Ключи от квартиры и портмоне на столе. Архивное фото

"Түлеевдин үйлөрүн" сатып алып сызга отургандар. Чуулуу иш кандайча жүргөн

2125
(жаңыланган 11:46 09.09.2019)
Жакында эле борбор калаа бийлигинин мурдагы кызматкерине издөө жарыяланды. Жабырлануучулардын айтымында, жаш жигит шаардын чок ортосунан үч бөлмөлүү батирден сегизди "сатууга" дааган. Sputnik Кыргызстандын кабарчысы ийне-жибине чейин изилдеп, тасма тартса болчудай макала жазды.

БИШКЕК, 8-сен. — Sputnik. Сентябрдын башында шаардык мэрия Муниципалдык мүлк башкармалыгынын (ММБ) жетекчиси Нурдин Тынаев тарабынан бети ачылган алдамчылык схемасы туурасында жар салды. Тынаевдин айтымында, аталган башкармалыкта бир жарым айча иштеп кеткен IT-адис чоң афёра жасап кеткен: жаш жигит документтерди жасалмалап, Түлеевден мамлекетке алынган батирлерди "сатууда" жарандардан алдамчылык менен акча алган.

2017-жылы Бишкектин мурдагы мэри Нариман Түлеевдин 11 батири мамлекеттин менчигине өткөн. Келтирилген зыяндар үчүн сот аларды мамлекетке алып койгон. Алардын ичинен сегиз батир мэриянын карамагына өткөн эле. Кыймылсыз мүлк сатылбай турган, аукционго да коюлган эмес.

Бирок мэриянын мурунку кызматкерин бул да токтотпоптур. Жабырлануучулардын айтымында, муниципалдык мүлктү сатуу боюнча документтердин баары жасалмадай эмес, чын өңдүү эле көрүнгөн. Шектелүүчү 305 миң доллар менен качып кеткен. Азыр ал милиция тарабынан изделүүдө

Бывший сотрудник столичной мэрии, подозреваемый в продаже восьми тюлеевских квартир и обмане граждан
© пресс-служба мэрии города Бишкек
Түлеевден алынган 8 батирди сатып ийип, элди сызга отургузду деп шектелген мэриянын мурунку кызматкери

Sputnik Кыргызстандын кабарчысы алданган жарандарга жолугуп, окуянын чоо-жайын сурап көрдү. Жабырлануучулар купуялуулукту сактоону өтүнгөндүктөн, макаланын каармандарынын аты-жөнү өзгөртүлдү. Материал жабыр тарткандардын айткандарына жана алар көрсөткөн документтерге таянуу менен даярдалды.

Таанышуу

Светлана кыймылсыз мүлктүн сатылышы боюнча жарнаманы интернеттен көргөн. "Батирди биз рекламадан көрүп кызыгып калдык, социалдык медиада ал үй кызуу жарнамаланган. Баары кадимкидей эле болчу, анда көрсөтүлгөн номерге чалып, кезигүүнү макулдаштык. Белгиленген дарекке келсек, батирдин жанынан бизди шектелүүчүнүн досу менен дагы бир киши тосуп алды", — деп баяндады ал.

Дагы бир жабырлануучу Айназик да бул кара жолтой батирлер боюнча интернет аркылуу кабардар болгон. Ал эми Эркинди шектелүүчү менен борбор калаадагы кыймылсыз мүлк агенттигинде тааныштырышкан. Ишкананын кызматкери мэриянын өкүлү сызга отургузуп кетерин эч ойлобогонун айтышат.

"Кандайча мындай окуяга туш болгонубузду түк түшүнбөй турам. Албетте, батирлерди сатуу боюнча аукциондор өтөрүн билчүбүз, бирок мурда-кийин андайга катышып көргөн эмеспиз. Анан калса бул батирди мага эзелки таанышым сунуштаган. Азыр изделип жаткан киши менен ошентип байланышканбыз, аны мурда таанычу эмесмин", — деди агенттиктин менеджери.

Список лотов, выставленных на аукцион от 19 июля
© Фото / предоставлено потерпевшими в деле о "тюлеевских" квартирах
19-июлга карата "аукционго" коюлган лоттордун тизмеси

Ал эми Сымбат менен шектелип жаткан жигиттин орток тааныштары бар. Улам-улам андан үстөгү менен карызга акча алып, убагында кайтарып турчу.

