Рубрика радио Sputnik Кыргызстан Көөнө сөз

Талантбеков: брелокту кыргызча "cапсалга" десе болот

29
(жаңыланган 12:26 21.05.2021)
"Көйкашка" коомдук бирикмесинин мүчөсү, манасчы Нурбек Талантбеков "Манас" эпосунда кездешкен көөнө сөздүн маанисин чечмелеп, түшүндүрүп берди.

Ачкычты топтоп байлаган зымды "cапсалга" деп колдонсо болот. Бул тууралуу Нурбек Талантбеков Sputnik Кыргызстан радиосунун "Көөнө сөз" рубрикасында маалымдады.

Талантбеков: брелокту кыргызча "cапсалга" десе болот

Анын айтымында, бул сөздүн мындан башка да бир нече мааниси бар.

Манасчи, член общественного объединения Көйкашка Нурбек Талантбеков на радиостудии Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Асель Сыдыкова
"Көйкашка" коомдук бирикмесинин мүчөсү, манасчы Нурбек Талантбеков
"Эпосто кездешкен "сапсалга" деген сөздүн бир нече мааниси бар. Биринчиси — жылкыны быча турган жыгач. Дагы бир мааниси — адамды жазалоо үчүн колдонулган курал. Ал эми үчүнчү мааниси —  ачкычты топтоп байлаган зымды билдирет. Учурда ачкычтарды зымдан жасалган тоголок алкакка, башкача айтканда, брелокко киргизип алабыз. Анын аталышын деле көптөр биле бербейт. Мына ошол тоголок зымды "сапсалга" деп колдонсо эмнеге болбосун. Ошондой эле эпосто "сапсалгалоо" деген дагы кездешет. Ал бириктирип коюу, кошоктоп салуу деген маанини туюндурат", — деди Талантбеков.

Ошондой эле ал "Манас" баянындагы көөнө сөздөрдүн күнүмдүк турмушта көмөгү тие турганын кошумчалады.

29
Белгилер:
Манас эпосу, Кыргызстан, эне тил, Нурбек Талантбеков
Тема боюнча
Талантбеков: чобдор — сооттолуп, темир менен капталган бут кийим
Көйкашка коомдук бирикмесинин мүчөсү, манасчы Нурбек Талантбеков. Архив

Талантбеков: кара же көгүш караны "ныл" деп коюшкан

52
(жаңыланган 15:46 24.04.2021)
Көйкашка" коомдук бирикмесинин мүчөсү, манасчы Нурбек Талантбеков эпосто учурда колдонулбай калган өң-түскө байланыштуу айрым сөздөр бар экенин белгиледи.

Кара түс "Манас" эпосунда "ныл" деп колдонулган. Бул тууралуу Нурбек Талантбеков Sputnik Кыргызстан радиосунун "Көөнө сөз" рубрикасында маалымдады.

Талантбеков: кара же көгүш караны "ныл" деп коюшкан
Анын айтымында, аталган сөз бир нече мааниде колдонулат. "Эпосто "эки көзү ныл тартып" деген сөз бар. Мына ушул саптарда кездешкен "ныл" деген сөздү чечмелесек, кара дегенди түшүндүрөт. Ошондой эле кара боек, кара көк, чымкый кара түстү дагы ушул сөз менен сүрөттөшкөн. Көпчүлүк учурда бул сөз өң, түстү билдиргени менен дагы бир маанисинде көздү чел басып, анын көрбөй калуусун дагы түшүндүргөн", — деди Талантбеков.

Манасчы Таласта Нылды-Ата мазары деген жер бар экенин кошумчалады.

52
Белгилер:
сөз, Кыргызстан, эне тил, Манас эпосу, Нурбек Талантбеков
Тема боюнча
Талантбеков: ууландыруучу же мас кылуучу нерсени "кыйгак" десе болот
Sputnik Кыргызстан радиосунун Көөнө сөз рубрикасы

Талантбеков: ууландыруучу же мас кылуучу нерсени "кыйгак" десе болот

52
"Көйкашка" коомдук бирикмесинин мүчөсү, манасчы Нурбек Талантбеков жаңы кирген сөздөрдү колдонууда дароо эле түз которууга ашыкпай, ата-бабаларыбыз сүйлөп жүргөн аталыштарга маани берүү керектигин айтты.
Талантбеков: ууландыруучу же мас кылуучу нерсени "кыйгак" десе болот

"Кыйгак" найзанын учундагы курч металлды түшүндүрөт. Бул тууралуу Нурбек Талантбеков Sputnik Кыргызстан радиосунун "Көөнө сөз" рубрикасында маалымдады.

Анын айтымында, бул сөздү бир нече мааниде колдонууга болот.

