Артиллериялык өзү жүрүүчү замбирек Stryker M1128 Mobile Gun System. Архивдик сүрөт

"Керектен чыгарууга аргасыз": АКШ армиясы танкынын жараксыз экенин моюндады

174
(жаңыланган 10:54 25.05.2021)
Жетишерлик деңгээлде сооттолгон эмес, көп жолдордон өтө албас, куралы ашкере кубаттуу жана өтө эле оор... Пентагон "Страйкер" бронетранспортерунун негизиндеги өзү жүрүүчү артиллериялык орнотмолорду ушул мүчүлүштүктөрүнөн улам тезинен жарактан чыгарууга аргасыз.

Бул дөңгөлөктүү танкаларды эки миңинчи жылдардын башында иштеп чыга баштаган, анткен менен алардын Иракта алгач ирет колдонулушунда эле бүтүндөй топтун конструкциясынын мүчүлүштүктөрү аныкталган. Америкалык зооттолгон техниканын чабал жактары тууралуу Николай Протопоповдун макаласы РИА Новости сайтына жарыяланган.

Дөңгөлөк үстүндөгү замбирек

"Страйкер" зооттолгон машина менен Пентагон 2002-жылы куралданган. Алар канадалык LAV III зооттолгон транспортунун (БТР) негизинде иштелип чыгышкан. Алар өз кезегинде 1970-жылы долбоорлонгон швейцариялык "Пиранья" БТРинин жаңыртылган версиясы болгон.

Америкалык БТР ошол прототиптеринен анчалык деле айырмаланбай, корпусу жана тышкы түзүлүшү өзгөртүүсүз калтырылган. Болгону бир аз бийиктетилип, коргоосу бекемделип, түбүнүн көрүнүшүн түзөтүшкөн.

Экипаж эки кишиден турат, десанттык бөлүгүнө тогуз жоокер батат. 350 аттын күчүндөй бар дизелдик кыймылдаткычынын кубаттуулугу менен "Страйкер" алдыңкы эки көпүрөсү өчүрүлгөн калыпта да шосседе саатына 100 чакырымга дейре күүлөнө алат.

Күйүүчү май 500 чакырымга чейин жетет. Маңдайкы бронясы 14 миллиметрлик зооттолгон куралдардын же 155 миллиметрлик дүрмөттөрдүн сыныктарына да туруштук бере алат. Борт жана арткы бөлүгүн десант 7,62 миллиметрлик калибрдеги октон коргойт.

Стандарттык үлгүдөгү куралы — ири калибрдеги 12,7 же 7,62 миллиметрлик "Браунинг" пулемету. 40 миллиметрлик автоматтык гранатометту орнотуу мүмкүнчүлүгү да каралган. БТРдин бир топ варианттары, атап айтсак, өзү жүрүүчү 120 миллиметрлик миномет, чалгындоочу, командалык-штабдык, инженердик жана санитардык машиналар иштелип чыккан. Мындан тышкары, оор куралдуу – сайлуу 105 миллиметрлик танктык замбиректүү түрү да бар.

Болжолдуу душмандын бекемделген позициясы, бункер жана зооттолгон техникасына чабуул коюуга багытталган дал ушул модификациясынан Пентагондогулар баш тартууну чечишти. Анткени курал жана октоо автоматында системалык көйгөй табылды, баса, бул БТРди АКШ алгачкылардан болуп алган. Маселен, "Абрамсов" замбиректерин алигүнчө эскиче – кол менен октошот.

Аскер жетекчилери чыгашаларды эсептеп көрүп, өзү жүрүүчү артиллериялык түзүлүштү заманбапташтыруунун кажети жок деген бүтүмгө келишкен. Оор "Страйкерди" танкка каршы "Жавелин"жылдырылма комплексине алмаштыруу алда канча арзан түшөрүн белгилешет.

