Демонстранты держат флаг Исламского государства Ирак и Левант (ISIL) во время демонстрации против военной операции Израиля в секторе Газа

"Ислам мамлекети" КМШнын чек араларына жакындап келди

191
Провинциалдуу Гильменд ИМдин согушчандары токтогон биринчи жер болду. Эми Афганистандын аймагында да радикалдык багыттагы исламчылардын эки күчтүү тобу бар деп тынчсызданат Правов.

БИШКЕК, 3-фев — Sputnik. "Россия сегодня" ЭМАнын баяндамачысы Андрей Правов январь айында "Ислам мамлекетинин" согушчандары Афганистандын аймагында пайда болушуна талдоо жасап, окуянын андан ары өрчүшүнө карата өз божомолдоолорун келтирет.

Талдоочунун айтымында, КМШ мамлекеттерине чектеш Афганистанда "Ислам мамлекетинин" (ИМ) согушчандар тобу пайда болду. Автор белгилегендей, бул жакында аяктаган "Бекем эркиндик" операциясынын жыйынтыктары боюнча эң башкы факттардын бири болду. НАТО Түндүк атлантикалык блок терроризмге каршы аталган операцияны Афганистанда узакка созулган 13 жыл бою жүргүздү. 

Эки күч, эки коркунуч

Талдоочу "Талибан" кыймылы, ага каршы багытталган "Бекем эркиндикке" карабай, баары бир күч алды деп эсептейт. Январдын башында ага мурдатан өз иш-аракеттерин Ирак менен Сирияда жүргүзүп келген "Ислам мамлекетинин" топтору кошулду. Провинциалдуу Гильменд ИМдин согушчандары орун алган биринчи жер болду. Эми Афганистандын аймагында да радикалдык багыттагы исламчылардын эки күчтүү тобу бар деп тынчсызданат Правов.

Гильменд түштүк провинциясын терроризмге каршы коалициянын аскерлери "өлүк жер" деп атаган деп улантат баяндоочу. Британиялык аскерлерден турган контингент Афганистандын ушул бөлүгүндө көзөмөлдү камсыз кылышы керек болчу, бирок афган жоокерлеринин активдүү жардамы менен да кырдаалды жакшыртуу мүмкүн болгон эмес. Ири шаарлар менен аскер базаларынын аймактарында гана, болгону күндүз эле коалициялык аскерлер тынчтыктын элесин камсыз кыла алышкан. Ал эми түн ичинде провинциянын бардык калган бөлүгүндө "Талибандын" согушчандары үстөмдүк кылган. Эми ИМдин согушчандарынын пайда болушу менен кырдаал андан да оорлоду деп түшүндүрөт талдоочу.

Январдын аягында эми афганистандын түндүгүндө Кундуз провинциясында ИГ топтору пайда болду деп белгилейт Правов.

"Бул болсо Тажикстан менен Өзбекстандын чек арасынан алыс эмес. Ал жакта акыркы айларда ансыз деле көп көйгөйлөр жаралып, ал айрыкча чек араны бузуп өткөн исламды жайылтуучулар менен баңги заттарын ташуучулар болду", — дейт баяндоочу.

Серепчинин маалыматына караганда, чек ара аймактарында көп сандагы түрдүү куралдуу топтор бар, жана алардын баары эле талиб кыймылынын калдыктары эмес. Аталган аймакта Афганистандын Ислам партиясынын Гульбуддин Хекматиар башчылык кылган тобу, Түркестандын Ислам кыймылынын топтору жандуу иш-аракет жүргүзүп жатат. Эми ал жерге дагы ИМдин согушчандары келди деп баса белгилейт талдоочу.

Эмне үчүн ИМ согушчандары абдан ырайымсыз?

