Мектептин талкалаган терезеси. Архив

Өспүрүмдөр менен иштөө инспекциясы: спорт мектебин ээн жерге которуш керек

130
(жаңыланган 12:27 21.10.2015)
Милиция №38 мектеп-гимназиясына кол салган ээнбаштардын наадандыгына таң калса, ата-энелер балдардын коопсуздугуна чындап тынчсызданып жатат, ал эми психолог өспүрүмдөр чоңдордун жасагандарын кайталоодо деген ишеничте.

БИШКЕК, 20-окт. — Sputnik. Республикалык олимпиадалык резеврдер мектебин соцобъектилерден обочороок жерге көчүрүү керек деп эсептейт Бишкек ШИИБдин коомдук коопсуздук башкармалыгынын өспүрүмдөр менен иштөө бөлүмүнүн башчысы Жамиля Талканбаева.

Шейшемби күнү эртең менен аталган спорт мектебинен 50-60 окуучу колдоруна жыгач, темир союлдарды көтөрүп алып Аламедин-1 кичи районундагы №50 мектеп-гимназияга кол салышкан. Директордун орун басары Маликан Наматованын берген маалыматына ылайык, 5 бала жабыр тарткан. 

Бишкек ШИИБдин коомдук коопсуздук башкармалыгынын өспүрүмдөр менен иштөө бөлүмүнүн башчысы Жамиля Талканбаеванын айтымында, Бишкекте мындай массалык мушташ 2009-жылдары жана 2011-жылдары да болгон. Экөөндө тең спорт мектебинин тарбиялануучулары катышкан дейт ал. Анда спортсмендер Лебединовкадагы №2 мектептин окуучуларын коркутуп-үркүтүшкөн. 

"Бирок бүгүнкү окуя таптакыр эле ашынгандык. Бул чынында мамлекеттик объектиге кол салуу болуп эсептелет", — деди Талканбаева.

Өспүрүмдөрдүн эч кимди көзгө илбеген наадандыгы таң калтырат. Аларды мектептин күзөтчүлөрү да, мугалимдери да токтото албай койгон. Кичинекей балдардын өмүрү коркунучта калып, чоңураактары жапа тартышты дейт милиционер.

"Жакында эле болгон бычакташуудан кийин мектептин жетекчилиги, мугалимдер жана машыктыруучулар өспүрүмдөрдү көзөмөлдөө боюнча катуу чара көргөн эмес, ошон үчүн ал окуя уланып отурат. Менимче, машыктыруучулардын деле тарбиясы төмөн жана педагог катары балдарга бере тургандары аз", — деп белгиледи Талканбаева.

Анын пикиринде, аталган спорт мектебин, көпчүлүк азыр айтып жаткандай, жоюп салуунун зарылчылыгы жок, бирок аны соцобъектилерден оолагыраак жерге көчүрүү максатка ылайык.

"Олимпиадалык резервдер окуу жайында эмне деген кылмышкерлерди тарбиялап жатабыз? Спортсмендерге таза аба керек жана алар бир да бош жүрбөй, баш-оту менен кирип машыкканда гана алардан бир майнап чыгат. Ошон үчүн бул мектепти шаардын сыртында же Ысык-Көлдө уюштурса болот", — деди Талканбаева.

№38 мектеп-гимназиясынын ата-энелери эми мектепке балдарын бейкапар алып келе албастыктарын жана баланын ар бир кадамына көз сала тургандыктарын айтышат. 

Нина Шестакованын сөзүнө караганда, башталгыч класстын балдары бөөдө жабыркап же өлүп да калышы мүмкүн болчу. Бул жерде күзөтчү да эч нерсе кыла алган эмес. Сыргак Абдылдаев болсо эми мектепке эрте келип жана мектептин тегерегиндеги чоочун кишилерге этият карай турганын билдирди.

