КМШ чек арасына жакын топтолгон согушкерлер жараткан коркунучу күч болууда

КМШ чек арасына жакын топтолгон согушкерлер жараткан коркунучу күч болууда

140
(жаңыланган 12:29 25.06.2015)
Тажикстандын атайын кызматтарынын афган-тажик чек арасында экстремисттик күчтөрдүн топтолушу туурасындагы маалыматы Кыргызстанды да кайдыгер калтырган жок. Адистердин айтымында, жагдай татаалдап кетсе, ЖККУ абалга аралжы болушу мүмкүн.

БИШКЕК, 24-июнь — Sputnik. Учурда Афганистандагы жана Жакынкы Чыгыштагы экстремисттик, террористтик уюмдардын Борбор Азия өлкөлөрүнүн чек арасына жакын келип, топтолушу кооптуу болуп турат деген пикирде УКМКнын төрагасынын мурдагы орун басары, генерал-майор Марат Иманкулов. 

Ал эми Миграция министринин орун басары Алмазбек Асанбаев зарыл болуп калса, Жамаатык коопсуздук келишими уюмунун (ЖККУ) линиясы менен алдын алуучу чараларды көрүү боюнча сүйлөшүүлөр болгондугун билдирди.

Орто Азиядагы ислам халифатын курабыз дегендер

Тажикстандын Улуттук коопсуздук кызматынын төрагасынын биринчи орун басары Раджабали Рахмонали афган-тажик чек арасында экстремисттик топтордун чогулуп жаткандыгын билдирген. Борбор Азия өлкөлөрүнө болгон экстремисттик топтордун мындай умтулуусу аймакка, анын ичинде Кыргызстанга кооптуулук жарата тургандыгын өлкөнүн расмий да, бей расмий да өкүлдөрү айтышууда.

Иманкуловдун айтымында, Орто Азиядан барган "Өзбекстан ислам кыймылы" жана бир катар майда "Ислам жихады" деген террордук топтор "Талибан" кыймылынын ичинде, анын базасында согушка үйрөнүп, машыгып жүрүшөт.

"20 жылдан ашык согушууну үйрөнгөндөн башканы билбеген жүздөгөн, миңдеген адамдар бар, алар өмүрү жөнөкөй иш кылып көргөн эмес, эми алар каякка барат? Афганистандын түндүк провинцияларына алар бүгүн эле келип калган жок, акыркы 6-7 жылдан бери эле акырындап топтоло баштаган. Орто Азиядагы ислам халифатын курабыз деген эски максаттан баш тарткан жок. Аларга өбөлгө болуп, эми "Ислам мамлекети" да Тажикстандын чек арасына жакындай баштады. Булар биригип алып, бизге курал менен кирип келбейт деп ким кепилдик берет? Албетте, эч ким. Андыктан түздөн-түз коркунуч бар", — деди генерал.

Акыркы мезгилдери аталган уюмдарга мүчө болуп кайткан жарандар кооптуулуктун жаңы багытын жаратууда. Буларды Иманкулов террористтик интернационалдар деп атады. 

"Талибанга" ыктаган уюмдарда ошол эле Тажикстандын, Кыргызстандын, Өзбекстандын террористтик интернационал болуп алышкан жарандары жүрөт. Алар КМШ чек арасын көздөй жакындап келе жатат. Түркмөнстандын чек арачыларында да кооптонуу күч болуп турат", — деди серепчи.

УКМКнын мурдагы жетекчилеринин бири Иманкулов КР чакан мамлекет болгондуктан, куралдуу жана атайын кызматтардын күчтөрү чектелүү экендигин, мындай шартта, өлкө мүчө болуп кирген эл аралык уюмдардын жардамы жакшы болорун айтат.