"Таанышым июль айында мага телефон чалып, Муниципалдык мүлк башкармалыгына ишке орношконун кабарлаган. Кызматынын аталышын эстей албай турам, бирок "жалпы бөлүмдүн башкы адисинин милдетин аткаруучу" дегендей эле", — деп улантат ал кебин.

Биз байланышкан жабырлануучулардын баары алдамчылыкка шектелген кишинин аларга күбөлүк көрсөткөнүн белгилешет. "Чынын айтсам, анда так кайсы кызмат жазылганы жадымда жок, бирок IT-адис эмес экени так. Эч шек жаратпайт, мөөрү менен сүрөтү бар болчу", — деп эскерет жабырлануучулардын дагы бири Айназик.

Бишкектик кыймылсыз мүлк агенттиктеринин биринин менеджери да жаш жигитке ишенген экен, ага өз паспортун көрсөткөн.

Аукцион

Батирди Светланага көрсөткөн жигиттер үйдүн ачкычы жана документтердин түп нускасы менен келишкен, анын ичинде турак жайдын техпаспорту да болгон. Алар батирдин аукцион боюнча сатыларын да кошумчалап, ага катышуу үчүн акча төлөө керектигин түшүндүрүшкөн. "Биз Муниципалдык мүлк башкармалыгына жөнөдүк", — деп эскерет ал кыз.

Жигит ММБ имаратына кирген эмес, кардарларды сырттан тосуп алган. Процедура мыйзамдуу, мамлекеттик деңгээлде экенине ынандырган. "Адегенде биз аукционго катышуу үчүн он миң доллар төлөгөнбүз, кийин дагы он миң доллар бердик. Мэриянын кызматкеримин деген жигит турак жайды өзүбүзгө каттатып, колубузга үйдүн техпаспорту тийгенден кийин муниципалитеттин кассасына дагы 15 миң доллар төлөөгө тийиш экенибизди айткан", — дейт Светлана. Аталган башкармалыктын бөлөк кызматкерлери менен бул жабырлануучу кыз дагы макаланын башка каармандарындай эле "сатуучунун" из жашырып кетишине чейин байланышкан эмес. 

Список лотов, выставленных на аукцион от 19 августа
© Фото / предоставлено потерпевшими в деле о "тюлеевских" квартирах
19-августка карата "аукционго" коюлган лоттордун тизмеси

"Аукциондорго биз катышкан жокпуз, жабык өтө турганын айтышкан", — дейт ал. Жабыр тарткан кыз акчаны нотариус аркылуу бергенин, келишимдердин баары күбөлөндүрүлгөнүн кошумчалайт. Аукциондун жеңүүчүсү экенин тастыктаган протоколдор да колунда.

Буга шектүү жигит жабырлануучулардын баарын, анын ичинде Айназикти да ынандырган. "Документтерден кынтык тапкан эмеспиз, алардын жасалма болот деп шектенген да жок элек. Бизге ал Мамлекеттик каттоо техпаспортунун түп нускасын көрсөткөн. Алтургай биз аны ИНН аркылуу да текшерип көргөнбүз, анык экени тастыкталган", — дейт жабырлануучу кыз. Ал шектелүүчү күнөөлүү экенинен шек санабайт, бирок бул иште анын жалгыз экенине эч ишенбейт.

"Ал батирлердин бирин көрсөттү, колунда техпаспорту бар эле. Биз ынандык. "Турак жайдын архивде сакталган ачкычтары кантип катардагы айти кызматкеринин колуна тийди, ал жакка анын кире албай турганы анык эмеспи?.." деген суроо жаралат менде. Жаш жигит мындай афёраны жалгыз жасай алмак эмес, менимче. Башкармалыкка кирип, ачкычтарын, документ, буйруктарды алып чыккан…", — деп таңгалат Айназик…

Таанышы сызга отургузуп кетери Сымбаттын оюна да келбептир.

"Шектелүүчү мага бир жолу ММБ аукцион боюнча батирлерди сатып жатканын, эгер зарыл болсо жардамдашарын айтып калды. Мурда алар Түлеевден тартып алынганын, азыр алар жөн эле бош турганын кошумчалады. Анан ал жигит сатып алууга кызыкдарлар бар-жогун сураган. Албетте, бул боюнча өз тааныштарыма кабарладым, кантсе да батирлердин баары калаанын дал ортосунда. Анан да ал бардык документ, техпаспорттордун көчүрмөлөрүн көрсөткөн да", — деп түшүндүрөт ал.

