Кантип жетип, канча төлөйм? Кыргызстандагы лыжа базаларында эс алуунун акысы

(жаңыланган 16:43 16.01.2020)
Республикадагы тоо лыжа базаларында жана курортторунда кышкы эс алуунун шарттары, алардын жайгашышы жана көрсөтүүчү кызматтары тууралуу Sputnik Кыргызстандын инфографикасынан билүүгө болот.

Тоо лыжа базасында ар бир адамдын күч-кубат алып, болбосо жөн гана эс алып, жаратылыштан ырахат алуу мүмкүнчүлүгү бар. Сиздер Кыргызстандагы мындай эс алуучу жайларды салыштырып, тандап алышыңыздар үчүн биз "Ак-Таш", ЗИЛ, "Каракол", "Кашка-Суу", "Орловка", "Оруу-Сай", "Политех", "Тогуз-Булак", "Төө-Ашуу", "Чоң-Таш", "Чуңкурчак", "Ski-Татыр" жана "Ак-Түз" болуп бардыгы 13 базанын инфографикасын даярдадык.

Бишкекке эң жакыны "Чоң-Таш" базасы. Борбордон 20 чакырым алыс. Ал эми эң бийиги — "Төө Ашуу". Ал деңиз деңгээлинен 3000 метр бийиктикте жайгашкан.

"Ski-Татыр", "Политех", "Чоң-Таш" жана "Ак-Түз" базаларында мейманкана жок. 2020-жылы "Орловка" базасында эң кымбат жана арзан эки кишилүү номерлер 6000 жана 1200 сом турары айтылды.

Базаларда ар кандай татаалдыктагы муз тебүү жолдору — "кичкинтайдан" баштап (кичине балдар жана үйрөнчүктөр үчүн) фрирайддарга чейин бар. Профессионалдар үчүн эң узун жол "Чуңкурчак" базасында (10 миң метр), ал эми үйрөнчүктөр үчүн "Ак-Таш" базасында (1600) жайгашкан. Тоодон түшчү кыска жол "Оруу-Сайда" (850 метр), ал эми үйрөнчүктөр үчүн "Караколдо" (400) бар.

"Ак-Түз" (азыркы мезгилдеги жаңы база), "Кашка-Суу" жана "Ski-Татыр" базаларында отургуч жана аркан менен көтөрүлүү түрү кездешет.

Белгилер:
эс алуу, Тоо-лыжа базасы, Кыргызстан
Тема боюнча
Дарыгер кышкы депрессиядан арылуунун жолун айтып берди
Абдырасулова: климаттын өзгөрүшү туризмге терс таасирин берип жатат

Конституция боюнча референдумдун алдын ала жыйынтыгы. Кол менен саноо

(жаңыланган 17:35 15.04.2021)
Добуштарды кол менен саноонун натыйжасында чыккан референдумдун алдын ала жыйынтыгын Sputnik агенттигинин улам жаңыланып турган инфографикасынан көрүүгө болот.

Кол менен саноонун жыйынтыгын Борбордук шайлоо комиссиясы жарыялады. Бирок бул акыркы бүтүм болуп эсептелбейт.

Жаңы Конституцияны кабыл алуу боюнча референдум менен кошо жергиликтүү кеңешти шайлоо болуп өттү. Анда жалпысынан 3,6 миллион кыргызстандык добуш берүү укугуна ээ болду.

Баш мыйзамдын долбоору боюнча президент күчтөнөт, аткаруу бийлигин жетектейт жана беш жылдан эки мөөнөткө шайлана алат. Премьер-министр "оюндан чыгат", анын ордуна ыйгарым укуктардын кыйла жупуну тизмеси менен өкмөт башчысы келет.

ЖК депутаттарынын саны 120дан 90го кыскарат.

Мындан тышкары, жаңы долбоорго ылайык Элдик курултай түзүлөт. Аны чакыруу укугу президентке таандык, башкача айтканда, мамлекет башчынын демилгеси менен курултайга чогулушат.