Манасчи, член общественного объединения Көйкашка Нурбек Талантбеков на радиостудии Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Асель Сыдыкова
"Көйкашка" коомдук бирикмесинин мүчөсү, манасчы Нурбек Талантбеков
"Жыгач найзанын учуна ашталып бекитилген курч металлды "кыйгак" деп койгон. Ошондой эле колду тилип кете турган жалбыракты дагы ушул сөз менен сүрөттөөгө болот. Мындан тышкары, "кыйгак" сөзүнүн өтмө маанисинде уу, ууландыруучу же мас кылуучу нерсе катары түшүнүүгө болот. Бул үч маанисин тең колдонууга мүмкүндүк бар. Адатта ууну өз аты менен эле атап жүрөбүз. Бирок анын синоними катары "кыйгак" деп колдонуу дагы артыкчылык кылбайт", — Талантбеков.

Манасчы көөнө сөздөр күнүмдүк турмушта көбүрөөк колдонулса, тилди байытууга, шөкөттөөгө көмөгү тие турганын кошумчалады.

52
Белгилер:
Кыргызстан, эне тил, Манас эпосу, Нурбек Талантбеков
Тема боюнча
Талантбеков: "Манас" эпосунда алимент деген сөздүн түшүндүрмөсү бар
Жалал-Абадда жол кырсыктарын алдын алууга багытталган баннерлер илинди

Жалал-Абад: жол кырсыктарын алдын алуу үчүн баннерлер илинип, кеңештер айтылды

0
(жаңыланган 15:08 24.06.2021)
Облустук жол кыймылынын коопсуздугун камсыздоо бөлүмү акыркы мезгилде адам өлүмүнө алып келген жол кырсыктары көбөйгөнүн кабарлады.

БИШКЕК, 24-июн. — Sputnik. Жалал-Абадда жол кырсыктарын алдын алууга багытталган баннерлер илинди. Бул тууралуу Sputnik агенттигине облустук жол кыймылынын коопсуздугун камсыздоо бөлүмүнүн өкүлү Айбек Сатыбалдиев билдирди.

  • Установка баннеров Установка баннеров призывающих водителей к осторожной езде в Джалал-Абадской области призывающих водителей к осторожной езде
    Жалал-Абадда жол кырсыктарын алдын алууга багытталган баннерлер илинди
    © Фото / Зульфия Тургунова
  • Установка баннеров Установка баннеров призывающих водителей к осторожной езде в Джалал-Абадской области призывающих водителей к осторожной езде
    Акыркы мезгилде адам өлүмүнө алып келген жол кырсыктары көп катталып жатканы белгиленди
  • Установка баннеров Установка баннеров призывающих водителей к осторожной езде в Джалал-Абадской области призывающих водителей к осторожной езде
    Баннерлер демөөрчүлөр менен биргеликте илинди
    © Фото / Зульфия Тургунова
  • Установка баннеров Установка баннеров призывающих водителей к осторожной езде в Джалал-Абадской области призывающих водителей к осторожной езде
    Ошондой эле Жалал-Абаддын ЖКККБсы айдоочуларды жол кыймылынын эрежелерин так сактап жүрүүгө чакыруу менен бир катар кеңештерди берди: рулга отургандан кийин коопсуздук курун тагыныңыз жана жүргүнчүлөр да байлаганын текшериңиз.
    © Фото / Зульфия Тургунова
1 / 4
© Фото / Зульфия Тургунова
Жалал-Абадда жол кырсыктарын алдын алууга багытталган баннерлер илинди

Акыркы мезгилде адам өлүмүнө алып келген жол кырсыктары көп катталып жатканы белгиленди. Баннерлер демөөрчүлөр менен биргеликте илинди. Ошондой эле Жалал-Абаддын ЖКККБсы айдоочуларды жол кыймылынын эрежелерин так сактап жүрүүгө чакыруу менен бир катар кеңештерди берди: рулга отургандан кийин коопсуздук курун тагыныңыз жана жүргүнчүлөр да байлаганын текшериңиз.

  • Кичинекей балдарды бою, салмагына жараша атайын ылайыкташтырылган олтургучка отургузуңуз;
  • ылдамдыктын чегин билип, аралыкты сактаңыз. Бул эрежелерди унутуу далай каргашага алып келерин статистика да көрсөтүүдө;
  • чарчап же өзүңүздү жаман сезип жатсаңыз рулга отурбаңыз. Ошондой эле ичимдик ичип алып автоунаа айдайм деп такыр ойлобоңуз, кесепети чоң;
  • унааны абайлап, эч нерсеге алаксыбай кылдаттык менен айдаңыз. Уюлдук телефон менен рулда баратып сүйлөшпөңүз;
  • жолду карап тыюу салынган аймактарга, жерлерге көңүл буруңуз;
  • унааңыздын техникалык абалына көз салыңыз, мүчүлүштүктөр болсо рулду башкарбаңыз;
  • автоунааңыздын ичинде биринчи жардам кутучасы (аптечка), караңгыда чагылышып турган жилет жана өрт өчүргүч болгону жакшы;
  • жөө жүрүүчүлөр өтүүчү жол кооптуу жер экендигин унутпаңыз. Мындай жакка жакындаганда айдоочу ылдамдыгын алдын ала азайтып, өзүн колго алышы зарыл.
0
Белгилер:
автоунаа, айдоочу, кеңеш, баннер, жол кырсык, Жалал-Абад облусу
Тема боюнча
Ысык-Көл милициясы эс алууга келген чет элдиктерге 7 кеңеш берди