Анын айтымында, турак жайларды 45-50 миң долларга сунуштаган, ал эми үстүңкү кабаттагыларын 40 миңге чейин түшүргөн. Мурда ММБ башчысы андай кыймылсыз мүлктүн рыноктогу баасы эки эсе кымбат, 100-120 миң долларга чейин чыгарын билдирген. Арзан сунушталган батирлер көп кишини кызыктырганы турулуу иш эмеспи. Сымбат аркылуу кардарлар "сатуучуга" акчаларын беришкен. 

Список победителей одного из аукционов
© Фото / предоставлено потерпевшими в деле о "тюлеевских" квартирах
"Аукциондордун" бирин жеңип алгандардын тизмеси

"ММБнин атынан аукциондон утканыбыз тууралуу документтерди жасоодон да кайра тартпаптыр. Кийин ал жигит кыймылсыз мүлктү кайра каттоо үчүн мамлекеттик төгүмдүн төлөнгөнү тууралуу дүмүрчөктөрдү да көрсөткөн. Ар биринде сатып алуучунун аты-жөнү жазылган, кантип ишенбей коё алабыз?.. Төрт кишиден ал толук сумманы алууга үлгүргөн. Дагы экөө 20 миң доллардан аванс беришкен", — дейт ал. 

Квитанция об уплате госпошлины за переоформление квартир
© Фото / предоставлено потерпевшими в деле о "тюлеевских" квартирах
Мамлекеттик пошлина төлөгөнүн тастыктаган "дүмүрчөк"

Сымбат алты батир үчүн шектелүүчүгө 211 500 доллар берген.

Эркинге турак жайды кыймылсыз мүлк агенттигинин кызматкерлери көрсөткөн, аларга шектелген жигит батирдин ачкычын берген экен. Баш калаанын чок ортосундагы 115 чарчы метрлик аянты бар батир кантип 50 миң доллар болсун деп да кызыккан.

"Турак жай бюджеттен айлык алгандарга же жетим балдарга бекер берилерин, ошондон улам ушундай төмөн баада деп түшүндүрүшкөн. Мэрия кээде батирлерди бекер бөлүп берерин укканым бар, анан ошондой үйлөрдөн го деп ойлоп койдум", — дейт Эркин.

Анын айтымында, агенттиктин кызматкерлери да "сатуучудан" шектенүүгө эч кандай негиздин жоктугуна ишендиришкен. Компаниянын менеджери агенттик дайым турак жай тууралуу маалыматтарды текшерип, шек жараткан сунуштардан баш тартарын айтат.

"Батирди көрсөтүп жатып шектелүүчү турак жай мэриянын менчигинде экенин билдирген. Ал маалыматты тактаганбыз, чын эле ошондой болчу. Муниципалитеттин кызматкеринин аукцион өткөрүүгө укугу бар деген бүтүмгө келгенбиз. Мамлекеттик каттоо кызматы аркылуу кыймылсыз мүлк камакка алынып-алынбаганын текшергенбиз. Түлеевдин батирлери экенин баары билишчү, кийин ал соттошуп чыкпайбы деп тактаган элек. Ошондон кийин гана батирди биз кардарга сунуштаганбыз", — дейт агенттиктин кызматкери.

Документ, якобы подтверждающий проведение аукциона и реализацию муниципального имущества
© Фото / предоставлено потерпевшими в деле о "тюлеевских" квартирах
"Аукциондун" өтүшү менен муниципалдык менчиктин "сатылышын" тастыктады делген документ

Айтымында, кыймылсыз мүлктүн документтери да, баасы да эч кандай шек туудурган эмес, себеби "бүгүнкү күндө батирлердин арзан сатылышы кадыресе көрүнүш, көйгөйүн ылдам чечип алуу үчүн адамдар мүлкүн, анын ичинде кыймылсыз мүлкүн да тез сатууга аракет кылышат". Агенттик кызматкеринин пикиринде, мэрия көп кишилерге батир берет, болуп эле келген андай кырдаалда эч нерсе өөн учураган эмес. "Муниципалитет да өз менчигиндеги турак жай боюнча өзү ылайык көргөндөй чечим чыгара алат деген ойдо болгонбуз", — дейт ал.

