Кыргызстанда 1-октябрдан тарта пенсия канча сомго көбөйөт. Инфографика

9333
Кыргызстанда 1-октябрдан тарта пенсиялар индексацияланат. Бул боюнча президент Садыр Жапаров тийиштүү жарлыкка кол койгон. Пенсиялык төлөмдөр канчага жогорулай турганын Sputnik агенттигинин инфографикасынан окуңуздар.
Кыргызстанда 2021-жылы пенсия жогорулайт

Пенсияны индексациялоо — балансты сакташ үчүн жогорулап жаткан баалардын жана айлыктын фонунда пенсияны көбөйтүү. Пенсия жыл сайын индексацияланып турат.

Президенттин маалымат кызматы билдиргендей, индексациядан кийин Кыргызстандагы жалпы пенсиянын орточо суммасы 6 248 сомду түзүп, 8 пайызга же 455 сомго көбөйтүлгөн болот.

Жалпы пенсия базалык жана камсыздандыруучу бөлүктөрдөн турат. Базалык бөлүгүнүн жогорулашы өткөн жылкы орточо айлыктын өскөнүнөн көз каранды. 2019-жылга салыштырмалуу 2020-жылы орточо айлык акы 10 пайызга жогорулаган. Буга байланыштуу пенсиянын базалык бөлүгүн индексациялоо сунушталды. Бирок бул нерсе пенсиянын жалпы көлөмү пенсионердин өткөн жылдагы жашоо минимумунан, тагыраагы, 4 785 сомдон төмөн болсо гана ишке ашат.

Пенсиянын камсыздандыруу бөлүгү өткөн жылкы орточо айлык менен керектөөчү баанын индексинин канчага өскөнүнөн көз каранды. Бул параметрлердин негизинде орточо коэффициент эсептелип чыгат. Быйылкысы 1,08ди түзөт.

Муну менен:

  • 4 785 сомдон төмөнкү пенсиялар кеминде 200 сомго көбөйөт;
  • 4 785 сомдон жогорку пенсияга кошулган каражат 500 сомдон кем болбойт.

Соцфонддун эсеби боюнча, 1-октябрда пенсионерлердин саны 715 500гө жетет.

9333
Белгилер:
Кыргызстан, пенсия
Тема боюнча
Мукамбетов: пенсияны жогорулатуу үчүн үч айга 985 млн. сом жумшалат
Жапаров өкмөткө октябрдан тарта пенсияны жогорулатууну тапшырды

Баасы дагы өсүүдө. Өтүмдүү автоунаалар тууралуу инфографика

125
Sputnik Кыргызстан ар апта сайын унаа базарындагы машиналардын баасы тууралуу маалымат берип келет. Бул ирет 2020-жылдын декабрынан бери популярдуу седан кузовундагы машиналардын баасы кандай өзгөргөнүнө көз салдык.
Кыргызстанда декабрдан бери  седандардын баасы кандай өзгөрдү

Редакция autobaza.kg, cars.kg, turbo.kg жана mashina.kg ресурстарын карады. Окурмандардын ыңгайы үчүн машинанын ар бир үлгүсүнүн орточо баасы келтирилди.

Эң өтүмдүү автоунаалар:

  • Toyota Camry;
  • Daewoo Nexia;
  • E-класстагы Mercedes-Benz;
  • 5-сериядагы BMW E60;
  • Volkswagen Passat;
  • Honda Accord;
  • Hyundai Sonata;
  • Audi A6;
  • Toyota Corolla;
  • S-класстагы Mercedes-Benz.

Инфографикада чыккан жылы боюнча көп суроо-талапка ээ автокөлүктөрдүн орточо баасы көрсөтүлдү. Баарынан дагы Toyota Camry, S-класстагы Mercedes-Benz, Hyundai Sonata, Honda Accord жана 5-сериядагы BMW E60 унаалары көбүрөөк кымбаттаган.

Ошол эле учурда арзандаганы да бар, мисалы, 2001-2005-жылдары чыккан Toyota Corolla машинасынын наркы 1000-500 долларга төмөндөгөн. 2016-жылкы Toyota Camry дагы 500 долларга арзандаган. Эксперттер базардагы унаанын арзандап жатышы жалпы тенденциядан сырткары болушу мүмкүн деп эсептейт. Сатуучулар жана эксперттер машинанын баасы улам кымбаттай берет деген пикирде. Экономист Элдар Абакиров буга акчанын кунунун кетиши таасир этерин айтат.

