Призывники во время прохождения медицинской комиссии

Серепчи: кыргызстандыктар ИМде эмес, Россияда кызмат өтөгөнү жакшы

109
(жаңыланган 08:48 12.01.2015)
Саясат таануучу Токтогул Какчекеев Россияда кызмат өтөө үчүн пайда болгон мүмкүнчүлүк кыргыз аскерлерин күчтөнтөт жана мындай өз ара аракеттешүү Кыргызстан үчүн пайда гана алып келет деп эсептейт.

БИШКЕК, 6-янв — Sputnik. Саясат таануучу Токтогул Какчекеев чет элдиктердин Россияда аскердик кызмат өтөө мүмкүнчүлүктөрү жөнүндө Sputnikтин кабарчысынын суроолоруна жооп берди.

— 2-январда РФтин президенти Владимир Путин Россиянын куралдуу күчтөрүндө чет элдиктерге келишим боюнча аскердик кызмат өтөөгө уруксат бере турган жарлыкка кол койду. Кандай дейсиз, биздин жарандар мындай мүмкүнчүлүктөн пайдаланууга кызыгабы?

— Мен, аскер адамы катары, кыргызстандыктар ИМ ("Ислам мамлекети") же башка ошол сыяктуу түзүмдөрдөн көрө, Россияда кызмат өтөгөнү артык деп айта алам. Биздин ондогон жарандар Афганистанда "Талибан" тарапта согушкан. Эми карагыла, биздин өлкөнүн тургундары Сирияга согушчандардын катарында күрөшүүгө кетип жатышат. Менин билишимче, 500дөн ашык адам азыр согуш аракеттери жүрүп жаткан аймакта. Алар өзүлөрү үчүн, республика үчүн эмне пайда табышат? Диний фанатизмден башка табар эч нерселери жок. Анан калса, динге мындай сокур берилгендикти алар бизге да алып келишет. РФ жөнүндө айтсак, биздин аскерлер өзүлөрүнүн материалдык абалын жакшырта алышат жана, менимче, дал ушул фактор чечүүчү болот. Андан сырткары, аскер кызматкерлери өзүлөрүнүн аскердик-билим деңгээлин жогорулатууга мүмкүндүк алышары да шексиз.

— Мында "улуттук" маселе курч болбойбу?

— Менимче, андай ойго негиз жок. Путиндин жарлыгынан кийин РФтин коргоо министринин россиялык аскер кызматкерлеринин чет элдик жарандарга карата иш-аракеттери кенен сүрөттөлгөн буйругу чыгат. Россияда көп сандаган элдер сопсонун эле тил табышып жашап келишет, эгер кандайдыр бир маселе пайда болсо да, ал арзыбаган эле күнүмдүк тиричилик деңгээлде болот. Жана, мүмкүн адам фактору менен байланышкан мындай көрүнүштөр, жалпы жагдайды көрсөтпөйт. Эскерте кетсек, кыргызстандыктардан 200 адам Украинада чыр-чатак күчөп турганда жардам берүү үчүн Россиянын аскерине кирүүнү каалагандыктарын дароо билдиришкен. Же казак улутундагы полковник Серик Султангабиевди алалык, ал жоокерлерди сактап калыш үчүн өз денеси менен гранатаны жаап калган. Бул жагдайлар мурдагы СССР элдеринин ортосундагы байланыш дагы эле үзүлө электигин айтып турат. РФтин жетекчилиги муну жакшы түшүнөт.

— Чет элдик жарандарга өз аскеринде кызмат өтөөгө уруксат берүүнүн Россияга кереги эмне?

— 30 ашык Европа өлкөлөрү Улуу Ата мекендик согушка катышкан, эми ошол эле мамлекеттер ЕБнын курамында Россияга каршы санкцияларды киргизип, анын күчүн кетирүүгө болушунча аракет кылып жатат. Тилектеш коңшу өлкөлөрсүз Россия дүйнөлүк улуу мамлекет боло албайт. Жаңы бутуна туруп келе жаткан мамлекетти баары кайра чөгөрүүгө аракет кылган азыркы дүйнөдө Евразия континентиндеги кызматташтык андай аракеттерге каршы олуттуу бөгөт болот. Жана Кыргызстандын ЕАЭБга кириши муну жакшы ырастап турат. Кызматташтык экономикалык, маданий жана саясий гана эмес, аскердик да болушу керек. Жана, албетте, бул фактор биздин коопсуздугубузга да оң таасирин берет.