Психологдор жана психотерапевттер ассоциациясынын президенти психолог, Михаил Мунькин мектептердеги массалык мушташтардын адатта ойлогондон бир топ терең себептери бар деп белгиледи.

"Чынында, алар "канга-кан", "биздикилерди уруп жатат" деген инстинктивдүү деңгээлде болот жана "топтошкондордун эффекти" менен күчөп кетет. Бирок өспүрүм өзү кирчү топко батып жашап кетиши керектигин эстен чыгарууга болбойт. Эгер ал "азыр жана ушу турган жеринен" көпчүлүккө кошулуп барбаса, эртең аны жөн эле бөлүп салышат да, ал өз тобунун колдоосунан жана коргоосунан ажырап калат", — деди Мунькин. 

Анан калса, бала жөн гана өзүн курчаган чоңдордун жасагандарын кайталайт деп белгиледи психолог.

"Азыр коом он-жыйырма жыл мурункуга караганда бир топ каардуураак, чоңдор да психологиялык терс кырдаалдардан жабыр тартып келет. Анан кичине балдар жөнүндө эмне дейбиз? Зомбулуктун элеси баланын аң-сезимине терең орноп, күч ыкмалары ал үчүн көйгөйдү чечүүнүн жалгыз жолу катары сезилет", — дейт адис.

Психологдун айтымында, мындай абалдан чыгуунун жолу бар, бирок ал алдын алуучу мүнөзгө ээ. Ал эми коркутуп-үркүтүү жана катуу жазалоо тескери гана натыйжа берет. 

"Баланын, биринчи кезекте, эч бир бош убактысы болбошу керек жана аны зомбулуксуз аракеттерге, чыр-чатактан оолактай билүүгө үйрөтүү зарыл. Албетте, ар тараптуу билим өспүрүмдү оор абалдан чыгыш үчүн жол табууга жөндөмүн арттырат", — деди Мунькин.

Аталган окуу-жайдын жетекчилиги кызматынан четтетилип, болгон окуя боюнча кылмыш иши козголду. Андан сырткары мектеп 19-ноябрга чейин убактылуу жабылды.

130
Белгилер:
гимназия, спорт мектеби, мектеп, мушташ, кол салуу
Тема:
Бишкектеги №38 мектепте болгон мушташ (11)
Тема боюнча
Премьер-министр №38 мектептеги окуяга жол бергендерге катуу чара көрүүнү тапшырды
№38 мектепке кол салган деп шектелип спорт мектебинин 47 окуучусу кармалды
Нефть казуучу платформа. Архив

Нефтини кайра иштетүү боюнча Кытай АКШдан озуп баратат. Мындан Россия утабы?

83
Пекин нефтини иштетүү жаатында күчтөнүп, бензин менен дизель майына басым жасоодо. Кийинки жылы КЭР бул көрсөткүч боюнча АКШдан озуп өтөт.

Америкалыктар ИДП боюнча да артта калары боолголонууда. Бирок айрым аналитиктердин айтымында, кытайлыктарга пандемия тоскоол болушу мүмкүн. Абалга РИА Новости сереп салды.

Лидердин алмашуусу

КЭРдин мамлекеттик статистика бюросунун маалыматы боюнча, октябрда нефтини кайра иштетүү эки жарым эсеге көбөйүп, суткасына 14,09 миллион баррелге жеткен. Бул тарыхтагы рекорддук көрсөткүч. АКШда бул убакытта болгону 13,5 миллион баррель болчу.

Кытайлыктар муну менен эле токтоп калгысы жок. Кийинки жылдын соңунда нефтини кайра иштетүүчү эки завод ачыларын Эл аралык энергетика комитети ноябрдагы докладында айтты. Өндүрүш негизи 2023-жылы ишке кирет деп пландалган болчу.

Мындан тышкары, жалпы кубаттуулугу суткасына 1,2 миллион баррелге жеткен дагы төрт завод курулуп жатат. Мынча көлөмдү, мисалы, Улуу Британия өзү араң өндүрөт.

