Ухандагы экспонаттар. Архивдик сүрөт

АКШ коронавирус пандемиясына айыпкерди тапты

281
(жаңыланган 12:38 02.06.2021)
Трамп менен Байдендин COVID-19 боюнча ою капыстан бир жерден чыкты. АКШнын мурдагы президенти пандемия башталгандан бери эле вирус Кытайдын Ухань калаасындагы лабораториясынан чыкканын кайталап келген.

Ал эми Жо Байден жана анын бүтүндөй Демократиялык партиясы вирус лабораториядан жасалган деген ойду дегеле жолотушкан эмес. Эми минтип күтүүсүз бурулуш болуп отурат. Өткөн аптадан тарта Байден вирус лабораторияда жасалган деген ыктымалды айтууда. Ал эми либералдык истеблишменттин жарчысы Facebook табышмактуу илдеттин лабораторияда жасалганы боюнча талкууланган постторду бөгөттөөнү токтотту. Вашингтондогу администрация коронавирус атайын жасалган вирус болушу мүмкүн экенин моюнга алары менен айыптуу ким экени аталды. Виктория Никифорова ушул "ачылыштын" айланасында ой толгогон.

Президент Байдендин буйругу менен атайын кызматтар вирус Кытайда жасалган деген версия менен гана алектенери турулуу иш. Башка варианттар каралган да жок. Кытай Эл Республикасын шалаакылыкка же диверсияга айыптоо, албетте, бир да далил менен тастыкталган эмес.

Кытайга каршы бул окуянын баары The Wall Street Journal басылмасында жарыяланган макалага гана негизделген. Анда пандемияга чейин эле Ухандагы кайсы бир окумуштуулар коронавируска окшогон дартка чалдыгышканы боюнча маалымат камтылган. Ошентсе да бул окуя таптакыр бүдөмүк, далилсиз.

Расмий Пекиндин мындай айыптоону четке кагып, вирустар менен эксперименттерди, анын ичинде аларга адамдын клеткасына терең өтүүгө мүмкүндүк берген белгилүү бир секвенцияларды киргизүү менен кытайлык окумуштууларга караганда америкалык илимпоздор кызуу изилдеп келишкенин далил келтиргени акылга сыярлык.

2019-жылдын жай жана күзүндөгү окуялардын жүрүшү да шек жаратат. Август айында Кошмо Штаттардагы айтылуу Форт-Детрик аскердик биолабораториясы капыстан жабылат. Ал жайда планетанын эң кооптуу вирус жана бактериялары сакталып, изилденет. Арасында сибирь жарасы, чечек, чума да бар. Өтө купуя окумуштуулар чыгармачылык менен бул үлгүлөргө эксперимент жасап, алардын негизинде жаңы, кыйла кооптуу варианттарды иштеп чыгышат.

Мында Америка Кошмо Штаттары Биологиялык жана токсиндик куралга тыюу салуу жөнүндөгү конвенциянын аткарылышын өз ара көзөмөлдөө тууралуу протоколго кол койбогон саналуу мамлекеттердин бири экенин эске салып койгон оң. Бул конвенцияга макул болгон өлкөлөрдүн баары, анын ичинде Россия да, Кытай да бири-биринин лабораторияларын текшере алышат. Ал эми АКШнын биолабораторияларында эмне менен алектенип жатышканы илимге белгисиз. Иш жүзүндө алар конвенциянын талаптарын аткарышабы же жокпу, айкын эмес.

Форт-Детрик лабораториясы кандайдыр кырсыктан (анда изилденген нерселер агып чыгып) улам жабылат. Өтө жашыруун даражасы эмне кайда агып чыккан, канча көлөмдө экенин жарыялоого жол бербейт. Анткен менен ошол эле жылы Кошмо Штаттарда өпкө илдеттеринин таңгалыштуу бир эпидемиясы башталат. Адегенде аны вейпке, тагыраак, вейптер үчүн чыгарылган өлүмгө кептей турган коркунучу бар жаңы, табышмактуу аралашмага шылташкан. Пневмониянын тез өрчүшү, ички органдардын жабыркашы ошол дарттын белгилерине кирген, жалпысынан COVID-19ду эске салат. Октябрда америкалык аскерлер Уханга эл аралык спорттук мелдешке барышат. Бир катар кытай эксперттеринин айтымында, жергиликтүү элге ошол иш-чарада жуккан.