— Мындай шериктештиктен пайда болобу?

— Мен Ленинграддын Жогорку саясий окуу жайынын бүтүрүүчүсү катары мындай өз ара аракеттешүү биздин өлкөгө пайда гана алып келет деп айта алам. Биздин жоокерлер ЖККУнун жана ШКУнун эл аралык аскердик окууларында эң мыкты натыйжаларды көрсөтүүдө. Жана, менимче, Россияда кызмат кылуу мүмкүнчүлүгү биздин аскердин жакшыруусуна гана алып келет, себеби келишим боюнча кызмат кылуучулар (жоокерлер, офицерлер), кайра келгенден кийин өз тажрыйбаларын биздин аскерлер менен бөлүшөт да. Мен муну өз мисалым менен ырастай алам: Ленинграддын Жогорку Саясий окуу жайын бүтүргөндүгүбүздүн 40 жылдыгына арналган жолугушууда биз өлкөлөрдүн аскердик тармакта кызматташуу келечегин кенен талкуулаганбыз. Мындан сегиз жыл мурун эле мен биздин Коргоо министрлигине РФ менен кызматташтыкты күчөтүүнү сунуштаган элем. Мисалы, кыргызстандык жана башка аскерлер үчүн аскер-деңиз кызматын өздөштүрүү үчүн биздин Ысык-Көлдө машыгуу базасын ачып же танк, аба аскерлери боюнча шериктештикти жакшыртууну сунуш кылгам. 

109
Белгилер:
Шериктештик, ЕБ, Офицер, Аскер кызматкери, Токтогул Какчекеев, Владимир Путин, Афганистан, Кыргызстан, Россия
Тема боюнча
Башкы штаб: НАТО аскердик инфраструктурасын Россиянын чек арасын көздөй жылдырууда
Корабли НАТО, вошедшие в Черное море для учений

НАТО Кара деңизге чыгууда. Альянс Крымда Россияны кысымга алмакчыбы?

144
(жаңыланган 11:55 04.12.2020)
Жо Байдендин Ак үйгө көчүп келишин утурлай түндүк атлантикалык альянс реформа баштап туру. Жакында эле аяктаган саммитте тышкы иштер министрлери аталган уюмга негиз салуучу принциптерин кайра карап, иш багытын (тартибин) кайтадан түзүп чыгышты.

Эң башкы көйгөйлөрү мурдагыдай эле Россия жана Кытай бойдон калды. НАТО "россиялык коркунучту" кантип ооздуктай турганын РИА Новости агенттигиндеги кесиптешибиз Галия Ибрагимова териштирген.

НАТОну кризиске ыңгайлаштыруу

Аталган альянстын башкы катчысы Йенс Столтенберг мүчө-өлкөлөрдүн тышкы саясий мекемелеринин башчылары менен видеожыйынга өзгөчө кылдаттык менен даярданган. Министрлер деңгээлиндеги жолугушуу — келерки жыл башына пландалган саммиттин алдындагы соңку чогулуш. Күн тартибин алдын ала иштеп чыгуу жана топтолгон маселелерди талкуулоо, демек, катышуучулардын ойго келбеген аракеттеринен сактануу аракети. Себеби буга чейин да ушундай учурлар болгон эмеспи. Мисалы, былтыркы жолугушуунун алдында Эммануэль Макрон "НАТОнун мээси кыйраган" деп билдирген. Бул талкуулоого түс берип, пландардын баарын аралаштырып салган. Альянстын мүчөлөрү Франция лидерине жана өз ара блоктун ичинде баары жайында экенин далилдөөгө биринен бири озунуп ашыккан.

Трансатлантикалык шериктештикке шек менен карагандардын сап башында Дональд Трамп болуп келген. Россия, Кытай жана Иранды ооздуктоодо альянстын мааниси жөнүндөгү дооматтарга жооп катары АКШ президенти адегенде коргоо боюнча взносту жогорулатууну талап кылган. Тышкы коркунучтарга каршы күрөш негизинен Американын аскердик дараметинин эсебинен болушун ыксыз көрүнүш катары баалаган.

