Кагазга жазуу. Архив

Сурамжылоо: кыргызстандыктар кандай премьер жөнүндө кыялданышат

200
(жаңыланган 12:14 26.03.2018)
Sputnik атайын сурамжылоо жүргүзүп, өкмөттүн башчысы кандай сапаттарга ээ болуш керек жана буга чейинкилердин жетекчилик сапаттарынын кайсынысы үлгү болорун билгенге аракет кылды.

БИШКЕК, 30-окт. — Sputnik. КСДП фракциясы көпчүлүк коалициясын түзүүгө мандатты президенттин колунан кечээ эле алганы менен, анын курамы боюнча сүйлөшүүлөр мурдатан эле башталганын аталган фракциянын лидери Чыныбай Турсунбеков билдирди. Министрлер кабинетин ким башкара турганын жакынкы арада парламенттик альянс чечет. 

Чиновниктердин жыйын залы. Архив
© Sputnik / Сергей Субботин
Эгемендүүлүктүн 24 жылында Кыргызстанда премьер-министр 26 жолу алмашкан. Ар биринин башкаруучулук мөөнөтү орто эсеп менен 10 айды түзөт. Эми Кыргызстан, мүмкүн, эски жаңы өкмөт башчысына ээ болот, бирок ал азырынча эч кимге белгисиз адам болуп чыгышы да ыктымал. 

Sputnik сурамжылоо жүргүзүп, өкмөттүн башчысы кандай сапаттарга ээ болуш керек жана буга чейинкилердин жетекчилик сапаттарынын кайсынысы үлгү болорлугун билгенге аракет кылды. 

Респонденттердин пикиринде, болочок премьер 70-90-жылдардагы саясатчылардан жана акыркы жылдардагы өкмөт башчыларынан да бир аз үлгү алышы керек.

Аликбек Жекшенкулов, мурдагы Тышкы иштер министри:

— Премьер-министр түрдүү сапаттарга ээ болушу керек: саясатчы да, адам катары да репутациясы таза болсо жакшы, бирок андайлар өтө эле аз. Ал Турдакун Усубалиев, Жумабек Ибраимов, Абсамат Масалиев сыяктуу сапаттарга ээ мамлекеттик кызматкер болушу керек. Анан дагы болочок өкмөт башчы экономика тармагында кесипкөй болгону дурус, бирок мурдагы премьерлердин арасынан андайларын билбейм. 

Каныбек Иманалиев, Жогорку Кеңештин "Ата Мекен" фракциясынан депутаты:

— Жаңы премьер Жумабек Ибраимов сыяктуу башкаруучулук шыкка ээ, туруктуу жана күтүүсүз нерселерди жасабагандай болушу керек. Экономика маселелери боюнча жакшы адис катары Жоомарт Оторбаев өзүн көрсөтө алды. Ал эми Апас Жумагулов жакшы чарбакер болчу. Реформаторлорду премьер-министрлердин арасынан кезиктире элекмин.

Айжан Сатыбекова, юрист:

— Өкмөттө иштеген адам катары, мага Игорь Чудиновдун иштегени жаккан. Болочок премьер-министр сөзсүз ошондой чарбакер анан кесипкөй болушу керек. Өкмөттү эки жолу башкарган Алмазбек Атамбаев эконмист катары жаман эмес болчу.

Бакыт Толканов, журналист:

— Премьер-министр активдүү болушу керек, бул болсо Сариевге мүнөздүү сапат экени шексиз; атка минерликтин бардык айла-амалын билиши керек, башкача айтканда, Жантөрө Сатыбалдиевден анча-мынча үйрөнсө болот; оор басырыктуулук жана ишти бериле аткарганды, ошондой эле донорлор менен тил табыша билүүчүлүктү Жоомарт Оторбаевден алса. Бирок мунун баары натыйжа бериши үчүн Камчыбек Ташиев сыяктуу бир аз тобокелчил болуусу зарыл.

Алтынай Өмүрбекова, Жогорку Кеңештин "Республика — Ата-Журт" фракциясынан депутаты:

— Болочок премьер-министр реформатор жана чарбакер болушу керектиги шексиз, ал эми бул сапаттар Өмүрбек Бабановго мүнөздүү. Дагы ал Апас Жумагуловдой күчтүү жана өз атын булгабаган инсан болушу керек.

Бакыт Бакетаев, саясат таануучу:

— Өкмөт башчылыгына талапкер Жоомарт Оторбаевдей абийирдүү болушу керек; Сариев же Бабановдой консерватизм менен реформалардын ортосунда ийкемдүү жол таба билиши керек; Атамбаевдей бийлик иштеринен өз тууган-жердештерин оолак кармашы зарыл. Бирок биздин өлкөдө эч бир жек-жааты жок, томолой жетимди табыш кыйын …

Сергей Кожемякин, саясий илимдердин кандидаты:

— Премьер-министрдин башкы сапаты, менин көз карашымда, мекенчил болушу керек. Өкмөттүн болочок башчысына советтик Кыргызстандын жетекчилери Турдакун Усубалиевден, Исхак Раззаковдон, Ахматбек Сүйүмбаевден жана башкалардан үлгү алууну кеңеш кылмакмын. Алардын тушунда өлкө гүлдөп-өсүп, бийлик болсо элдин жыргалчылыгы үчүн иштеген.

