АКШнын президенти Дональд Трамп. Архив

Мунай боюнча ымалага келүүгө баарынан көп Трамп кызыкдар. Пикир

Эскерте кетсек, ОПЕК+ мүчөлөрү 6-март күнү жолугушуп, бирок мунай казуунун көлөмү боюнча бир пикирге келе албай тараган.

БИШКЕК, 1-апр. — Sputnik. АКШ президенти Дональд Трамп нефть казуу боюнча Россия жана Сауд Аравия менен сүйлөшүүгө даяр экенин жар салды. Саясат таануучу Владимир Шаповалов Sputnik радиосунун эфиринде кырдаалга көз карашын билдирген.

Трамптын айтымында, АКШ, РФ жана Сауд Аравиясы мунай өнөр жайына колдоо көрсөтүү үчүн нефтиге болгон дүйнөлүк бааны жогорулатууну талкуулашмакчы.

"Кийинки кадамдарыбыз кандай болорун аныктап-тактап алуу үчүн чогулганы жатабыз. Эч ким мунай өнөр жайынан кол жуугусу келбейт. Бул миңдеген жумушчу орун да", — деди Трамп маалымат жыйында.

Ал нефтинин арзандашы бир жагынан америкалык авиакомпаниялар үчүн пайдалуу болсо, экинчи жагынан нефть өнөр жайын кыйратып жатканын белгиледи.

Президенттин айтымында, ал РФ лидери Владимир Путин менен да, Сауд Аравиясынын мураскер ханзаадасы Мохаммед бен Салман менен да "натыйжалуу сүйлөшүү" жүргүзгөн.

Sputnik радиосунун эфиринде тарых жана саясат институтунун директорунун орун басары Владимир Шаповалов түзүлгөн кырдаалда дал ушул АКШ эң көп жабыр тарткан тарап деген пикирин айтты.

"Учурда нефть рыногунда үч ири оюнчу бар: Россия, ОПЕКтин өкүлү болгон Сауд Аравиясы жана АКШ. Андыктан үчөөнүн сүйлөшүүгө барганы кадыресе көрүнүш. Негизинен Трамп процессти баштады десек болот. Нефть баасынын түшүшүнөн АКШ көп жагынан утулуп калды, анткени америка нефтисинин өздүк баасы Россияныкына караганда да, саудиялыктардыкына салыштырмалуу да жогору. Мындан ары да баа түшө бере турган болсо АКШнын нефть өндүрүшүнүн негизги бөлүгү сызга отуруп калат. Андыктан мунай баасынын сакталып калышына баарынан көбүрөөк Трамп кызыкдар", — деди Шаповалов.

Анын айтымында, Россия — Сауд Аравиясы — АКШ форматындагы сүйлөшүү толук мүмкүн.

"Россия сүйлөшүүлөргө дайым ачык болуп келген, анын үстүнө Россия менен АКШ президенттеринин телефон аркылуу сүйлөшүүсү да макулдашууга келүүгө мүмкүн экенин айгинеледи. Үч тараптуу форматтын да ОПЕК+ уюму сыяктуу түзүлүп иштөөгө акысы бар. Менимче, мындай жолугушуунун демилгечиси Трамп болот", — деди саясат таануучу.

Эскерте кетсек, ОПЕК+ мүчөлөрү 6-март күнү жолугушуп, бирок мунай казуунун көлөмү боюнча бир пикирге келе албай тараган. Россия макулдашуунун азыркы шарттарын сактоону сунуштаса, Сауд Аравиясы көлөмдү дагы азайтуу керек деген оюнан кайтпай койгон. Натыйжада 1-апрелден тарта аталган альянска мүчө өлкөлөр үчүн нефт казуунун көлөмү боюнча киргизилген чектөөлөр алынды.