Алдыдагы саммитте АКШнын атынан Жо Байден катышат. НАТОнун башкы катчысы альянстын мурдагы "нормалдуулугуна" кайтарына үмүттөнөт. Бул менен Столтенберг америкалыктар блоктун мүчөлөрү менен аскердик-саясий союздаштыктын маанисин тастыктайт деп болжойт.

Ынанымдуулук үчүн башкы катчы саммиттин алдында талдоочуларга кайрылып, уюмдун ичиндеги көйгөйлөрдү иштеп чыгып, аларды чечүүнүн ыкмаларын сунуштап, жакынкы он жылга милдеттерди белгилөөнү өтүнгөн. Изилденген эмгекти докладга "НАТО-2030" деген аталыш менен камтышкан.

ТИМ башчылары эксперттик эсептөөлөрдү изилдөө жана аларды түзөтүүгө киришти. Жолугушуунун бардык катышуучулары, анын ичинде Франция альянстын "мээси кыйрабай турганын" моюнга алышты, бирок реформа ашыкча болбойт.

"Эл аралык жаңы жагдайга карата коргонуу союзун ыңгайлаштыруу чоң мааниге ээ. Кризистик кырдаалдарда негизги принциптерди бузуу менен коштолсо да, НАТО ыкчам жана биргеликте аракет этүүгө тийиш", — деп айтылат документте.

Докладдын авторлору, эң башкысы, вето укугун карап чыгууну сунуштайт. Аны азыр НАТОнун бардык мүчөлөрү бирдей пайдаланып келет. "Эгер бирдиктүү добуш берүү чектелсе, анда альянстын ичиндеги чыңалуу азаят", — деп боолголойт изилдөөчүлөр. Министрлердин баары тегиз алардын бүтүмдөрүнө макул эмес, бирок демилгелерди новатордук деп табышты.

Кайрадан "Москванын колун" издөө

Анткен менен бардык катышуучулардын сырткы коркунучтар боюнча көз караштары бир: трансатлантикалык коопсуздуктун олуттуу коркунучу Россия жана Кытай бойдон калды.

"Москва өзөктүк арсеналын заманбапташтырып, Ыраакы Түндүктөн Сирия менен Ливияга чейин жаңы ракеталарды жайгаштырат. Россиянын катышы Беларусь жана Тоолуу Карабахтагы каатчылыктын натыйжасында дагы күч алды", — деп сүйлөндү Столтенберг.

"Кремль мурдагы советтик республикаларга үстөмдүк кылууга умтулуп, алардын суверенитетин бузат. НАТОнун качан болбосун агрессивдүү Россия менен атаандаштыкка кайткан жаңы чөйрөгө ыңгайлашканы маанилүү", — деп туурашат башкы катчыны докладдын авторлору.

"Россиялык кооптуулукту нейтралдаштыруу" боюнча иш жүрүүдө. Столтенберг НАТОнун Грузия жана Украина менен кызматташуу тажрыйбасын буга тастыктоо катары келтирди. Азыр бул эки мамлекет тең – альянстын кеңейтилген мүмкүнчүлүктөрү бар өнөктөштөрү. Бул Батыштын технологиялары жана чалгындоочу маалыматтарына жол ачар, бирок блоктогу толук кандуу мүчөлүккө караандатпайт.

Россияны ооздуктоо үчүн альянс Кара деңиздеги ордун кеңейтүүгө ниеткер. Бул – "Крымда Россиянын аскердик катышын күчтөндүрүшүнө" жооп. Чоо-жайы азырынча ачык айтылбайт.

Россиялык аткаминерлер буга мындайча жооп кайтарды. "НАТОнун аракеттери, анын ичинде Кара деңиз аймагындагы кадамдары ЕККУнун маани-принцибин талкалайт. Коопсуздуктун бөлүнбөстүк принцибине жатпайт", — деп билдирди Федерация кеңешинин эл аралык иштер боюнча комитетинин төрагасы Константин Косачев.

