G20 саммитинин Сауд Аравияданы хан сарайлардын бириндеги проекциясы. Архивдик сүрөт

Коронавирус G20 саммитин бузду. Батыш башканын вакцинасын батырбайт

113
(жаңыланган 09:59 24.11.2020)
G20 виртуалдык саммити катышуучулардын кыйла алгылыктуу аракетине карабастан, ааламдашууга чекит коюлганын, COVID-19дан кийинки дүйнө деглобализацияга аяк басканын баса белгилеп койду.

Кеп мында шарттуу "америкалык тек полярдуу дүйнөгө" каршы кандайдыр кутум же XX кылымдын экинчи жарымындагы үлгүдө "бөгөт коюучу тирешти" жаратуу аракетинде деле эмес. Ааламдашуудан четтөө жана көп полярдуулук — вашингтондук же брюсселдик "башкы борборлордун" бул туурасындагы пикирлерине карабастан, бүгүнкү күндүн чындыгы. Серепчи Иван Данилов ушундай ойдун учугун чубаган.

Маселенин баары бирдиктүү дүйнөлүк саясий күн тартибинин да, аны талкуулоонун бирдиктүү саясий тилинин да жоктугунда. Анан калса дүйнөлүк коомчулук багыт ала турган кандайдыр "геосаясий камертон" да колго илинчүдөй эмес.

Коронавирустан тарта глобалдык экономикалык каатчылыкка чейин орток көйгөйлөр арбын, ал эми алардан арылуунун жалпы жолдору жок, принципиалдуу түрдө болбойт да көрүнөт. Анткени глобалдык деңгээлде өлкөлөр арасындагы өз ара аракет схемасы жок сумма менен оюн режимине өттү. Башкача айтканда, кайсы бир өлкөнүн кандай гана ийгилиги болбосун атаандаштарынын утулушу катары кабылданат. Ошону менен бирге эле геосаясий атаандаштарынын кай бири имиджилик, саясий жана экономикалык жеңиш активин өзүнө чегерип албасын деген гана далалатта жалпы кызыкчылыктардын баарын курмандыкка чалууга толук даяр экени байкалат.

Көрүнүктүү бир нече мисал өзүнөн өзү келип чыгат. "Үлкөн жыйырманын" чоң саммитинде Кытай Эл Республикасы өлкөлөр ортосундагы кыймыл бөгөттөрүн алууга жол берген кандайдыр бир санарип механизм иштеп чыгууну сунуштады. КЭР жетекчилигинин айтымында, бул дүйнөлүк экономикага, эл аралык соода жана туризмди калыптандырууга (көптөгөн, анын ичинде абдан жарды мамлекеттер үчүн да абдан маанилүү) чоң колдоо көрсөтмөк. Кытай тесттердин жыйынтыгына негизделген "Саламаттык QR-кодун" өз ара таануунун эл аралык механизмин түзүүнү сунуштады.

"Буга дүйнөнүн көп өлкөлөрү жана аймактары кошулат деген үмүттөмүн", — деди Си Цзиньпин.

Калыс караганда, белгилүү бир турист, дипломат же ишкер сак-саламат экенин, өлкөлөрдүн чек арасынан карантинсиз өтүүгө, ошондой эле мекенине обочолонуусуз кайтууга, коронавирустан улам жабык турган чек аралардан кыйгап өтүүгө мүмкүнчүлүк берген эл аралык жана жалпы таанылган "санарип тастыктоо" механизми – дурус демилге. Бул чара азыр каралып, салыштырмалуу жеңил түрдө ишке киргизилсе деле болмок, бирок аны жакын арада глобалдык деңгээлде жайылтуу дегеле мүмкүн эмес. Болду-болбоду, мындай чара КЭР төрагасы Си тарабынан сунушталгандыктан ишке ашпайт. Себеби батыш лидерлерине расмий Пекиндин (айрыкча кытай маалыматтык технологияларынын өркүндөшүнө басым жасалган) сунуштарын принципиалдуу түрдө кабылдоого болбойт. Антпесе батыштагылардын аброюна доо кетип калат окшобойбу.

Кийинки мисал коронавирустан сактоочу вакцинанын кедей өлкөлөр үчүн өтө кымбаттыгына байланыштуу. Эгер эмдөө болбосо, андай мамлекеттер планетада оор кесепеттерге алып келген "коронавирус очогу" бойдон калышы толук ыктымал. Владимир Путин өз сөзүндө эмдөөнү тегиз камсыздоо зарылдыгын белгиледи.