Элдик курултай аймактык, кесиптик, коомдук-саясий, этномаданий, конфессиялык жана илимий коомчулуктун өкүлдөрүнөн түзүлөт. Алар курултайдын төрагасынын, президенттин, Жогорку Кеңештин төрагасынын отчётторун угат. Мамлекеттин ички жана тышкы саясатынын негизги багыттары боюнча президентке сунуштарды киргизет.

Бул күтүлүп жаткан өзгөрүүлөрдүн азыраак гана бөлүгү. Биз негизги айырмачылыктарды бир макалага топтогонбуз.

Белгилер:
жыйынтык, конституция, референдум, Кыргызстан
Тема:
Жаңы Конституциянын долбоору жана референдум
Тема боюнча
Бишкекте участкадан тышкаркы алты тилкеде добуш берүүнүн жыйынтыгы жокко чыкты
БШК: шайлоо участкаларында 11 миң милиция кызматкери иштеп жатат
БШК канча шайлоочу мөөнөтүнөн мурда добуш бергенин айтты
Жогорку Кеңештин VI чакырылышы тууралуу статистика

ЖКнын VI чакырылышына 185 мандат берилди, 65 депутат кайдан келди. Инфографика

Жогорку Кеңештин VI чакырылышына депутат болуп келгендердин иштеп жатканына беш жарым жыл болду. Бул аралыкта 120 креслого 185 адам отурууга үлгүрдү. Бул парламентарийлердин жарымынан көбү мөөнөтү аяктаганча иштебегенин түшүндүрөт.
Жогорку Кеңештин VI чакырылышы тууралуу статистика

Sputnik Кыргызстан төмөнкү инфографикада 65 депутаттын мандатын тапшырууга эмне себеп болгонун түшүндүрүп бермекчи.

2015-жылкы парламенттик шайлоодо алты партия утуп чыккан. Эң көп добуш алганы — 38, арты 11 мандатка ээ болгон.

КСДПнын 38 мандаты бар, бирок ушул кезге чейин партиянын 52 мүчөсү депутат болууга жетишти. Көпчүлүк партия тизмесинин №100 катарында турган талапкерге мандат жетпейт деп ойлошу мүмкүн. Бирок муну "Республика — Ата-Журттун" мүчөсү Айгерим Бешимбаева четке кагат. Себеби ал №103 болуп турганына карабай былтыр депутат болуп келген. Негизи бул партия 28 мандатка ээ, учурда 39 мүчөсү депутат болду.

"Кыргызстан" партиясы да "Республика — Ата-Журттан" кем калган эмес, тизмеде №96 катарда турганы депутат болуп калды. Башкача айтканда 18 депутаттык креслого 39у отуруп, 21 ирет мандат алмашуу болгон. Ал эми "Өнүгүү — Прогресс" — 19, "Бир Бол" менен "Ата Мекен" 18-мандатын алды.

Депутат болуу кезеги партия тизмесинин 100-катарына тургандарга чейин жетип калышы мүчөлөрүнүн саясий уюмдан чыгып кеткенине байланыштуу. Кызыгы, "Республика — Ата Журт", "Кыргызстан" партияларынан талапкерлигин койгондор шайлоодон кийин эле ыргыган.

2015-жылдан бери 11 депутатка кылмыш иши козголгон. Кээ бирлериники сотко жетпей бүтсө, айрымдары кайра акталган. Ал эми беш депутат соттолуп кетти.

Октябрдагы башаламандыкта шайлангандарды кошкондо учурдагы спикер VI чакырылыштын алтынчы төрагасы. Ал эми сегиз депутат вице-спикер болууга жетишти. Башкача айтканда ар бир фракциядан бирден, "Кыргызстан" менен КСДПдан эки жолудан шайланган.

Алты жылга жетпеген убакытта алты киши депутаттыктан кетип вице-премьер кызматына дайындалды. "Өнүгүү — Прогресс" менен "Ата Мекен" эле вице-времьер чыгара алган эмес.

Депутаттыктан өкмөттүн мүчөлүгүнө же мамлекеттик ишканалардын жетекчилигине кеткендердин саны 20га жетет. Буга мисал катары башкы прокурор Курманкул Зулушевди, тышкы иштер министри Руслан Казакбаевди, Мамлекеттик мүлк фондунун директору Мирлан Бакировду, президенттин аппаратынын стратегиялык өнүктүрүү саясаты, экономика жана финансы бөлүмүнүн жетекчиси Искендер Гайпкуловду, Кыргызстандын Россиядагы элчиси Гүлнара-Клара Саматты айтууга болот.