Алмаз Насыров, экономика боюнча көз карандысыз эксперт:

— Өкмөттүн эмки башчысы технократ болушу керек жана башкаруучулук процесстерди беш колундай билгени оң. Мындай сапат Султан Ибраимовдо бар болчу, ал мамлекетте болуп жаткандардын бирин да көз жаздымда калтырбай, көмүскө процесстерди да байкай билчү. Жакшы менеджер жана администратор катары өзүн Алмазбек Атамбаев премьерлик кылып турганда көрсөткөн. Албетте, ал дагы Темир Сариевдей мыкты кризис-менеджер болушу зарыл.

Азамат Тынаев, журналист:

— Эч кынтыксыз премьер-министрдин жалпыланган бейнесин жаратуу — кызыктуу иш, бир жагынан пайдалуу да. Саясатта жана мамлекеттик башкаруу чөйрөсүндө ары-бери чарпылбаган, бирөөнүн көзүн карабай, өз алдынча аракет жүргүзүүгө кудурети жеткен адам сейрек кездешет. Бирок үлгүлүү премьердин "фотороботун" түзүү мен үчүн дагы бир себеп боюнча кыйын. 

Анткеним, 2010-жылга чейин бизде аткаруу бийлик башчыларын президенттер өзүлөрүнө окшоштуруп жана ылайыктап жасап алып келгендиктен, алар мамлекет башчыларынын эле бир алсыз көчүрмөсү болчу. Аларды түгөйү деп атоого да болбойт, ашыкча үн-сөзү жок, президенттин айтканын эки кыла албаган, "ляппай таксырлар" эле. Алардын катарына көз карандысыз Кыргызстандын алгачкы премьер-министри Насирдин Исанов менен мыкты кесипкөй Амангелди Муралиев кирбейт. Ал эми калгандары — адамдын жаны кейигидей эле көрүнүш. Иши кылып, орду куру болбосун дегендин эле иши болчу. Аларды карап идеалдуу премьердин эмес, өкмөт башчысы кандай болбош керектигин сүрөттөп гана жазса болот!

Бирок Кыргызстанда саясий ландшафт жана аны кыймылдаткыч жол-жоболору өзгөрүп, парламенттин ролу күч алышы менен, премьерлердин касиеттери да, анын менен кошо 2010-жылдан кийин министрлер кабинетин башкарууга үлгүргөн ар бир саясатчынын да сапаттары кескин алмашты.

Алардын ар бири жөнүндө жакшы сөз айтса болот, бирок, менин оюмча, президенттин бир да жолдоочусу өзүн андан артык көрсөтө алган жок. Бул айтканды эле аткарып турган өкмөт башчыларга Кыргызстан тоюп бүткөнүн, күчтүү жана өз алдынча иш алып кете алган премьерге  суусап турганын дагы бир жолу далилдейт. Бирок алардын күчү жана өз алдынчалуулугу мыйзам чыгаруучу бийликтин жоопкерчилиги жана акылга сыярлык көзөмөл алдында болушу менен тең салмакталышы керек. 

Азыркы премьер Темир Сариевди мен ошондой лидерлердин бири деп эсептейм. Анын саясий тажрыйбасы, башкаруучулук мүмкүнчүлүгү жана адам катары жылдыздуулугу бул кызматта натыйжалуу иштегенге жетиштүү болгону менен, мен ага (журналисттер сурагандай, саясий тамаша менен) өзүнөн мурунку өкмөт башчыларынын айрым сапаттарын да бермекмин: Алмазбек Атамбаевдей атомдук муз жаргычтын өжөрлүгү, Өмүрбек Бабановдой өзүн элге таанытуу чеберчилиги, Жантөрө Сатыбалдиевдей кебелбестик, Жоомарт Оторбаевдей интеллигенттүүлүк.

200
Белгилер:
башкаруучу, бийлик, сапат, премьер-министр, өкмөт, Таалайбек Усубалиев, Искак Раззаков, Темир Сариев, Жоомарт Оторбаев
НАТО желеги. Архив

"Талуу жерден согобуз": НАТО эмнени көздөп турат?

173
(жаңыланган 12:15 25.01.2021)
Аскердик контингентти көбөйтүү, армиялык инфраструктураны куруу жана эл аралык консолидацияны өрчүтүү... 2021-жылы НАТО Россиянын батыш чек араларына кысым көрсөтүүнү күчөтөт.

Быйыл май-июнь айларында альянс кансыз согуш убагынан берки ири – Defender Europe 2021 машыгууларын өткөрөт. Масштабы боюнча кем калышпаган Россия менен Беларустун сентябрга белгиленген "Запад-2021" биргелешкен машыгуулары аларга жооп болот. Булардын баары эмне менен аяктаарына Андрей Коц сереп салган.

Машыгуу майданы — Европа

Defender Europe 2021 окууларында мурдагыдай эле Чыгыш Европа жана Прибалтикадагы коргонуу жана чабуул коюу операцияларына көнүгүшөт. Машыгуулардын "уламышына" ылайык, НАТОнун күчтөрү Калининград облусуна чабуул коюп, Россиянын батыш облустарын бөгөттөшөт, ошондой эле "орустардын топтоштурулган чабуулун" чагылдырышат.