Үмүттү актабады

Жыйырма жылдай мурун Пентагон дароо эки миңден ашуун бронетранспортерго буюртма кылышкан. Жөө аскерлерди ташуучу мобилдик каражаттарынын таңсыктыгын дароо чечүүгө умтулушкан. Ошол кезде адистештирилген механизациялашкан бригаданы (Stryker brigade combat team, SBCT) түптөшкөн.

Мындай бирикмелердин ар бири 4,5 миң жоокер жана офицерден туруп, аларда үч жүздөн дөңгөлөктүү БТР болгон. Тактикалык жактан алып караганда SBCT "Хамви" автомобилдери менен жүргөн жогорку мобилдүү пехота менен оор зооттолгон топтордун ортосундагы орунда. Аталган бригадалар ыкчам бурулуп, дүйнөнүн каалаган бурчунда ар кыл аскердик милдеттерди майнаптуу аткара алат деп эсептелет. Жеке курамды жана техниканы өлкөдөн тыш жактарга С-130 "Геркулес" транспорттук учактары жеткирет.

2004-жылы биринчи бирикмени Иракка жолдошкон. Бир жыл аралыгында аскердик аракеттерде "страйкер-бригаданы" колдонуу тактикасын өздөштүрүшкөн, жаңы бронетранспортерлорду сынап көрүшкөн.

Командачылык ошондо бул түзүлүштөрдүн жана БТРлердин, айрыкча шаар ичиндеги кармаштардагы жогорку натыйжалуулугуна баа беришкен. Анткен менен жоокерлер машинанын конструкциясынын мүчүлүштүктөрүн, ок кубатынын жетишсиздигин жана чабал зооттолгонун айтып наалышкан эле.

Ошентип Пентагондун атайын комиссиясынын докладынан соң программа жабылып кала жаздаган. БТР түз жолдо жана шосседе гана жакшы экени аныкталган. Ал эми жол салынбаган жерлерде машина баткакка же кумга тыгылып калат. Кыймылдаткычын жогорулатылган жүрүштө пайдаланууга туура келип, андан улам ресурс кескин төмөндөп турган. Канадалык жана швейцариялык аналогуна салыштырмалуу "Страйкер" кыйла салмактуу чыккан.

Дагы бир орчундуу жагдайы – экипажды жакшы коргойт деген бронясы экипажды атуучу куралдан гана коргой алат. Реалдуу согуштарда душман гранатометтордон ок ачууну ылайык көргөн. Танкка каршы кол гранатометтордун дүрмөттөрү корпусту оңой эле тешип өткөн. Ошондуктан бул машиналарды тезинен торчолуу панелдер менен жабдууга туура келген. Андан сырткары, БТР оордугунан улам тоскоолдуктарда туш болуп, мина жарылганда көп жолу оодарылып калган. Анан да коопсуздук куру да адамдарды бурулууларда тийиштүү негизде бекем кармаган эмес, бул бир нече солдаттын өлүмүнө алып келген.

Көйгөйлөр эпкини

Жасалгандан берки кемчиликтерин оңдоого аракет кылышты. Кумулятивдик торчолорго каршы жана илме бронясын заводдо штаттык түрдө орното башташкан. Ошондон улам машина "салмактана" түшкөн. Бул аба аркылуу машинаны жеткирүүдө көйгөйлүү боло баштаган. Айрым модификациялар транспорттук учактардын жүк көтөрүмдүүлүк чегине туура келбей калган.

Жаңы электроника жана түнкү жарыктандыруу жабдыктары деле абалды өзгөртүп кое алган эмес. "Страйкер" ошентип толгон-токой чечилбеген көйгөйлөрү менен калды. Анан калса, аны заманбапташтыруу бүтүндөй программаны кошумча каржылоону талап кылды. Учурдагы согуштардагы талаптарга жараша сооттолгон транспортерлор менен жабдуу маселеси Американын армиясында алгач ирет болуп жаткан жок. Пентагон бул багыттагы бир катар долбоорлорду жүзөгө ашырууга ашыгып, бирок майнапсыз болуп келет.