"Батирлердин баары үч бөлмөлүү — аларды элге жөн эле таратылбасы турган иш! Ушундай жол менен кыймылсыз мүлктү сатып, бюджетчилерге бир бөлмөлүү батир беришет го деп боолголоп койдук", — деп түшүндүрөт кырдаалды менеджер.

Из жашырышы

Светлана батир акчасынын калган суммасын топтоп коёт, бирок жума күнү шектелүүчү телефон чалып, иш оңунан чыкпай калганын, алган акчасын ишемби күнү саат кечки бешке чейин кайтарып берерин убада кылат.

"Мэрия акыры олуттуу орган деп ишенгенбиз, бирок убада кылган күнү ал телефонун өчүрүп коюп жок болду. Эртеси күнү милицияга арыз жаздык", — деп баяндайт ал.

Шектенсе деле Эркин ал шылуунга ынанган. "Кое бергим келген эмес аны! Колунан кармаш керек болчу, бирок агенттиктин кызматкерлери мени токтотуп, эртең ал акчаны кайтарып берет деп ишендиришкен. Мурда эле андан акчаны алып алмакмын, бирок агенттиктегилер баары жайында деп коюшкан", — деп кейийт жабырлануучу.

Расписка от подозреваемого
© Фото / предоставлено потерпевшими в деле о "тюлеевских" квартирах
Шектүү жазып кеткен тил кат

Шектелген киши качып кеткенге чейин эле бул иште бир мандем бар экенин сезген кардарды эмнеге акырына дейре жоошутуп келген себебин сурасак, агенттиктин менеджери: "Мурда эле коңгуроо кагып чыкмакпыз, бирок ага негиз жок болчу. Нотариуска барып, анын ар бир кадамын текшерип турганбыз! Мисалы, ал техпаспорт жаңыланууга берилгенин айткан. Мамлекеттик каттоо кызматына чалсак, бул маалымат тастыкталды. Баштан-аягына чейин ал жигит байланышта болчу, телефон чалганыбызда жооп берип, иштин жылышы боюнча айтып турчу", — деп жооп берди.

Эркинден агенттик батирди сатыктан алып коюу үчүн 10 миң доллар алган, бул – кадимки жол-жобо. Ал акчасын кайра сураганда менеджер ал сумманы дароо кайтарып берген.

Расписка от менеджера агентства недвижимости
© Фото / предоставлено потерпевшими в деле о "тюлеевских" квартирах
Кыймылсыз мүлк агенттигинин менеджеринин тил каты

Эркин бул фактыны тастыктады. Бирок качып кеткен жигитке алдатып ийген 20 миң доллар аванс үчүн агенттик да жооптуу экенин айтат. "Шектелип жаткан киши менен мени риэлторлор тааныштырышкан. Баары таза экенине ишендиришкен. Алдын ала төлөмдү "сатуучуга" бергениме агенттиктин менеджери да күбө. Натыйжада, акчамды алдап кетишсе, агенттиктен эмне пайда?" — деп нааразы болот жабырлануучу.

Мэриянын кызматкери жоголуп кеткенден кийин Эркин компанияга телефон чалат, анын кызматкерлери алакан жаят. Ошентсе да агенттик кардар кабылган бул абалга кейип, издөөдөгү киши табыларына ынана турганын билдирди.

Айназик окуя боюнча өз версиясы менен бөлүшөт. Аванс катары ал дагы "сатуучуга" 20 миң доллар берген.

"31-августта чуу көтөрүп калдык. Изделип жаткан киши жоголгондон бир күн өтпөй биз башкармалыкка барып, анын жетекчиси Нурдин Тынаев менен кезигип, ага документтерди көрсөтүп, тергөөчү чакырдык. Шектелген жигиттин иш столун тергөөчү Тынаевдин катышуусунда текшергенин, биз ага күбө болбогонубузду белгилегим келет", — деди ал.

Окуялардын мындай өнүгүшү жабырлануучу кызга кызыктай туюлган. Айназиктин айтымында, ал башында изделип жаткан кишинин эмес, башкармалыктын үстүнөн арыз жазгысы келген. Себеби аукциондордун бардык протоколдор, мөөрү ММБга таандыктай көрүнгөн.