Өткөн жылдардан айырмаланып 2021-жылы Чыгыш Европага эмес, Түштүк Европага өзгөчө көңүл бурулат. Машыгуулар Черногория, Косово жана Албанияга пландалган. Болгария жана Румынияда абадан коргонуу тутуму боюнча жана "жер – жер" классындагы ракеталарды атууга машыгышат. Венгрия "согуш" үчүн терең тыл катары кызмат кылат.

Америкалыктар Европага бир далай күчтөрдү, анын ичинде 1-кавалериялык жана 82-аба-десанттык дивизияларын жеткирет. Атлантика аркылуу ар кыл багыттагы жүздөгөн бирдик аскердик техника жөнөтүшөт. Мындан тышкары, Флорида штатынан 53-пехоталык бригаданы алып барышат. Америкалыктар машыгуулардан кийин куралдардын бир бөлүгүн мурда да кайталангандай, Европада дагы "унутуп" калышары ажеп эмес. Адистердин пикиринде, Пентагон ушундай жол менен аймактагы чабуулдук мүмкүнчүлүктөрүн жыл сайын көбөйтүп келет. Defender Europe 2021ге жооп иретинде Россия жана Беларусь быйыл сентябрда "Запад-2021" машыгууларын өткөрмөкчү.

Апта башында Беларустун коргоо министри Виктор Хренин "чогуу машыгуулар жогорку урбанизацияланган жерлерде бирдиктүү штурмдук бөлүктөрдүн биргелешкен аракеттеринин жаңы ыкмаларын сыноого", ошондой эле "курал жана техниканын жаңы жана заманбап үлгүлөрүнүн майнаптуулугун баалоого" мүмкүндүк берерин айтып чыкты.

Минскиден белгилешкендей, стратегиялык машыгуулар "Беларусь менен Россиянын коргоо мекемелеринин бекем союздук мамилелерин жана союздук мамлекеттин аскердик коопсуздугун камсыздоого карата бирдиктүү көз караштарын чагылдырат".

Күч көрсөтүү

Эки тарап тең машыгуулардын кайсы бир мамлекет жана аскердик блокко каршы багытталбагандыгы жөнүндөгү көнүмүш дипломатиялык билдирүүнү пайдаланышкан жок.

Калининградга НАТО күчтөрү тарабынан чабуул жасоону машыгуу жана россиялык аскерлерди шаардагы кармашка даярдоо кимдин  ким менен согушарынан так кабар берип турат. Албетте, толук масштабдуу куралдуу жаңжалдын мүмкүндүгү аз, бирок абдан реалдуу. Адистердин пикиринде, 2021-жылы НАТОнун аракеттерине АКШдагы бийликтин алмашуусу түз таасир этет. Дональд Трамптын тушундагы төрт жыл ичинде түндүк атлантикалык блоктун биримдиги кыйла чабалдай түшкөн.

Ак үйдүн мурдагы кожоюну эң оболу америкалык кызыкчылыктарды көздөй турганын жашырбай, ал түгүл альянстын курамынан чыгуу мүмкүндүгүн да кыйытып келген. Мындай риторика Европаны катуу тынчсыздандырып, Европа биримдигинин армиясы жөнүндөгү маселени кайра көтөргөн. Жаңы президент баарын оңдоого тырышары айдан ачык.

"Россия менен НАТОнун ортосундагы мамиле быйыл начарлайт, — деп эсептейт Геосаясий көйгөйлөр академиясынын биринчи вице-президенти Константин Сивков. — Байден альянсты калыбына келтирип жана мобилдештирүүнү көздөйт. Ал эми бул үчүн тышкы душман зарыл. Кытай өтө ыраак болгондуктан Россия бул ролго баарынан ылайык келет. Сырткы кастын образы Вашингтонго америкалык коомдун башын бириктирүү үчүн да зарыл".

Акча табуу

Анткен менен эксперттер чындыгында НАТОнун Россияга карата көрүнүктүү агрессивдүү пландары жок деп эсептешет. Ал эми альянсты дагы кеңейтүү америкалыктар үчүн — акча табуунун жана Европаны өзүнө дагы бекем кармоонун ыкмасы. Вашингтон Трампка чейинки доорго кайтып, Эски дүйнөнүн (Европа, Азия жана Африка) иштерине кийлигишүүнү күчөтөт.

"Менимче, быйыл НАТО аскердик уюмдан кандайдыр глобалдык корпорацияга айланууну көрсөтөт, — деп түшүндүрөт саясат таануучу-американист Сергей Судаков. — Альянстын негизги көйгөйү – каржылоо мурдагыдай эле актуалдуу. Ким акысын төлөсө, ошонун обону созулат эмеспи. Уюмдун бюджетинин үчтөн бир бөлүгүн АКШ камсыздайт, бул эч кимге жашыруун эмес. Чыгымдары триллион доллардан ашып кеткенин биз жакшы билебиз. Эң оболу Вашингтондун айынан... Европа мамлекеттери аскерлер үчүн кургак азыктарга чейин АКШдан күтүшөт. Муну эбегейсиз америкалык коргоо бюджети колдойт, анткени НАТОнун кызыкчылыгына иштеген корпорациялар ири киреше табышат".

