Алты өлкөнү бириктирген уюмдун тарыхы. Видеобаян

266
(жаңыланган 13:25 27.11.2019)
Жамааттык коопсуздук келишим уюмунун өнүгүшү жана түзүлүш тарыхы туурасында билип алсаңыз ашыктык кылбайт. Ага Кыргызстанды кошкондо алты өлкө кирген.

Жамааттык коопсуздук келишим уюму жөнүндө Sputnik Кыргызстан жасаган видеоинфографикадан маалымат алсаңыз болот.

Ага алты мамлекет: Кыргызстан, Армения, Белоруссия, Казакстан, Россия жана Тажикстан кирет. Бул өлкөлөрдө 194 миллион адам жашайт.

Жамааттык коопсуздук жаатындагы уюмду түзүү келишимине 27 жыл мурда, 1992-жылдын 15-майында, кол коюлган. ЖККУнун башкы максаты — аталган биримдикке кирген өлкөнү тышкы саясий агрессиядан, эл аралык террорчулуктан жана жаратылыш кырсыктарынан сактоо.

Уюмда ар бир өлкөнүн добушу бар, бардык маселе же суроо консенсус менен чечилет. Союздаш мамлекеттер бири-бирине кыйын учурда жардамга келүүгө даяр.

"Эгерде уюмга мүчө мамлекеттер кайсы бир мамлекеттер тобунун агрессиясына кабылса, ал ЖККУга мүчө өлкөлөргө карата жасалган агрессия катары кабылданат", — деп айтылат Жамааттык коопсуздук боюнча түзүлгөн уюмдун келишиминин төртүнчү беренесинде.

ЖККУнун Борбор Азиядагы Тез арада аракетке келүүчү күчтөрү 10 батальондон жана 4000 аскерден турат.

Коркунуч жаралган учурда жардамга авиация келет: ЖККУнун аскердик учактары менен тик учактары Кыргызстандын Кант шаарына жакын аймакта жайгашкан аба базасында.

Баса, Турдакун Усубалиев боюнча жасалган видеоинфографиканы сөзсүз көрүңүз. Ал Кыргыз ССРин 25 жыл — чейрек кылым башкарган!

266
Белгилер:
"Кант" авиабазасы, Кыргызстан
Тема:
Бишкектеги ЖККУ саммити (37)
Тема боюнча
Жээнбеков Токаевдин сапарына даярдыктын жүрүшү тууралуу кабардар болду
ЖККУ саммитинин маалында ири көчөлөр жабылат. Тизме

Кыргызстандын ЮНЕСКО тизмесине кирген маданий мурастары

273
(жаңыланган 12:13 13.05.2021)
Кыргызстандын атынан ЮНЕСКОнун маданий мурастар тизмесине материалдык жана материалдык эмес 10 баалуулук кирген. Алардын тизмесин, кыскача тарыхын Sputnik Кыргызстан агенттиги даярдаган инфографикадан көрө аласыздар.
Кыргызстандын маданий мурастары

ЮНЕСКО 1997-жылдан тарта жалпы адамзат үчүн баалуу деп эсептелген табигый жана колдон чыккан объектилерди аныктоо боюнча иш жүргүзүп келет. 2003-жылдан баштап уюм ар кыл маданияттын материалдык эмес мурасын сактоо жаатында иш алып барат.

Эң алгач ЮНЕСКОнун тизмесине 2009-жылы "Сулайман-Тоо" тарыхый-археологиялык музей-комплекси кирген. Андан кийин 2012-жылы ала кийиз менен шырдак маданий мурас деп таанылган. Кылымдарды карыта жашап, колдогу көр оокатты эмес көкүрөк-көөдөндөгү жан байлыкты туу туткан көчмөн кыргыз элинин бүтүндөй дүйнө таанымын, жашоо тиричилиги менен салт-санаасын чагылдырган "Манас", "Семетей, "Сейтек" эпикалык үчилтигин да ЮНЕСКОнун тизмесинен табууга болот. 2014-жылдын 27-ноябрында Кыргызстан менен Казакстандын атынан боз үй даярдоо боюнча салттуу билим жана ыкмалар адамзаттын жалпы байлыгы катары бааланган. 2015-жылы кыргыз-казак элине орток айтыш өнөрү адамзаттын материалдык эмес маданий мурасынын тизмесине кирген. Бурана мунарасы да материалдык мурастар тизмесинен орун алган. 2016-жылы ЮНЕСКОнун тизмесине 12 мамлекеттин атынан Нооруз майрамы менен буудай унунан жасалган калама кирген.

Ошондой эле ЮНЕСКОнун тизмесине 2017-жылы көк бөрү оюну киргизилген. Көк бөрү —  ат үстүндөгү эрендердин эр оюну. Кыргыздардын ак калпагын жасоо өнөрү жана кийүү маданияты тизмеге 2019-жылы, ал эми тогуз коргоол оюну 2020-жылы кирген.

273
Белгилер:
тарых, жай, маданий мурас, ЮНЕСКО
Тема боюнча
Жапаров ЮНЕСКО директорун КРдеги чокуга чыгууга чакырып, макулдугун алды

Өлүмгө кептеген табигый кырсык. Жер көчкүгө эмне себеп?

1505
Жер көчкү алдында калган маркумдардын санына карасак, бул Кыргызстандагы бардык табигый кырсыктардан алдыда турат. Жер көчкүдөн кутулуу дээрлик мүмкүн эмес. Бул жаратылыш апааты кандайча болоруна кызыктык.