2004-жылы америкалык генералдар армияны терең реформалашмак. Future combat systems (FCS) алкагында учкуч менен тескелчү жана учкучсуз варианттарда зооттолгон машиналар тобун түзүүнү чечишкен. Аны ишке ашырууга жүздөгөн миллиард доллар сарптап, 2015-жылы жаңы техника менен толук жабдылган алгачкы бригаданы, 2030-жылга дейре 15 бирикмени түзүүнү көздөшкөн. Бирок күтүүсүздөн программаны жаап, расмий түрдө андай көрүнүштү коргоо стратегиясынын алмашканына байланыштуу деп түшүндүрүшкөн. Андан соң келечектүү Ground Combat Vehicle (GCV) аскердик пехота машинасын иштеп чыгууга киришишкен. Ал эскилиги жеткен M2 Bradly аппаратынын ордун басып, ага караганда жеңил, мобилдүү, маневрдүү болмок. Анткен менен GCV сериялык өндүрүш үчүн өтө кымбат болуп, 2014-жылы бул багыттагы иштерди жыйыштырышкан. Ушул тапта америкалыктар дагы бир— Optionally Manned Fighting Vehicle (OMFV) программасын ишке ашыруу аракетинде. Ал жасалма интеллекти бар, аралыктар айдалган чынжырлуу аскердик пехота машинасын чыгарууну болжойт.

Азырынча Пентагон М113 жана M2 Bradly өңдүү "эски муундагы" машиналары менен пехотасын ташып, ошону менен бирге эле кичине калибрдүү "Страйкерди" заманга бапташтырууга баш катырууда. Жаңыртылган "A1" аппаратын бир нече жыл мурун элге көрсөтүшкөн, 30 миллиметрлик курал, кошумчаланган броня, кыйла кубаттуу кыймылдаткыч, күчөтүлгөн трансмиссия... Аны менен бирге эле абадан коргонуучу чакан радиустук аракеттеги машина варианты да каралган. Бирок бул "Страйкер" мурдагы версияларына салыштырмалуу согуштук аракеттерге ылайык болор-болбосу белгисиз. Себеби маңызында конструкциясы мурдагыдай эле калат.

174
Белгилер:
машина, өндүрүш, Аскер, техника, курал-жарак, армия, АКШ, танк
Тема боюнча
Аскердик кубаттуулукту арттырууга чыгым өсүүдө. Дүйнөлүк тенденцияга сереп
Нью-Йорк шаарындагы талкаланган дүкөн. Архив

Рекорддук чек: АКШдагы инфляция дүйнөлүк экономикага кооптуу экени айтылды

66
(жаңыланган 16:42 23.06.2021)
АКШда 2008-жылдагы глобалдык каржылык каатчылыгынан бери мындай инфляция кайталана элек болчу. Бирок жөнгө салуучу орган монетардык саясатты катаалдатуудан баш тартууда.

Deutsche Bank мындай аракетсиздиктин аягы жакшы бүтпөй турганын эскертишти. Бул – бүтүндөй дүйнөлүк экономика үчүн опурталдуу абал. Аталган державада акчанын нарксызданышы дүйнөгө кандай таасир этери тууралуу Наталья Дембинскаянын макаласы РИА Новости сайтына жарыяланган.

Инфляциянын күч алышы

Май айында АКШда жылдык инфляция беш пайызга чыкты. Ал эми керектөөчүлүк баалардын, энерготашуучу жана азык-түлүк сымал туруксуз товарларды кошпогондо, базалык индекси (инфляция деңгээли) былтыркыга салыштырмалуу 3.8 пайызга өстү. Бул – 1992-жылдын июнунан берки эң жогорку көрсөткүч. Автомобиль, техника, мебель, авиабилет, кийим-кече, азык-түлүк – баары кымбаттады.