Кытайлык жолдоштордун версиясын талашууга да болор, бирок жалпысынан бул пикир АКШда айтылган айыптоолорго караганда алда канча акылга сыярлык. Бир жылдан ашуун убакыт америкалык үгүттүн бүт күчтөрү вирустун табигый жаралышы боюнча теорияны жактоого жумшалганы да түкшүмөл ойго түртөт.

Кошмо Штаттарда коронавирус боюнча башкы көзөмөлчү Энтони Фаучи бир жыл бою вирустун лабораторияда жасалгандыгы тууралуу бардык версияларды четке кагып келген. Социалдык медиада вирустун жасалма экенинен шек санагандарды уяткарып, кодулашкан. Белгилүү француз вирусологу, Нобель сыйлыгынын лауреаты Люк Монтаньенин коронавирустун атайын жасалгандыгы тууралуу билдирүүсү жетишкен ийгиликтери менен кадыр-баркына доо кетирип кое жаздаган. Болбосо ал ВИЧ вирусунан алынган сымал SARS-CoV-2нин түзүлүшүндөгү ырааттуулукту коомчулукка көрсөтүп, бул коронавирустун колдо жасалганынан кабар бериши мүмкүн экенин гана айткан.

Коронавирустун курамы боюнча изилдөө иштери кызуу жүрүп турган маалда кытай тектүү америкалык вирусолог Бинь Люну Питтсбургда атып кетишкен. Ал кандайдыр кызыктуу ачылыш кылганын билдирүүгө үлгүргөн, бирок капыстан киши колдуу болгон.

Америкалык жалпыга маалымдоо каражаттарынын күчү заматта эле коомго "сен прогрессивдүү либерал жана демократсыңбы, анда Байденге жүрөгүңдү тыңшай добуш бересиң, өзүң аңдап обочолонуп, коронавирустун жаралышы табигый экенине ынанасың" деген тейдеги консенсусту таңуулай салган. Бул интернет айдыңында атайын чыгарылган вирус, карантинге каршы пикирдегилер менен алардын ортосундагы ажырымды жараткан. Себеби ссоциалдык медианын басымдуу бөлүгү америкалык таасир этүүнүн нагыз инструменти эмеспи. Табигый жаралышы жөнүндөгү версиянын коомчулукка агрессивдүү таңууланышы америкалык өнөктөштөрдүн өз лабораторияларын калкалоо далалаты болгонбу деген таасир калтырат.

Кандай болгон күндө да коронавирустун табигый жаралышын тастыктай турган илимий далил деле азырынча табыла элек. Муну изилдөө жаатындагы соңку аракет быйыл кышта Кытайда иш алып барган Дүйнөлүк саламаттык сактоо уюмунун миссиясы тарабынан жасалган. Эл аралык эксперттер вирустун жарганаттан адамга кайсы жолдор менен өткөнүн аныктай алышкан жок. Ортодо алп кескелдириктен (панголин) да шектеништи, анткен менен бул сейрек кездешүүчү жырткыч кантип оору жуктуруучу звено болгону тууралуу такталбай эле калды. Айтор, алп кескелдириктин да, жарганаттын да эч тиешеси жок өңдөнөт. Ошондой эле Ухандагы лабораториядан кандайдыр кырсык болгонун да Дүйнөлүк саламаттык сактоо уюмунун эксперттери аныктай алышпады. Лабораториялык изилдөөлөр масштабындагы айырма да америкалык өнөктөштөрдүн пайдасына эмес. Кытайдын чет өлкөдө биолабораториялары жок. Ал эми АКШда алар жүздөп саналат. Тагыраак, Кошмо Штаттардын мындай лабораториялары дүйнөнүн 25 өлкөсүндө иштейт. Кандайдыр кызыктуу шайкештикте алардын көпчүлүгү Россия жана Кытайдын чек араларынын боюнда топтоштурулган. Украинада эле 16 америкалык биолаборатория бар. Кооптуу учурлар да далай болгон. 2015-жылы америкалык USA Today журналы үрөй учурган укмуштай учурларды жазган. Басылмада жүздөгөн андай калабалар тууралуу кеп козголгон.