Эксперт түндүк атлантикалык альянстын ишмердиги эмитен эле бир чөнтөктөн экинчисине салып жаткандай көрүнөрүн да белгиледи. Вашингтон НАТОго каражат бөлөт, союздаштары ага америкалык техника жана куралдарды сатып алат, башка аргасы жок.

Байдендин тушундагы АКШ үчүн Европа аскердик өндүрүмдү өткөрүүчү негизги рыноктордун бири бойдон калат. Демек, океандын ары жагынан антироссиялык риториканын күчөшүн күтө берсе болот. Бирок адистердин көпчүлүгү Вашингтон жана Брюсселде күчү жагынан дүйнөдөгү экинчи армиянын күчүн чындап сыноо чечилери арсар деген ойдо.

173
Белгилер:
сокку, машыгуу, Аскер, НАТО, Россия
Тема боюнча
"От менен ойногондой". НАТО эмнеге Россиянын чек арасында машыгат?
РФтин Кошмо Штаттардагы элчиси Анатолий Антонов. Архив

Анатолий Антонов: Россияны ооздуктоо АКШ саясатынын негизи

94
(жаңыланган 22:49 22.01.2021)
АКШ бийлигине Жо Байдендин келиши менен Россия конструктивдүү диалогго, эки тараптуу мамилелерде топтолуп калган көйгөйлөрдү жоюуга киришүүгө ниеттенет.

Ошол эле учурда Москвадагылар көптү деле күтпөйт, анткени Россияны ооздуктоо АКШнын тышкы саясатынын артыкчылыктарынын бири бойдон каларын түшүнөт. Мындай пикирин РФтин Кошмо Штаттардагы элчиси Анатолий Антонов билдирет.

Россиялык дипломат АКШнын 46-президентинин ант берүү аземинен соң РИА Новости агенттигине кеңири маек курган. Анда элчи быйыл Владимир Путиндин америкалык жаңы лидер менен жолугушуусу күтүлөр-күтүлбөсүн, Москва жана Вашингтон COVID-19га каршы күрөшүүдө кызматташуусу мүмкүн болуп-болбогонуна токтолуу менен Стратегиялык чабуул коюучу куралдарды чектөө жана азайтуу жөнүндөгү келишимдин сакталышына дагы да мүмкүнчүлүк бар экенин, Россия АКШдан сунуштарды күтүп жатканын белгиледи.

— Шайлоодон кийин Жо Байдендин болочок администрациясынын өкүлдөрү менен алдын ала сүйлөшүүлөр болдубу? Кандай темаларды талкуулай алдыңыздар?

— Сүйлөшүүлөр болгон жок. Бирок жаңы өкмөттүн курамындагы тышкы саясий багыт боюнча дайындалгандардын көбү бизге жакшы тааныш. Алар мурдагы администрацияларда жетекчилик кызматтарды ээлешкен. Ак үй, Мамлекеттик департамент жана башка мекемелердин курамынын алмашуусунан улам эки тараптуу урунттуу жана эл аралык көйгөйлөр боюнча кесиптештер менен маңыздуу диалогго кирише алабыз деп турабыз. Эң оболу бул эки өлкөнүн ортосундагы алакада үйүлүп калган жагымсыз көйгөйлөрдү жоюу зарылдыгына байланыштуу.

Кызматташуунун так багыттары боюнча россиялык сунуштар бир нече ирет айтылган, сүйлөшүү жүзүндө гана калып келет. Биз прагматикалык жана Америка тарап ниеттенген деңгээлдеги эки тарапка тең пайдалуу диалогго даярбыз.

Посол РФ в США Анатолий Антонов перед началом совещания послов и постоянных представителей РФ. 19 июля 2018 года
© Sputnik / Сергей Гунеев
Антонов: АКШга стратегиялык чабуул коюучу куралдарды чектөө жөнүндөгү келишимди эч кандай алдын ала шарттарды койбостон узартууну Россия бир жыл мурун эле сунуштаган

— Вашингтон Стратегиялык чабуул коюучу куралдарды чектөө жана азайтуу жөнүндөгү келишимди узартууга макул болорун болжоп турасыздарбы? 20-январдан кийин Россия бул багытта консультацияларды баштоого даярбы?

— Белгилүү болгондой, АКШга Стратегиялык чабуул коюучу куралдарды чектөө жана азайтуу жөнүндөгү келишимди эч кандай алдын ала шарттарды койбостон узартууну Россия бир жыл мурун эле сунуштаган. Республикалык партия өкүлүнүн администрациясы келишимди мурда кол коюлган калыбында узартуудан караманча баш тарткан. Кабыл алынгыс шарттарды койгон. Маңызында өзөктүк куралдарды көзөмөлдөө боюнча иштеп турган жалгыз россиялык-америкалык келишим саясий соодалашууга айланган. Жүрүп отуруп мындай позиция аталган келишимдин тагдыры жөнүндөгү эки тараптуу консультацияларды туңгуюкка кептегени таң каларлык эмес. Буга карабастан, биз бир катар маселелерде Вашингтон менен макул болдук. Азыркы администрация акылга сыярлык жана реалдуу принциптерге таянарына үмүттөнөбүз.