Кара деңиз артыкчылыктары

"НАТОнун негизги маселеси — АКШ президентинин алмашуусуна даярдануу. Блоктогулар Байден чыңдоого жана Трамптын тушунда пайда болгон көйгөйлөрдүн жоюлушуна жардамдашат деп үмүттөнүшөт. Бирок Американын жаңы лидери өзүнөн мурдагы президенттин мурастарынын баарынан баш тарта коеру арсар. Альянстын бардык катышуучулары ИДПнын эки пайызын блоктун коргоо жаатына салууга тийиш деген демилгени улантары да шексиз", — деп боолголойт Эл аралык иштер боюнча россиялык кеңештин башкы директору Андрей Кортунов.

Саясат таануучу Байдендин келиши НАТО менен Россиянын чыңалган мамилесин өзгөртпөйт деп эсептейт. Бирок Москванын эл аралык көйгөйлөрдүн кеңири айлампасына катышуусун эске алганда альянс диалогду, куру дегенде аскердик деңгээлдегилерин көз жаздымда калтыра албайт.

НАТОнун күн тартибиндеги Кара деңиз көйгөйүн Кортунов Закавказьедеги Россиянын күч алып бараткан Россиянын таасири менен түшүндүрөт: "Тоолуу Карабахтагы согуш жана россиялык тынчтык орнотуучулардын киргизилиши да альянстын көңүл тышында калбады. НАТО өз кызыкчылыктарынын аймагы деп санаган Кара деңизден анчалык ыраак эмес бул территориялар. Ал жакта Москванын ордунун бекемделишин алар потенциалдуу коркунуч катары баалоодо. Кара деңиз аймагынын артыкчылыгы жөнүндөгү билдирүү да ушундан улам чыкты".

Бирок Россия — НАТО үчүн Кара деңиз акваториясындагы тобокелдиктин жалгыз фактору эместигин айтат серепчи.

"Алардын Кара деңиз аймагында ордун бекемдөө пландары Москвага гана тургай, Анкарага да багытталган, — деп боолголойт ал. — Блокко мүчөлүгүнө карабастан Түркиянын позициясы бир катар маселелерде жалпы пикирден айырмаланат. Режеп Тайип Эрдогандын Греция, Франция, ал түгүл Германия жана АКШ менен пикир келишпестиктери бар. Бирок НАТО Түркияны альянска кайтарууга кызыкдар. Дагы бир максаты — Түркия жана Россиянын мындан аркы жакындашуусун азайтуу".

НАТОнун Кара деңиз күн тартибине Украина да басым жасоону улантат. Ошону менен бирге эле альянс менен болгон мамиледе башкы тема Крымда Россиянын аскердик орун алышынын күчөшү болорун белгилейт серепчи.

"Жарым аралда жаңы объектилердин курлулушун Киев трансатлантикалык коопсуздукка кезектеги коркунуч катары көрсөтүүдө. Украина бийлиги Крымда россиялык аскердик тутумдардын жайгашуусун чоң көңүл бура турган көйгөй деген оюнан кайтпайт", — дейт Кортунов.

Кыялдарга кош айтып...

НАТОнун Кара деңиз аймагына көңүл бөлүшүн Тбилиси да кубаттайт. Мындай оюн Грузия Коомдук иштер университетинин профессору Торнике Шарашенидзе ортого салат. Муну ал Түштүк Осетияда россиялык аскерлердин жайгашышы менен түшүндүрөт.

"Грузия орто мөөнөттүү келечекте НАТОнун курамына кирүү кыялы менен эбак коштошкон. Бирок блок менен кызматташууну кеңейтүүгө тырышат", — деп белгилейт Шарашенидзе.

Тоолуу Карабахтагы согуш Закавказьеде Россиянын ордун бекемдеп койгонун моюнга алат. "Армениянын союздашы бар, ал — Россия. Азербайжандыкы Түркия. Бул мамлекеттер арасында иш жүзүндө аскердик альянс түзүлүп калды. Грузиянын андай союздашы жок, тек гана НАТОго таяна алат", - деп кошумчалайт окумуштуу.

Мындай кептерге карабай Грузия да, Кара деңиз аймагы да жалпысынан артыкчылыктуу көйгөй эместигин айтат серепчи. НАТОчулар үчүн ушул тапта Байден менен тил табышуу негизги маселе болуп турат. Келерки жылдын башындагы саммит буга алгачкы сыноо болмокчу.