Журналисттер 2014-жылы эле Эбола лихорадкасы, куш тумоосу, чечек илдеттерин козгогучтар камтылган сыртка агуулар болгонун белгилешкен. Анан да АКШнын Коргоо министрлиги сибирь жарасынын тирүү спораларын "жаңылыштык менен" Түштүк Кореяга жөнөтүп алган. Өлүмгө кептей турган эпидемиядан кооптонгон кореялыктар митингге да чыгышканы маалым.

Грузиядагы биолабораторияда америкалык окумуштуулар Gilead фирмасы тарабынан иштелип чыккан абдан уулуу препаратты адамдарга сынап көрүшкөн. Аталган ишкананын негизги акционерлеринин бири Кошмо Штаттардын мурдагы коргоо министри Дональд Рамсфелд. Сыноонун жыйынтыгында 73 адам набыт болгон. Эбак жеңилген илдеттердин эпидемиясы дал америкалыктардын биолабораториялары иштеген жерлерде чыгып калып жатканы эң жагымсыз шектенүүлөргө түртөт.

Качандыр бир өтө кооптуу вирус жана бактериялардын лабораториялардан сыртка агылышы кадимки эле шалаакылыкпы же атайын пландалган операция экени боюнча так маалымат аларыбыз арсар. Эки көрүнүш тең кооптуу. Бирок өкмөттүк глобалдык диверсияны элестете турган болсок, жай жана эч кимге эч кандай жалбаруусуз алдыга умтулган Кытайдын стили эмес экени айкын. Соңку убакта мындай кескин аракеттер дүйнөнүн булуң-бурчуна башаламандык үрөнүн сепкен, өзүнүн мурдагы күчүнөн тайып баратканын жайлатуу аракетинде бардык структураларды талкалоодон кайра тартпаган дал америкалык өнөктөштөргө коошуп турат.

281
Белгилер:
Жо Байден, Ухань, Кытай, пандемия, коронавирус, АКШ
Тема боюнча
Кош мутант. Кыргызстанда табылган COVID штаммдарына мүнөздөмө
АКШ президенти Жо Байден

Кыйынды кыртышы сүйбөгөн саясат

134
Мындай нерселерге мамлекет согуш алдында барат", – деп үстүртөн белгилей кетти РФ Тышкы чалгындоо кызматынын полковниги, Москва мамлекеттик эл аралык мамилелер институтунун профессору Андрей Безруков теледеги талкуулардын биринде.

Кеп америкалык администрациянын чындап эле орчундуу акциясы жөнүндө. Быйыл февраль айында Кошмо Штаттардын жаңы администрациясы өтө маанилүү товарлар менен жабдуу чынжырчасынан өлкөлөрдүн көз карандылыгын иликтөөнү буюрган. Ушул изилдөөнүн жыйынтыгы тууралуу Дмитрий Косыревдун макаласы РИА Новости сайтында жарык көргөн.

Иликтөө Жо Байдендин Европага болгон сапарынын алдында аяктап туру. Иш сапардын алкагында ал РФ президенти Владимир Путин менен да кезигет. Женевада өтө турган бул жолугушуу АКШ багытынын дүйнөлүк аренада эбак бышып жетилген жана абдан олуттуу бурулушунун бир бөлүгү гана болмокчу. Бул тууралуу кеп алдыда болсун.

Ал эми бул изилдөөлөрдүн натыйжасында Американын өзүнүн кеминде эле үч тармакта көз карандылыгы аныкталды. Атап айтсак, дары-дармек, жарым өткөргүчтөр жана сейрек кездешүүчү металлдар (элементтер) менен жабдуу АКШнын талуу маселелеринен. Ар биринде Кытай, башкача айтканда, Кошмо Штаттардын дүйнөлүк аренада тең салмакташ бул державадан кооптуу көз карандылыгы жөнүндө сөз жүрөт.