Россия Стратегиялык чабуул коюучу куралдарды чектөө жана азайтуу жөнүндөгү келишимди узартуу боюнча маңыздуу (субстантивдүү) диалогго ачык. Келишимдин мөөнөтү аяктаганча, 2021-жылдын 5-февралына чейин тийиштүү макулдашууга жетишүүгө дагы мүмкүнчүлүк бар. Кезек азыр Вашингтон тарапта, конструктивдүү сунуштарды күтүп жатабыз.

— 2021-жылы Россия Федерациясы менен АКШ президенттеринин кезигүүсү күтүлөбү? Тышкы саясий мекемелердин жетекчилеринин деңгээлиндеги жолугушуучу? Байденге "2+2" форматындагы консультацияны сунуштайсыздарбы?

— Пандемия шартында бетме-бет, анын ичинде жогорку деңгээлдеги жолугушуулар тууралуу азырынча кеп козгош кыйын. Саясий жолугушуулар графигин түзүү эпидемиялык абалдын турукташуусуна, мындай кезигүүлөрдүн мазмунуна, көп тараптуу иш-чаралар алкагында баарлашуу жана башка мүмкүнчүлүктөргө жараша болот. Кандай болгон күндө да бардык пландар АКШнын жаңы администрациясы менен талкуулоо жана макулдашылууга тийиш. "2+2" форматына келсек, америкалыктарга аны калыптандырууну бир нече ирет сунуштаган элек. Бирок оң жооп ала алган жокпуз. Антсе да демилге дале күчүндө.

Чрезвычайный и полномочный посол Российской Федерации в Соединённых Штатах Америки Анатолий Антонов.
© Sputnik / Михаил Тургиев
Антонов: пандемия шартында бетме-бет, анын ичинде жогорку деңгээлдеги жолугушуулар тууралуу азырынча кеп козгош кыйын

— Байдендин тышкы саясий командасында жарыяланган талапкерлерди кандай баалайсыз? Иран, Сирия, Украина боюнча диалогду жандандырууга үмүт барбы? Сиздин пикириңизде АКШнын Улуттук коопсуздук кеңешинин аппаратында Россия жана Борбор Азия боюнча өзүнчө директорду дайындоо эмнеден кабар берет?

— Байдендин тышкы саясий командасындагы талапкерлерди баалоо — биздин ишибиз эмес. АКШ президенти башка жетекчилер өңдүү эле өз ишенимине кирген адистерди тандайт. Менимче, жаңы командага тышкы саясий артыкчылыктар жана так бир маселелерди чечүү жолдорун аныктап алууга убакыт берүү абзел. Анан да анын эл аралык багыты жөнүндө шайлоо алдындагы айткандарынын негизинде эмес, иш жүзүндөгү кадамдарына карап баалоо керек. Кай бирөө таамай сүрөттөгөндөй, шайлоо алдында эки – кара жана ак боек болот, алардан соң тек бир – боз түстөгүсү бар. Чоң нерсе деле күткөндөн алыспыз. Эгер россиялык багыт өзгөрүлсө, негизинен эмес, болду-болбоду, өзгөрүү ньюанстарда гана орун алышы ыктымал.

Россияны системалык ооздуктоо америкалык саясаттын негизи бойдон калууда. Анткен менен администрациядагы жогорку кызматтагылардын көпчүлүгү Барак Обаманын убагындагы иштерден бери бизге жакшы тааныш. Маселен, азыр күтүлүп жаткандай, Ак үйдө жакынкы чыгыш көйгөйлөрү боюнча координаторлукту аркалай турган Бретт Макгурк менен биз ИГИЛге каршы коалицияда (ИГИЛ – Россияда жана бир катар өлкөлөрдө ишмердигине тыюу салынган террордук уюм) президенттин атайын өкүлү болуп турган кезинде биргеликте иш алпарганбыз.

Азиялык-тынч океандык багыттагы биздин дипломаттар Коопсуздук кеңешиндеги аймактык координатор кызматына көрсөтүлүп жаткан Курт Кэмпбеллди да билишет. Аны менен тынчтыкты жана коопсуздукту бекемдөө маселелери, анын ичинде Корея жарым аралындагы конструктивдүү диалогго үмүт кылабыз. Иран боюнча демократиялык администрация шайлоо алдындагы өз программаларын аткарарын күтөбүз, эң оболу Стратегиялык чабуул коюучу куралдарды чектөө жана азайтуу жөнүндөгү келишимге кайтуу – биздин планыбызда. Персид булуңунун аймагындагы кырдаалда саясий диалогду жана деэскалацияны калыптандырууга да өбөлгө болот деп турабыз.