Кээ бирлери партиянын ич ара чыр-чатагынан улам же өз ыктыяры менен мандатын тапшырып берген.

Төрт депутат көз жумган. Алар: Алмазбек Акматов, Чыныбай Турсунбеков, Жыргалбек Калмаматов, Улан Чолпонбаев.

Жогорку Кеңештин депутаты болууга кызыккандар эмнеге арбын? Муну ар тараптан караса болот. Алардын бири төмөндөгүдөй кепилдиктер болушу мүмкүн:

  • Жогорку Кеңештин депутаты эл шайлаган адам катары элдин жана мамлекеттин коргоосунда турат;
  • Ой-пикири, айткан сөзү үчүн же добуш берүү жыйынтыгы үчүн депутаттык мөөнөтү бүткөндөн кийин да куугунтуктоого алынбашы керек;
  • Өзгөчө оор кылмыш жасаган учурду копшогондо кармоого же камоого, тинтүүгө болбойт, жекече текшерилбейт (кол тийбестик берилет);
  • Турак жайы, кызматтык үйү, жүгү, жеке жана кызматтык автоунаасы, байланыш каражаттары, ошондой эле документтери текшерүүгө жана тинтүүгө жатпайт;
  • Жогорку Кеңештин макулдугу менен гана (өзгөчө оор кылмышты кошпогондо) кылмыш жоопкерчилигине тартылат;
  • Мамлекеттик кызматкерлер депутаттын кайрылуусуна бир айдын ичинде жооп берүүгө милдеттүү;
  • Депутаттын ишмердүүлүгүнө байланышкан чыгымдар мамлекеттик бюджеттин эсебинен төлөнөт;
  • Борбор калаада баш калкалоочу жайы жок болсо кызматтык турак жай берилет. Эгер бош үй жок болсо, мамлекет батиринин ижара акысын төлөйт;
  • Депутат жана аны коштоп жүргөн адам мамлекеттик, муниципалдык мейманканага кезексиз жайгаштырылууга укуктуу;
  • Мөөнөтү аяктагандан кийин Жогорку Кеңешке шайланганга чейинки мурдагы ишине, эгер ал кызматы бош болбогон учурда ошого тете башка жумушка орноштурулат. Мындай мүмкүнчүлүк жок болсо кадрлар резервине киргизилиши мүмкүн, андан ары ал мамлекеттик органдын бош кызмат ордуна биринчи кезекте дайындалууга укуктуу болот;
  • Эгер сунушталган кызматтан баш тартса, мамлекеттик мекемелерге, ишканаларга жана жеке секторго ишке орноштуруу мүмкүнчүлүгүн камсыз кылуу максатында кесиптик кайра даярдоого жөнөтүлөт;
  • Мөөнөтүнөн мурда мандатын тапшырса орточо эки айлыгынан аз эмес суммада эс алуу жөлөк пулу төлөнөт;
  • Аскер кызматчыларынан жана укук коргоо органдарынын кызматкерлеринен Жогорку Кеңешке шайланган депутатка кезектеги аскердик же атайын наам ыйгарылат;
  • Башка тармактан келгендерге тийиштүү класстык чен ыйгарылат.

Социалдык пакеттер:

  • Медициналык, санаториялык-курорттук жана турмуш-тиричилик жактан камсыздалат;
  • Депутат кезинде жаракат алса же ден соолугуна башка зыян келтирилсе, медициналык, санаториялык-курорттук жана турмуш-тиричилик жактан камсыздоо ыйгарым укуктары токтотулгандан кийин да сакталат. Ал эми каза болсо үй-бүлөсүнө бир жолку жөлөк пул төлөнөт;
  • Депутат болгон жаран белгиленген тартипте жана шарттарда өзгөчө сиңирген эмгеги үчүн пенсия жана жеңилдиктерди алууга укуктуу;
  • Пенсия курагына жеткен депутат өзгөчө сиңирген эмгеги үчүн пенсия жана жеңилдиктерди алууга укуктуу;
  • ЖК төрагасынын сунуштамасы менен депутат болуп иштеп жаткан учурда кызматтык курал берилет. Бирок ал куралды ЖК имаратына алып киргүүгө тыюу салынат.
Белгилер:
шайлоо, жеңилдик, фракция, саясый партия, мандат, депутат, Жогорку Кеңеш
Тема:
Жергиликтүү кеңештерди шайлоо
Тема боюнча
Касымалиева: Баш мыйзамды караганда чогуласыңар, адам өлсө кайдыгерсиңер! Видео
Мандатын алып коёт. Жаңы Конституцияда ЖК депутаттарынын укугу кандай өзгөрөт
Белгилүү ортопед Сабырбек Жумабеков Россиянын Илимдер академиясынын чет элдик мүчөсү болуп шайланды

Сабырбек Жумабеков Россиянын Илимдер академиясынын чет элдик мүчөсү болду. Сүрөт

(жаңыланган 14:29 23.04.2021)
Сөөк дарыгери академияга мүчө болуп 2019-жылы ноябрда эле шайланганын, бирок пандемиядан улам дипломун ала албай жүргөнүн билдирди.

БИШКЕК, 23-апр. — Sputnik. Белгилүү ортопед Сабырбек Жумабеков Россиянын Илимдер академиясынын чет элдик мүчөсү болуп шайланды. Бул тууралуу маалыматты дарыгер өзү тастыктады.

  • Руководитель Бишкекского научно-исследовательского центра травматологии и ортопедии Сабырбек Джумабеков стал членом Российской академии наук
    Белгилүү ортопед Сабырбек Жумабеков Россиянын Илимдер академиясынын чет элдик мүчөсү болуп шайланды
    © Фото / предоставлено Сабырбеком Жумабековым
  • Руководитель Бишкекского научно-исследовательского центра травматологии и ортопедии Сабырбек Джумабеков стал членом Российской академии наук
    Анын айтымында, академияга мүчө болуп 2019-жылы ноябрда шайланып, 2020-жылы салтанаттуу иш-чарага катышып дипломун алмак. Бирок пандемияга байланыштуу эми гана учуру келип жатканын билдирди.
    © Фото / предоставлено Сабырбеком Жумабековым
  • Руководитель Бишкекского научно-исследовательского центра травматологии и ортопедии Сабырбек Джумабеков стал членом Российской академии наук
    Ал ошондой эле иш-чарага РФтин Илимдер академиясынын дагы бир чет элдик мүчөсү болгон Аскар Акаев да катышып, куттуктап кеткенин кошумчалады.
    © Фото / предоставлено Сабырбеком Жумабековым
1 / 3
© Фото / предоставлено Сабырбеком Жумабековым
Белгилүү ортопед Сабырбек Жумабеков Россиянын Илимдер академиясынын чет элдик мүчөсү болуп шайланды

Анын айтымында, академияга мүчө болуп 2019-жылы ноябрда шайланып, 2020-жылы салтанаттуу иш-чарага катышып дипломун алмак. Бирок пандемияга байланыштуу эми гана учуру келип жатканын билдирди.

"Азыр Москвада жүрөм. Дипломду атайын салтанаттуу түрдө тапшырууга чакырышкан. Бир жарым жыл мурун жабык добуш берүү аркылуу шайланып, сессияларына катышып келдим", — деди Жумабеков.

Ал ошондой эле иш-чарага РФтин Илимдер академиясынын дагы бир чет элдик мүчөсү болгон Аскар Акаев да катышып, куттуктап кеткенин кошумчалады.

Жумабеков Травматология жана ортопедия илим-изилдөө борборунун жетекчиси. Медицина илимдеринин доктору, академик, бир катар сыйлык менен наамдардын ээси.

Белгилер:
ортопедия, мүчө, Улуттук илимдер академиясы, Сабырбек Жумабеков, Россия, Кыргызстан
Тема боюнча
Сабырбек Жумабеков эл аралык сынакта "Жылдын мыкты окумуштуусу" аталды