Sputnik Кыргызстандын кабарчылары өлкөнүн Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин маалыматтары менен таанышып, жер көчкүнүн себептерин билип көрүштү. Ошондой эле аталган министрликтин Өзгөчө кырдаалдарга көз салуу жана божомолдоо департаментинин директору Анаркул Айталиев да маалыматтары менен бөлүштү.

Эксперттин айтымында, көчкү жүргөн аймакта аман калуу дээрлик мүмкүн эмес, себеби жүздөгөн тонна топурак секундасына бир нече метрлик ылдамдык менен жылып отурат. Алдынан чыккан имараттарды талкалап, адамдар коопсуз аралыкка качып үлгүрө албай калышат.

Набыт болгондордун сөөгүн издөөгө бир нече күн кетет, бирок көп учурда табылбай да калат. Соңку төрт жылда КР Өзгөчө кырдаалдар министрлиги 73 ири көчкүнү каттаган. Ошол кырсыктарда 34 киши каза тапкан. Бул багыттагы өтө кооптуу аймактар — Ош жана Жалал-Абад облустары.

Эмнеге мындай болуп жатканын түшүнүү үчүн жер көчкү эмнеден улам болорун тактап алуу абзел. Көктөмдө күн тийгенде мөңгүлөр активдүү эрий баштайт, жер алдындагы суу көп топтоло баштайт. Топурактын нымдуулугуна жамгыр да таасир этет.

Кыргызстандын түштүк облустарынын көйгөйү – бул жактагы тоолор көбүрөөк борпоң сары топурактан турарында. Борпоң топурактын курамында чопо, кум жана ылай бар.

Борпоң сары топурак нымды тартып алып, аны көпкө сактаганы менен кооптуу. Нымдуулугу акыркы чегине жеткенде жардын боорундагы бөлүгү өз салмагынын оордугунан кулап түшөт.

4 миңдин тегерегиндеги үй-бүлө кооптуу аймактарда күн кечирет, алар мамлекеттин көзөмөлүндө. Болочокто 46 көйгөйлүү тилкени, атап айтканда, Жалал-Абад облусунда – 22 жана Ош облусундагы 24 участокту коопсуз кылуу пландалууда.

Топурак казылып, жер алдындагы суулар кургатылат. Ошентип 990 турак үй, 11 мектеп, үч мекеме коопсуз сакталат. Буларды ишке ашырууга чет элдик донорлор 39 миллион доллар бөлүүнү убада кылышкан.

1505
Белгилер:
кооптуулук, донор, Баткен, Ош, Жалал-Абад, табигый кырсык, Жер көчкү
Тема боюнча
Дүйнө элин азапка салып... 2020-жылдын жан кейиткен табигый кырсыктары
Кыргызстандык UFC мушкери Антонина Шевченко. Архив

Айбат көрсөтүп... Антонина Шевченко менен Андреа Линин көз караштар таймашынан видео

0
(жаңыланган 11:30 15.05.2021)
Кыз-келиндердин жеңил салмактагы рейтингинде Антонина Шевченко 12-катарда болсо, атаандашы Андреа Ли 11-сапта турат.

БИШКЕК, 15-май — Sputnik. Кыргызстандык UFC мушкери Антонина Шевченко ("Пантера" каймана атын алган) кезектеги беттеш алдында атаандашы Андреа Ли (КГБ каймана аты менен таанымал) менен көз караштар таймашына чыкты. Атлет кыздардын бири-бирине айбат көрсөтүп, жүз карашкан видеосун UFC Russia уюму өзүнүн Instagram баракчасына чыгарды.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от UFC Russia (@ufcrussia)

Посттогу видеого “UFC 262 мелдешинде “Пантера менен КГБ беттеши” деген билдирүү калтырган.

Антонинанын бир тууган сиңдиси, UFC уюмунун кыз-келиндер дивизионунун жеңил салмактагы чемпиону Валентина Шевченко постко англис тилинде “Let’s go @antoninapantera!” деген комментарий жазды.

Кыз-келиндердин жеңил салмактагы (57 килограмм) рейтингинде Антонина Шевченко 12-катарда болсо, атаандашы Андреа Ли 11-сапта турат.

Кыргызстандык мушкер кыз муну менен промоушендеги алтынчы беттешине чыгат. Акыркы жолу былтыр ноябрда UFC 255 турниринде бразилиялык Адриана Липскини экинчи раундда техникалык нокаут менен жеңип алган. Мыкты, кызыктуу беттеш көрсөткөнү үчүн UFC уюму ага 50 миң доллар бонус берген.

Анын атаандашы Андреа Ли кикбоксинг спортунун чебери болгон. Кийин ММА спортуна өтүп, 2018-жылдан бери UFC уюмунун мелдештерине чыгып келет. Аралаш мушташ спортунда ал жалпысынан алты беттеш өткөрүп, акыркы үчөөндө жеңилүү ызасын тарткан.

Кармаш 16-майдын таңында (Бишкек убактысы боюнча) АКШнын Хьюстон шаарында UFC 262 мелдешинин алкагында өтөт.

0
Белгилер:
Андреа Ли, беттешүү, UFC, Антонина Шевченко
Тема боюнча
Үч жашар Валентина менен жети жаштагы Антонина. Мушкерлердин сейрек сүрөтү
UFC Антонина Шевченко менен Андреа Линин беттешинин расмий постерин чыгарды