ИМ согушчандары сунниттер болуп эсептелет. Алар кылымдардан бери касташып келген шейиттерге жана алардын Куранды чечмелешине өтө агрессивдүү каршы турушат деп түшүндүрөт серепчи. Анын үстүнө алар Жакынкы Чыгышта Батыштын саясатын кабыл алышпайт жана акыркы кездерде алардын иш-аракеттери тууралуу биз көп нерселерди билдик. Буга барымтага алынгандардын кесилген баштары, сириялык Башар Асаддын жоокерлерин массалык өлтүрүүлөр, ошондой эле Сирия менен Ирактын басып алар жерлерине алар орноткон "халифаттын" катуу тартиптери кирет деп улантат талдоочу.

"Ислам мамлекеттеринде иштеген жылдары мен суннит молдолор менен баарлашкан учурлар болгон. Ошон үчүн алар шейиттерди чын эле жакшы көрүшпөйт деп так айта алым. Жана, мисалы, Пакистанда суннит багытындагы дин кызматкерлери маек учурунда: "Бул эмне деп түшүндүргөндүк? Биз каршыбыз!" деген сыяктуу сөздөр менен өзүлөрүнүн жактырбагандыгын билдирген учурлар болгон. Сунниттердин мечитинде шейиттерге каршы, шейиттердикинде сунниттерге каршы үгүт жүргүзүлүп турган. Бирок киши өлтүрүүгө чакырыкка чейин эч качан жеткен эмес. Динге ишенүүчүлөрдүн ортосундагы "кармаш" диний темадагы талаш-тартыштар, айрым учурда журналистке даттануулар менен чектеле турган", — деп жазат баяндоочу.

ИМнын кылганы бир акылга сыйбаган иш деп белгилейт Правов. Асаддын аскерлерин массалык өлтүрүү көрсөтүлгөн кадрларды эле алып көрөлү. 

"Мен Жакынкы Чыгыштын мусулмандарынын батыш мамлекеттери алардын аймагында жүргүзүп жаткан саясатка болгон кыжырданууларын түшүнөм. Алар муну "батыштын ашынгандыгы" деп аташат: Ирак менен Ливияны бомбалоолор, афган жана пакистан айылдарына ок атуулар, "араб жазынын" мунапыстары батыш кураторлорунун катышуусу менен болгону айкын. Бирок анда ИМнын колуна кокус түшүп калган сары-кызыл кийимчен барымтадагылардын башын көз көрүнө эле кесип салуу анык чектен чыккандык болуп эсептетет", — деп эсептейт серепчи.

ИМ менен "Талибан" кайда барат?

Бул эки террористтик топтун өз ара мамилелери андан ары кандайча өрчүй турганы азырынча түшүнүксүз деп эсептейт талдоочу. 

Серепчинин айтымында, теориялык жактан алганда алар күч-аракеттерин бириктириши мүмкүн. Бирок мындай боло турган болсо, бул эң башында гана болушу мүмкүн. Талибдер — жергиликтүү адамдар жана өз өлкөсүндө өзүлөрү ээлик кылууну каалай турганын бир нече жолу көрсөтүшкөн, бөтөндөргө алар чыдабайт деп белгиледи Правов.

Окуянын башка өрчүү жолу — ИМ менен талибдердин кагылышуусу. Мындай учурда согуш аракеттери Афганистанга дагы бир жолу бүлгүн салат деп улантат талдоочу. 

"Бул кыймылдардын кимиси күчтүүрөөк? Түшүнүктүү себептер менен мунун так баалоо кыйын. Бирок белгилей турган нерсе, ИМдин идеяларын пропагандалоо үчүн Афганистанда негиздер түптөлгөн. Ал эми "Талибан" барган сайын биримдигин жоготуп, акыркы айларда ал чачыранды болуп кетти. Ошону менен бирге диний радикализм да күч алууда. Улуттар аралык мамилелер да Афганистанда дайыма катаал болуп келген. Иш билги дин үгүтчүлөрү муну албетте пайдаланбай койбойт", — деп эсептейт серепчи.

