Электр түйүндөрүндө оңдоо иштери. Архивдик сүрөт

Кыргызстанда 2018-жылдан баштап жаңы электр түйүндөрүнүн курулушу башталат

110
(жаңыланган 14:44 06.07.2017)
"CASA-1000" долбоору аркылуу Кыргызстан менен Тажикстан өздөрүнө энергетикалык өнүгүүнүн жаңы перспективаларын таап, Афганистан менен Пакистан энергетика тартыштыгын жое алары айтылды.

БИШКЕК, 6-июл. — Sputnik. Кыргызстанда "CASA-1000" долбоорунун алкагында 2018-жылдын январь айынан баштап жаңы электр түйүндөрүнүн (ЛЭП) курулушу башталат. Бул тууралуу премьер-министр Сооронбай Жээнбеков Душанбе шаарында өтүп жаткан саммит учурунда айтканын өкмөттүн маалымат кызматынан билдиришти.

"CASA-1000" долбоорунун алкагында Тажикстанда өтүп жаткан саммитке КР премьер-министри Сооронбай Жээнбеков, тажик президенти Эмомали Рахмон, Пакистан өкмөт башчысы Наваз Шариф, Афганистан лидери Мохаммад Ашраф Гани жана эл аралык донордук мекемелердин өкүлдөрү катышып жатат.

"Учурда "CASA-1000" долбоору боюнча курулчу объектилерге сатып алуу ишти башталды. Курулуш ишинин өзүн келерки жылдын январь айынан баштоо пландалып жатат. Узундугу 450 чакырымга созулган электр түйүндөрүнүн кубаттуулугу 500 кВт болмокчу. 125 чакырымга жеткен биринчи участок боюнча сынактын арыздары каралып жатат. Курулушту Ислам өнүгүү банкы каржылоодо", — деди Жээнбеков.

Сооронбай Жээнбекова. Архив
© Пресс-служба правительства / Сабыр Аильчиев
Ал эми 325 чакырымга созулган экинчи участоктун курулушу Дүйнөлүк банктын жана Европа инвестициялык банкынын каражаты менен ишке ашары айтылды. Ал эми Сооронбай Жээнбеков бул долбоордун алкагындагы тендерлер ийгиликтүү өтөрүнө ишенээрин билдирди.

Ошондой эле, Сооронбай Жээнбеков "CASA-1000" долбоору  Афганистандын гана тынчтык жолунду өнүгүшүнө алып келбестен, баардык катышуучу мамлекеттердин экономикасына оң таасирин тийгизээрине басым жасады.

Анын айтымында, Кыргызстан менен Тажикстан өздөрүнө энергетикалык өнүгүүнүн жаңы перспективаларын таап, Афганистан менен Пакистан энергетика тартыштыгын жое алат.

110
Белгилер:
Сооронбай Жээнбеков, долбоорлор, курулуш, CASA-1000 долбоору
Тема:
CASA-1000 долбоорунун курулушу (12)
Тема боюнча
Премьер Жээнбеков CASA-1000 түркүгүнүн бурамасын бурады
Жээнбеков: CASA-1000 долбоорунун зарылдыгы башынан эле айкын болчу
Президент Рахмон: CASA-1000 — бул жөн гана пайдубал түптөө эмес
Афганистандын Кандагар шаарындагы жагылуу болгон мечит

ЖМК: Афганистандын Кандагар шаарында мечит жардырылып, 63 адам көз жумду

42
Маалыматтарга караганда, терактыны үч жан кечти жасаган. Дагы бирөө имараттын жанынан ок чыгарган.

БИШКЕК, 16-окт. — Sputnik. Афганистандын Кандагар шаарында мечит жардырылып, каза болгондордун саны 63кө жетти. Бул тууралуу РИА Новости жергиликтүү ооруканадагы ишенимдүү булактарга таянып кабарлады.

Билдирмеге караганда, 83 адам ар кандай жаракат алган. Жардыруу жакында эле күндүз болгону айтылды. Ишенимдүү булактын айтымында, терактыны үч жан кечти жасаган. Дагы бирөө имараттын жанынан ок чыгарган.

ЖМКлардын жазганына караганда, бул терактынын жоопкерчилигин "Ислам мамлекети" террордук кыймылы мойнуна алган.