"Терроризм, экстремизм көйгөйүндө бир эмес, бир нече мамлекеттердин күчү жетпей калып жаткандыгын көрүп жатабыз. Глобалдуу масштабдагы коркунучтарга күчүбүз жетпеши мүмкүн, чоң уюмдар менен биргеликте коркунучтардан сактанышыбыз керек. Андан башка жол жок. Жамааттык коопсуздук кызматташуу Уюмунун (ЖККУ) уставы боюнча экстремисттик, террористтик топтор кирип келсе, биргелешип атайын чара көргөнгө даяр. ЖККУнун биздин мамлекет үчүн ролу чоң экенин сезсек болот", — деди Иманкулов.

Афганистан бизге жакын 

Качкындар күнүнө карата Бишкекте өткөн иш-чарада Эмгек, миграция жана жаштар министринин орун басары Асанбаев журналисттерге маалымат берип жатып, кооптуулук боюнча абалдын татаалдыгын, зарыл болсо ЖККУнын алкагында тиешелүү чаралар көрүлөөрү каралып жаткандыгын билдирди.

"Афганистандагы абалга байланыштуу качкындар арбышы мүмкүн. Биз Афганистан менен бир мамлекеттен кийин чектешебиз. Эгерде аталган өлкөдө аскердик аракеттер жанданса, өлкөнүн мамлекеттик аскердик күчтөрүнүн "Талибан" кыймылына карата аракеттери активдешүүсү да көмөкчү болушу мүмкүн. Андан сырткары талибдер менен макулдашпай туруп, чек арада үчүнчү согушту ачабыз деп коркуткан "Ислам мамлекети" деген үчүнчү күч пайда болду. Абал кыйын болуп турат. Азыр өлкөдө терс көрүнүштөрдү болтурбаш үчүн, зарылчылыгына жараша ЖККУ аркылуу, балким, алдын ала чараларды көрүү боюнча сүйлөшүүлөр болду", — деди Асанбаев.

140
Белгилер:
экстремизм, терроризм, Талибан, "Өзбекстан ислам кыймылы", Раджабали Рахмонали, Алмазбек Асанбаев, Марат Иманкулов, Тажикстан, Афганистан
АКШ президенти Жо Байден

Кыйынды кыртышы сүйбөгөн саясат

132
Мындай нерселерге мамлекет согуш алдында барат", – деп үстүртөн белгилей кетти РФ Тышкы чалгындоо кызматынын полковниги, Москва мамлекеттик эл аралык мамилелер институтунун профессору Андрей Безруков теледеги талкуулардын биринде.

Кеп америкалык администрациянын чындап эле орчундуу акциясы жөнүндө. Быйыл февраль айында Кошмо Штаттардын жаңы администрациясы өтө маанилүү товарлар менен жабдуу чынжырчасынан өлкөлөрдүн көз карандылыгын иликтөөнү буюрган. Ушул изилдөөнүн жыйынтыгы тууралуу Дмитрий Косыревдун макаласы РИА Новости сайтында жарык көргөн.

Иликтөө Жо Байдендин Европага болгон сапарынын алдында аяктап туру. Иш сапардын алкагында ал РФ президенти Владимир Путин менен да кезигет. Женевада өтө турган бул жолугушуу АКШ багытынын дүйнөлүк аренада эбак бышып жетилген жана абдан олуттуу бурулушунун бир бөлүгү гана болмокчу. Бул тууралуу кеп алдыда болсун.

Ал эми бул изилдөөлөрдүн натыйжасында Американын өзүнүн кеминде эле үч тармакта көз карандылыгы аныкталды. Атап айтсак, дары-дармек, жарым өткөргүчтөр жана сейрек кездешүүчү металлдар (элементтер) менен жабдуу АКШнын талуу маселелеринен. Ар биринде Кытай, башкача айтканда, Кошмо Штаттардын дүйнөлүк аренада тең салмакташ бул державадан кооптуу көз карандылыгы жөнүндө сөз жүрөт.