144
Белгилер:
Аскер, Кара деңиз, коопсуздук, Крым, Россия, альянс, НАТО
Тема боюнча
Грузиядагы "Татыктуу өнөктөш-2020" аяктады. НАТО аскерлери өлкөдө эмне кылды
"От менен ойногондой". НАТО эмнеге Россиянын чек арасында машыгат?
Тоолуу Карабахтагы Армениянын талкаланган аскердик техникасы

Армениянын аскердик техника жактан көбүрөөк жоготууга учурашынын себеби эмнеде

247
(жаңыланган 16:33 03.12.2020)
Тоолуу Карабахтагы согуштук кагылыштардын учурунда армяндардын колундагы россиялык өндүрүштөн чыккан куралдардын майнаптуулугу боюнча эксперттик чөйрөдө жана медиа айдыңда талкуу жүрдү.

Кеп куралдабы же коргонуп жаткан тараптын өздүк курамынын даярдыгындабы деген маселеге аскерий баяндамачы Александр Хроленко үңүлүп көрдү.

Бүгүн армян тараптын жеңилип калышын Су-30-СМ истребителдеринин "эч нерсеге жарабай" тургандыгы менен жактаган аракеттер байкалууда. Анын катарына С-300 зениттик комплексти, "майнапсыз" РЭБ комплексин жана "такыр башка системадагы" танкаларды кошушту. Мунун баары россиялык куралдар.

Армения үчүнчү өлкөлөрдүн (мисалы, индиялык Swathi радарлары) куралын эч качан албагандай айтышты. Ал эми азербайжандык куралдуу күчтөр израилдик жана түркиялык үлгүдөгү гана ("Байрактар" тибиндеги) аскер техникасын алган сыңары жар салышууда. Ошондо жалпы дискурс: Карабах россиялык куралдарды союздаштар менен өнөктөштөргө берүүнү жөндөп, түздөп турат. Буга окшогон ой-жүгүртүүлөрдүн схемасы жетекчиликтин аскердик-саясий кетирген стратегиялык катачылыгын, жаздым басып алышын жана дүйнөлүк курал рыногундагы айыгышкан атаандаштыкты жаап-жашырууда.

Бул учурда чындыкка жүз буруп кароо орундуу болчудай.

Москва Арменияга бир нече аскердик насыяларды берди. Аны андан ары аскерий курулуш менен алып кетүү армян тараптын иши. Эгерде россиялык С-300 зениттик ракеталык комплекс Карабахтагы согуш аракеттеринде колдонулган болсо жана ишенимдүү ПВО системасынын жоктугунан жабыр тартышса, анда жогоруда айтылган 40 млн. долларлык Swathi индиялык радарларынын активдүү иштегендиги көрүнбөй жатпайбы.

Рекламалык аннотацияга ылайык, минометтук атууларды 20 чакырым, артиллериялыктарын 30, ракеталыктарды 40 чакырымга (ар бир жабдуу негизи 7 бутаны бир маалда байкап, көзөмөлдөп турууга жөндөмдүү) чейин билүүгө болот эле да. Кыязы, эсептөөлөр жаңы радарларды өздөштүрө элек окшобойбу. Армян адистерин окутуу жана россиялык өндүрүштөн чыккан аскердик техниканы иштетип, колдонуу (курал өзүнөн өзү атыла бербейт эмеспи) чечүүчү (алсыз) нерсе болуп көрүнүшү мүмкүн. Албетте, аскердик ишкерде чала даярдык менен эрдемсинүү орунсуз нерсе.

Жоготуулар менен олжо

Азербайжан башчысы Илхам Алиев 1-декабрда элге кайрылып жатып Тоолуу Карабахта армян тарап канча аскердик техникасынан ажырагандыгын кең-кесири айтып берди. Тизмектелген узун тизмеде жок кылынган жана олжо катары алынган ар кыл куралдардын жүзгө жакыны саналган. Азербайжан президенти ракеталык комплекстерди, бир дем менен атылуучу реактивдүү системаларды, танкаларды жана радиоэлектрондук күрөштүн каражаттарын атады.