Кытай ондогон жылдардан бери бензин менен дизелге болгон суроо-талапты канааттандырууга аракет кылып келет. Эми минтип берекесин көрө баштаганы калды.

"2000-жылдан бери өлкө мунай зат өндүрүүнү үч эсе жогорулатты. 2025-жылга чейин суткасына 20 миллион баррелге чейинки көрсөткүчкө жетет", — деди ТелеТрейд маалымат-аналитикалык борборунун башкы экономисти Марк Гойхман.

Маектеш АКШ өткөн кылымдан бери ээлеп келе жаткан биринчи орундан 2021-жылы эле сүрүлөрүн белгиледи.

АКШнын нефтинин кайра иштетүүчү заводдору мунайдын арзандашынан кийин келген төмөнкү маржиналдуулуктан улам жабылууда. Узап бараткан жылы кара алтын минимумун бир нече ирет жаңылаган. Мисалы, 18-мартта Brent үлгүсү 15 пайызга арзандап, 2003-жылдан бери биринчи жолу баррели 24,52 долларга бааланды.

Мунайга дүйнө жүзүндө да суроо-талап төмөндөдү. Андыктан нефтини кайра иштетүү 1,7 миллион баррелге чейин түштү. Мунун басымдуу бөлүгү дал ушул америкалык заводдорго туура келет. "Айрымдары жабылып, дагы бири модернизициялоого муктаж. Кээсин жыл сайын Мексика куймасынын жээгинен өтчү урагандан кийин калыбына келтирүү керек", — деп оюн улантты Гойхман.

Жашыл энергетика: ким жеңип, ким жеңилет

Кытайдын ийгилигинин дагы бир сыры — коронавирус менен натыйжалуу күрөшү. Бул тууралуу "Алор Брокердин" башкы аналитиги Алексей Антонов билдирди. Анын айтымында, КЭР экономикасы калыбына келип, туруктуулугун көрсөтүп жатса, Европа менен АКШ начарлоонун үстүндө.

Кытайлыктардын нефть иштетүүдө эле эмес, металлургияда да алдыда экени кокусунан эмес. Гойхман ушундай эле тенденция Индияда, Жакынкы Чыгышта да байкалып жатканын белгиледи. Мындай көрүнүш бүгүнкү күндүн талабына жооп бербей калган Батыштын, керек болсо Азиянын да компанияларынын жабылышын шарттап жатат.

Мындан тышкары, АКШ менен Европа акырындап көмүр суутегинен баш тартып, энергиянын альтернативдүү булактарына ыктоодо. Кытай болсо экологиялык милдеттемелерден бош.

"Кошмо Штаттар жашыл энергетикага басым жасап, КЭРди кирдеген өнөр жай аянтчасы катары көрсөтүү далалатында. Экономикалык жактан өнүккөн өлкөлөр жаңылаган ресурстарга өтүүнү башкалардын эсебинен каржылап, аларды "экологиялык салык" төлөөгө да мажбур кылышат. Ак үйдө бул маселе менен саясий лөк, жаңы президент келгенден кийин климат маселелери боюнча атайын өкүл боло турган Жон Керри алпурушмакчы", — дейт Hamilton инвестициялык компаниясынын эксперти Антон Гринштейт.

Нефтиден көз каранды болгон Россия үчүн жашыл сценарий компаниялардын карызга батышын жана кирешенин азайышын шарттайт. "Чийки зат структурасын сактоо менен Россия экономикасы үчүн нефтини кайра иштетүү тармагында АКШнын лидерлиги алда канча пайдалуу", — дейт маектеш.

Марк Гойхман Россия 15-20 жылдан кийин нефтиден түшкөн кирешесинин ордун жаба турган башка булактар тууралуу ойлонушу кажет экенин белгиледи.