"Батирди "саткан" киши менен башкармалыктын имаратынын алдынан жолукканбыз, алтургай, бир жолу ичине да баш бакканбыз. Кошумча кагаздарды сурарыбыз менен эле ал имараттан алып чыга калчу", — дейт ал.

Окуянын чоо-жайын териштирип жүрүп, ММБ жетекчиси Нурдин Тынаевге да кайрылдык. Ал батирлердин мыйзамсыз "сатылышы" боюнча факты инвентаризациялоонун жыйынтыгында анык болгонун, буга чейин жабырлануучулар ага кайрылбагынын белгиледи.

2125
Белгилер:
кызматкер, Нариман Түлеев, батир, Бишкек мэриясы
Тема боюнча
Жеке ишканада иштегендер мамлекеттик ипотеканы кантип алат? Жол-жобосу
Жолдо бараткан киши. Архивдик сүрөт

Видеого милиция бөлүмүнөн качып бара жаткан киши түшүп калганбы? ИИМдин жообу

121
(жаңыланган 14:33 06.06.2020)
Ленин райондук №2 милиция бөлүмүндө кармалып турган 50 жаштагы жаран качып кеткен. Ал уурулукка шектелип жаткан, милиция колго түшүрө элек.

БИШКЕК, 6-июн. — Sputnik. Интернетте Бишкектин Ленин райондук №2 милиция бөлүмүндө кармалып турган шектүү качып бара жатканда тартылышы мүмкүн делген видео тарады.

Бишкекте изделип жаткан шектүү качкан учурдун видеосу Oppa.kg Instagram-аккаунтунда жазылган. 

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Oppa (@oppa_kg)

Кадрларда көрүнүп тургандай, белгисиз жаран имараттын короосунан чыгып, анча ылдам эмес чуркап барып, камерадан алыстап кетет.

Эске салсак, Ленин райондук №2 милиция бөлүмүндө кармалып турган 50 жаштагы жаран качып кеткен. Ал уурулукка шектелип жаткан. Милиция аны колго түшүрө элек.

ИИМдин маалымат кызматынан билдиришкендей, учурда видео иликтенип жатат. Бирок анда чуркап бараткан киши милициядан качкан дал ошол шектүү экенин айтууга эрте. Ал эми анын качышына жол берген кызматкерлер боюнча кызматтык иликтөө жүрүп жатат.

121
Белгилер:
издөө, шектүү, видео, милиция, Бишкек
Тема боюнча
Лейлекте Калашников автоматын талаага жашырып койгон киши кармалды. Сүрөт
Ооруканадагы медик. Архивдик сүрөт

COVID-19: 11 кишинин абалы оор, экөө реанимацияда

102
(жаңыланган 10:35 06.06.2020)
6-июнга карата Кыргызстанда  COVID-19ду жуктуруп алгандардын жалпы саны 1 974 болду. Алардын ичинен 22 бейтап каза тапты.

БИШКЕК, 6-июн. — Sputnik. Коронавирус жуктуруп алып, ооруканада жаткандардын арасынан 11 кишинин абалы оор. Бул тууралуу саламаттык сактоо министринин орун басары Нурболот Үсөнбаев билдирди.

“Бүгүнкү күндө стационарда 592 бейтап дарыланууда. Он биринин абалы оор болсо, ичинен экөө реанимацияда”, — деди Үсөнбаев.

Сакайып, ооруканадан чыгарылгандардын саны 1360ка жетти.

6-июнга карата Кыргызстанда COVID-19 вирусун жуктуруп алгандардын жалпы саны 1 974 болду. Алардын ичинен 22 бейтап каза тапты.

102
Белгилер:
оорукана, бейтапкана, коронавирус, Кыргызстан
Тема:
Коронавируска байланыштуу Кыргызстандагы кырдаал
Тема боюнча
Саны азайбай койду. Бүгүн 11 медиктин COVID жуктурганы аныкталды
Кыргызстанда өткөн суткада 20 бейтап коронавирустан айыкты
Жаңы универсалдык модулдуу Т-15 Армата. Архивдик сүрөт

Дүйнөдө Т-15 "Арматанын" теңдеши жокпу? Cууга чөкпөс, отко күйбөс курал

0
(жаңыланган 17:31 06.06.2020)
Россия курал-жаракты иштеп чыгуу жана өндүрүү тармагында алдынкы сапта. "Армата" платформасынын базасындагы жөө аскерлердин оор машинасы (БМП) – технологиялык сапаттуу секирик.