Автор белгилегендей, ИМдин да, "Талибан" кыймылынын да келип чыгышы тууралуу бир нече версия бар. Болгондо да бул топтордун түзүлүшүнө кайсы бир деңгээлде америкалыктардын да салымы бар деп көп айтылат. Кыязы, америкалыктар талибдер менен тил табыша албай жатат. Ал эми ИМ менен келишүү теориялык жактан да мүмкүн эмес деп баса белгиледи баяндоочу.

Правовдун айтымында, бул эки топтун кагылышуусу америкалыктар үчүн пайдалуу болмок, жана бул багытта алар кайсы бир аракеттерди көрүп жатышканын четке кагууга болбойт. Эгер акыры ИМ менен "Талибан" кармаша кетсе, андан жеңип чыккан жеңилип калган тараптын согушчандарынын эсебинен өз катарын көбөйтөт деп белгиледи серепчи.

"Ошон үчүн чыгышты карай андан ары да, мисалы, ядролук куралга ээ Пакистанга баруу ИМдин оюна келбейби? Ал жерде да түрдүү улуттун өкүлдөрү жашайт жана калктын басымдуу бөлүгү сабаты аз айыл жашоочуларынан турат. Же түндүктү карай бизге жакындап келеби?" — деген суроолорду берет автор.

191
Белгилер:
согушчан, 'Талибан' кыймылы, 'Ислам мамлекети' террордук тобу, Андрей Правов, Афганистан
АКШ доллары. Архив

Лимит түгөндү: АКШ Каржы министрлиги дефолт коркунучу тууралуу жар салды

111
(жаңыланган 13:01 29.07.2021)
Америкалык мамлекеттик карыз, пандемия маалында ашыра арттырылган экономиканын өлчөмү болушунча өсүп, өкмөттө дефолт тууралуу айтыла баштады.

Наталья Дембинская

Кооптуу деңгээлге жеткирбеш үчүн Конгресс тезинен чара көрүшү кажет. Карыз алуунун чегин жогорулатуу абзел, антпесе күзүндө өзүнө алган каржылык милдеттенмелерди тейлөөдө көйгөйгө тушугат.

Кредиторлор АКШ эсептерин төлөй аларынан шек санай башташса эмне болору туурасында Наталья Дембинскаянын макаласы РИА Новости сайтына жарык көргөн.

Олчойгон карыз

Америкалыктар 2008-жылдагы каатчылыктан тарта сырттан карыз алууну активдүү түрдө күчөтүп келет. Обаманын убагында карыз тогуз триллионго, Трамптын тушунда дагы жети триллионго өскөн. 2018-жылы ички дүң өндүрүмдүн 78 пайызын түзүп калган. Дүйнөлүк банк андай көрсөткүч кооптуу экенин белгилеген.

Божомолдорго ылайык, мамлекеттик карыз АКШ экономикасынын өлчөмүнөн он жылдан кийин гана ашууга тийиш эле. Бирок пандемиянын жана улуттук чарбаны колдоого эбегейсиз чыгымдардын айынан андай абалга алда канча эрте кептелип отурат.

Көз карандысыз эсептер боюнча, 2020-жылы бийлик экономикага дээрлик тогуз триллион доллар салган. Натыйжада карыз эми ИДӨ көлөмүнөн көп. Март айынын аягына карата — 28 триллион доллар же ИДӨнүн 101 пайызын түзгөн.

Кошмо Штаттардын тарыхында мындай көрүнүш дароо Экинчи дүйнөлүк согуштан кийин катталган. 1946-жылы бул көрсөткүч Америкада 106 пайызга жеткен. Карыздын өсүшү токтой элек, ушул тапта — 28,5 триллион. Мыйзам боюнча, эми карыз алууга болбойт.

Чегине жеткен деңгээл

АКШнын мамлекеттик карызы алгач ирет көк тиреп турган жери жок. 2008-жылдагы каатчылыктан бери бул көрсөткүч жогорулагандан жогорулап келет.