Ал эми жакында экинчи акция старт алды. Инновациялар жана атаандаштык тууралуу мыйзам иштелип чыгып, АКШ сенатында каралды. Жакын арада күчүнө кирет. Мында баарынан оболу кеп ошол эле держава менен атаандаштык туурасында. Аталган мыйзам боюнча Американын экономикасынын Кытайдын алдында атаандаштык жөндөмүн арттырууга 250 миллиард доллар, тагыраагы, инновациялык иштелмелерди жана америкалык алдыңкы тармактарды колдоону тездетүүгө субсидия бөлүнүүдө. Анткен менен АКШ узак жылдар бою алдыңкы жана башка көптөгөн багыттарга кытайлык мамлекеттик колдоо көрсөтүлүшүнө жол берилбестигин түшүндүрүп келишкен. Алар Пекиндин "Кытайда жасалган – 2025" программасын натуура атаандаштыктын үлгүсү жана кастыктын дал өзү катары жарыялашкан. Кезегинде Пекин эрежелерден четтеп, оюнду чынчылдык менен жүргүзгөн жок деп айыпташкан эле. Эми болсо Кытайдын оюнунан майнап чыгып, глобалдык масштабда утушка ээ болуп турганда АКШ кылы кыйшайбастан аны туураганга белсенди.

Эксперттер демократтар администрациясы реиндустриализация демилгесин республикачылардан мураска алганын, мында кеп ондогон жылдарга эсептелген программалар жөнүндө экенин белгилешет. Лондондогу The Guardian басылмасынын баяндамачысы бул он жылдыктын аягында Кытай экономиканын көлөмү боюнча АКШны кууп жетерин жоромолдойт. Бул менен дүйнөлүк технологиялык лидерликке ээ болот (дал ушул нерсе Пентагондун түн уйкусун бузууда – ред.). АКШ үчүн лидерликти башкага алдыруу абдан кооптуу. Бири-бирине тыгыз байланышкан бул көрүнүштөрдөгү негизги түшүнүк — "технологиялар". Жылына өндүрүлгөн өндүрүмдөрдүн жалпы көлөмү, албетте, маанилүү, бирок пропагандалык планда гана... Ал эми технологиялык артыкчылык жаатында бул эки ири державанын бирдей макамы бирин азапка салат, ал эми Кытайдын дүйнөлүк технологиялык лидерликке көтөрүлүшү экинчиси үчүн азаптын азабы эмеспи. Жо Байдендин Европага сапары дал ушундай маанайда даярдалган. Жогоруда аталган лондондук гезиттеги макала да ушул дипломатиялык каршы чыгуунун бүт концепциясын так сүрөттөгөн. Байден Батыш лидерлери менен Улуу Британиядагы Корнуоллдо G7 саммитинин алкагында кезикти. Андан соң НАТО жана европалык түзүмдөр менен сүйлөшөт. Эң оболу дээрлик Кытай тууралуу гана кеп козголору болжонгон. Шектене караган европалыктарды Байден бул ирет экинчи кансыз согушка чакырууга ниеткер. Бул ирет Кытай менен... Союздаштары толук түрдө Кошмо Штаттар келтирген жүйөлөргө ынанабы? Татаал собол. Эгер кайра The Guardian басылмасына таянсак, анда атын атабаган дипломат "европалыктарга Кытайдын (тигил же бул кырдаалда) кадамдары жакпашы ыктымал, бирок америкалыктар дүйнөдө күч жагынан тең келген Кытайдын өзү, анын ар кай багыттагы кадамдарынын эч бирин кыртышы сүйбөстүгүн" айтып берген.

Женевадагы саммит бул жагынан алып караганда Байдендин Европага болгон сапарынан тыш. Москва менен эки тараптуу алакалар ал үчүн экинчи планда. Болду-болбоду америкалык президент алдыдагы он жылдыкта АКШ менен Кытайдын кансыз согушу боюнча Россиянын көз карашын билип, тамырын тартып көрөт. Албетте, Москванын Пекин менен тирешке макул болорун эч ким күтпөйт. Анткен менен Россия андай болжолдуу жагдайларда өзүн кандай алып жүрөрүн билип алуу Америкага пайдалуу.