42
Белгилер:
Афганистан, мечит, жардыруу, өлүм
Тема боюнча
Кабулда мечитти жардырды деген ИМ* террорчулары жок кылынды
Балык. Архив

Чек арачылар үч күн бою Баткенде мыйзамсыз жүк ташыгандарды кармады

136
Тиешелүү документтер толтурулган соң кармалгандар менен жүктөр Кыргызстандын компетенттүү органдарына өткөрүп берилди.

БИШКЕК, 16-окт. — Sputnik. УКМКга караштуу Чек ара кызматынын Баткен облусу боюнча башкармалыгы чек арадан аткезчилик жолу менен жүк алып өтүү аракети болгон бир нече окуяны каттоого алды. Бул тууралуу ведомствонун маалымат кызматынан бидиришти.

  • В Баткенской области пресечены несколько попыток незаконного провоза контрабандных грузов через границу
    УКМКга караштуу Чек ара кызматынын Баткен облусу боюнча башкармалыгы чек арадан аткезчилик жолу менен жүк алып өтүү аракети болгон бир нече окуяны каттоого алды
    © Фото / пресс-служба пограничной службы ГКНБ КР
  • В Баткенской области пресечены несколько попыток незаконного провоза контрабандных грузов через границу
    15-октябрь күнү Лейлек чек ара отрядынын кызматкерлери Mercedes Benz Sprinter автоунаасынын айдоочусун колго түшүрдү. 28 жаштагы кыргызстандык Тажикстанга 250 коробка шампунь алып өтүүгө аракет кылган.
    © Фото / пресс-служба пограничной службы ГКНБ КР
  • В Баткенской области пресечены несколько попыток незаконного провоза контрабандных грузов через границу
    Бүгүн, 16-октябрда, Лейлек районунда 31 жаштагы кыргызстандык кармалды. Ал Тажикстанга 3 тонна тоңдурулган балык алып бара жаткан.
    © Фото / пресс-служба пограничной службы ГКНБ КР
1 / 3
© Фото / пресс-служба пограничной службы ГКНБ КР
УКМКга караштуу Чек ара кызматынын Баткен облусу боюнча башкармалыгы чек арадан аткезчилик жолу менен жүк алып өтүү аракети болгон бир нече окуяны каттоого алды

Алар:

14-октябрь күнү Айдаркен чек ара отрядынын кызматкерлери Өзбекстандан мыйзамсыз жол менен 32 даана буржуйка-меш алып келе жаткан жаранды кармады;

15-октябрь күнү Лейлек чек ара отрядынын кызматкерлери Mercedes Benz Sprinter автоунаасынын айдоочусун колго түшүрдү. 28 жаштагы кыргызстандык Тажикстанга 250 коробка шампунь алып өтүүгө аракет кылган;

Бүгүн, 16-октябрда, Лейлек районунда 31 жаштагы кыргызстандык кармалды. Ал Тажикстанга 3 тонна тоңдурулган балык алып бара жаткан.

Тиешелүү документтер толтурулган соң кармалгандар жана жүктөр компетенттүү органдарга өткөрүп берилди.

136
Белгилер:
Кыргызстан, Тажикстан, Өзбекстан, чек ара, УКМК
Тема боюнча
Москвада КРден барган 49,8 млн. сомдук контрабандалык iPhone аэропорттон кармалды
Чек арачылар Баткендеги контрабандалык жүктү токтотуу үчүн асманга ок атышты
Талибан кыймылынын мүчөсү. Архив

Батыш карызын төлөөдөн баш тартууда. Талибдерди таануу керекпи же жокпу?

0
Афганистанга арналган саммитке Россия менен Кытайдын катышпаганы жөн жерден эмес. Эки өлкөнүн афган көйгөйүнө мамилеси да, көз карашы да таптакыр бөлөк.

"Ири жыйырмалыктын" Афганистанга арналган саммитинде батыш лидерлери өлкө кыйроо, ачарчылык, башаламандыктын босогосунда турганын айтып жатышты. Бечара афгандыктарга гуманитардык жардам көрсөтүп, "мамлекеттик коллапска" жол бербөө керектигин, болбосо чектеш мамлекеттерге миграциялык агым күчөп, мунун кесепети оор болору тууралуу сөздөр айтылды. Кырдаал кандай нукка багыт алганын Петр Акопов талдап, макала РИА Новости агенттигине жарыяланды.