2019-жылы Трамп 2021-жылдын 31-июлуна дейре мамлекеттик карызды чектөөсүз көбөйтүүгө мүмкүндүк берген мыйзамга кол койгон. Ошол мөөнөттөн кийин андайга жол берилбейт. Демек, Каржы министрлиги облигацияларды сатуунун эсебинен кошумча каражаттарды тарта албайт.

Бирок Вашингтондун ансыз башка аргасы жок. Экономиканы колдоого чексиз "пандемиялык" чыгымдар бюджетте рекорддук таңсыктык жаратты. Ал негизинен мамлекеттик облигацияларды сатуу менен жабылат.

2020-каржылык жылы (30-сентябрда аяктаган) таңсыктык үч эсеге — 3,1 триллион долларга жогорулаган. Коронавируска каршы күрөшүү чараларынын баарын эсепке алганда төрт триллионго чыгат.

Чукул чаралар

Ошентип бул жагдайда Вашингтондун эки: 31-июлга дейре мамлекеттик карыздын чегин жогорулатуу же карыз алуу лимитин токтотуу жолу гана бар. Антпесе АКШ каржы министри Жанет Йеллен Конгресске жазган катында айткандай, өлкө дефолтко кептелип, экономикага "соо калтырбас сокку" урулат.

Каржы министрлигине "кошумча чараларды" көрүүгө туура келет. Бирок Йеллен казыначылыктын мамлекеттик чукул каржылоону пайдалануу мүмкүнчүлүктөрү өтө чектелгенин баса белгилейт.

"Көптөгөн факторлордон, анын ичинде бир нече айга карата төлөм жана өкмөткө түшкөн каражаттарды божомолдоо көйгөйлөрүнөн улам мында белгисиздиктер бир топ", — деп тактайт министр. Бирок эгер чек көтөрүлбөсө, жаңы каржылык жылына, 1-октябрга чейин, карыздарды тейлөө жөндөмү начарлайт. Атап айтканда, ошол эле күнү АКШ казыначылыгы чыгымдарды 150 миллиард долларга кыскартууга тийиш.

Иш жүзүндө каржы министри мамлекеттик карыздын рекорддук өсүшүн көздөөдө. Бирок Конгрессте буга баары макул эмес. Демократтар чекти көтөрүүнү жактаса, республикачылар президент Байден жана өкмөттөн чыгымдарды кыскартып, олчойгон карызды азайтуунун аргасын издөөнү талап кылууда.

Жакшы жышаан байкалбайт

Болду-болбоду, карыз алуунун чеги дагы бир ирет көбөйтүлөт. АКШнын дефолт сценарийин экономисттер "акыр замандай" кабылдап жатышат. "Америкалыктар мындайга эч качан жол берген эмес. Бул кооптуу прецедент болмок", — дейт JPMorgan каржылык холдингинин АКШ боюнча башкы экономисти Майкл Фероли. Дефолттун мүмкүндүгү эле рыноктордо дүрбөлөңгө салып кое алат. Эгер эч кандай чара көрүлбөсө, АКШ Казыначылыгы 30-июлда эле карыздарды тейлөө үчүн мамлекеттик баалуу кагаздарды да, бийликтин жергиликтүү органдарынын кагаздарын да сата албай калат.

2011-жылы өкүлдөр палатасынын карыз алуу чегин жогорулатуудан баш тартышы жана дефолт коркунучунан улам Standard & Poor"s эл аралык рейтинг агенттиги тарыхта алгач жолу АКШнын суверендүү насыялык рейтингин төмөндөтүп салган. Анын артынан фондулук рынок кыйрап кала жаздаган, S&P 500 индекси мыйзам чыгаруучулар келишим түзүшкөнчө беш күн катары менен ылдыйлап отурган.