Жаңы аскердик көлүккө дүйнөлүк курал рыногунда суроо-талап артары турулуу иш.

Москвада 24-июнда өтө турган Жеңиш парадына аскердик техниканын алдынкы үлгүлөрүнүн катарында аралыктан башкарылуучу "Кинжал" жаңы универсалдык модулдуу Т-15 "Армата" дагы катышат (14 чакырымдан ашуун аралыктан душманды жок кылат, 57 мм. куралдын ок атуу ыкчамдыгы – мүнөтүнө 80 жолу ок чыгарат). Ушул тапта бул – планетадагы эң кубаттуу жана сооттолгон жөө аскерлердин кубаттуу куралы экенин белгилейт аскерий серепчи Александр Хроленко.

Чынжырлуу платформадагы "Армата" жөө аскерлерди жеткирүү жана алдынкы крайдагы күчтөрдү ок атуу менен колдоону киргизүүгө багытталган. Курал-жарак, маневрдүүлүгү жана коргоо тутуму жөө аскердин кубаттуу көлүгү Т-15тин танк менен бир катарда от чачууга мүмкүндүк берет. Ошону менен катар пехоталык аскердик оор машинасынын жасалышы өзүнөн мурун чыккан Т-14 танкынан айырмаланат.

Кыймылдаткычы маңдай жагында, ортосунда башкаруучу, артында десанттык бөлүгү жайгашкан. Курал-жарак жана ок-дары аралыктан башкарылчу таптакыр киши отурбаган мунарасында орнотулган.

Анын ички жана кыймыл тутумунун уюштурулушу экипажга жана десантка үч сутка аралыгында машинанын ичинен чыкпай коюлган милдеттерин аткарууга жол берет. Машина экипаждын үч мүчөсү менен башкарылат, десанттык бөлүмүнө жабдылган тогуз мотоаткыч батат.

12 аскер үчүн коопсуздук жана жетишерлик ыңгайлуулугу, курал-жарак жана ага ок-дарынын кыйла көп болушу аталган техниканын заңкайган габаритин жана салмагын аныктаган (узундугу – 9,5 м, туурасы – 4,8 м, бийиктиги – 3,5 м, салмагы – 55 тонна).

Кубаттуулугу 1500 а.к. болгон 2В-12-3А дизелдик кыймылдаткыч менен жабдылган бул кат-кат сооттолгон "дулдул" 5 метр тереңдиктеги суу тоскоолдуктарын жиреп өтө алат. Өңгүл-дөңгүл жерлерде ылдамдыкты саатына 50 чакырымга, шосседе саатына 75 чакырымга чейин зыпылдайт. Жүрүш камы – 500 чакырым.

Россия армиясына Т-15 "Армата" абдан зарыл эле. Жаңы аскердик машина мотоаткычтык бөлүктөрдүн техникалык жабдылышын сапаттуу түрдө жакшыртууга жана согуш талаасында сооттолгон техниканы пайдалануунун жаңы концепцияларын киргизүүгө кепилдик берет.

Бирдиктүү "Армата" платформасындагы Т-14 БМП жана Т-15 танкы аталган өлкөнүн куралдуу күчтөрүнө удаалаш берилет. Себеби эки машина тең согуштук аракеттерди интеграцияда жүргүзүү үчүн иштелип чыккан.

Жогорку деңгээлде корголот

Дүйнөдөгү жөө аскердик машиналардын баары душмандын танктарга каршы коргонуу каражаттарынын огунан соо калбашы мүмкүн. Бирок БМП Т-15ке бул мүнөздүү эмес. Жогорку деңгээлдеги корголушу – "Арматалардын" эң негизги сапаты.

Т-15тин конструкциясынын маанилүү өзгөчөлүгү – курал комплекти жана мотордук-трансмиссиялык бөлүгүнөн обочо жайгашкан бронекапсуласы (мында командир, механик-айдоочу жана оператор отурат) жана экипаж менен десантты фугастын (жер алдына көмүлгөн дүрмөт) жарылышынан сактаган корпустун минага каршы конструкциясы. Т-15 көлүгүнүн танкка каршы кыйратуучу каражаттардан эшелондоштурулган, көп деңгээлдүү коргонуу тутуму да көңүл бурдурбай койбойт.