Жардам берсин, бериши керек, анын үстүнө Афганистанды 20 жыл мурун дал ушул Батыш басып алган, аскерин чыгарып кеткенден кийинки кырдаал ушулардын жоопкерчилигинде.

Мына ушул жерден театр башталды: Италиянын тышкы иштер министри Луиджи Ди Майо "талибдерге акча карматпай туруп өлкөнү каржылоонун механизмин табууга" чакырды. Келгиле, бийлигин көзгө илбей элине жардам берели таризде. Муну акыл-эсти жана афгандыктарды шылдыңдоо катары гана кабыл алуудан башка айла жок.

Батыш жардамды БУУ структуралары аркылуу берүүнө сунуштап, Афганистандагы иштин баарын БУУ координацияласа деп турат. Бирок өлкө бийлигин тааныбаса бир дагы эл аралык уюм аймакта иштей албайт, башкача айтканда, кандай болгон күндө да реалдуулукту кабыл алып, талибдердин өкмөтүн тааныш керек.

Афганистан чет элдик көмөксүз жашап кете алабы? АКШ түзгөн өкмөт америкалыктардын айдагы менен болуп тим калбастан, ошолордун акчасы менен жан багып келди (баңгизат тарифигинен негизги кирешени ким алып келгенин айтпай эле коелу), мамлекеттик чыгымдын төрттөн үч бөлүгү чет элдик жардамдын эсебинен каржыланып келген. Ганинин өкмөтү кулатылып, америкалыктар менен иштешкен жүз миң афгандык өлкөдөн качып кеткенден кийин ансыз да араң жан турган банк системасы кыйрап түштү. Өз алдынчалуу мамлекеттик институттар менен бирге эле азыр экономиканы да кайра куруу зарыл, буга сөзсүз жардам керек. Биримдиктүү, күчтүү, көз карандысыз Афганистанга кызыкдар тараптардын жардамы зарыл.

Ал эми Батыш эмне кылып жатат? Кошмо Штаттар Афганистанга тиешелүү 9,5 миллиард долларды тоңдуруп салып, эми Евробиримдиктин миллиард, АКШнын 300 миллион доллар өлчөмүндөгү гуманитардык жардамын берүү үчүн Кабулга шарт коюуда. Өз эркин афгандыктарга таңуулап көнгөн Батыш 20 жылдык оккупацияда жеңилген соң да жаңы улуттук бийликке талап коюудан баш тарта албай келет. Башкача айтканда, афгандыктардын кыжырын кайнаткан, талибдерди бийликке кайтарган нерсени кайталап жатат.

"Эл аралык коомчулук афган элине далысын салып, кайдыгер боло албайт", — деди Түркия президенти Эрдоган. Эгер качкындардын агымынан кооптонбосо, Батыш кайдыгер болуп эле коймок. Андыктан Афганистанды унутта калтырып же таптакыр изоляциялап салууга болбойт, кандайдыр бир реакция жасоого мажбур.

Эң ынанымдуусу — жаңы өкмөттү таанып, санкцияларды жоюп, акчаны "бошотуп", көмөк көрсөтүп, чет элдик (биринчи кезекте исламдык) инвестицияларга тоскоол болбой ар кыл эл аралык долбоорлорго кошулууга жардам көрсөтүү. Жок, тилекке каршы, мындай болгон жок. Анын ордуна талибдерден ИМ* сыяктуу уюмдарга каршы күрөшүүдөн (ансыз деле күрөшүп жатышат) тышкары, адамдын ар кыл укугун сактоо (аялдардын укугу, өлкөдөн чыгуу укугу ж.б.) жана тышкы күчтөрдү канааттандырган өкмөт түзүүнү (курамына улуттук азчылыкты камтыган) талап кылып, опузалап жатат.