CNBC белгилегендей, бул ирет мамлекеттин карызды кайтаруу жөндөмүнөн шектенген кредиторлор Вашингтондон жогорку пайыздарды талап кылышы ыктымал. Андайда бардык тармакта – ипотека жана автонасыялардан тарта корпоративдик карыздарга дейре пайыздык үстөктөр көтөрүлө баштайт. Муну менен турукташып кетери арсар. "Каржылык каатчылыктын арааны жүрөт. Ансыз да пандемиянын айынан али калыптана элек жумуш орундарын жана америкалыктардын топтогон тыйын-тыпырын да коркунуч тооруйт", — дейт Жанетт Йеллен. Кредиторлордун АКШ өкмөтүнүн төлөө жөндөмүнөн шек саноосу күч алат.

Ал эми америкалык белдүү финансисттердин бири, дүйнөдөгү эң ири Bridgewater Associates хедж-фондунун түптөөчүсү, миллиардер Рэй Далио белгилегендей, үч кат – бюджетти, соода балансынын жана азыркы операциялар эсебинин таңсыктыгы жакында казыначылыктын облигацияларынан чет өлкөлүк инвесторлорду биротоло качырат. Бул алардын кирешелүүлүгүн укмуштай арттырып, доллардын кунун кескин түшүрөт.

Бул түз эле каржылык каатчылыгына кептеп, масштабы жагынан 2008-жылдагы гана эмес, 1930-жылдардагы Улуу депрессиядан ашып түшөт.

111
Белгилер:
пандемия, экономика, карыз, дефолт, лимит, АКШ
Тема боюнча
"Байден, курал үчүн рахмат!". Афганистанда талибдерди ким колдоодо
Талибан согушкерлери. Архив

Талибдер чабуул коюп, АКШ калааларды бомбалоодо. 100 миң качкын бул башталышы гана

299
(жаңыланган 00:00 28.07.2021)
Афганистан Ислам Республикасы аскердик-саясий жактан жардан ылдый кулап барат. Касташкан тараптардын ар кай багыттагы кызыкчылыктары өлкөнү жана элди туш-туштан талкалоодо.

АКШнын Аскердик-аба күчтөрү Афганистандын шаарларын бомбалап, талибдер чабуулун күчөтүп, ортодо эки жак тең жай тургундарды жок кылууда. Аскерий баяндамачы Александр Хроленко “эки дөөнүн ортосунда” өмүр менен кош айтышкан, запкы жеген адамдардын абалына токтолуп, Борбор Азия өлкөлөрү жана Россиянын террорчулардын чөлкөмгө өтүшүн бөгөттөө аракеттерине баам салган.

Борбор Азияда баш калкалоону көздөгөн афган качкындарынын агымы улам арбып жатат. Тажикстан 100 миң кишини кабыл алууга даяр. Афганистан чек араларына жакын жерлерге Өзбекстан, Тажикстан, Кыргызстан жана Россиянын күчтөрү машыгууларды өткөрүү үчүн тартылууда.

Афганистандын Аскердик-аба күчтөрү дүйшөмбү күнү Талукан шаарынын чет жакасында жайгашкан талибдерге сокку урду. Аталган калаа Тажикстан менен чек арадан 46 чакырым аралыкта турат. Натыйжада 20дан ашуун согушкер жок кылынды. Жабыр тарткан жай жарандар туурасында маалымдалган жок, бирок андай тар жерде согушкерлер менен катар башка жоготуулар да болбой койбосу анык.

Бириккен Улуттар Уюмунун миссиясы (UNAMA) быйыл алгачкы алты айда Афганистан Ислам Республикасынын жарандарынын арасындагы курмандыктардын саны 5 183 кишиге жетти деп билдирди. Жарадар болгону да миңдеп саналат. Бул көрсөткүч 2020-жылдагы январь–июнь айларындагыга караганда 47 пайызга көп. Болгондо да өлтүрүлгөн жана жарадар болгондордун 46 пайызы – аялдар жана балдар. Ал эми 25 пайызын өкмөттүк күчтөрдүн жоготуулары түзөт.