Ал эми жакында экинчи акция старт алды. Инновациялар жана атаандаштык тууралуу мыйзам иштелип чыгып, АКШ сенатында каралды. Жакын арада күчүнө кирет. Мында баарынан оболу кеп ошол эле держава менен атаандаштык туурасында. Аталган мыйзам боюнча Американын экономикасынын Кытайдын алдында атаандаштык жөндөмүн арттырууга 250 миллиард доллар, тагыраагы, инновациялык иштелмелерди жана америкалык алдыңкы тармактарды колдоону тездетүүгө субсидия бөлүнүүдө. Анткен менен АКШ узак жылдар бою алдыңкы жана башка көптөгөн багыттарга кытайлык мамлекеттик колдоо көрсөтүлүшүнө жол берилбестигин түшүндүрүп келишкен. Алар Пекиндин "Кытайда жасалган – 2025" программасын натуура атаандаштыктын үлгүсү жана кастыктын дал өзү катары жарыялашкан. Кезегинде Пекин эрежелерден четтеп, оюнду чынчылдык менен жүргүзгөн жок деп айыпташкан эле. Эми болсо Кытайдын оюнунан майнап чыгып, глобалдык масштабда утушка ээ болуп турганда АКШ кылы кыйшайбастан аны туураганга белсенди.

Эксперттер демократтар администрациясы реиндустриализация демилгесин республикачылардан мураска алганын, мында кеп ондогон жылдарга эсептелген программалар жөнүндө экенин белгилешет. Лондондогу The Guardian басылмасынын баяндамачысы бул он жылдыктын аягында Кытай экономиканын көлөмү боюнча АКШны кууп жетерин жоромолдойт. Бул менен дүйнөлүк технологиялык лидерликке ээ болот (дал ушул нерсе Пентагондун түн уйкусун бузууда – ред.). АКШ үчүн лидерликти башкага алдыруу абдан кооптуу. Бири-бирине тыгыз байланышкан бул көрүнүштөрдөгү негизги түшүнүк — "технологиялар". Жылына өндүрүлгөн өндүрүмдөрдүн жалпы көлөмү, албетте, маанилүү, бирок пропагандалык планда гана... Ал эми технологиялык артыкчылык жаатында бул эки ири державанын бирдей макамы бирин азапка салат, ал эми Кытайдын дүйнөлүк технологиялык лидерликке көтөрүлүшү экинчиси үчүн азаптын азабы эмеспи. Жо Байдендин Европага сапары дал ушундай маанайда даярдалган. Жогоруда аталган лондондук гезиттеги макала да ушул дипломатиялык каршы чыгуунун бүт концепциясын так сүрөттөгөн. Байден Батыш лидерлери менен Улуу Британиядагы Корнуоллдо G7 саммитинин алкагында кезикти. Андан соң НАТО жана европалык түзүмдөр менен сүйлөшөт. Эң оболу дээрлик Кытай тууралуу гана кеп козголору болжонгон. Шектене караган европалыктарды Байден бул ирет экинчи кансыз согушка чакырууга ниеткер. Бул ирет Кытай менен... Союздаштары толук түрдө Кошмо Штаттар келтирген жүйөлөргө ынанабы? Татаал собол. Эгер кайра The Guardian басылмасына таянсак, анда атын атабаган дипломат "европалыктарга Кытайдын (тигил же бул кырдаалда) кадамдары жакпашы ыктымал, бирок америкалыктар дүйнөдө күч жагынан тең келген Кытайдын өзү, анын ар кай багыттагы кадамдарынын эч бирин кыртышы сүйбөстүгүн" айтып берген.

Женевадагы саммит бул жагынан алып караганда Байдендин Европага болгон сапарынан тыш. Москва менен эки тараптуу алакалар ал үчүн экинчи планда. Болду-болбоду америкалык президент алдыдагы он жылдыкта АКШ менен Кытайдын кансыз согушу боюнча Россиянын көз карашын билип, тамырын тартып көрөт. Албетте, Москванын Пекин менен тирешке макул болорун эч ким күтпөйт. Анткен менен Россия андай болжолдуу жагдайларда өзүн кандай алып жүрөрүн билип алуу Америкага пайдалуу.

Болбосо бири жеңилип, бири озуп бараткан эки күчтүү держава, бири экинчисине туруштук берүү далалатында. Экөө тең — экономикалык гиганттар жана технологиялык лидерлер, ошондуктан потенциалдуу пайдалуу өнөктөштөр. Бири Россияга эмнелерди гана жасабады, экинчиси андай жамандыктарга барган жок, ыңгайы келген жерден кызматташууну өрчүтүп келет. Мындайда Москванын кандай позициясын элестетүүгө болот?