Бывший замминистра экономики, экономист Эльдар Абакиров в офисе Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Экономист Элдар Абакиров
"Элде накталай акча бар, бирок аны менен бай болуп кете албайсың. Болгону акча кунун жоготуп баратат. Мындай абал Америка же Россияда эле эмес, Кыргызстанда дагы жаралууда. Ушундан улам баары, анын ичинде машина дагы кымбаттап жатат", — деди эксперт.

Чет өлкөдөн машина ташуучу компаниянын кожоюну Данияр Салякаев баалардын төмөндөшүнө үмүт артпай эле коюу керек деген пикирде.

Компания Данияра Салякаева занимается поставками автомобилей из-за рубежа
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Чет өлкөдөн машина ташуучу компаниянын кожоюну Данияр Салякаев
"Учурда дээрлик баары кымбаттап жатат, ал эми машина суроо-талап менен колдонулат. Мындай кырдаалда эч качан арзандабайт. Бул реалдуулук, жакшы машина алуу үчүн акча чогултуш керек", — деди ал.

"Элчи" социалдык-саясий изилдөөлөр борборунун директору Денис Бердаков мындай жагдайга ири автоконцерндер тушуккан каатчылык түздөн-түз себепкер экенин белгилейт.

Директор центра социально-политических исследований Эльчи, политолог Денис Бердаков в мультимедийном пресс-центре Sputnik Кыргызстан.
© Sputnik / Жоомарт Ураимов
"Элчи" социалдык-саясий изилдөөлөр борборунун директору Денис Бердаков
"Машина өндүрүүчүлөр кыймылдаткычтар үчүн керектүү тетиктердин тартыштыгына кабылышты. Тагыраагы, башкаруунун электрондук блокторунун, тышкы электр жабдууларынын, жабдыктарды башкаруу панелинин, мультимедиалык системалардын микросхемалары азыр жетишсиз болуп турат. Ушул өңдүү тетиктердин өндүрүш көлөмү пандемиянын, ар кыл мамлекеттердеги ушул багыттагы өндүрүш ишканаларына коюлган чектөө чараларынын айынан азайып кеткен", — деген оюн ортого салды эксперт.

Кыргызстанда автонуаалардын баасы кымбаттап жатканына чет өлкөдөн массалык түрдө транспорт ташылбай калганы себеп болууда.

125
Белгилер:
автоунаа, кымбат, базар, эксперт
Тема боюнча
Импорт үч эсе азайып кетти. Кыргызстанга сырттан унаа алып келүү жайлады
Кымбаттап кетти! Эл көп алган жолтандабастардын баасы

Кымбаттап кетти! Эл көп алган жолтандабастардын баасы

900
Sputnik Кыргызстан ар апта сайын унаа базарындагы машиналардын баасы тууралуу маалымат берип келет. Бул жолу 2020-жылдын декабрынан тарта ушул күнгө чейин суроо-талап күч болгон жолтандабастар менен кроссоверлердин баасына көз жүгүрттүк.
Өлкөдөгү өтүмдүү жол тандабас  менен кроссоверлердин баасы 17.09.2021

Көп сатылган 10 автоунаанын тизмеси:

  • Lexus GX 470;
  • Honda CR-V;
  • Toyota RAV4;
  • Lexus RX 350;
  • Volkswagen Touareg;
  • Subaru Forester;
  • Toyota Landcruiser;
  • Kia Sportage;
  • Hyundai Santa Fe.

Тизмедеги машиналардын басымдуу бөлүгү орточо 200-1 000 долларга кымбаттаган. Бул Lexus GX 470, Toyota RAV4, Lexus RX 350, Honda CR-V, Toyota Landcruiser машиналарына тийиштүү.

2007-жылы чыккан Volkswagen Touareg, Subaru Forester, 2011-жылкы Kia Sportage болжол менен 200-1000 долларга арзандаганын көрүүгө болот.

900
Белгилер:
автоунаа, жолтандабас, баалар, базар, суроо-талап
Тема боюнча
Нефтетрейдерлер бензиндин баасы боюнча жакынкы күндөргө прогноз берди
Көмүр түшүрүп жаткан жумушчу. Архив

Быйыл көмүрдүн баасы кандай болот? Кара алтындын наркына сереп

61
(жаңыланган 17:49 27.09.2021)
Синоптиктер аптанын аягында күн сууктай турганын божомолдоодо. Аба ырайы бузулары менен турак үйдө тургандар арасында көмүргө болгон суроо-талап өсөт.

Быйыл азык-түлүктөн тарта күйүүчү майга чейин кымбаттады. Мунун баары көмүрдүн баасына таасир этпейби? Кара алтындын баасы канча болот, кору жетиштүүбү? Sputnik Кыргызстан маалымат агенттиги ушул жана башка суроолорго жооп алып, көмүрдүн наркы, запасына сереп салды.