АКШ Куралдуу аба күчтөрү Афганистан армиясын колдоо үчүн абадан сокку уруусун күчөттү. Америкалык генерал Кеннет Маккензи жакынкы апталарда бомбалоону улантып, афган өкмөтүн “оор сыноолор” күтөрүн жоромолдойт. Пентагон 21 жана 22-июлда америкалыктар тарабынан Афганистанда 4 сокку урулганын кабарлаган.

Өз кезегинде талибдер АКШ Куралдуу аба күчтөрүнүн соккуларын сынга алып, Кандагар менен Гильмендде согушкерлер гана эмес, жай тургундар да набыт болгонун айтышкан. "Талибан"* согуш улана турган шартта “өз территориясын катуу коргоп”, чабуулдук операцияларды күчөтүүнү көздөйт.

Согуштун аяктаар түрү жок. Айыгышкан согуштук аракеттер Нангархар, Пактика, Логар, Газни, Кандагар, Герат, Балх, Жаузжан, Саманган, Сары-Пүл, Гилменд, Бадахшан, Кундуз жана Баглан провинцияларында дале уланууда.

Афганистан Ислам Республикасынын өкмөтү түнкүсүн согушкерлердин кыймылына жолтоо болуу үчүн 34 провинциянын 31инде коменданттык саат жарыялаган. Анткен менен Пакистандын аскерлери Афганистандын талибдердин көзөмөлүндөгү чек ара аймактарында эркин жүрүп, башкача айтканда "Талибан"* менен өз ара кызматташат. Чыгыштагы Нангархар провинциясынын губернатору Зия-уль-Хак Амархейль кечээ өлтүрүлгөн согушкерлердин арасында пакистандык 39 адамдын да сөөгү аныкталганын маалымдады. Sputnik сайтында буга дейре “окуучулар” кыймылынын өнүгүшүндөгү Исламабаддын өзгөчө ролу кеңири макала жарыяланган.

Борбор Азияга урулган сокку

Талибдер өз көзөмөлүндөгү аймактарын кеңейтип келет. Жергиликтүү калкты эзип, басып алышкан райондордогу аялдар менен балдарды күң жана кул катары санайт. Жергиликтүү жашоочулар катаал жаңы эрежелерден, зордоп нике кыйдыруу, жашы жете элек “жихадчыларды” жаратуу аракеттеринен катуу чочулап жатышат.

Согушкерлер АКШ менен кызматташкан “саткындарды” издеп, өлтүрүүдөн артка кайтышпайт. АКШнын иммиграциялык визасына 20 миң афгандык котормочу тегин жерден документ тапшырбады. Хост провинциясында талибдер соту, тергөөсү жок эле 32 жаштагы котормочу Сухайл Пардистин башын алышты.

The Wall Street Journal 22-июлдагы санында Вашингтондун 35 миң афганистандык котормочуну жана алардын үй-бүлөсүн Катар жана Кувейттеги америкалык базаларга жайгаштырууну пландап жатканын жазды. Коллаборационисттердин баары эле тегиз АКШ визасын алып же “араб меймандостугун” көрүүгө үлгүрөрү күмөн.

Афган президенти Ашраф Гани талибдер "Аль-Каида"*, пакистандык "Жаиш-е-Мухаммад"* топтору, "Лашкар-е-Тайба"* менен ымалалаш экенин, республиканы террорчулар үчүн үчүн баш паанек өлкөгө айлантууну көздөшөрүн белгиледи. Россия Тышкы иштер министрлиги да ушундай пикирде. Чындап эле Афганистанда отуз чакты ар кандай террордук топ бар, анын ичинде Ислам мамлекетинин* 10 миң согушкери да ушул жерде баш калкалайт. "Аль-Каиданын"* өкүлдөрү 15 афган провинциясына жайылган.