Жакынкы аралыкта Кытай мунай затты арбын колдонорун эске алып сырьену ушул багытта экспорттоого басым жасоо зарыл.

Пандемия: азиялык сценарий

Бирок бардык нерсе качандыр бир кезде соңуна чыгат. 2025-жылы КЭРдин өндүргөн продукциясынын көлөмү суроо-талаптан ашып кетиши толук ыктымал. Кытайдын CNPC нефть-газ корпорациясынын маалыматы боюнча, беш жылдан кийин нефть продуктулары суткасына 1,4 баррелге ашык өндүрүлө башташы мүмкүн.

"Азыр кытай нефть өндүрүүчүлөрү тышкы соодадагы чектөөсү үчүн АКШдан өч алып жаткандай. Мындай аракет менен өлкөнүн кадырын арттырууга да жан далбас жасалып жатат", — деп боолголоду Алексей Антонов.

Демек, алдыдагы 3-5 жылга саресеп салып отуруп, нефтини кайра иштетүүчү тармакта эле эмес, экономиканын башкы көрсөткүчү болгон ИДП боюнча да лидердин алмашуусу күтүлүп жатканын болжолдоого болот.

"Пандемияга чейин Кытайда АКШ экономикасын озуп өтүү үчүн беш жыл керек эле. Эми коронавируска каршы майнаптуу күрөшүүнүн негизинде кытайлыктар алдыга эртерээк чыга алышат", — деди Гринштейн.

Ал эми АКШ позициясын алдырууга даярбы? Бул башка маселе. Америка истеблишменти көйгөйдү экономикалык жактан да, дипломатиялык жол менен да чечүүгө аракет жасаган. Бирок ишке ашкан жок. Эми бийликке бизнесмен-президенттин ордуна саясатчы-президент келе турган болду.

Анын үстүнө Кытайда кайра иштетилген мунай затка суроо-талаптын өсүшү эпидемиологиялык абалдын жакшырганынан кабар берет. Бирок экинчи толкун Азиядан кыйгап өтөрү күмөн. Индонезия, Япония жана Түштүк Кореяда оору катталып жатат. Мындай көрүнүш тараза ташын оодарып жибериши мүмкүн.

83
Белгилер:
пандемия, экономика, завод, Мунай, нефть, Россия, АКШ, Кытай
Тема боюнча
Доору бүтүп баратабы? Мунай жаатында эсти оодарчу окуя күтүлүүдө
Степанакерт аэропорту. Архив

Тоолуу Карабах: аба мейкиндигин ачуу аракеттери. Сереп

56
(жаңыланган 14:04 02.12.2020)
Степанакерттен Ереванга чейинки (Эребуни авиабазасы, Звартноц аэропорту) автомобилдик көчөлөр менен кеткен жолдун узундугу 320 чакырымды түзөт. Операциялардын алгачкы күндөрү тынчтык орнотуучулар Степанакерттен ушул багыт боюнча жүрүшкөн.

Тоолуу Карабахтагы россиялык тынчтык орнотуучу операция татаал логистикасы менен айырмаланат. Степанакерттеги аэродромду реконструкциялоо жана заманбапташтыруу Россиянын Аба-космостук күчтөрүнүн аскердик-транспорттук учактарын кабылдоого мүмкүндүк берет, жаңы операциялык мүмкүнчүлүктөрдү жаратат, аскердик топторду жабдуу боюнча көптөгөн маселелерди чечет. Ушул тапта көпчүлүктүн көңүл борборундагы аймактын аэропорт жагдайына аскерий баяндамачы Александр Хроленко сереп салган.

Карабахты Армения менен туурасы 5 чакырым болгон Лачын коридору гана байланыштырып турат. Россиялык тынчтык орнотуучулардын көзөмөлүндөгү аймакта бул жол кокус кырдаал курчуп кете турган болсо, баары бир эң талуу көйгөйлөрдөн болуп калат. Келечекте жаңы жолдун (коридордун) оңой эмес курулушу жана Азербайжанга өткөрүлүшү күтүлөт. Бирок жүргүнчү жана жүктү ыкчам ташуу бүгүн зарыл болуп турат.