Болбосо бири жеңилип, бири озуп бараткан эки күчтүү держава, бири экинчисине туруштук берүү далалатында. Экөө тең — экономикалык гиганттар жана технологиялык лидерлер, ошондуктан потенциалдуу пайдалуу өнөктөштөр. Бири Россияга эмнелерди гана жасабады, экинчиси андай жамандыктарга барган жок, ыңгайы келген жерден кызматташууну өрчүтүп келет. Мындайда Москванын кандай позициясын элестетүүгө болот?

132
Белгилер:
чалгындоо, Москва, Россия
Тема боюнча
Байден "Путиндин курьерине" айланып бара жатат. Кырдаалга сереп
Өз үйлөрүндөгүдөй. Түркиянын “жумшак күч” саясаты
РФ президенти Владимир Путин. Архив

"Соңку эскертүү": саясат таануучулар Путиндин "украиналык" маегине баа беришти

284
(жаңыланган 10:59 12.06.2021)
Эксперттердин пикиринде, россиялык лидер Киев жана НАТО үчүн кызыл чийин чийди. Андан аттоо олуттуу кесепеттерге кептейт.

Никита Чикунов, Мария Науменко

НАТОнун саммитин жана АКШ лидери Жо Байден менен сүйлөшүүлөрдү утурлай РФ президенти Владимир Путиндин "Россия 1" телеканалына курган маегинде Украина орчундуу темалардан болду. Серепчилер россиялык президенттин кызыл чекти сызганын, андан аттап өтүү Украина жана НАТОну оор кесепеттерге кабыларын боолголошот. Анан да алар мындай жагдай саясий чөйрө менен гана чектелбей турганын белгилешет.

Курулай коркунуч эмес

Украинанын Түндүк атлантикалык альянска мүчө болуп кириши Россия үчүн өз коопсуздугуна түз коркунуч, "кызыл чийинден" өтүү дегенди туюндурат. Бул Владимир Путиндин "Россия 1" телеканалына берген маегинде айтылган негизги ойлордон болду.

Россиялык лидер Польша жана Румыниянын НАТОго кошулушу аталган өлкөлөрдө ракетага каршы коргонуу тутумдарын жайгаштыруу менен аяктаганын, алар сокку уруучу комплекс катары да колдонулушу мүмкүн экенин эске салды. Мындай учурда ракетанын Москвага чейин эсептик учушу 15 мүнөттү түзөт.

"Украина НАТОго мүчө болгонун элестетип көрөлү, Харьков жана мисалга Днепропетровскиден Россиянын Борбордук бөлүгү, Москвага дейре 7-10 мүнөткө кыскарат. Бул биз үчүн "кызыл чекпи" же андай эмеспи?" — деп суроо салат ал.

Украинанын альянска киришине ушул тапта эч кандай кепилдик жоктугун кошумчалайт Владимир Путин. Ошондой эле ал НАТО курамынын кеңейүү процесси 1999-жылы башталган Россия менен Батыштын ортосундагы алаканын сууп же жакшыруу толкунунан көз каранды эместигин эске салды.

"Мунун башаты Крым маселеси жок, Украинадагы мамлекеттик төңкөрүштөн кийинки окуялар боло элек кезге барып такалат. Россиянын жамааттык Батыш, АКШ менен мамилеси тегиз, өнөктөштүк дебесек да кыйла алгылыктуу эле. Анткен менен биз бушайман болгон нерселердин баары жөн гана көз жаздымда калтырылды", — деп белгиледи президент. Бирок НАТО жана бул уюмга умтулган Украина Москва өз коопсуздугун тийиштүү түрдө камсыздай турганын эске алгандары дурус экенин айтат РФ лидери.