Сирияда биздин өлкөлөрүбүздүн аскерлери жаңжалдардын алдын алуу максатында мезгил-мезгили менен байланышып калат. Мындан тышкары, Россия жана АКШ кызматташа турган тармактарды аныктап алуу да пайдалуу. Атап айтсак, гуманитардык көмөк көрсөтүү, жаңжалдан соңку калыптандыруу, миналарды зыянсыздандыруу, качкындардын жана өлкө ичинде жер которгондордун кайтуусуна көмөктөшүү, ошондой эле терроризмге каршы күрөш. Биз биргеликте мындай иш алпарууга, албетте, Сирия Араб Республикасынын суверенитетин сыйлоо шарты менен даярбыз. Украина боюнча арачылык кылган администрация Владимир Зеленскийдин тобун акыры Минск макулдашууларын ишке ашырууга киришүүгө көндүрүү менен чоң жакшылык жасамак. Ошондой эле Мамлекеттик департаменттин жаңы жетекчилиги Чара көрүү боюнча Минск комплексине Киевдин азыркыдай асылууларынын майнапсыздыгын белгилейт деген үмүттөбүз. Анан калса, документ эбак эл аралык укуктун бир бөлүгүнө айланган, юридикалык жактан милдеттендирүүчү жана аткарууга милдетүү болуп саналат.

Посол Российской Федерации в США Анатолий Антонов. Архивное фото
© Sputnik / Григорий Сысоев
Антонов: Байдендин тышкы саясий командасындагы талапкерлерди баалоо — биздин ишибиз эмес

Соңку жылдары украиналык бийликтен "Минск" комплексинин кандайдыр модификациясы жөнүндө, ал түгүл эскилиги жеткендиги үчүн аны жок кылуу жөнүндөгү кооптуу демилгени угуп келебиз. Ошондой эле түз сүйлөшүүлөрдү "Нормандия форматындагы" Донецк жана Луганск менен болгон дискуссияларга айырбаштоого, Киев жактан үч тараптуу байланыш тобундагы украиналык сүйлөшүүчүлөрдүн катарын чексиз жана маңызсыз алмаштырууга умтулушканын көрүп турабыз. Мындай шартта Минск келишимдерине Обаманын администрациясынын тушунда кол коюлганын эске салуу орундуу. Аларды бекиткен БУУнун Коопсуздук кеңешинин 2202 резолюциясы америкалык туруктуу өкүл Саманта Пауэрдин катышуусу менен жактырылган. Мурдагы вице-президент Жо Байден бул туурасында каршылыгын билдирген эмес. Мамлекет башчысы азыр да "Минск" макулдашуулары боюнча мындай позитивдүү оюнан кайта элек деп ойлойбуз.

Жаңы администрация бийликке келгенден кийинки Улуттук коопсуздук кеңешинин аппаратынын структурасындагы өзгөрүүлөр кадыресе көрүнүш болуп саналат. Кенже Жорж Буш жана Барак Обаманын тушунда Ак үйдө россиялык багыттагы ушул кызмат иштеп турган. Кеп Ак үй аппаратындагы америкалык кесиптештер менен үзгүлтүксүз диалогду жөнгө салуу туурасында.

— Россия Байдендин администрациясына БУУнун Коопсуздук кеңешинин "Бештигинин" жолугушуусуна катышууну сунуштайбы? Бул планда барбы?

— Россиялык демилге мурда "Бештиктеги" өлкөлөрдүн жетекчилери тарабынан жактырылган жана күчүндө. Күн тартиби боюнча сунуштар кесиптештерге да жеткирилген. Маселе дүйнөлүк саясат, коопсуздук жана экономиканын абалына таасир этүүчү негизги көйгөйлөр жөнүндө. Андай жолугушуунун күнү жана орду азырынча аныктала элек. Жаңы администрация россиялык демилгени кылдат изилдейт, эпидемиологиялык жагдай жакшырары менен "Бештиктин" саммити уюштурулат деген пикирдебиз. Эл аралык иштерде жана көптөгөн жаңжал очокторун жоюу ыкмаларында биргеликте иш алпаруунун негиздери жөнүндө "Бештиктеги" мамлекеттердин башчыларынын түз сүйлөшүүлөрүнүн дал мезгили жана өтө зарыл деп эсептейбиз.

Посол РФ в США Анатолий Антонов, прибывший в Вашингтон, начал свой первый рабочий день с поздравления учащихся школы при посольства РФ в США с Днем знаний.
© Sputnik / Алексей Агарышев
Антонов: АКШ президенти башка жетекчилер өңдүү эле өз ишенимине кирген адистерди тандайт

— Террорго каршы күрөш боюнча сүйлөшүүлөр уланабы?

— 2018-жылдын декабрында Россия жана АКШ президенттеринин макулдашууларын аткаруу үчүн террорго каршы жогорку деңгээлдеги россиялык-америкалык диалог жандандырылган (ал ишти РФ тышкы иштер министринин орун басары Олег Сыромолотов жана ошол убактагы мамлекеттик катчынын биринчи орун басары Жейк Салливан жүргүзгөн).

2019-жылы эки эксперттик кезигүү (март, июнь айларында) болгон. Сентябрда координаторлордун сүйлөшүүлөрүнүн экинчи айлампасы өткөн. 2019-жылдын октябрында америкалыктарга биз 2020-жылдын январь аймагындагы кезектеги консультацияларын уюштуруу боюнча ойлонуп көрүүнү сунуштаганбыз.

Өнөктөштөр принципиалдуу түрдө баш тартышпады. Бирок 2020-жылы террорго каршы биргеликте иш жүргүзүлгөн жок. Санитардык-эпидемиологиялык кырдаалдын жакшырышы диалогдун бул каналын калыптандырууга жол ачат деген үмүттөбүз.