134
Белгилер:
чалгындоо, Москва, Россия
Тема боюнча
Байден "Путиндин курьерине" айланып бара жатат. Кырдаалга сереп
Өз үйлөрүндөгүдөй. Түркиянын “жумшак күч” саясаты
РФ президенти Владимир Путин. Архив

"Соңку эскертүү": саясат таануучулар Путиндин "украиналык" маегине баа беришти

285
(жаңыланган 10:59 12.06.2021)
Эксперттердин пикиринде, россиялык лидер Киев жана НАТО үчүн кызыл чийин чийди. Андан аттоо олуттуу кесепеттерге кептейт.

Никита Чикунов, Мария Науменко

НАТОнун саммитин жана АКШ лидери Жо Байден менен сүйлөшүүлөрдү утурлай РФ президенти Владимир Путиндин "Россия 1" телеканалына курган маегинде Украина орчундуу темалардан болду. Серепчилер россиялык президенттин кызыл чекти сызганын, андан аттап өтүү Украина жана НАТОну оор кесепеттерге кабыларын боолголошот. Анан да алар мындай жагдай саясий чөйрө менен гана чектелбей турганын белгилешет.

Курулай коркунуч эмес

Украинанын Түндүк атлантикалык альянска мүчө болуп кириши Россия үчүн өз коопсуздугуна түз коркунуч, "кызыл чийинден" өтүү дегенди туюндурат. Бул Владимир Путиндин "Россия 1" телеканалына берген маегинде айтылган негизги ойлордон болду.

Россиялык лидер Польша жана Румыниянын НАТОго кошулушу аталган өлкөлөрдө ракетага каршы коргонуу тутумдарын жайгаштыруу менен аяктаганын, алар сокку уруучу комплекс катары да колдонулушу мүмкүн экенин эске салды. Мындай учурда ракетанын Москвага чейин эсептик учушу 15 мүнөттү түзөт.

"Украина НАТОго мүчө болгонун элестетип көрөлү, Харьков жана мисалга Днепропетровскиден Россиянын Борбордук бөлүгү, Москвага дейре 7-10 мүнөткө кыскарат. Бул биз үчүн "кызыл чекпи" же андай эмеспи?" — деп суроо салат ал.

Украинанын альянска киришине ушул тапта эч кандай кепилдик жоктугун кошумчалайт Владимир Путин. Ошондой эле ал НАТО курамынын кеңейүү процесси 1999-жылы башталган Россия менен Батыштын ортосундагы алаканын сууп же жакшыруу толкунунан көз каранды эместигин эске салды.

"Мунун башаты Крым маселеси жок, Украинадагы мамлекеттик төңкөрүштөн кийинки окуялар боло элек кезге барып такалат. Россиянын жамааттык Батыш, АКШ менен мамилеси тегиз, өнөктөштүк дебесек да кыйла алгылыктуу эле. Анткен менен биз бушайман болгон нерселердин баары жөн гана көз жаздымда калтырылды", — деп белгиледи президент. Бирок НАТО жана бул уюмга умтулган Украина Москва өз коопсуздугун тийиштүү түрдө камсыздай турганын эске алгандары дурус экенин айтат РФ лидери.

Ошондой эле Владимир Путин Ак үйдүн жакындагы эле билдирүүсү боюнча да үн катты. Эске салсак, анда Владимир Зеленский менен телефон аркылуу сүйлөшүүсүндө АКШ президенти Жо Байдендин Украинанын альянска кирүүсү туурасындагы сөздөрүн Киев туура эмес түшүнүп алганы айтылган.

"Эмне жөнүндө сүйлөшүшкөн? Эмне боюнча макулдашышты? Биз билбейбиз. Ал эми океан ар жагынан Украинанын президентинин дарегине багытталган жеменин, менимче, мааниси деле жок. Бирок муну биз эске алууга, анан, албетте, ошого жараша өнөктөштөрүбүз менен коопсуздук жаатында өз мамилебизди тийиштүү түрдө түзүүгө тийишпиз", — деп кошумчалайт РФ мамлекет башчысы.

Аскердик эксперт Алексей Леонков: "Москва НАТОнун жайылышына унчукпай коё албайт. Андай кез өттү. Мындан ары чегингенге болбойт, антпесе суверенитетибизге доо кетет. Азыркы кырдаал кызыл чийинге жетип калды. Путиндин сөздөрүн акыркы россиялык эскертүү катары кабылдоо керек", — деп эсептейт эксперт.