Ошондой эле Владимир Путин Ак үйдүн жакындагы эле билдирүүсү боюнча да үн катты. Эске салсак, анда Владимир Зеленский менен телефон аркылуу сүйлөшүүсүндө АКШ президенти Жо Байдендин Украинанын альянска кирүүсү туурасындагы сөздөрүн Киев туура эмес түшүнүп алганы айтылган.

"Эмне жөнүндө сүйлөшүшкөн? Эмне боюнча макулдашышты? Биз билбейбиз. Ал эми океан ар жагынан Украинанын президентинин дарегине багытталган жеменин, менимче, мааниси деле жок. Бирок муну биз эске алууга, анан, албетте, ошого жараша өнөктөштөрүбүз менен коопсуздук жаатында өз мамилебизди тийиштүү түрдө түзүүгө тийишпиз", — деп кошумчалайт РФ мамлекет башчысы.

Аскердик эксперт Алексей Леонков: "Москва НАТОнун жайылышына унчукпай коё албайт. Андай кез өттү. Мындан ары чегингенге болбойт, антпесе суверенитетибизге доо кетет. Азыркы кырдаал кызыл чийинге жетип калды. Путиндин сөздөрүн акыркы россиялык эскертүү катары кабылдоо керек", — деп эсептейт эксперт.

Киевди НАТОго түртүү

Өз маегинде Россия президенти Украинанын Түндүк атлантикалык альянска кирүүсү жөнүндөгү сөздөрдү куру кеп деп эсептей турганын жашырган жок. Киевдин эсебинен уюмду кеңейтүү мүмкүндүгү чындап дале бар экенин айтат КМШ өлкөлөрү институтунун жетекчисинин орун басары Владимир Жарихин.

"Башкы көйгөй альянстын өзүндө эмес, АКШнын өзү эле эч кандай коопсуздук кепилдиктерин бербестен Украинаны НАТОго өткөрүү аракетинде. Бул багытта Киев кооптуу америкалык плацдарм, Владимир Путин ушуну баса белгиледи", — деп түшүндүрөт ал.

Украинанын НАТОго кабыл алынышы альянстын Россияга карата кошумча чыңалууну жаратары турулуу иш. Бирок тирешүүнү, болгондо да түз аскердик жаңжалды күчөтүү Батыштын азыркы кызыкчылыктарына туура келбестигине көңүл бурат Алексей Леонков.

"Киев Россия менен согуш жөнүндө (Донбасстагы ички жаңжал тууралуу эмес – ред.) билдирет. Ошол эле убакта НАТОдо Вашингтон келишими бар. Анын бешинчи пунктунда уюмдун мүчөлөрүнүн бирине кол салган мамлекетке каршы жооп кайтаруу каралат. Демек, Украина мүчө болгон шартта альянс согушка кошулууга мажбур болот. Окуянын мындай нук алышын ал жакта эч ким каалабайт", — дейт Леонков.

Украинанын эсебинен альянсты кеңейтүүнүн потенциалдуу залалы пайданы жууп кетерин белгилеп аскердик адистин пикирине саясий талдоочу Ростислав Ищенко да кошулат.

"Украинаны кабыл алуу үчүн ар кандай жана дээрлик мүмкүн болбогон окуялар дал келиши керек. Бул демилгени колдогондор АКШ, Украина, Франция жана Германияда бийликке бир убакта келиши абзел (2008-жылы Европадагы дал ушул эки өлкө Украина жана Грузиянын НАТОго мүчөлүк боюнча пландарын таш каптырган – ред.). Ошондо гана бул демилгенин ишке ашуу мүмкүнчүлүгү болот", — деп түшүндүрөт ал.