Белгилер:
альянс, Сауд Аравиясы, Россия, АКШ, Владимир Путин, Дональд Трамп, мунай, нефть
Тема боюнча
G20 саммити: мушкетёрлордун мыйзамына ылайык аракетпи?
Коронавирус жана энергорыноктун кыйрашы. Саресеп
"Оор сыноо": сланецтик өндүрүш урагандан урап барат
Путин менен Трамп телефон аркылуу сүйлөштү
Военнослужащий войск НАТО во время учений в Латвии

"НАТОнун иши": россиялык чек араларда эмне башталмакчы? Сереп

(жаңыланган 20:11 17.04.2021)
Крымдын чектерин абадан чалгындоо, Кара деңиздеги НАТО кемелери, масштабдык окуулар жана АКШдан Украинага жеткирилген сырдуу жүктөр...

Соңку күндөрү түндүк атлантикалык альянс Чыгыш Европада кескин түрдө активдешти. Бул Киев тарабынан Донбасска чектешкен жерге аскердик бөлүк жана техниканы алпарууга, ошондой эле өлкө ичиндеги россиялык күчтөрдү жайгаштырууга болгон реакция экенин эч ким жашырбайт. Аталган чек араларда эмне болуп жатканын Андрей Коц талдап көргөн.

Фронттун үстүнөн көз салган учкучсуздар

Донбасста кырдаал дагы курчугандан бери НАТО өлкөлөрүнүн авиациясы бул жакта көп пайда боло баштады. Чектешкен жерде дайым асмандан RQ-4 Global Hawk дрон-чалгынчылары айланып, Донбасс эл республикасы, Луганск эл республикасынын армияларынын даярдыгына көз салууда. Анан, албетте, учкучсуздар менен тартылган сүрөттөр заматта киевдик жетекчилердин столуна жетери бышык. Украина куралдуу күчтөрүнүн өзү да абадан чалгындоону активдештирген. Элдик кошуунчулар Түркиядан сатып алынган Bayraktar TB2 сокку уруучу дрондорун дароо байкашкан. Жердеги буталарга чабуул коюшкан эмес, учкучсуз аппараттардын операторлору азырынча согуштук аракеттердин потенциалдуу театрын гана изилдөөдө.

Украинанын куралдуу күчтөрүнүн ушул типтеги алты дрону бар. Дагы кошумча аппараттарды сатып алууга келишимге президент Владимир Зеленскийдин Түркияга болгон жакындагы эле иш сапарында кол коюлган. Мындан сырткары, батыш авиациясы дээрлик күн сайын Крымдын жээктерине байкоо салат.

Кара деңиздин бейтарап сууларын британиялык жана америкалык Boeing RC135W жана Lockheed P-3Corion радиоэлектрондук чалгындоо учактары, ошондой эле P-8Aposeidon айланат. Алардын негизги милдети – Кара деңиз флотунун кемелеринин багытына баам салып, жарым аралда уюштурулган аскердик топтордун абадан коргонуу позицияларын ачыктоо.

Сырдуу жүктөр

НАТО чөлкөмдө аскердик-деңиз күчтөрүн да бекемдөөдө. Апрелдин аягына дейре Кара деңизге АКШнын аскердик-деңиз күчтөрүнүн эки ракеталык эсминеци келүүгө тийиш. Пентагондун расмий версиясы боюнча кемелердин келиши "кадыресе мүнөздө". Бирок Кремль ага карата кескин көз карашта. Бул эсминецтер элүүдөн ашуун "Томагавк" канаттуу ракеталарын ташып жүрсө да таң калып болбойт.

"Кошмо Штаттардын Кара деңизде аскердик активдешүүсү, анын ичинде кемелери байма-бай өтүүдө, — деп белгилейт Россиянын ТИМ башчысы Сергей Лавров. — Азыр бул абдан өзгөчө өжөрлүк, агрессивдүүлүк менен коштолууда. Россия Федерациясы Украинага чектешкен жерде эмне кылууда деп суроо салышууда. Жооп жөпжөнөкөй, биз ал жакта жашайбыз, бул биздин өлкө. Украинада НАТОнун алкагында ар кандай иш-чараларды уюштурган аскер кызматкерлери кемелери менен Кошмо Штаттар бул аймактарда – өз территориясынан миңдеген чакырым аралыкта эмне кылып жүрөт? Бул соболубуз жоопсуз калууда".