— Пандемияга каршы күрөштө АКШ менен кызматташуу жөнүндө Россиядан жаңы сунуштар болобу? Кандай нукта? Мурдагы жолкудай жабдуу жаатындабы же биргеликте изилдөөлөрбү?

— Пандемия жалпыбызга чакырык таштады. Дал ушул себептен биз пикир келишпестиктерди жыйыштырып, инфекция менен күрөштө күчтөрүбүздү бириктирүүнү – эң зарыл медициналык товарлар жана предметтер менен жабдууда тоскоолдуктарды жоюу, чабал өнүккөн өлкөлөргө карыз жүгүн азайтуу, муктаж болгон мамлекеттерге каржылык көмөк көрсөтүүдө саясий шылтоолордон баш тартуу, илимий тажрыйба алмашууну кеңейтүү боюнча бир нече ирет сунуштадык. АКШ менен кайсы бир аспектилерде иштерди жөнгө сала алдык. Адегенде Россия 2020-жылдын апрелинде Нью-Йорк шаарына медициналык жүк менен учак жөнөткөн, андан соң АКШдан РФке жооп иретинде 200 ИВЛ аппараты (май жана июнь айларында) келген. Бул эпидемиялык каатчылык күч алып турган убакта эле. Тийиштүү макулдашуу эки өлкөнүн эли саясий пикир келишпестиктерге карабай бири-бирине шериктештик жана колдоо көрсөтө аларын айгинелейт.

Чрезвычайный и полномочный посол Российской Федерации в Соединённых Штатах Америки Анатолий Антонов принимает участие в голосовании по внесению поправок в Конституцию РФ на избирательном участке в посольстве Российской Федерации в Вашингтоне.
© Sputnik / Михаил Тургиев
Антонов: Россияны системалык ооздуктоо америкалык саясаттын негизи бойдон калууда

COVID-19га байланышкан изилдөөлөрдүн ар кыл жаатындагы кызматташтык жөнүндө АКШнын Улуттук илимдер, техника жана медицина академиясы жана Россия Илимдер академиясынын биргелешкен протоколуна 2020-жылдын 30-июлунда кол коюлушу да буга позитивдүү мисал.

Вакцина боюнча жагдай татаалыраак. Америкадагы айрым адамдар бул теманы саясатташтыруу далалатында. Вашингтондо биздин жетишкендиктерди ачык шектенүү менен кабыл алышууда. Мында сөз "Спутник V" жана "ЭпиВакКорона" препараттары жөнүндө. Россиялык вакциналардын майнапсыздыгы жана кооптуулугу жөнүндө жалган маалыматтарды жайылтып жатышат. Анткен менен илимий коомчулук россиялык препараттарга жогорку баасын бергени анык. Биз пандемияга каршы күрөшүү, анын ичинде инфекциялык илдетке бөгөт болчу таасирдүү препараттарды иштеп чыгууда АКШ менен кызматташууга ачыкпыз.

— Москва Кошмо Штаттардын жаңы администрациясы менен орто жана кыска аралыктагы ракеталарды, атап айтканда, Европада жайгаштырбоону сүйлөшүү планда барбы?

— 2019-жылдын августунда Орто жана кыска аралыктагы ракеталарды четтетүү келишиминен бир тараптуу чыккан соң АКШ макулдашуунун бузулушунун кыйратуучу кесепеттерин кыскартуу үчүн кызматташууга даярдыгын билдирген жок. Муну белгилөөгө аргасызбыз. Ракеталык куралдануу жарышын күчөтүүнүн тобокелдиктерин толук түшүнөбүз. Дээрлик бир жыл Россия дүйнө региондорунда жер үстүндөгү орто жана кыска аралыктагы ракеталарды жайгаштырбоо боюнча бир тараптуу тартипте өзүнө алынган милдеттенмелерди аткарып келет. Америкалык өндүрүштөгү мындай куралдар башка мамлекеттердин аймагында пайда болушуна дейре...

Биз АКШ жана анын НАТО боюнча өнөктөштөрүнө ушундай эле кадамга барууну сунуштадык. Бирок тосмо мораторий жарыялоо жөнүндөгү демилгебиз четке кагылган.

Вашингтон мурда келишим боюнча тыюу салынган куралдарды тездик менен иштеп чыгууга басым жасады. Андай тутумдарды бир нече ирет сынап көрдү. АКШнын аскердик-саясий жетекчилиги союздаштарынын, анын ичинде Европанын аймагында жер үстүндөгү орто жана кыска аралыктагы ракеталарды жайгаштырууга багыт алганын жашырбайт. Биз өзүбүз тараптан окуялардын эң жаман сценарийде нук алышын алдын алууга мүмкүн болгон бардык нерсени жасайбыз.

Октябрда Россия президенти Владимир Путин аталган ракеталарсыз дүйнөдө кырдаалды турукташтыруу боюнча жаңы сунуштары менен чыкты. Биздин демилгелер мурдагыдай эле сүйлөшүү чегинде калууда. Эгер жаңы администрация орто жана кыска ракеталар көйгөйү боюнча эки тарапка тең туура келген чечимди издөөгө кызыкдар болсо, биз андай ишке даярбыз.