Киевди НАТОго түртүү

Өз маегинде Россия президенти Украинанын Түндүк атлантикалык альянска кирүүсү жөнүндөгү сөздөрдү куру кеп деп эсептей турганын жашырган жок. Киевдин эсебинен уюмду кеңейтүү мүмкүндүгү чындап дале бар экенин айтат КМШ өлкөлөрү институтунун жетекчисинин орун басары Владимир Жарихин.

"Башкы көйгөй альянстын өзүндө эмес, АКШнын өзү эле эч кандай коопсуздук кепилдиктерин бербестен Украинаны НАТОго өткөрүү аракетинде. Бул багытта Киев кооптуу америкалык плацдарм, Владимир Путин ушуну баса белгиледи", — деп түшүндүрөт ал.

Украинанын НАТОго кабыл алынышы альянстын Россияга карата кошумча чыңалууну жаратары турулуу иш. Бирок тирешүүнү, болгондо да түз аскердик жаңжалды күчөтүү Батыштын азыркы кызыкчылыктарына туура келбестигине көңүл бурат Алексей Леонков.

"Киев Россия менен согуш жөнүндө (Донбасстагы ички жаңжал тууралуу эмес – ред.) билдирет. Ошол эле убакта НАТОдо Вашингтон келишими бар. Анын бешинчи пунктунда уюмдун мүчөлөрүнүн бирине кол салган мамлекетке каршы жооп кайтаруу каралат. Демек, Украина мүчө болгон шартта альянс согушка кошулууга мажбур болот. Окуянын мындай нук алышын ал жакта эч ким каалабайт", — дейт Леонков.

Украинанын эсебинен альянсты кеңейтүүнүн потенциалдуу залалы пайданы жууп кетерин белгилеп аскердик адистин пикирине саясий талдоочу Ростислав Ищенко да кошулат.

"Украинаны кабыл алуу үчүн ар кандай жана дээрлик мүмкүн болбогон окуялар дал келиши керек. Бул демилгени колдогондор АКШ, Украина, Франция жана Германияда бийликке бир убакта келиши абзел (2008-жылы Европадагы дал ушул эки өлкө Украина жана Грузиянын НАТОго мүчөлүк боюнча пландарын таш каптырган – ред.). Ошондо гана бул демилгенин ишке ашуу мүмкүнчүлүгү болот", — деп түшүндүрөт ал.

Ошону менен бирге эле саясат таануучу Вашингтон келишиминде чечилбеген аймактык жаңжалдары бар өлкөнүн альянска киришин бөгөттөгөн жобо жоктугун айтат. НАТОго 1952-жылы мүчө болушкан Түркия менен Грециянын ортосунда Эге деңизиндеги бир катар аралдар талашы улам козголуп турат.

Орус коомчулугун системалуу түрдө жок кылуу

Россия президенти өз маегинде козгогон дагы бир маанилүү тема – Жогорку Радага Владимир Зеленский тарабынан быйыл май айында киргизилген "Украинанын түпкү элдери жөнүндөгү" чуулгандуу мыйзам долбоору. Документке ылайык, түпкү элдерге мамлекеттик билимге ээ болбогон Украинанын тышындагы, маселен крым татарлары, караим жана крымчактар киргизилет. 2001-жылдагы эл каттоонун жыйынтыгы боюнча өлкө калкынын 17,2 пайызын түзгөн орустар бул тизмеге кире албайт.

Владимир Путин украиналык кесиптешинин бул демилгесин жалпы орус калкына карата катуу сокку деп баалады. Бир өлкөнүн жарандарын мындай бөлүп-жаруу улутчул Германиянын тажрыйбасын эске саларын белгиледи.

"Эч кимдин экинчи сорттогу адам болгусу жок. Тил же адамдын кадыресе турмушундагы башка жагдайлар боюнча басмырлоо тууралуу деле унчукпайын, бирок ушундай көрүнүштүн айынан жүз миңдеген, балким, миллиондогон адамдар жер которууга же өздөрүн башкача каттатууга мажбур болушат", — деп боолголоду РФ президенти. Айтмакчы, көз карандысыздык алгандан бери Украинанын ар кыл социологиялык түзүмдөрү чындап эле өз улутун "украин" деп өзгөрткөн учурларды каттаган.