Ушундай эле дагы бир бүйүр кызыткан суроого жооп боло элек: Киевге АКШнын аскердик-аба күчтөрүнүн аскердик-транспорттук учактары ташып жаткан жүк эмне? Адистер FlightRadar интернет-сервисинин көрсөткүчтөрүнө көңүл бурушат, анда "АКШ, Германия жана Прибалтикадан учуп чыккан америкалык C-17 жана C-130 Борисполь аэропортуна конуп, жүгүн түшүрүп, кайра учуп кетип жатышканы" боюнча маалымат камтылат. Аскердик эксперт Алексей Леонковдун пикиринде, Украинага Вашингтон радиоэлектрондук күрөш комплекстерин жеткирүүдө, бул Украинанын Куралдуу күчтөрүнүн тез арадагы чабуулунан кабар бериши мүмкүн. Ал АКШнын Куралдуу күчтөрүнүн "Чөлдөгү бороон" операциясындагы тактикасын мисалга келтирди. Ошондо жаңжалдын алгачкы күндөрү америкалыктар Саддам Хусейндин армиясына көз ачырган эмес.

Ушундай эле версия Донбасс эл республикасынын жетекчилигинин жакындагы эле билдирүүсүндө да кездешет. Анда аймакка аскердик техникалардын жапырт алып келинип жатканын жашыруу үчүн украиналык күчтөр ЕККУ (Европа коопсуздук-кызматташтык уюмунун) миссиясынын учкучсуздарынын башкаруу каналдарын жана GPS датчиктеринин сигналдарын басаңдатып жатканы айтылат. Анткен менен Россия да буга кол куушуруп отуруп калбайт.

"Эгер кырдаал курчуп кете турган болсо, албетте, биз өзүбүздүн жана жарандарыбыз кайда жүрүшпөсүн, коопсуздугун камсыздай турганыбыз шексиз, — деп белгилейт Россия ТИМ орун басары Сергей Рябков. — Мындай болжолдуу тирештин кесепетине жоопкерчилик толугу менен Киевде жана анын Батыштагы кураторлорунда болот. АКШга да биз Крымдан, Кара деңиздеги биздин жээктерден алыс турууну эскертебиз. Бул алардын өзүнө эле жакшы".

Машыгууларга даярдык

Россиялык чек араларга жакын батыш өлкөлөрүнүн күчтөрүнүн активдешүүсүнүн дагы бир себеби — НАТОнун Defender Europe 2021 машыгууларына даярдыгы. Ал келерки айдын ортосунда башталат. Окуулардын уламышына ылайык, НАТОнун күчтөрү Калининград областын алып, Россиянын батыш областтарын бөгөттөп, ошондой эле "орустардын жапырт чабуулунун" мизин кайтарышмакчы.

Мурдагы жылдардагыдан айырмаланып быйыл Чыгыш эмес, Түштүк Европага өзгөчө көңүл бурулат. Машыгуулар Черногория, Косово жана Албанияда өткөрүлмөкчү. Болгария жана Румынияда абадан коргонуу жана "жер – жер" классындагы ракеталар менен атуу боюнча машыгышат. Ал эми Венгрия бекем тыл болмокчу. Бул жылкы аскердик окууларга украиналык аскер кызматкерлери да катышат.

Америкалыктар Европага бир топ күчтү, анын ичинде 1-кавалериялык жана 82-аба-десанттык дивизиянын бөлүктөрүн алып бармакчы. Атлантика аркылуу ар кыл багыттагы аскердик техниканын жүздөгөн бирдигин жеткирет. Булардан сырткары Флорида штатынан 53-пехоталык бригадасын да катыштырат. Мурдагы машыгууларда адат болуп калгандай эле бул ирет да куралдардын бир бөлүгүн америкалыктар Европада "унутуп калары" ажеп эмес. Адистердин көз карашында, Пентагон ушундай амал менен жыл сайын чөлкөмдө чабуул коюу мүмкүнчүлүктөрүн көбөйтүүдө.

