоду
Айыл чарба министрлигинин Азык-түлүк коопсуздугу башкармалыгынын жетектөөчү адиси Бексултан Арзыбаев

Арзыбаев: ун тартыштыгы болбойт

7
Айыл чарба министрлигинин Азык-түлүк коопсуздугу башкармалыгынын жетектөөчү адиси Бексултан Арзыбаев күнүмдүк керектелүүчү азык-түлүктүн баасын жөнгө салуу жаатында көрүлүп жаткан аракеттер тууралуу айтып берди.

Кыргызстанда буудай, кумшекер жана өсүмдүк майы эң көп керектелүүчү азык. Бул тууралуу Бексултан Арзыбаев Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.

Арзыбаев: ун тартыштыгы болбойт

Анын айтымында, Кыргызстандагы эң негизги стратегиялык товар — ун, андан тартыштык жаралбайт.

"Азык-түлүктүн баасы дүйнө жүзүндөгү продукциянын тартыштыгынан улам көтөрүлүп жатканы белгилүү болду. 2021-жылы суунун аздыгы да байкалды. Анын кесепетинен дан өсүмдүктөрү 20 пайызга аз өстүрүлдү. Биз ундун тартыштыгы болорун божомолдогонбуз. Анын алдын алуу үчүн жергиликтүү тегирменчилер, Айыл чарба жана Экономика министрликтери келишим түзгөн. Ага ылайык, тегирменчилер буудайдын калдыгы кебекти 17 сомдон жогору сата алышпайт. Биз анын ордуна Казакстандан импорттолгон ундун салыгынан бошотобуз. Келишим кабыл алынганга чейин сегиз тегирмен иштесе, андан кийин бардык облустар боюнча жалпы 23 тегирмен иштеп жатат. Андан тышкары, ар бир тегирменчи кампасында эки миң тоннадан буудай запас сактай турганы айтылган. Ошондо учурда 60 миң тонна буудай бар. Мамлекет тарабынан бөлүнгөн 1,5 миллиард сомго резервге кошумча буудай алынды. Эгерде ундун баасы кымбаттай турган болсо биз интервенция кылып кампадагы товарды рынокко чыгарабыз. Кыргызстанда буудай, кумшекер жана өсүмдүк майы эң көп керектелүүчү продукт. Ал эми өсүмдүк майынын 80 пайызын Россия менен Украина өндүрөт. Быйыл ал жакта күн караманын түшүмдүүлүгү абдан жакшы болду. Демек, алдыда баа өспөшү керек. Кошумча кумшекер менен майга мамлекет 318 миллион сом берген. Орто Азия чөлкөмүндө азык-түлүккө тартыштык жаралгандыктан биздеги товарлардын сыртка чыгып кетүү коркунучу пайда боло баштаган. Алсак, жүгөрү, арпа тоют өсүмдүктөрүнө болгон муктаждык Тажикстан, Кытай, Өзбекстанда өстү. Мисалы, бизде жүгөрү 21-23 сом болсо, коңшу өлкөлөрдө сегиз сомго кымбат. Эгер сыртка чыгарылса тоютка болгон баа, ошону менен бирге эт, сүттүн наркы да көтөрүлөт. Андыктан бул товарларды экспорттоого тыюу салынган", — деди Арзыбаев.

Адис баанын туруктуулугун камсыздоо үчүн Айыл чарба министрлиги жарманкелерди уюштуруп, ал эми Монополияга каршы агенттиги атаандаштыкка шарт түзүп берип жатканын кошумчалады.

7
Белгилер:
азык-түлүк, коопсуздук, баа, айыл чарба, Бексултан Арзыбаев
Тема боюнча
Путин: азык-түлүккө болгон кризис дүйнөдө мындан ары да курчушу мүмкүн