Дүйнөлүк банктын экономисттери инфляцияны даректөө саясатын жүргүзгөн өлкөлөр, анын ичинде Россия чочулай турган жагдай жок экенин айтышат. Көрсөткүчтү максаттык диапазондун чегине кайтарууга болот. Анткен менен Кошмо Штаттарда кырдаал башка. Федералдык резервдик системанын бир чара көрө турган түрү жок. Март айында эле бул тутумдун башчысы Жером Пауэлл таргеттин (даректөөнүн) эки пайызга утурумдук көтөрүлүшүндө эч кандай көйгөй жоктугун билдирген.

Керектөөчүлүк баалардын өсүшүнүн себептери түшүнүктүү. Пандемия башталгандан тарта америкалык бийлик акча басуучу станокту болушунча иштетүү менен каатчылыкка каршы чара көрүүгө алты-тогуз триллион долларга дейре сарптаган. Ал эми Жо Байдендин келиши менен өлкө экономикасына дагы эки триллиондой каражат салынды. Бул – негизинен социалдык өбөлгөлөрдүн гиганттык топтому.

Ири карыз жана чабалдаган доллар

Акчанын каптаганы мамлекеттик карызды болжол менен төрттөн бирге жогорулады. Эми бул 28 триллион долларга (жылдык ички дүң өндүрүмдүн дээрлик 130 пайызы) арбын. Экономисттер экономикага жаңы акча салуу жакшы натыйжага алып келбейт. Өндүрүш көлөмүн тийиштүү деңгээлге чыгарбастан, акчанын ашыкча айланышынын айынан бюджетке күч келет, баалар көтөрүлөт.

Инфляциялык тобокелдик кийинкиге жылдырылган керектөөчүлүк суроо-талапты да күчөтөт. Пандемия убагында америкалык керектөөчүлөр 1,6 триллион доллар топтоп, эми акырындап коротууга киришти. Жаңы басылган купюралардын күчтүү агымы америкалык валютага доо кетирди. Доллардын куну түшүп, инвесторлор үчүн жагымдуулугунан ажырап барат.

2020-жылы евро салыштырмалуу 0,8934төн 0,8149га, дээрлик тогуз пайызга түштү. Быйыл дагы беш-жети пайызга төмөндөшү ыктымал. Дагы бир башка фактор — бюджетке болуп көрбөгөндөй басым. 2020-каржылык жылында бюджеттин таңсыктыгы 16,1 пайызга (3,1 триллион долларга) жеткен. Бул – 1945-жылдан берки эң ири көрсөткүч. Дал ошол жылы өкмөт масштабдуу аскердик операцияларга эбегейсиз каражат бөлгөн.

Суроо жаралат

Ошентсе да экономикалык максаттарга жетүүдө, атап айтканда, эмгек рыногун калыптандырууда "алгылыктуу прогрессти" көрмөйүнчө Федералдык резерв системасы пайыздык чендерди жогорулатууга же активдерди сатып алуу программасын кыскартууга ниеттенбейт. Жөнгө салуучу органдын өз күчүнө гана ишенгендиги жана аракетсиздиги суроо туудурат.

"Күрөшүү үчүн так план зарыл. Салык-бюджеттик саясатты аныктаган адамдар алардын чечимдери кимдерге зыян келтирерин түшүнүүгө тийиш. Америкалыктардын сексен жети пайызы баалардын өсүп жатканына кабатыр.

Пауэлл мырза бул олуттуу маселеге убактылуу тоскоолдук катары кол шилтөөнү токтотуп, инфляциянын кескин секиригин моюнга алууга милдеттүү", — дейт сенатор Рик Скотт.

Экономисттер Федералдык резервдик тутумдун андан да коркунучтуу көрүнүшкө – фондулук рынокто глобалдык көбүктүн түзүлүшүн толугу менен танып жатканына көңүл бурууга чакырат. Акциялардын баасы тарыхый жогорку чегине жетип турганда өтө төмөн пайыздык үстөктөрдү колдоону, балансты айына 120 миллиард долларга жогорулатууну улантуу менен Федералдык резервдик система рынокту ого бетер козутушу мүмкүн.