Нурланууну (душмандын лазердик көрсөткүчү жана алыстыкты ченегичи аркылуу) табуунун оптикалык-электрондук басуу комплекси жана датчик тутуму тыгыз аэрозолдук көшөгө үчүн түтөтмө гранаталарды автоматтык түрдө атууга мүмкүндүк берет. Негизги ишти "Афганит" активдүү коргоонун ракурстук комплекси аткарат. Бул – ага карай учурулган душмандын танкка каршы ракеталарын таап, атып түшүрүүчү (көлүктүн корпусуна тийбеген) автоматташтырылган тутум.

"Афганит" душмандын ракетасы учурулган районду кайра сокку уруу үчүн аныктай алат. Жөнгө салуучу антенналык торчолору техникага жакын бардык кыймылды сезе алат. Жакын аралыкка толук көз салуу экипаждын дисплейине чагылдыра турган видеокамералар аркылуу да жүргүзүлөт.

Эгер душмандын снаряддары баары бир "Афганиттин" коргоо чегинен өтүп кетсе, анда "Малахит" динамикалык коргоо комплекси аракетке кирет. Эки система тең БМП Т-15ке коргонуунун ынанымдуу чегин камсыз кылат. Бирок соккуга композит жана болоттон жасалган негизги сооттолгон корпусу да туруштук бере алат. Материалдардын айкалышы 1200 мм. калыңдыктагы кадимки сооттолгон плитанын бышыктык эквивалентине жетүүгө шарт түзөт. Мындан тышкары, машина душмандын спутник навигациясы жана радиосигналдарын басаңдаткан, дүрмөт жана ракеталарын нугунан тайдыра алчу радиоэлектрондук күрөш каражаттарына ээлик кылат. Түбүндөгү минага каршы коргонуусу күчтүү фугастын сокку толкунун да токтото алат. БМПнын күч орнотмосунун маңдайында жайгашышы экипаж менен десант үчүн кошумча коргойт.

Коргонуу даражасы боюнча дүйнөдө ага тең келген аналогу жок. Т-15 жөө аскердик машинасы бардык жакынкы атаандаштарын артта калтырат, анын ичинде немистердин "Пумасын" (Schützenpanzer Puma) да караандатпайт. Бул көлүк азыр Бундесвердеги "Мардер" (Marder) техникасынын ордун басууда.

Айрым гана параметрлери боюнча Т-15ке израилдик Namer бронетранспортеру атаандаша алат. Т-15тин мүнөздөмөлөрүнүн баары кеңири коомчулукка белгилүү эмес. "Армата" – Россиянын Коргоо министрлигинин эң жашыруун долбоорлорунун бири.

Кыйраткыч күч

Жергиликтүү жаңжалдардагы (шаар ичиндеги кармаштарда) жаңы тактика жөө аскердик көлүктөрдү дагы бышык кылууну талап кылды. Россиялык жаңы мындай техника танктык калканчка ээ, кургакта ишенимдүү коргонууну, дээрлик кандай душман болсо да салгылашуусун камсыз кылат. Күчтүү, жакшы сооттолгон жана куралданган көлүк жөө аскерлерди алдыңкы аймакка тез жеткирип, нык ок жаадыра алат. Душмандын атуучу куралдар турган жерлерин басат, бекемделген коргоо чебин жиреп өтө алат. Т-15 милдеттерин талаа жана калаа шартында ийгиликтүү аткара алат.

Т-15 негизги куралы – 57 мм сай автоматтык замбирек жана "Атака Т" танкка каршы ракеталык комплекси менен "Кинжал" аскердик модулу. Киши отурбаган аскердик модуль айланып жүрүүчү дистанциялык-башкаруучу тутум түрүндө аткарылган.

Күчтүү тез атар 57 мм курал калканчты тешип өтүүчү жана майдаланма-фугастык дүрмөттөр менен жердеги жана абадагы буталарын 14500 метр аралыктан жок кылат.