Бишкек шаарындагы көмүр саткан ишкерлердин айтымында, азырынча ордо калаага Кара-Кеченин көмүрү келе элек. Учурда шаарда Казакстандын Кара-Жыра, Шабыркүл көмүрлөрү эле сатылууда. Алардын бир тоннасы 4 800 сомго бааланып жатканы маалым болду.

"Кыргыз көмүр" мамлекеттик ишканасынын директорунун орун басары Надырбек Бекжанов былтыркы жылга салыштырмалуу быйыл көмүр казуу иштери бир аз кечигип жатканын айтып, себебин түшүндүрдү.

"Каражаттын жетишсиздигинен, жайында тоолуу райондорго эки ай тынбай жамгыр, кар да жаагандыктан көмүр кеч казылып калды. Анын үстүнө буга күйүүчү май, тетиктердин кымбатташы да себеп болду. Ага карабай көмүр казуу иштери уланып жатат. Тилекке каршы, көмүрдүн кесегин аныктай албагандыктан, казылган көмүрлөр бир аз майда болууда", — деди Бекжанов.

Анткен менен быйыл өлкөдө көмүр жетиштүү болору белгиленди. Бекжановдун айтымында, жылдан-жылга көмүр көп казылып, жалпысынан өлкөдө кара алтындын алты миллиард тонна запасы бар.

"Бул жылы үч миллион тоннадан ашык көмүр керектелиши күтүлүүдө. Анын ичинен 1 миллион 150 миң тоннасы элге берилсе, 250 миң тонна бюджеттик мекемелерге жумшалат. Калганы ТЭЦке жумшалат", — деди Бекжанов.

Ал учурда ТЭЦти көмүр менен камсыздоо иши жүрүп жатканын айтып, көмүр элге жана бюджеттик мекемелерге 1-октябрдан тарта бериле баштаарын кошумчалады.

"Быйыл күйүүчү майдын жана техникалык каражаттардын кымбаттаганы көмүрдүн баасына да таасирин тийгизбей койбойт. Карьерден чыккан 1 тонна көмүрдүн баасы Монополияга каршы жөнгө салуу мамлекеттик агенттиги тарабынан 1 330 сом деп белгиленди. Статистикалык маалымат боюнча, кара алтындын бир тоннасы Нарында 2 500 сомдон 4000 сомго чейин, Чүй өрөөнүндө 4500-4700 сом, Ысык-Көлдө 5000 сомго чейин чыгат. Ал эми өлкөнүн түштүк аймагында 7000-8000 сомго сатылары божомолдонууда", — деди ал.

Монополияны жөнгө салуу мамлекеттик агенттигинин билдирмеси боюнча, быйыл жергиликтүү көмүрдүн бир тоннасынын наркы 3 620 сомдон 6 500 сомго чейин болмокчу. Мунун ичинде Кара-Кече, Сүлүктү, Таш-Көмүр, Кызыл-Кыя көмүрү бар.

Ал эми сырттан келген көмүрдүн (Казакстан) бир тоннасы 5000-7000 сомду түзөт. "Кыргыз көмүр" ишканасы азыркы учурда Кыргызстанга Казакстандан көмүрдүн Кара-Жыра, Шабыркүл деген түрлөрү аз-аздан келип жатканын айтып, бирок Казакстан ички керектөөсүн толук камсыздап алмайынча, канча тонна көмүр келери белгисиз экенин кошумчалады.

Эскерте кетсек, өлкөдө көмүрдүн сатыла турган баасын (карьерден чыкканын гана белгилейт — ред.) бир дагы мамлекеттик орган бекитпейт. Монополияга каршы жөнгө салуу мамлекеттик агенттиги көмүрдүн баасы чектен ашып сатылып жаткан күндө гана өкмөттүн токтому менен көзөмөлгө алат.

Былтыр Бишкекте Кара-Кече көмүрүнүн баасы 3700дөн 4200 сомго чейин сатылса, Казакстандын Кара-Жыра, Шабыркүл көмүрлөрүнүн баасы 4000 сомдон ашкан.

61
Белгилер:
көмүр, баалар, Кыргызкөмүр мамлекеттик ишканасы
Тема боюнча
Кулжыгачов: Бишкек ЖЭБи күзгү-кышкы жылытуу мезгилине даяр
Кышка даярдык башталды. Бишкек менен Чүйдө электр чубалгылары оңдолот. Сүрөт