Талибдер ИМ менен күрөшүүдөн да, аялдардын укугун таануудан (шариятка каршы келбегенин) да, болочок өкмөткө өзбектерди, тажиктерди, хазарийлерди кошуудан да баш тарткан жок, бирок муну алар бирөөнүн айдагы, таасири менен эмес, өздөрү жасагысы келип жатат. Талиб өкмөтүнүн тышкы иштер министринин милдетин аткарып жаткан Амир Хан Муттаки билдиргендей, "Афганистан Ислам Эмирлиги ушул кезге чейин ИМ көйгөйүн ийгиликтүү чечип келген", бирок талибдерге жасалган эл аралык кысым ИМ террорчуларын шыкактап жатат, демек, "дүйнө басым жасоонун ордуна биз менен кызматташуусу керек".

Чынында ушу тапта чет жактын өкүмзорлугу таптакыр тескери жыйынтыкка алып келиши мүмкүн.

Талибдер алардын мыйзамдуу бийлик катары кабыл алынбай жатканын, биринчи ирет бийликке келген 1996-2001-жылдардагыдай эле көз жаздымда калтырып, дүйнөлүк аренага чыгарбай жатканын көрөт. Анан өзү менен өзү болуп, дүйнөлүк коомчулукка чыга албай турганына көзү жетет да, "бул каапырлардан башка эмнени күтүп болмок эле" деп тышкы дүйнөгө артын салат.

Дагы жакшы, аалам Батыш менен бүтүп калбайт, Афганистан бүгүн таптакыр башка күчтөрдүн жоопкерчилигинде. "Ири жыйырмалыктын" ушул өлкөгө арналган саммитине Россия менен Кытай лидерлеринин катышпаганы да да жөн жерден эмес, алардын буга көз карашы да, мамилеси да таптакыр башка.

Мында кеп Москва менен Пекиндин Батышка улам-улам Афганистанга "карыз" экенин, өлкөнү калыбына келтирүүгө милдеттүү экенин эскертип жатканында деле эмес. Атлантисттерге Афганистандын мышык ыйлаарлык абалы үчүн жоопкер экенин эстетип туруу бул саясий-пропагандалык позиция экени түшүнүктүү. Чынында орустар да, кытайлар да Батыш аталган өлкөгө инвестиция салып жиберет деп ишенбейт. Афганистанды калыбына келтирүү үчүн Азиянын өзүндө деле акча жетиштүү, бул биринчи кезекте Аравия менен Кытайдын каражаты. Бирок бул акча келиши үчүн, Афганистанды дааналап дүйнөлүк экономикага кошуу үчүн (азырынча баңгизат бизнесинде гана бар) талибдердин өкмөтүн таанып, өлкөнү калыбына келтирүүгө кызыкдар мамлекеттерди ишке тартуу керек.

Мындан улам кийинки жумада Афганистан боюнча Москва форматындагы жолугушуу өтөт. Сергей Лавров бул сүйлөшүүнү өлкөнү калыбына келтирүү боюнча эл аралык конференцияга жасалган кадам деп баалоодо. Иш-чаранын зарылдыгын баары белгилеп жатышат, бирок саммитти афган өкмөтү жок өткөрүү эч пайдасыз. Андыктан талибдерден өкүлдөр чакырылып, эң негизгиси, жолугушууга туура тараптар келмей болду. "Москва форматы" өзүнө Россиядан тышкары Афганистандын бардык коңшуларын: Борбор Азия мамлекеттерин, Иран, Пакистан, Кытай жана Индияны камтыйт. АКШнын да келиши күтүлүүдө, бирок жогорудагы курамда чоочун койдой эле болуп калчудай.

Анткени Америкадан башкасынын баары ШКУга — Азия коопсуздугу боюнча азиялык уюмга мүчө. Кабул бийлиги жакын коңшулары, Афганистандын тынчып жай турмушка келүүсүн чындап каалаган өлкө өкүлдөрү менен баарлашат. Алар жаңы согуш чыгарып жиберели деп куйтуланбайт, теңине албай керсейбейт. Реалдуулук кандай болсо, ошондой кабыл алат. Ушунусу менен артык.

* — Кыргызстан, Россия жана башка бир катар өлкөлөрдө тыюу салынган уюм

0
Белгилер:
Афганистан, бийлик, саясат, АКШ, Россия, Борбордук Азия, саммит, мамлекет, согуш
Тема:
Афган бийлиги менен талибдердин тиреши
Тема боюнча
G20 уюму: Афганистанга гуманитардык жардам берүүгө мажбур болуп турабыз