Степанакерттен Ереванга чейинки (Эребуни авиабазасы, Звартноц аэропорту) автомобилдик көчөлөр менен кеткен жолдун узундугу 320 чакырымды түзөт. Операциялардын алгачкы күндөрү тынчтык орнотуучулар Степанакерттен ушул багыт боюнча жүрүшкөн. Кийин (28-ноябрда) аралаш багыт табылып, Россиядан жүк жана техника жүктөлгөн вагондор Азербайжандын Барда темир жол станциясына келчү болду. Автомашиналарга жүктөлгөн соң Барда – Агдам – Степанакерт багыты боюнча 100 чакырым жол жүрүүдө. Багытты кайда бурба, жол ыраак.

Жоокердик бөлүктөрдүн, техника жана жүктөрдүн Тоолуу Карабахтын шартында жүздөгөн чакырымга ыкчам жеткирүү оор аскердик операцияга айланууда. Тынчтык орнотуучулар тобунун ички курамы жылына эки ирет алмашат. Аймактагы кырдаал курчуп кетсе, дагы кошумча күч жана каражат керектелиши мүмкүн.

Ошондой эле Степанакерттен тогуз чакырым аралыкта жайгашкан Ханкенди аэропорту бар. Болжолдуу түрдө оор аскердик-транспорттук авиацияны кабылдай алат. Бул жакта 1990-жылдардын башындагы согуштук аракеттерден улам учуштар токтоп калган.

Аэропорттун инфраструктурасы 2020-жылдын сентябрь жана октябрь айларында Азербайжан тараптын ракеталык аткылоолорунан кийин жабыркады. Бирок учуп-конуучу тилкенин узундугу 2200 метрди түзөт. Бул жердин рельефи да зарылдыгы чыкса тилкени дагы 1000 метрге узартып, жанына экинчисин курууга ылайык келет.

Степанакертке жакын аэропортту кайра калыбына келтирүү жана заманга бапташтыруунун баасы жакын арада каралса, көп жылдык узун каттам, убакыт жана күчтүн олчойгон чыгымдарынан кымбат деле болбойт. Аэропорт жарандык жүктөрдү ташуу, ошондой эле келечегинде Тоолуу Карабахтын экономикалык өсүшү үчүн түзүлгөн логистикалык борбор да болуп калышы ажеп эмес.

Ыраак жана кооптуу жол

Россиялык тынчтык орнотуучулар 23 байкоочу постто Тоолуу Карабахтагы окту токтотуу режимин сактоого күнү-түнү көз салышат. Лачин коридору аркылуу өткөн автотранспорт жана жергиликтүү калктын кыймылынын коопсуздугун камсыз кылышат.

14-ноябрдан тарта 26 миңден ашуун качкын үйлөрүнө кайтты. Аймакта россиялык саперлор, аскердик медиктер, Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин кызматкерлери да кызуу иш алпарууда.

Тынчтык орнотуу милдеттерин аткаруу дайымкы ыкчамдыкты талап кылат. Карабах согушун токтотуу боюнча Россия – Азербайжан – Армения үч тараптуу макулдашуусунун негизинде Москва менен Баку кол койгон атайын протокол Азербайжан менен Армениянын ортосундагы транспорттук коммуникацияны жандандырууну да камтыйт.

Степанакерттеги аэропорттогу учуштарды эске алсак, бул документ жердеги гана тургай, абадагы тыюу салууларды жоеру айкын. Россиядан түз маршрут логистика жана жабдуунун көп көйгөйлөрүн чечип, тынчтык орнотуучу 15-бригаданын аскердик топторунун операциялык мүмкүнчүлүктөрүн арттырмак.