"Жөнгө салуучу орган экономиканы кыйын шартка кептегени турат, акыры барып инфляциянын максаттуу деңгээлине жетүү үчүн акча-насыя саясатын катаалдатууга мажбур болмокчу", — деп белгилейт Америкалык ишкерлик институтунун талдоочусу Десмонд Лахман.

Алсыздар жабыр тартышы ыктымал

Кандай болсо да бул америкалыктарга гана тургай, бүт дүйнөгө көйгөй жаратарын эскертишет Deutsche Bank талдоочулары. "Кошмо Штаттарда инфляцияны тоготпоо глобалдык экономика үчүн опурталдуу. Анын кесепети, айрыкча коомдун эң аяр катмары үчүн оор болушу ыктымал", — деп түшүндүрөт банктын башкы экономисти Дэвид Фолкертс-Ландау.

Германиядагылар инфляция токтобой турганын, жакынкы жылдары, балким, 2023-жылы каатчылыкка кептеши мүмкүн экенин жоромолдошот. Эксперттер биринчи кезекте өнүгүп келе жаткан өлкөлөр жабыр тартарын белгилешет. Өнүккөн экономикада акчанын нарксызданышы инвесторлордун пайыздык чендердин жогорулашына үмүттөрүн арттырат. Бул мамлекеттик облигациялардын кирешелүүлүгүн жогорулатып, натыйжада карыз алуу кыйла кымбатка түшөт. Ошентип, экономисттер өнүгүп келе жаткан рыноктор үчүн глобалдык калыптандыруунун башаты позитивдүү фактордон коркунучка айланганын айтышат. Мисалы, Түштүк Африка жана Бразилияда карыз наркы кооптуу деңгээлге чукулдап калды. Ал жакта мамлекеттик финансы ансыз да туруксуздугу менен айырмаланат.

"Бул өлкөлөр өздөрүндөгү инфляциядан да АКШдагыдан чочулаганы оң", — дешет S&P Global Ratings адистери. Бардар мамлекеттер пандемия маалында көптөгөн өнүккөн өлкөлөргө караганда абдан төмөн пайыздык чен менен карыз алышкан. Маселен, Египет быйыл ИИӨнүн 38 пайызына барабар карызын кайра каржылоого тийиш. Насыяны тейлөө акысы — 12,1%. Гана үчүн пайыз андан да бийик, тагыраак, 15 пайызды түзөт. Ушундай эле көйгөй Бразилияда да бар, Борбордук банкы январдан бери баа басымын чабалдатуу үчүн үстөктөрдү көбөйткөн. Capital Economics адиси Уильям Жексондун айтымында, Бразилия — инфляция жана кирешелүүлүктүн өсүшү экономикалык туруктуулукка кооптуу экенине айкын мисал.

"Бул Борбордук банкты мамлекеттик каржыны кыскартып, карызды тейлөө чыгымдарын арттырган пайыздык чендердин жогорулатууга аргасыз кылды", — дейт аналитик. Мындай абалдан, маселен, Бразилия, Түштүк Африка жана Индия чет өлкөлүк насыякорлорго караганда ички кредиторлорго көбүрөөк үмүт артканы куткарат. Бул капиталдын сыртка агуу көлөмүн төмөндөтөт. Россия бул багытта туруктуу келет, федералдык заемдогу облигацияларда резидент эместердин үлүшү абдан аз. РФ Борбордук банкынын маалыматы боюнча, май айында он пайызды түзгөн (апрелде — 19,7). Федералдык заемдогу облигация ээлеринин арасында 80 пайыздан ашыгы — жергиликтүү инвесторлор, эң оболу банктар жана пенсиялык фонддор. Ал эми резидент эместер — жергиликтүү ири банктардын чет өлкөдөгү "бутактары". Бул санкциялык да, инфляциялык да тобокелдиктерден сактайт.