Мындай кооптуу “бирикме” азыркы Кабул өкмөтү же болжолдуу талибандык* бийлик орносо да жергиликтүү элди дагы бир топ жыл бою согуштан башын чыгарбай турганынан кабар берет. Афганистандагы эл аралык терроризм жөн эле жок болуп кетпейт.

Афгандык качкындардын саны дагы артары талашсыз. Эске салсак, 1996–2001-жылдардагы “эмирлик” тушунда талибдерге баш ийбеген Панжшер провинциясында өлкөнүн согушкерлер басып алган борбордук жана түштүк райондорунан 500 миңдей качкын бар эле. Алар ач-жылаңач, азык жана суусуз күн өткөрүшкөн. Бирок талибдердин бийлиги андан да катаал эле...

Эгер эртең өз жеринен “ислам эмирлиги” тарабынан сүрүп чыгарылган жүз миңдеген афгандык Борбор Азияга агылса, Афганистанга чектешкен Тажикстан, Өзбекстан жана Түркмөнстанда гуманитардык каатчылык кооптуулугу эбегейсиз болушу мүмкүн.

Тажикстандын Өзгөчө кырдаалдар комитетинин башчысынын орун басары Эмомали Иброхимзода өткөн жума күнү республика өлкөнүн Коргоо министрлигинин полигондорунда 100 миңден ашуун афган качкынын кабыл алууга даяр экенин билдирди.

Мындай көрсөткүч кыйла реалдуу, бирок али так эмес, жыл соңуна дейре мындан он эсе көп болушу да, Борбор Азия өлкөлөрүн чоң соккуга кабылтышы да ыктымал. Ушундай көйгөйдү чечүүнүн варианттарын биргеликте алдын ала иштеп чыгуу абзел.

Ачууну ачуу менен басып...

Талибдер чектешкен өлкөлөрдүн чек арасын бузбоого убада кылышкан, бирок Афганистандын түндүгүндөгү согуштук аракеттер өз мыйзамдары менен алоолонуп, Борбор Азия тарапты көздөй жылып келет. Ошондуктан Россия жана анын союздаштары алардын мизин кайтарууга бир катар аскердик чараларды көрүүдө. Башка террордук топтордой эле "Талибандын"* отряддары да оор артиллериянын “тилин” мыкты өздөштүргөн.

Афган чек араларына жакын Борбор Азия өлкөлөрү жана Россиянын аскердик окуулары – алдын алуу чаралары. Анан да машыгуулар Афганистандагы окуялардын нугунун эң терс сценарийлерин эске алуу менен чөлкөмдөгү туруктуулукту сактоого көмөкчү болот.

Россиялык Куралдуу күчтөрдүн атайын бирикмеси август жана сентябрда Кыргызстан, Өзбекстан жана Тажикстандын күчтөрү менен биргеликте тогуз окуу өткөрөт. Алардын масштабын быйыл апрелде украиналык чек арага жеткирилген бир нече россиялык дивизия жана бригадалар менен салыштырууга болот. Эске салсак, ошондо он миңдеген аскер кызматкери жана жүздөгөн аскердик техника тартылган.

Россия жана Тажикстандын коргоо министрлери Сергей Шойгу жана Шерали Мирзо 24-июлда тажик-афган чек арасындагы жагдайды жана коркунучтарды жоюу үчүн чогуу чара көрүүнү талкуулашты. Тажик Республикасы 22-июлда армиянын жана Куралдуу күчтөрдүн резервиндегилерден чакырылган 230 миңге чукул аскердин катышуусунда түштүк багытта өз алдынча окуу өткөрдү.

Тажикстандагы 201-россиялык аскердик базанын бөлүктөрү да пландалган жана пландан тышкаркы окууларды кароодо. Биргелешкен россиялык-өзбекстандык топ 30-июль–10-август аралыгында “Борбор Азия мамлекеттеринин аймактык бүтүндүгүн сактоо милдеттерин” аткарууга Өзбекстандын Сурхандарыя облусундагы Афганистан менен чек арасына жакын жерде машыгат. Россиянын атынан атайын багыттагы сибирдик бригада жана тынчтык орнотуучу бирикменин аскерлери, ошондой эле Кыргызстандагы биргелешкен россиялык аскердик базасынын Су-25СМ чабуулчулары катышмакчы.