"Россия азыркы саммиттин натыйжалуу жана коопсуз вакциналарды жалпыга жеткиликтүү кылууга багытталган негизги чечимдеринин долбоорун колдойт. Иммунизациялоочу каражаттар жалпы коомдук табылга болууга тийиш экени талашсыз.

Россия өз окумуштуулары тарабынан иштелип чыккан вакцинасын жардамга муктаж өлкөлөргө берүүгө даяр. Бул – адамдын аденовирустук векторлорунун платформасында дүйнөдө биринчи ирет катталган "Спутник V" вакцинасы. Ага удаа эле россиялык экинчи вакцина – Новосибирск илимий борборунун "ЭпиВакКорона" каражаты да даяр. Үчүнчү россиялык вакцинанын даярдалышы да ыраак эмес.

Пандемиянын масштабы бизди колубуздагы бардык ресурстарды жана иштелмелерди пайдаланууга милдеттендирет. Жалпы максатыбыз — вакциналык препараттардын портфелин түзүү жана планетанын бардык калкын ынанымдуу коргоону камсыз кылуу. Демек, урматтуу кесиптештер, иш баарыбызга жетет. Менимче, атаандаштыктан кача албай турган учурда биз эң оболу гуманитардык мүнөздөгү түшүнүк менен дал ушул нукта жылууга тийишпиз" – деди РФ президенти.

Декларативдик деңгээлде баары жайында болот, бирок "Үлкөн жыйырма" жакыр мамлекеттердин калкын эмдөөнү каржылоочу орток фонд түзүүнү болжогон белгилүү бир аракеттерге жалпысынан макул болбойт. Анткени бул үчүн жеткиликтүү жана натыйжалуу эмдөөнү пайдалануу керек. Бул, албетте, америкалык жана европалык аналогдорунан арзан, Pfizer вакцинасынан минус 70 градусту талап кылбаган дал россиялык "Sputnik V" вакцинасын колдонууну талап кылары бышык. Pfizer вакцинасы Түштүк Африка, Африка жана Чыгыш Европа түгүл америкалык медициналык инфраструктурада да олуттуу көйгөйлөргө кабылтпай койбойт. Вашингтон менен Брюсселдин көз карашында вакцина россиялык болгону (кытай вакцинасы деле ошондой кабылданат) үчүн алар бул күрөшкө караандаткылары жок.

Владимир Путин "атаандаштыкты" четке таштап, гумандуулукка үндөдү. Бирок анын чакырыгына россиялык жана кытай вакциналарын каралоо боюнча батыш маалымат каражаттарындагы маалыматтык-пропагандисттик кампаниясы токтобой келе жаткан шартта баары кулак салары арсар.

"Үлкөн жыйырманын" саммитинде эч кандай өз алдынча диалог курулбаган (дүйнөлүк лидерлердин монологдор түрмөгү эле жаңырды) темалардын тизмеги муну менен түгөнүп калбайт: Дүйнөлүк соода уюмунун реформасы, өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдүн валюталык карыз маселелери, протекционизмге бет алган глобалдык көрүнүш...

Батыш лилерлеринин көз карашы абдан так: алар көп сүйлөшөт, эч кимди тыңдашпайт, ал эми алардын сунуштары: "баары биз айткандай кылууга тийиш, ошондо баары жакшы болот" деген жөнөкөй формулага салынат. Бул мааниде Вашингтондун позициясы президент алмашкан күндө деле өзгөрөрү күмөн.

G20 саммитинин өз алдынчалуулугунун жоктугу дүйнө "геосаясий блоктордун" атаандаштыгына, анан калса Вашингтон үмүттөнгөндөй "америкалык дүйнөнүн" калыптанышына эмес, анык бир өлкөлөр ортосундагы эки тараптуу сүйлөшүүлөр деңгээлинде гана макулдашууга мүмкүн болчу дүйнөгө бет алганын толук тастыктап турат.

Формалдуу түрдө "Жыйырманын" дүйнөсү азыр жашап турганы менен иш жүзүндө белгилүү америкалык саясат таануучу Ян Бремердин айтканы чын чыкчудай. Саясий серепчи аны "G-нөл дүйнө" деп атаганы бар. Алар ар ким өзү үчүн жооп берген, мындай трансформация тездеген дүйнөгө нук алышты. Кыязы коронавирустун негизги тарыхый мурасы ушул болот өңдөнөт.