66
Белгилер:
суроо-талап, насыя, кун, акча, экономика, АКШ, инфляция
Тема боюнча
Америкалык үмүт акталбай калганда... Саммит жыйынтыгына сереп
Талибан кыймылынын мушкерлери. Архивдик сүрөт

АКШ Кабулду Түркияга табыштады... Талибдер кандай кабылдайт?

384
Афганистандан АКШ жана НАТОнун күчтөрү чыккан соң Кабулда кала турган түрк аскердик бөлүктөрү "өздөрүн окко тосот", анткени америкалыктар менен талибдердин тынчтык келишими бузулары айдан ачык.

Александр Хроленко, аскерий баяндамачы

Мындай көрүнүш Ислам республикасында согуштук аракеттердин кайрадан ырбашына оңтойлуу шарт түзөт.

Анын эпкини Борбор Азиядагы коңшу мамлекеттерге да тийиши ыктымал. Ал түгүл Түндүк атлантикалык альянстын күчтөрүнүн "экинчи кырсыгына" себеп болушу мүмкүн экенин белгилейт аскерий баяндамачы Александр Хроленко.

Жума аягында Ак үй АКШ жана Түркия президенттери Жозеф Байден жана Режеп Тайип Эрдоган АКШ жана НАТОнун күчтөрү чыгарылган соң Кабулдун аэропортун кайтаруу боюнча макулдашканын жарыялады. Аталган негизги аба жайынын коопсуздугун Түркия камсыз кылмакчы. Эске салсак, анын аскердик күчтөрү сентябрдан кийин да Афганистанда калат. Ошондой эле альянс афгандык атайын багыттагы кызматкерлерди Катардын аймагында Түркия, АКШ жана Улуу Британиянын күчтөрү менен даярдоону кароодо.

РФ Тышкы иштер министрлигинин расмий өкүлү Мария Захарова ушул бейшембиде Афганистанда түркиялык аскердик контингенттин калышы Доха келишимине каршы келерин, афган аралык улуттук жарашууга өбөлгө болбой турганын билдирди. Кеп мында 2000-4000 түркиялык жоокер туурасында. Андан мурда Афганистан өкмөтү менен түркиялык тарап сүйлөшүүлөрдү өткөргөн. Президент Эрдоган АКШ менен НАТОнун күчтөрү чыккандан кийин Афганистандагы туруктуулукту камсыздоого кол кабыш кыла турган "жалгыз ынанымдуу өлкө" болуп саналарын жар салган.

АКШ жана союздаштары тарабынан тийиштүү каржылоо жана материалдык жактан камсыздоо каралса, Афган ислам республикасынын борборундагы аэропортту кайтаруу мүмкүнчүлүгү жөнүндө Түркия коргоо министри Хулуси Акар маалымдаган эле. Кабулдун аэропорту эбегейсиз, ири калаанын "ичинде" жайгашкан, анын коопсуздугун камсыздоо – болуп көрбөгөндөй татаал милдет. Талибдер чет өлкөлүк күчтөрдүн толук чыгышын талап кылып, Түркия да НАТОнун мүчөсү, башкача айтканда, ал да оккупант катары караларын эскертүүдө.

Державалар Афганистанда өз куралдуу күчтөрүнүн болушуна бир үмүт учкунун калтырууга тийиш экени белгиленет. Эксперттердин пикиринде, Ислам республикасындагы түркиялык аскердик бөлүктөрдүн болушу борбордук аба майданын жана АКШ элчилигинин коопсуздугу үчүн да эмес, Эрдогандын Осман империясын кайра жандандыруу тилеги үчүн кызмат өтөмөкчү. Ал ортодо Афганистандагы ансыз да опурталдуу абал дагы курчуй түшкөндөй. Борбор Азия өлкөлөрүнүн бейтараптуулукту сактоо жөндөмү да басаңдап барат.