Бул системаларга жана Азербайжан армиясынын атайын эле "көлөкөдө" калтырылган жоготууларына (кыязы, өтө маанилүүлөрүнө) ар башкача караса болот. Бирок жаралган бул абалда (жети райондун кайтарылышы) президентке каршылашынын жоготуулары тууралуу көбүртүп айтканга деле негиз жок.

Армян топторунун Тоолуу Карабахтагы согуштук 44 суткасындагы аскердик уюштуруу маселесинин деңгээли боюнча мыйзам ченемдүү суроо жаралат.

Армения тараптын аскердик техникаларынын көп санда жок кылынышын каршылаш менен болгон айыгышкан салгылашы деп түшүндүрүүгө болот. Бирок ташталган 79 танка, жөө аскерлердин согуштук 47 машинасы, артиллериянын 104 бөлүгү (пушкалар менен минометтордуку), "Шилка" деп аталган 5 зениттик курал, 93 атайын автомобиль, 270 жүк ташуучу автокөлүк таңгалууну жаратты. Кыязы, Баку бул олжолорду президенттин сөзүнө далил катары көрсөтсө керек.

Ал арада согушка жарамдуу 790 танка – бул танкалык 2,5 батальондун куралы (коргонуу жана чабуул коюуда кубаты абдан күчтүү).

Армян тараптын мындай "берешендигин" эки нерсе менен түшүндүрүүгө болот. Аскер техникалары башаламандыкта, чегинип бара жатканда ташталган же күйүүчү майы жок калган (тылды камсыздоодогу көйгөй) жана машиналар андан ары жүрө алган эмес.

Кандай болгондо да бул жерде уюштуруу иштери боюнча бүтүм кылса болот, бирок бул Армениянын башкы штабынын жана аскердик-саясий жетекчиликтин укугу.

247
Белгилер:
Аскер, курал-жарак, Азербайжан, Тоолуу Карабах, Армения
Тема:
Тоолуу Карабахтагы жаңжал
Тема боюнча
Россияга рахмат: Тоолуу Карабахта мектеп, ооруканалар ачыла баштады
Түркиянын учкучсуз аппараттарынын мыкты сапаты тууралуу имиш кеп кайдан чыкты
Мурдагы премьер-министр Кубатбек Боронов. Архивдик сурөт

Коронавирус жуктурган Боронов реанимацияда, бирок абалы туруктуу

0
(жаңыланган 00:14 06.12.2020)
Буга чейин эле Бороновдун реанимацияда дарыланып жатканы айтылып, бирок экс-өкмөт башчынын жардамчысы маалыматты четке каккан.

БИШКЕК, 6-дек. — Sputnik. Мурдагы премьер-министр Кубатбек Боронов реанимациялык блокто жатат, бирок анын абалы туруктуу жана өмүрүнө коркунуч жок. Бул тууралуу Sputnik кабарчысына мурунку өкмөт башчынын жардамчысы Руслан Турдумамбетов кабарлады.

Эске салсак, буга чейин эле 3-декабрда саламаттык сактоо тармагындагы ишенимдүү адамдар Бороновдун абалы канааттандырарлык экенин, бирок реанимацияда дарыланып жатканын айтышкан. Бирок анда Турдумамбетов Боронов коронавирустан дарыланып, реанимацияда эмес кадимки палатада жатканын билдирген.  

"Кубатбек Айылчиевичке коронавирус диагнозу коюлган, сатурациясы жакшы, дене табы 36,5-37 градус. Өмүрүнө эч нерсе коркунуч келтирбейт. Ал жандандыруу бөлүмүндө, бирок абалы туруктуу. Мен аны менен бүгүн сүйлөштүм, бардыгы жакшы", — деди Турдумамбетов.

Ал 23:00гө чукул эле сүйлөшкөнүн белгиледи.

Эскерте кетсек, Боронов өкмөттү 2020-жылдын июнь айынан тарта жетектеген, ага чейин вице-премьерликти аркалаган. Октябрь окуяларынан кийин отставкага кеткени маалым.

0
Белгилер:
реанимация, абал, оору, коронавирус, Кубатбек Боронов
Тема:
Коронавируска байланыштуу Кыргызстандагы кырдаал
Тема боюнча
Сооронбаев: сасык тумоо менен коронавирусту айырмалоо өтө кыйын экен