113
Белгилер:
G20 саммити, ресурс, пандемия, саммит, Россия, вакцина, коронавирус, Батыш
Тема боюнча
Израиль менен Венгриянын чыныгы "вакциналык улутчулдугу"
Американын вакцинага акчасы жеткен жок
АКШнын жаңы шайланган президенти Жозеф Байдендин архивдик сүрөтү

Серепчи: АКШ менен РФ ортосундагы өз ара кызматташуу багыты өзгөрүүдө

98
(жаңыланган 17:54 20.01.2021)
Жаңы президенттин администрациясынын жүргүзчү саясаты бир катар мамлекеттердин, анын ичинен АКШнын да өзөктүк каражаттарды толук түрдө көзөмөлдөө боюнча башка макулдашууларды түзүүгө алып келиши мүмкүн.

БИШКЕК, 20-янв. — Sputnik. АКШнын жаңы шайланган президенти Жозеф Байдендин администрациясы инаугурациядан кийин СНВ-3 келишиминин узартылышы боюнча маселени карашы мүмкүн. Sputnik радиосунун обосунда бул маселени аскердик саясат таануучу Андрей Кошкин айтып берди.

Мамлекеттик катчылыкка сунушталып жаткан Энтони Блинкен инаугурациядан кийин Стратегиялык жактан чабуул жасаган куралданууну чектөө жана кыскартуунун андан аркы чаралары жаатындагы келишим боюнча иш жүрөрүн билдирген.

Анын айтымына караганда, Ак үйдөгү команда бул келишимдин узартылышы боюнча иштейт.

Мамлекеттик катчыга талапкер администрация муну менен бирге эле ракета менен кол салууга каршы коргонуу системасынын чектелиши боюнча кандай гана чара болбосун макул болбой тургандыктарын айтты.

Sputnik радиосунун обосунда Россиянын Плеханов атындагы Экономика университетинин саясат таануу жана социология кафедрасынын жетекчиси Андрей Кошкин бул боюнча комментарий берди.

"СНВ-3 долбоорун узартуу боюнча демилгеден улам Байдендин администрациясын кубаттоого болот. Кайсы бир жактан алып караганда бул АКШ менен РФ ортосундагы өз ара кызматташуу өңүтүн өзгөртөт. Бул — жарыша куралдануунун артынан түшүп алууну кармап турган механизмди сактап калууга умтулуу. Кыязы, администрациянын АКШда страгегиялык куралданууну кармап туруу боюнча жаңы саясатынын башталышы. Ал эмне болгон күндө да башка макулдашууларды түзүүгө алып келет. Бул бир канча мамлекеттердин, анын ичинен АКШнын да өзөктүк куралдарды толук көзөмөлдөө боюнча башка макулдашууларды түзүүсүн шартташы мүмкүн", — деди Кошкин.

СНВ-3 негизинде ар бир тарап өзөктүк куралдарын жети жылдан кийин алардын саны континент аралык баллистикалык ракеталардын, суу астында жүрүүчү кайыктардын баллистикалык ракеталарынын жана бомбалоочу оор техникалардын санын 700дөн жана башка техникалардын санын да айтылган чектен ашырбаш керектиги каралган.

СНВ-3 — Россия менен АКШнын ортосундагы куралданууну чектеп турган жалгыз келишим. Анын мөөнөтү 2021-жылдын 5-февралында соңуна чыгат, эгер узартылбаса, ири өзөктүк державаларды тизгиндеп турган нерсе калбай калат.

98
Белгилер:
өзөктүк курал, мамлекеттик катчы, Жо Байден, АКШ, Россия
Тема боюнча
Тарыхта биринчи ирет… Байден өз командасына трансгендерди алмай болду
Байдендин инаугурациясынын алдында Капитолий катуу кайтарууга алынды. Видео
Карл Винсон авианосец баштаган АКШ флоту. Архивдик сүрөт

"Райондор ачыкталды": АКШнын аскердик флоту куралын кайда мээлеп турат?

149
(жаңыланган 10:00 19.01.2021)
"Ооздуктоо жана жеңүү" — АКШнын Аскердик-деңиз күчтөрүнүн штаб жетекчиси адмирал Майкл Гилдей жакынкы он жылдыкка карата "Навигациялык план" менен тааныштырды.

Глобалдык көзөмөлдүн максаты — америкалыктардын мекенинде жай жана ток жашоосу. Бирок документтин текстинде бөлөк өлкөлөргө каршы ачык агрессия так байкалат. Вашингтондук адмиралдардын көздөгөнү эмне? Жаңы жарыяланган документти Николай Протопопов талдап чыккан. 