Аймактык кызматташтык

18-июнда Афганистан менен Казакстан аскердик кызматташтык жөнүндө келишим түзүшкөн. Документке Казакстандын коргоо министри Нурлан Ермекбаев жана Афганистандын улуттук коопсуздук боюнча кеңешчиси Хамдулла Мохиб кол койгон. Макулдашууда биргелешкен аскердик машыгууларды өткөрүү, аскердик кадрларды даярдоо, эки өлкөнүн чалгындоо кызматтарынын өз ара аракеттешүүсү жана медицина жаатында кызматташуу каралган. Аскердик кызматташуу жөнүндө жаңы афган-казак келишиминен улам АКШнын Афганистан боюнча атайын өкүлү Залмай Халилзаддын Нур-Султанга болгон жакындагы сапарынын күн тартиби түшүнүктүү боло түштү. Ал Казакстандын президенти Касым-Жомарт Токаев менен Афганистандагы коопсуздук жана туруктуулукту камсыздоого байланыштуу казак-америкалык кеңейтилген стратегиялык өнөктөштүктүн өнүгүшү жөнүндө сүйлөшкөн.

Андан оболу Гератта Афганистан менен Түркмөнстандын тышкы иштер министрлери Мохаммад Ханиф Атмар жана Рашида Мередовдун жолугушуусу өткөн. Тараптар бир катар биргелешкен экономикалык долбоорлорду (ТАПИ (Түркмөнстан, Афганистан, Пакистан, Индия магистралдык газ түтүгү), Афган ислам республикасына электр кубатын берүү, темир жол куруу, Гераттан Түркмөнстанга мрамор экспорттоо) талкуулашкан. Бул эки мамлекеттин коопсуздук тармагында да бекемдеп бараткан кызматташуусун да камтышы мүмкүн. Афган ТИМ башчысы түркмөн аймагында Кабул менен "Талибандын"* сүйлөшүүлөрүн өткөрүүгө даяр экендиги үчүн Ашхабадга ыраазычылык билдирген.

Өзбекстан түштүк коңшусунун тынч жашоосун жөнгө салууда негизги ролдордун бирин аткарууга ниеткер. Өткөн аптада эле бул республика Афганистанга пандемия менен күрөшүү үчүн миң даана кычкылтек баллонун берген. Ташкенттегилер Афганистандын коопсуздугу Өзбекстандын коопсуздугу деп эсептешет. Ошол себептен Кабул жана "Талибандын"* жетекчилиги менен байланыш жолго коюлган. Аталган уюмдун таасирин өзбек тарап окуялар кандай нук алган күндө да эске алмакчы.

Тышкы иштер министри Абдулазиз Камилов жетектеген Өзбекстан делегациясы ушул күндөрү (18-19-июнда) Түркияда дипломатиялык форумга катышууда. Анда афган көйгөйү талкууланышы ыктымал.

Россия жана АКШ президенттери Владимир Путин жана Жо Байден Афганистандагы кырдаалды 15-июнда Женевадагы саммитте талкуулашкан. Америкалык лидер террорчулуктун жанданышына жол бербөө үчүн "Афганистанда жардамдашууга" РФтин даярдыгын белгилеген. Андан мурун Россия коргоо министри Сергей Шойгу "болжолдуу коркунучтарды чогуу жоюуну пландоо" үчүн Тажикстан жана Өзбекстанга барган эле.

Террордук коркунучтар

Афган аралык тынчтык келишимдери ушул тапта туңгуюкта. 1-майдан тарта АКШ жана НАТОнун күчтөрүнүн чыгарылышы Афганистандагы террорчулардын эрегишүүсүн жана кармаштардын активдүүлүгүн тездеткен. Күч мекемелери ай сайын жүздөгөн жоокеринен айрылууда, атап айтканда, апрелде 388, ал эми май айында 1 134 аскер жана полиция кызматкерлери шейит болгон.