Посол Российской Федерации в США Анатолий Антонов. Архивное фото
© Sputnik / Григорий Сысоев
Антонов: Сирияда биздин өлкөлөрүбүздүн аскерлери жаңжалдардын алдын алуу максатында мезгил-мезгили менен байланышып калат

— АКШ SolarWinds компаниясына жасалган кибер чабуулдун аркасында Россия турарына кандайдыр бир далил келтире алдыбы? Же курулай айыптоолор менен чектелдиби? Afghanistan bounties боюнча да далил көрсөттүбү?

— Россияга же РФтин жарандарына каршы америкалык маалыматтык инфраструктура жасалган ири масштабдуу хакердик чабуулга байланышкан расмий айыптоолор айтылган эмес.

Кошмо Штаттардын атайын кызматтары "болжолдуу түрдө россиялык тамыры бар" кибер чабуулчулар жооптуу экенин билдиришкен. Бир катар жогорку кызматтагы аткаминерлердин жоромолдору – алардын жеке көз карашы, бирок далил катары каралбайт.

Америка тарап мегафондук дипломатияны улантып, тагыраак, маалымат каражаттары аркылуу бул окуялардын версияларын таратып, бирок эч кандай далил келтирбейт. Вашингтонго компьютердик чабуул жана компьютердик инциденттер боюнча маалымат алмашуу жөнүндө макулдашууну көп сунуштап келебиз. Атап айтканда, компьютердик инциденттер боюнча Улуттук координациялык борбордун линиялары менен мындай окуялар тууралуу маалымдап турууну айтканбыз.

2020-жылдын 25-сентябрында Россия Федерациясынын президенти Владимир Путиндин эл аралык маалыматтык коопсуздук жаатындагы россиялык-америкалык кызматташтыкты калыптандыруу боюнча чаралардын комплекстүү программасы тууралуу билдирүү жасаган. Башкасын айтпаганда да өзөктүк кооптуулукту төмөндөтүү, компьютердик кылмыштар жана жогорку деңгээлдеги кызматтагыларга карата ыкчам аракет этүү топтору боюнча эки өлкөнүн тиешелүү мекемелеринин ортосундагы байланыш каналдарынын үзгүлтүксүз жана майнаптуу иш алып баруусун боолголойт. Биздин сунуштар жоопсуз калды. Администрация эксперттик диалог үчүн сунушталган каналдарды ишке тартпай турганы анык. Россия Федерациясы америкалык аскер кызматкерлерин өлтүрүү үчүн акча төлөгөн деген аңыз кептер ошондой макалалардын авторлорунун абийиринде.

Администрациянын ар кыл деңгээлдеги өкүлдөрү АКШнын Афганистандагы аскердик бөлүктөрүнө Россия тараптан кандайдыр бир коркунуч жок экенин бир нече ирет тастыкташкан. Мындан сырткары, биздин өлкөлөр арасындагы афган багытындагы кызматташтык эч качан токтотулган эмес.

Биздин атайын өкүлдөр өз ара тыгыз аракеттешүүдө. Жаңы администрациянын тушунда Афганистандагы тынчтык үчүн мындай иш уланарына үмүт арткыбыз келет.

94
Белгилер:
Аскер, тынчтык, Россия, дипломат, АКШ
Тема боюнча
Агрессивдүү саясатка россиялык жооп. Жаңы субмарина тууралуу эмне белгилүү?
Рейхстагдын байкоо жеринде кишилер. Архив

Германия Кыргызстандын карызын кечет, бирок бир шарты бар 

0
(жаңыланган 00:11 27.01.2021)
Өткөн жылы министрлик тышкы карызды жоюп салуу өтүнүчү менен бир нече мамлекетке кайрылган. Бир гана Германия макулдугун берди.

БИШКЕК, 26-янв. — Sputnik. Германия Кыргызстанга 14,9 миллион евро өлчөмүндөгү карызын кечүүгө даяр. Болгону Кыргызстан ал каражатты ипотекалык кредитке жумшашы керек. Бул тууралуу журналисттерге Финансы министрлигинин Мамлекеттик карыздар башкармалыгынын жетекчиси Руслан Татиков билдирди.

Анын айтымында, өткөн жылы министрлик тышкы карызды жоюп салуу өтүнүчү менен бир нече мамлекетке кайрылган. Бир гана Германия буга макул болду.

Руководитель Управления государственным долгом при Министерстве финансов Руслан Татиков во время беседы на радио
© Sputnik / Асель Сыдыкова
Финансы министрлигинин Мамлекеттик карыздар башкармалыгынын жетекчиси Руслан Татиков
"Жалгыз Германия карызды жоюу боюнча макулдугун берди. Документке кол коюла элек, бирок сүйлөшүүлөр болду”, — деди Татиков.

Ал кошумчалагандай, бул каражат эми Мамлекеттик ипотекалык компанияга жумшалат деп күтүлүп жатат.

0
Белгилер:
Руслан Татиков, Тышкы карыз, Германия, Кыргызстан
Тема боюнча
Кыргызстан карыз төлөөнүн эң жогорку чегине качан жетет? Расмий жооп