Мурда Грузия Азербайжан жана Армениянын өтүнүчү менен өз аба мейкиндигин россиялык аскердик-транспорттук авиацияга ачкан. Учактар Ереванга учуп турган. Андан ары Степанакертке техникада узак жол басууга аргасыз болушкан. Эми аймактын аба мейкиндигиндеги бөгөттөрдү толук алып салууга убакыт келди. Бул Азербайжандан Нахичеван автономиясына чейинки жолду куруу долбооруна да чоң пайда келтирмек.

Жабык асман

Степанакерт аэродрому ремонттолуп, 2012-жылы учактарды кабыл алууга даяр болчу. Бирок Бакунун каршылыгынан улам бул ишке ашпай калган. Анткен менен үч тараптуу макулдашуу түзүлүп, россиялык тынчтык орнотуучу миссия башталгандан тарта аймактагы кырдаал түп-тамырынан бери өзгөрдү.

Учуштардын коопсуздугунун жолдорун карап, тыюу салууларды жокко чыгарууга убакыт келди. Анан да азербайжан-армян "өз ара чегеришмесинин" үлгүлөрү бар: Бакудан Нахичеванга каттамдар Армения асманынан эл аралык коридорлор аркылуу учушат. Армениялык авиакомпаниялар да Азербайжандын аймагындагы эл аралык-корголгон аба коридорлорун колдонушат.

Азербайжандын президенти Ильхам Алиев кечээ: "Тоолуу Карабахты байырлаган армяндар да, азербайжандар да сөзсүз ал жакка кайтышат. Кайрадан ынтымакта коңшулаш болуп жашашат. Мында логистикалык, транспорттук, энергетикалык коопсуздук маселелери бар. Биз ушул маселелердин баарын карайбыз", - деп билдирди.

Бул үмүт жандырат. Эгер тоо койнундагы аэропорт жакында кучак ачса, бул жышаан – региондук тынчтык жана туруктуулукка чоң өбөлгө.

56
Белгилер:
Степанакерт, Армения, Азербайжан, Тынчтык миссиясы, аэродром, Тоолуу Карабах
Тема:
Тоолуу Карабахтагы жаңжал
Тема боюнча
Түркиянын учкучсуз аппараттарынын мыкты сапаты тууралуу имиш кеп кайдан чыкты
Тынчтыкка карай... Россия Тоолуу Карабахка кандай жардам берип жатат

Каракчылыкка шектүүнү Бишкекте спецназ кармады. Видео

0
(жаңыланган 23:09 02.12.2020)
Жабырлануучу аялдын айтымында, белгисиз адамдар үйгө кирип келип андагыларды ур-тепкиге алган. Ал эми жолдошун байлап салып, ири суммадагы акчаны алып кетишкен.

Бишкекте Криминалдык милициянын кызматкерлери спецназ жоокерлери менен биргеликте мыкаачылык менен кол салууга шектелген жаранды кармашты.

Кармоо учурундагы видеону Бишкек ШИИБинин маалымат кызматы жарыялады.

Маалыматка караганда, 8-октябрь күнү "Жер ынтымагы" конушундагы үйлөрдүн бири каракталган. Жабырлануучу аялдын айтымында, белгисиз адамдар үйгө кирип келип андагыларды ур-тепкиге алган. Ал эми жолдошун байлап салып, 5 500 доллар, 150 миң сом жана 60 миң сомдук алтын буюмдарды уурдап кетишкен.

Жазык кодексинин 202-беренесине (“Каракчылык”) ылайык сотко чейинки өндүрүш башталган.

Жыйынтыгында 32 жаштагы шектүү кармалып, убактылуу кармоо жайына киргизилди.

0
Белгилер:
шектүү, каракчылык, милиция, Бишкек
Тема боюнча
Уюшкан кылмыштуу топтун эки мүчөсүн кармаган видео жарыяланды