АКШнын Европадагы Кургактагы күчтөрүнүн расмий сайтында жарыяланган пресс-релизде быйылкы окуулар АКШнын НАТОдогу союздаштары жана өнөктөштөрүнүн ортосундагы стратегиялык жана ыкчам даярдыкты жана өз ара аракетти жогорулатууга багытталганы айтылат. Машыгуулар үчүнчү өлкөлөргө коркунуч туудурбай турганы баса белгиленет. Бирок Defender Europe 2021 окууларынын Россияга каршы күн тартиби айдан ачык.

Үч тараптуу байланыш тобундагы Украинанын спикери Алексей Арестович бул туурасында "окуунун маңызы Балтиядан Кара деңизге чейинки аймакта Россия менен согушка машыгууда" экенин ачык эле билдирген. Буга жооп катары Россия менен Беларусь сентябрда "Батыш – 2021" окууларын өткөрөрү турулуу иш. Мурда Беларусь коргоо министри Виктор Хренин билдиргендей, "чогуу машыгуулар жогорку урбанизацияланган жерлерде бирдиктүү штурмдук бөлүктөрдүн биргелешкен аракеттеринин жаңы ыкмаларын сыноого", ошондой эле "курал жана техниканын жаңы жана заманбап үлгүлөрүнүн майнаптуулугун баалоого" мүмкүндүк берет.

РФ коргоо министри Сергей Шойгунун айтымында, азырынча аталган өлкөнүн батыш чек араларына аскердик даярдыгын текшерүү алкагында эки армия жана аба-десанттык күчтөрдөн үч бирикме жеткирилген.

Белгилер:
Аскер, курал, Донбасс, Украина, машыгуу, Пентагон, чек ара, Россия, АКШ, НАТО
Тема боюнча
"Циркон" Россиянын жээктеринен батыш кемелерин "кубалады"
"Чогуу жооп беребиз". НАТО Россиядан сырткары кимден кооптонот?
Көчөдө бараткан кыз. Архив

Кабар алып туралычы! Эже-карындашына кайдыгер ага-инилерге кайрылуу

Аялдарга карата зордук-зомбулук коомдогу эң көйгөйлүү маселелердин бири бойдон калууда. Колумнист Мирбек Сакенов кыздарды зомбулуктан сактоодо ага-инилердин ролу тууралуу ой толгоду.

Ала качуунун курмандыгы болгон Айзада Канатбекованын өлүмүнөн кийин оюмдан бир нерсе такыр кетпей койду. Кыздын жакындары "ала качкан киши Айзаданы меники болбосоң, апаңды өлтүрүп кетем, апаң экөөң жалгыз экенсиң" деп коркутуп жүрүптүр деп айтышты. Кыязы, зөөкүр "мунун сурап алары жок" дегендей мамиле кылган окшойт.

Бирок азыркы күндө атасы, ага-инилери бар кыздар деле башына кыйынчылык түшкөндө таянарга тоо таппай калган учурлар болуп жатат.

Бала кезден чогуу ойноп, чогуу чоңойгон көчөлөш баланын карындашы Жибектин (аты өзгөртүлдү — ред.) окуясын айтып берейин. Биз жогорку класстарда окуп жүргөндө Жибек мектеп босогосун жаңы аттаган, чачына ак бантик тагынган секелек болчу. Агасы экөөбүз малга барсак дагы, көлгө түшсөк дагы артыбыздан калбай жүрүп, мага өз карындашымдай болуп калган. Алысыраак жерге барсак, кичинекей неме чарчаганын көрүп, алмак-салмак аркабызга көтөрүп келчүбүз. Алма-өрүк жесек, ага эң кызылын, эң даамдуусун алып берчүбүз...