Тынчсыздануулары менен бирге эле Владимир Путиндин бул баасын адилеттүү деп эсептейт саясий баяндамачы Александр Асафов. Ошондой эле ал Зеленскийдин мыйзам долбоору Украинада орустардын укуктарын чектей турган башка документтердин кабыл алынышына негиз болуп берерин кошумчалайт.

"Андай актылар эбак кабыл алууга пландалганын бөркүмдөй көрөм. Алар эмнелерди камтышы ыктымал? Эң оболу мамлекеттик бийлик органдарындагы иштөө тууралуу болушу мүмкүн. Орустарды буга жолотушпайт. Барып-барып отуруп эң негизги укуктарда да чектөөлөр башталышы ажеп эмес. Бул планда Киевге үлгү болчу – "бөтөн" (же "жаран эмес" – ред.) паспорттор берилип, иш жүзүндө укуктук талаада "экинчи сорттогу" адамдардын макамы бекитилген Прибалтика бар эмеспи. Украина ушул багытта баратат", — дейт эксперт.

Ошону менен бирге эле украиналык бийлик мыйзам долбоорунун кесепеттери менен да таптакыр эсептешпегенин белгилейт Александр Асафов. Ал: "Вашингтондун бул тапшырмасы ынтаа менен аткарылат. Ал эми өлкө мындан ары кантип жашары Зеленскийди кабатыр да кылбайт. Бул маселе Москвадан башка эч кимди түйшөлтпөйт. Украина бийлиги негизги — Россия менен туугандык болобу, иш жана тарыхыйбы, айтор бардык байланыштарын бузуу милдетин аткарууда" – дейт ал.

Мыйзамды кабыл алуу Украинада орус коомчулугун жок кылуу процессин тездетерин болжойт РФ президентинин алдындагы улуттар аралык алакалар боюнча кеңештин мүчөсү Богдан Безпалько.

"Бул документ автоматтык түрдө орус деп катталгандарды дароо түпкү элдерге киргизбейт. Демек, бул чектелген укук жана укуктарын коргоо мүмкүнчүлүктөрүн азайтат.

Маңызында аталган мамлекет мындай адамдардан жүзүн бурууда. Мындай көрүнүштөрдүн баары Украинада орус этносун жок кылууну ылдамдатат. Этнос да эмес, коомчулукту... Орустар менен украиндердин этникалык да, антропологиялык, маданий жана менталдык да эч кандай айырмасы жок. Айырма саясий гана, совет убагында адамдарга таңууланган идентификацияда эле", — дейт ал.

Коомдук ишмердин пикиринде, ушундай басмырлоочу мыйзамдар Украина калкынын жарымынан көбүн түзгөн орус тилдүү жарандарды өлкөдөн чыгып кетүүгө мажбурлашы ыктымал.

"Украина каймактары бул тобокелдиктерди эсепке алдыбы? Жок. Элитага негизинен баары бир. Ал баары бир мындай чечимдерди өз алдынча кабылдай албайт. Зеленскийдин демилгесин кабыл алууга аргасыз кылган эки фактор – көз карандысыздык жана суверенитеттин жоктугу", — деп жыйынтыктайт Богдан Безпалько.

285
Белгилер:
саясат, Украина, Владимир Путин
Тема боюнча
"Өздүгүн жашырууга аракет кылган". Facebook кимдин цензурасынан өтөт?
Бишкек шаары. Архив

Шейшембиге карата аба ырайы

0
15-июнга караган түнү өлкөнүн тоолуу райондорунда күтүлүп жаткан нөшөрлүү жаан-чачынга байланыштуу сел жүрүшү ыктымал. Батыштан соккон шамалдын ылдамдыгы секундасына 4-9 метрге жетет.

БИШКЕК, 14-июн. — Sputnik. Шейшембиде күндүз кээ бир райондордо күн күркүрөп, жамгыр жаашы күтүлөт. Бул тууралуу Кыргызгидромет билдирди.

Абанын температурасы Чүй облусунда +26…+31, Талас өрөөнүндө +25…+30, Ош, Жалал-Абад, Баткен облустарында +29…+34, Ысык-Көл аймагында +21…+26, Нарында +18…+23 градуска жогорулайт.

Күндүн табы Бишкекте +29…+31, Ош шаарында +32…+34 градуска жетет.

0
Белгилер:
Кыргызстан, аба ырайы
Тема боюнча
Жамгыр жаайбы? Бир жумага карата аба ырайы