Танкка каршы 9М120 "Атака" тескелүүчү ракеталар 10 чакырым аралыктан сооттолгон буталарга пайдаланылат (активдүү коргонуу комплекстери). Душмандын аскер күчтөрү менен күрөштө кошумча каражат – 7,62 мм пулемет ПКТМ. Автоматташтырылган системасы активдүү жана пассивдүү режимде буталарды оптикалык локатор менен издейт жана коштой алат. Мисалга, жашынган көзгө атарларды таап, изине түшүп, эки бутаны бир убакта атат. Белгилей кетсек, НАТО өлкөлөрүнүн пехоталык аскердик машиналарынан айырмалана Т-15 аскердик модулдары телевизиондук жана инфракызыл оптикалык жабдуу менен учуучу аппараттарды пассивдүү кармоо менен жакынкы салгылашта абадан коргонуу режиминде да иштейт.

БМП Т-15 куралы жердеги буталардын дээрлик бардыгын (анын ичинде танктардын) кыйратып, чабуулчуларды, Apache тибиндеги танкка каршы тик учактарды, MQ-1 Predator үлгүсүндөгү сокку уруучу пилотсуз учактарды атып түшүрө алат. Радиолокациялык станциясы, датчиктердин өнүккөн тутуму жана куралдын кош тегиздиктүү стабилизатору бар. Башкаруунун компьютерлештирилген системасында көп функционалдуу эки кароол камтылат: бири мээлөөчүгө, экинчиси машинанын командирине ылайыкталган.

Курал-жаракты куруунун модулдук принциптери татикалык фонго жараша аскердик комплектациянын варианттарын өзгөртүүгө мүмкүндүк берет. Т-15тин азыркы конфигурацияларынын бир нечеси жаңы модулдар менен толукталышы ыктымал.

Аскердик интеграция

Тактикалык звеносунун бирдиктүү тутумунда Т-15 башка машиналарга табылган буталар боюнча маалыматтарды берип, жок кылууга бута көрсөткүчтөрүн кабыл алууга жөндөмдүү. Бул күчтөрдүн уюштурулушунун сапаттуу жаңы деңгээли. Т-15 өзөктүк же массалык кыйратуучу куралдардын башка түрлөрү колдонулган шарттарда да кандай гана душманга каршы болбосун, согуштук аракеттерди жүргүзүүгө багытталган.

БМП Т-15 аскердик маалыматтык-тескөөчү тутуму мурунку муундагы пехоталык машиналарга салыштырмалуу бул көлүктүн командалык башкарылышынын жогорку деңгээлин камсыз кылат. Бул пехоталык машинанын экипажына көлүктүн техникалык абалы жөнүндөгү толук маалыматтарды жиберип, түздөн-түз коюлган аскердик милдетти аткарууга ыкылас коюуга мүмкүндүк берет. Машинаны түзүүчүлөр Т-15 бортунда чалгындоо жана оперативдик жагдайды баалоо үчүн учкучсуз аппарат да болорун айтышкан. Эски БМП-1 жана БМП-2 согуш талаасында танк бөлүмүн колдоо жана коргоо каражаттары катары чыгарылган. Жогорку ылдамдыгы жана салмагынын аздыгы машиналардын бурулушун жеңилдеткен. Бирок, чабал калканчы бышык кыла албаган. Тактикалык-техникалык мүнөздөмөлөрү боюнча БМП Т-15 бардык аналогдорунан озуп чыгат. Мындан тышкары, Т-14 негизги аскердик танкы жана Т-15 бирдей күч блокторуна жана гидромеханикалык трансмиссияга ээ. Ушундай унификация Россияда биринчи ирет колдонулуп, аскердик машиналарды техникалык тейлөөнү өтө жөнөкөйлөштүрөт.

Тегин жерден бул Т-15 индиялык аскер жетекчилерге да жакпагандыр. Ал гана эмес, жөө аскердик жаңы машиналарды сатып алууну Ирак, Кувейт, Таиланд жана Пакистандын армиясы да ойлонууда.

Россия курал-жарак рыногундагы бул орунда БМП M2 Bradley көлүгүн ондогон өлкөлөргө сатып жаткан америкалыктар менен да атаандаша алат. Россиялык жана чет элдик аскер серепчилеринин пикиринде, Т-15 дагы бир топ жыл чет элдик конструктордук бюролордо окшоштуруп жасоого үлгү болору турулуу иш.

0
Белгилер:
сатуу, серепчи, мүнөздөмө, курал-жарак, платформа, Россия
Тема боюнча
Россиялык "Циркон" Дүйнөлүк океандагы нукту өзгөртөт. Ага каршы курал жок