Дүйнөлүк атаандаштар

Жаңы пландын авторлору баса белгилегендей, америкалык флот АКШ жарандарынын коопсуздугу жана турмушуна коркунуч туудурган узак мөөнөттүү атаандаштыкка тартылды. Аскердик-деңиз күчтөрүнүн командачылыгы бир мүнөттү да текке кетирбөөгө тийиш: жаңы аяк баскан он жылдыкта гана тургай, XXI кылым бою күчтөрдүн тең салмактуулугун сактоо үчүн кызуу аракетте болуу абзел. Глобалдык тынчтыктын (тынч абалдын) негизги атаандаштары жана ага "бүлүк салгандар" — Россия жана Кытай.

Америкалык адмиралдардын пикиринде, бул мамлекеттер узак убакыт бою бүт дүйнөгө пайда алып келип турган деңиздеги эркиндикке бүлгүн салууда. Москва жана Пекин территориалдык суулардын чегинен тыш баалуу деңиз ресурстарына чыгууну "адилетсиз көзөмөлдөөгө" тырышып, "өз талаптарын күч менен таңуулап коңшуларды чочулатууда", "эң маанилүү суу жолдорун ыраакка атылуучу ракеталар менен мээлеп турат".

Россия заманбап ракеталык кемелерди, суу түбүндөгү кайыктарды, гипер үндүү ракеталарды, тактикалык өзөктүк куралдарды иштеп чыгып жатканын америкалыктардын дегеле кыртышы сүйбөйт.

Пентагондогулар россиялык флот бүт дүйнө боюнча активдүүлүгүн күчөтүп, Кошмо Штаттардын жээктерине улам жакындай күчтөрүн жайгаштырып жатканын белгилешет. Ошондуктан "Россияны ынанымдуу көзөмөлдөө зарыл" имиш.

Өтө тездик менен өнүгүп келе жаткан кытайлык флот да тынчсыздануу жаратат. Америкалык талдоочулардын пикиринде, бул – дагы дүйнөдөгү ири флот. Пекин Вашингтонго жана анын союздаштарына чакырык таштап жаткандай, ошондой эле эң курч жана узак мөөнөттүү коркунучка айланууда. Ошол эле учурда АКШ — деңиз державасы экени жана анын өркүндөшү, коопсуздугу деңиздеги артыкчылыгын сактоо жөндөмүнө жараша болору белгиленет. Ал үчүн өз аскердик-деңиз күчүн (АДК) "Дүйнөлүк океандын булуң-бурчуна" жайылтууга тийиш.

Америкалыктар эл аралык укук жол берген бардык жерде сүзүүнү, учууну, ошондой эле дүйнөнүн ар кыл аймактарында "атаандаштарынын деңиз жаатындагы амбициясын" ооздуктоо жана алардын аскердик мүмкүнчүлүктөрүн зыянсыздандыруу үчүн күчтөрүн жайгаштырууну уланта бермекчи.

Флотту чыңдоо

Баллистикалык ракеталуу суу түбүндөгү атомдук кайыктар "АКШны өзөктүк кол салуудан коргоодо". Ал эми атайын операциялардын күчтөрү "эң күчтүү душмандын да шаштысын кетирүүгө даяр". Адмиралдар АДК жердеги күчтөргө колдоо көрсөтүү үчүн каалаган жээгине десантты жеткире алат.

Аскердик-деңиз күчтөрү агрессияны ооздуктоо үчүн тийиштүү бардык, анын ичинде "адаттан тыш" каражаттарга да ээлик кылат. Атап айтканда, мында кеп маалыматтык, кибернетикалык технологиялар жана деңизден, суу түбүнөн жана абадан чабуул жасоого мүмкүндүк берчү куралдар жөнүндө болууда.

Жакынкы жылдары деңиздеги заманбап тиреште маанилүү ролду АКШ жасалма интеллектке табыштайт. Мындай системалар согушта майнаптуулугун жана артыкчылыгын айгинелей алышты. Ошондуктан флот массалык пайдалануу менен заманбапташтырылмакчы.

Учкучсуз деңиз платформалары да "өтө маанилүү". Алар чалгындоодо, байкоо салууда флоттун чабуул коюучу мүмкүнчүлүктөрүн арттырат. Аскердик-деңиз күчтөрүнүн ички курамы он жылдыктын соңунда роботтоштурулган аппараттар менен тыгыз байланышта ишенимдүү жана шайкештикте иш алып барууга тийиш.