Ошону менен бирге эле саясат таануучу Вашингтон келишиминде чечилбеген аймактык жаңжалдары бар өлкөнүн альянска киришин бөгөттөгөн жобо жоктугун айтат. НАТОго 1952-жылы мүчө болушкан Түркия менен Грециянын ортосунда Эге деңизиндеги бир катар аралдар талашы улам козголуп турат.

Орус коомчулугун системалуу түрдө жок кылуу

Россия президенти өз маегинде козгогон дагы бир маанилүү тема – Жогорку Радага Владимир Зеленский тарабынан быйыл май айында киргизилген "Украинанын түпкү элдери жөнүндөгү" чуулгандуу мыйзам долбоору. Документке ылайык, түпкү элдерге мамлекеттик билимге ээ болбогон Украинанын тышындагы, маселен крым татарлары, караим жана крымчактар киргизилет. 2001-жылдагы эл каттоонун жыйынтыгы боюнча өлкө калкынын 17,2 пайызын түзгөн орустар бул тизмеге кире албайт.

Владимир Путин украиналык кесиптешинин бул демилгесин жалпы орус калкына карата катуу сокку деп баалады. Бир өлкөнүн жарандарын мындай бөлүп-жаруу улутчул Германиянын тажрыйбасын эске саларын белгиледи.

"Эч кимдин экинчи сорттогу адам болгусу жок. Тил же адамдын кадыресе турмушундагы башка жагдайлар боюнча басмырлоо тууралуу деле унчукпайын, бирок ушундай көрүнүштүн айынан жүз миңдеген, балким, миллиондогон адамдар жер которууга же өздөрүн башкача каттатууга мажбур болушат", — деп боолголоду РФ президенти. Айтмакчы, көз карандысыздык алгандан бери Украинанын ар кыл социологиялык түзүмдөрү чындап эле өз улутун "украин" деп өзгөрткөн учурларды каттаган.

Тынчсыздануулары менен бирге эле Владимир Путиндин бул баасын адилеттүү деп эсептейт саясий баяндамачы Александр Асафов. Ошондой эле ал Зеленскийдин мыйзам долбоору Украинада орустардын укуктарын чектей турган башка документтердин кабыл алынышына негиз болуп берерин кошумчалайт.

"Андай актылар эбак кабыл алууга пландалганын бөркүмдөй көрөм. Алар эмнелерди камтышы ыктымал? Эң оболу мамлекеттик бийлик органдарындагы иштөө тууралуу болушу мүмкүн. Орустарды буга жолотушпайт. Барып-барып отуруп эң негизги укуктарда да чектөөлөр башталышы ажеп эмес. Бул планда Киевге үлгү болчу – "бөтөн" (же "жаран эмес" – ред.) паспорттор берилип, иш жүзүндө укуктук талаада "экинчи сорттогу" адамдардын макамы бекитилген Прибалтика бар эмеспи. Украина ушул багытта баратат", — дейт эксперт.

Ошону менен бирге эле украиналык бийлик мыйзам долбоорунун кесепеттери менен да таптакыр эсептешпегенин белгилейт Александр Асафов. Ал: "Вашингтондун бул тапшырмасы ынтаа менен аткарылат. Ал эми өлкө мындан ары кантип жашары Зеленскийди кабатыр да кылбайт. Бул маселе Москвадан башка эч кимди түйшөлтпөйт. Украина бийлиги негизги — Россия менен туугандык болобу, иш жана тарыхыйбы, айтор бардык байланыштарын бузуу милдетин аткарууда" – дейт ал.

Мыйзамды кабыл алуу Украинада орус коомчулугун жок кылуу процессин тездетерин болжойт РФ президентинин алдындагы улуттар аралык алакалар боюнча кеңештин мүчөсү Богдан Безпалько.

"Бул документ автоматтык түрдө орус деп катталгандарды дароо түпкү элдерге киргизбейт. Демек, бул чектелген укук жана укуктарын коргоо мүмкүнчүлүктөрүн азайтат.