Кийин жашоо ар кимибизди ар кайсы жакка таратты. Эки жыл мурда үйдөгүлөр кошунанын кызы Жибек турмушка чыкты деп калышты. Көрсө баягы кичинекей кыз бойго жетип, Бишкектеги окуу жайлардын биринде 2-курста окуп жүрүптүр. Апам "ал зээндүү, токтоо кыз болуп чоңойгон. Анысына кызыккандар куда түшүп келе берип, ата-энеси бир таанышынын уулуна күйөөгө берип коюшту" деди.

Ошол бойдон аны деле унутуп калыптырмын. Бир күнү Бишкектен Жибектин агасы, баягы айылдык досумду жолуктурдум. Шаарда турат экен, үй-бүлөлүү, иштеген иши бар, айтор, жашоосу дурус экенин айтып отурду. Балалыкты эстеп, аркы-беркини сүйлөшүп отуруп Жибек эсиме түштү.

"Турмушка чыкты деп уктум эле, көнүп кеттиби, балалуу болдубу?"деп сурадым. Ал "жакшы, жакшы" деп башын ийкеп койду да, сөздү башкага бурду. Чынын айтсам, мен Жибек тууралуу сүйлөшкүм келген. Анткени ал биздин бала кездеги достугубуздун ажыратып алгыс бир бөлүгү болчу.

Мен анын ой-боюна койбой эле карындашы тууралуу сурап туруп алдым, күйөө бала эмне иш кыларына кызыктым. Аягында өзү ыңгайсыз болуп кетти окшойт, "мен аны менен көп деле сүйлөшпөйм, жеңеси сүйлөшөт" деп айтты.

Арадан дагы бир нече ай өтүп кеткен. Бир күнү апам шаарга келди. Айыл-апа, кошуна-колоңдор тууралуу сүйлөшүп отуруп, "коңшубуз небересин багып жатат, кызы Жибек жолдошу менен ажырашып кеткен. Бир жашка чыга элек уулун таштап, Россияга иштегени кетти" деп кейиди.

Көрсө Жибектин күйөөсү чоң муштум чыгып, кош бойлуу кезинде кол көтөрчү экен. Атасынын таанышына келин болгон байкуш кыйналганын айта албай жүрүп, бир ирет өз жанын кыюуга аракет кылыптыр. Атургай окуяга милиция аралашып калгандыктан, ал тууралуу жаңылыктарга дагы чыккан экен.

Бул жерде эмнени айткым келет? Жаш кыздын ушундай тагдырга туш болушуна, албетте, көп кишинин күнөөсү бар. Бирок эмне үчүн агасы жаңы турмушка аттанып, жашоосунун өтө маанилүү, жоопкерчиликтүү, морт учурунда ал-жайын сурап, колдоо көрсөтүп койбойт деген ой мээмен кетпей койду.

Жеңеси сүйлөшүп жатат дейт. Жеңенин орду башка да. Менимче, кыз кишиге агасынын "Коркпо, мен бармын!" деген сөзү бир топ дем-күч берет.

Жигиттер, аялзаты табиятынан назик, коргоого, колдоого муктаж аяр жан. Кыз-келиндер жашоодо канчалык күчтүү, ийгиликтүү болбосун, кээде өзүн алсыз сезип ага-инисине таянгысы келет. Аларга эркелеп майда-барат маселелерин айтып, жок дегенде колдоо, мактоо сөздөрүн уккусу келет. Ошондой учурда агалар өзүбүздүн эч нерсеге арзыбаган сөзүбүздү, убактыбызды бөлүүгө жарабай жатабыз.

Окуганы же иштегени кеткен карындаштарыбыздан кабарыбыз жок. Алардын каякта окуп, ким менен жатаканада жашап, кандай адамдар менен мамиле куруп жатканына кызыгып да койбойбуз. Ата-энесинин камкордугунан бир нече чакырымга алыстаган секелек кыздарыбызды турмуштун тегирменине жалгыз таштап коюудабыз.