АКШнын Аскердик-деңиз күчтөрүнүн командачылыгы коюлган пландарынын баарын жүзөгө ашыруу үчүн флот чыңдап жана кеңейтүү керек. Жогорку чабуул коюучу мүмкүнчүлүктөрү бар суу түбүндөгү атомдук кайыктар жана суудагы кемелер көбүрөөк талап кылынат. Анан да жаңы кемелер "Созвездие" классындагы келечектүү фрегаттар сымал чакан болуусу абзел.

Пентагон авиаташуучуларды да эсептен чыгарбайт. Мурдагыдай эле ал – Аскердик-деңиз күчтөрүнүн сыймыгы, күчтү көрсөтүүнүн негизги инструменти. Флоттун суу түбүндөгү күчтөрүнүн да өзгөчө мааниси белгиленет. Мында "Колумбия" классындагы атомдук стратегиялык субмариналарга, ошондой эле көп буталуу "Виржиния" суу түбүндөгү кайыктарга артыкчылык берилет.

Санарип жана лазерлер

Аскердик-деңиз күчтөрүнүн командачылыгы бир техника менен гана чектеле албайт. Ички курамды да кылдат окутуп, анын ичинде душмандын жүрүм-турумунун чоо-жайын жакшы түшүнүүнү үйрөтүү зарыл.

Адмиралдардын айтымында, "моряктар тек гана байкоо салып жана коркунучтарга ыкчам чара көрүп гана тим болбостон, каршылаш тараптардын аракеттерин ички туюм менен аныктай алууга тийиш. Буга тигил же бул өлкөнүн жарандарынын менталитетинин өзгөчөлүктөрүн терең билиши көмөкчү болот".

"Алдыдагы болжолдуу жаңжалдардын" сценарийлерине дүйнө жүзү боюнча – Ыраакы Түндүктөн Тынч океандын батыш бөлүгүндө дейре аймактарда машыгышат. Маселен, быйыл АКШ АДК десанттык операциялар менен бир нече авиаташуучу топтун ири масштабдуу машыгууларын өткөрмөкчү. Ага алгач ирет чалгындоочу жаңы куралдарды жана маалыматтык ресурстарды колдонуучу чакан тактикалык кибер-топтор катышат. Адмирал Гилдей бул машыгуулар "соңку тарыхта болуп көрбөгөндөй" масштабда өтөрүн жар салган.

Маалыматтык жана санарип технологиялар АКШнын аскердик-деңиз күчтөрүнүн чордонунда. Аларсыз эми согуштук аракеттер мүмкүн эмес. Санарип баарын чечет, деңиз жана кургактагы согушту ыкчам жана майнаптуу жүргүзүүгө мүмкүндүк берет.

Аскердик-деңиз күчтөрүндөгүлөр боолгологондой, "АКШнын душмандары флоттун коргонуусун ири сандагы ракеталар менен алсыратууну болжошот". Ошондуктан Пентагон суу түбүндөгү кайык жана деңиз учкучсуздарын табуучу көптөгөн стационардык жана мобилдик системаларды ишке аралаштырат, учак жана кемелердин коргонуусун күчөтөт. Ошону менен бирге эле жакынкы согушта кадимки куралдар менен катар эле энергетикалык куралды да пайдаланууну пландайт.

149
Белгилер:
армия, Аскерлер, курал-жарак, документ, Кытай, Россия, АКШ
Тема боюнча
АКШ F-35тин сериялык өндүрүшүн дагы жылдырды. Буга эмне себеп?

Музду чагып, суунун ичин тинткен куткаруучулар. ӨКМдин машыгуусу видеодо

0
(жаңыланган 09:09 22.01.2021)
Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин Суучулдарды даярдоо жана суу алдындагы техникалык иштерди жүргүзүү кызматы атайын машыгуу өткөрдү.

Видео мекеменин YouTube каналына жүктөлдү. Машыгуу Чүй облусунун ГЭС-5 эс алуу борборунда өткөн.

Суучулдар муздун алдында издөө-куткаруу иш-чараларын жүргүзүүгө тартылары белгиленди.

Куткаруучу-суучулдар күжүрмөн даярдыкта болуу үчүн маал-маалы менен муз алдында практикалык жана теориялык көнүгүүлөрдү аткарып турушат.

0
Белгилер:
машыгуу, суучул, куткаруучу, ӨКМ
Тема боюнча
Жети-Өгүздө балык уулоого кеткен кишинин сөөгү табылды. Сүрөт