Талибдер курал, техника, анын ичинде оор артиллериясы менен бир нече аскердик базаларды басып алышты. Афган ислам республикасынын Коргоо министрлигинин маалыматы боюнча, Түркмөнстан менен чектешкен Фарьяб провинциясындагы 17-июнда талибдер менен кагылышта атайын багыттагы бөлүктүн жоокери набыт болуп, дагы 15 күч кызматкери дайынсыз жоголгон. "Талибан"* аскер жана жай жарандарды өлтүрүп, жеңишке жана мамлекеттик бийликти ээлөөгө согуш күчү менен ашыгууда.

Мурдараак Нангархар провинциясында полиомиелитке каршы эмдеп жаткан беш адис өлтүрүлгөн. Афган ислам республикасында эмдөө кампаниясы талибдер ок жаадырып жатканда – марттын аягында башталган. 34 провинциядагы 9,6 млн бала эмделүүгө тийиш болчу.

9-июнда Тажикстанга жакын райондордун бири – өлкөнүн түндүк-чыгышындагы Баглан провинциясында талибдер минаны зыянсыздандыруу менен алектенген HALO Trust британ-америкалык коммерциялык эмес уюмунун 10 жарандык кызматкерин өлтүргөн. Ошол кол салууга жоопкерчиликти ИМ* согушкерлери алды.

Түркия менен Афганистандын алакаларынын эзелки жана жылуу тарыхы бар деп эсептелгендиктен, Ислам республикасында түркиялык күчтөр кандайдыр метафизикалык түрдө мамлекеттик коопсуздукту жана аймактык туруктуулукту камсыздап, коңшу Түштүк жана Борбордук Азия өлкөлөрүнүн мамилелеринин өркүндөшүнө өбөлгө болмокчу.

Ошентсе да Афганистандагы түркиялык вазийпа жана коопсуздук деңгээли азырынча көбүнесе талибдердин касташкан эркине жана чет өлкөлүк күчтөрдүн чыгарылышынын ыкчамдыгына жараша экени түшүнүктүү.

* – бир катар өлкөлөрдө ишмердигине тыюу салынган террордук топтор.

384
Белгилер:
Талибан, Түркия, Кабул, АКШ
Тема боюнча
Эмнеге Пентагонго Борбор Азияда орун жок? Сереп
Мектеп бүтүрүүчүнүн аттестаты. Архив

Эртең мектептерде аттестат бериле баштайт. Бүтүрүү кечеси болобу?

0
(жаңыланган 22:50 23.06.2021)
Райондук жана шаардык билим берүү башкармалыктары коштошуу аземи мектептин аймагында жана ата-энелердин биринин гана катышуусу менен өткөрүлүшүн көзөмөлдөө зарыл.

БИШКЕК, 23-июн. — Sputnik. Эртеңден тарта мектептерде бүтүрүүчүлөргө орто билими боюнча аттестат бериле баштайт. Бул тууралуу Билим берүү жана илим министрлигинен билдиришти.

Райондук жана шаардык билим берүү башкармалыктары коштошуу аземи мектептин аймагында жана ата-энелердин биринин гана катышуусу менен өткөрүлүшүн көзөмөлгө алышы шарт.

Мектеп жетекчилиги аттестат тапшыруу учурунда бүтүрүүчүлөрдүн өмүрү жана ден соолугу үчүн жооптуу. Коштошуу кечесин ресторан жана кафелерде өткөрүү үчүн акча чогултууга жол берилбеши керек.

0
Белгилер:
аттестат, бүтүрүүчү, мектеп, Кыргызстан
Тема боюнча
Усеналиев: "Алтын тамга" 11 жылдан бери өтүп келет
ЖРТнын жыйынтыгы менен алтын сертификат алгандар. Тизме