Маңызында аталган мамлекет мындай адамдардан жүзүн бурууда. Мындай көрүнүштөрдүн баары Украинада орус этносун жок кылууну ылдамдатат. Этнос да эмес, коомчулукту... Орустар менен украиндердин этникалык да, антропологиялык, маданий жана менталдык да эч кандай айырмасы жок. Айырма саясий гана, совет убагында адамдарга таңууланган идентификацияда эле", — дейт ал.

Коомдук ишмердин пикиринде, ушундай басмырлоочу мыйзамдар Украина калкынын жарымынан көбүн түзгөн орус тилдүү жарандарды өлкөдөн чыгып кетүүгө мажбурлашы ыктымал.

"Украина каймактары бул тобокелдиктерди эсепке алдыбы? Жок. Элитага негизинен баары бир. Ал баары бир мындай чечимдерди өз алдынча кабылдай албайт. Зеленскийдин демилгесин кабыл алууга аргасыз кылган эки фактор – көз карандысыздык жана суверенитеттин жоктугу", — деп жыйынтыктайт Богдан Безпалько.

284
Белгилер:
саясат, Украина, Владимир Путин
Тема боюнча
"Өздүгүн жашырууга аракет кылган". Facebook кимдин цензурасынан өтөт?
Көйкашка коомдук бирикмесинин мүчөсү, манасчы Нурбек Талантбеков. Архив

Талантбеков: манасчылар мектебин ачуу мерчемделүүдө

0
(жаңыланган 18:05 14.06.2021)
Көйкашка" коомдук бирикмесинин мүчөсү, манасчы Нурбек Талантбеков соңку учурда манасчылык мектебин ачуу зарылдыгы жетилгенин белгиледи.

Манасчылык мектебин ачуу менен эпостогу коошпостуктар жөнгө салынат. Бул тууралуу Нурбек Талантбеков Sputnik Кыргызстан радиосунда маек куруп жатып билдирди.

Талантбеков: манасчылар мектебин ачуу мерчемделүүдө

Анын айтымында, буга чейин манасчылык боюнча жалгыз Тыныбек Жапый уулунун гана мектеби болгон.

"Мектептерде "Манас таануу" сабагы кирип жатканына карабастан манасчылык мектебин ачуу зарылдыгы жетилди. Тарыхта манасчылык боюнча бир эле мектеп болгон. Ал чоң манасчы Тыныбек Жапый уулунуку. Маселен, Сагынбай Орозбаков, Тоголок Молдо (Байымбет Абдырахманов), Молдобасан Бусурманкулов, Байбагыш, Деңизбай сындуу залкар манасчылар ошол мектептен өткөндүктөн, алардын "Манасында" эпостун окуясы системалуу түрдө, иреттүү, көркөм берилген. Мектептен таалим алгандар менен андан өтпөгөн манасчылардын варианты кескин айырмаланат. Бул манасчылык деңгээлдин көтөрүлүшүнө таасирин тийгизип, кийинки муунга көркөм, бай варианттагы эпосту калтырат. Албетте, ар кимдин өзүнүн варианты бар. Маселен "Манастын" — 80, "Семетейдин" 50гө чукул, "Сейтектин" 23төй варианты айтылып жүрөт. Ушулардын ар биринин сюжетинде айырмачылык бар. Эл кайсынысын кабылдап, кимисиникин туура деши керек? Бул бир мектептен окубагандыктан улам келип чыгууда. Мына ушул кемчиликти жоюп, системалуу түрдө иш алып баруу үчүн манасчылык мектебин ачуу мерчемделүүдө", — деди Талантбеков.

Ошондой эле мектептен окууну каалагандар азыртадан даярдык көрүп баштоосу керектигин кошумчалады.

0
Белгилер:
эпос, мектеп, Манас эпосу, Нурбек Талантбеков
Тема боюнча
Манасчы Баянгали Алимжанов үчилтикти бириктирип казак тилинде китеп чыгарды