Турмушта жолу болбой ажырашып, бала-бакырасы менен ара жолдо калган жакындарыбыздан качып калдык. Адамдын көңүлүн ооруткан, кейиткен ушундай окуяларга көпчүлүгүбүз күбө болуп жүрөбүз. Ошол учурда аялзаты ээн талаадагы сормо сазга түшүп калган чаарчыктай тыбырчылап жатып күчтүүлөрү чыгып кетип жатат. Алы жогучу?..

Кээде эркектердин алсыздыгына, кайдыгерлигине көзү жеткенде өз арабасын өзү согуп, эч кимден жардам күтпөй, турмушун улантууда.

Жигиттер, бизди Жараткан күчтүү кылып, аялзатын коргосун деп жараткан. Апабызбы, эже-карындашыбызды, жубайыбызды, кыздарыбызды калкалашыбыз керек.

Белгилер:
көйгөй, жардам, кыз, Кыргызстан
Тема боюнча
Мамашова: Айзада чиновниктин эмес, жөнөкөй адамдын кызы болгону үчүн өлдү
Уурдалып, киши колдуу болгон Айзаданын окуясы боюнча жаңы жагдайлар айтылды
Беларустун ички иштер министрлигинин кызматкерлери.Архивдик сүрөт

ФСБ: Лукашенкону өлтүрүүгө камданып, Беларуста төңкөрүш даярдагандар кармалды

(жаңыланган 03:18 18.04.2021)
Зенкович АКШ менен Польшада жүрүп келгенден кийин Москвадагы ресторандардын биринде беларустук генералдар менен жолугуп, пландалган аракеттердин ишке ашышы үчүн өлкө башында тургандардын көзүн тазалоо керектигин айткан.

БИШКЕК, 18-апр. — Sputnik. Москвадан 9-май күнү Беларусь президенти Александр Лукашенкону жок кылып, өлкөдө аскердик төңкөрүш жасоого камданып жүргөндөр кармалды. Бул тууралуу ФСБнын коомдук байланыш борборуна таянуу менен РИА Новости жазды.

Маалыматта колго түшүрүлгөндөр Беларусь менен Россиянын жарандыгын алган Юрий Зенкович менен беларусиялык Флександр Федута аттуу адамдар экени айтылат.

Россиянын атайын кызматы коңшу өлкөнүн Мамлекеттик коопсуздук комитети менен биргеликте иш алып барган.

"Беларустук кесиптештердин берген маалыматы боюнча, Зенкович менен Федута мессенжерлердин биринде аскердик төңкөрүштүн планын талкуулап, Москвада оппозициялык маанайдагы генералдар менен жолугууну көздөгөн", — деп айтылат кабарда.

Зенкович АКШ менен Польшада жүрүп келгенден кийин Москвадагы ресторандардын биринде беларустук генералдар менен жолугуп, пландалган аракеттердин ишке ашышы үчүн өлкө башында тургандардын көзүн тазалоо керектигин айткан. Түзүлгөн план боюнча радио жана теле борборлорду басып алып, ички аскер бөлүктөрүнүн жолун тосуу каралган. Күч структураларынын ишин токтотуу үчүн электр энергияны өчүрүү даярдалганы маалым болду.

Натыйжада конституциялык түзүлүш өзгөрүп, бийлик "Улуттук элдешүү комитетине" өтмөк.

Зенкович менен Федутага карата Беларустун тергөө органдары 357-беренесинин ("Мамлекеттик бийликти басып алууга аракет кылуу") негизинде иш алып барууда.

Белгилер:
бийлик, мамлекеттик төңкөрүш, Өлтүрүү, ФСБ, Александр Лукашенко, Россия, Беларусь
Тема боюнча
Лукашенконун уулуна генерал наамы берилди
Лукашенко Беларустагы митингдердин көпкө созулушуна пандемияны айыптады