Дээрлик ага катар эле Россия, Өзбекстан жана Тажикстандын күчтөрү 5–10-август күндөрү Тажикстандын түштүгүндөгү Хатлон облусундагы Харб-Майдон полигонунда контртеррордук операциялар элементтерине машыгышат. Ага Россиядан аталган өлкөдөгү 201-аскердик базанын сириялык тажрыйбага ээ жана зооттолгон жаңы техникалар менен күчтөндүрүлгөн бөлүктөрү (келишим боюнча иштеген дасыккан аскерлер гана) катышат. Негизи эки республиканын коңшу облустарынын аймагындагы көп улуттуу эки ири аскердик тобу бир фронт менен чыгып, өз ара аракеттешүүдө жалпы милдетти аткарышат.

Борбор Азия өлкөлөрүнүн аймагына кокус "Талибан"*, "Аль-Каида"*, ИМ* жана башка террорчул топтордун отряддары кирип кетсе, аскердик операция ушундай түрдө жүргүзүлмөкчү.

* – бир катар өлкөлөрдө тыюу салынган террордук уюмдар.

299
Белгилер:
качкын, согуш, Афганистан
Тема:
Афган бийлиги менен талибдердин тиреши
Тема боюнча
Афганистандын дээрлик бардык аймагына коменданттык саат киргизилди
Такси. Архив

Бишкекке жакын жерде жүргүнчүлөр таксистке кол салып, ал бычак менен коргонгон

0
(жаңыланган 22:13 29.07.2021)
Милициянын маалыматы боюнча, эки жүргүнчү 58 жаштагы таксистке кол салган. Кийинчерээк шектүү катары 19 жана 29 жаштагы кишилер кармалган.

БИШКЕК, 29-июл. — Sputnik. Аламүдүн районунда белгисиз адамдар таксистке кол салды. Бул тууралуу Чүй ОИИБдин маалымат кызматы кабарлады.

Милицияга 58 жаштагы К.А. аттуу адам кайрылып, такси кызматында иштерин айткан.

"Алдын ала маалыматтар боюнча, 27-июлда ал "Ош" базарынан кардар салып, жүргүнчүлөр ГЭС-5 районуна жеткирүүнү суранышкан. Болжол менен саат 21:00дө такси көрсөтүлгөн жерге жеткенде автоунаанын артында отурган кардар таксистке кол салып, муунткан. Экинчиси автоунаанын ачкычы менен телефонун тартып алган. Бирок таксист автоунаасындагы бычакты алып, аны менен коргонуп, каракчылардын колунан бошонгон. Андан соң шектүүлөр качып кетишкен", — деп айтылат маалыматта.

Бул боюнча Жазык кодексинин 202-беренеси ("Каракчылык") боюнча сотко чейинки өндүрүш иштери башталып, экспертиза дайындалган.

Милиция кызматкерлери шектүүлөрдү издеп, эки адамды колго түшүргөнү маалым болду. Алар 19 жаштагы Ш.Ж. жана 29 жаштагы Б.Н. аттуу кишилер болуп чыккан.

Азыркы тапта милиция кызматкерлери кармалгандардын бул ишке тиешеси бар-жогун текшерип жатканы айтылды. Колго түшүрүлгөндөр убактылуу кармоочу жайга киргизилген. Сотко чейинки өндүрүш иши уланууда.

0
Белгилер:
милиция, бычак, кол салуу, таксист
Тема боюнча
Бишкектеги батирлердин биринен 84 жаштагы кемпирдин сөөгү табылды
Бишкекте жол кырсыгы болуп, бир киши көз жумду. Видео