Кара деңизге машыгуу үчүн келген НАТОнун кемелери

Катылгандын катыгын берүүгө даяр. Күчтөнгөн Кара деңиз флоту

121
Деңиз чек араларын бузуу, антироссиялык багыттагы окуулар жана союздаштарды курал менен колдоо... Британиялык "Дефендер" эсминеци менен Фиолент тумшугундагы окуядан кийин кечирим суроонун ордуна жаңы опузалар жаңырууда.

НАТОдогулар Кара деңизден альянс алыс кетпестигин ушундай кадамдар менен так билдиришти. Ал түгүл деңиздеги ордун бекемдеп, Россиянын территориялык сууларынын жанында чагымчылыктарын уланта бермекчи. Ушул жагдайдан кеп салган макала РИА Новости сайтына жарык көргөн.

Трибунадан берилген убада

НАТОнун башкы катчысынын Түштүк Кавказ жана Борбор Азия өлкөлөрү боюнча атайын өкүлү Жеймс Аппатурай Түндүк атлантикалык альянс союздаштарын жана өнөктөштөрүн колдоо үчүн Кара деңизде каларын кабарлады.

"Кемелердин сүзүү эркиндиги жана Крым – Россия эмес, Украина экени маселесине келгенде НАТОнун позициясы так. Окуя болгон маалда ("Дефендер" эсминеци катышкан инцидент — ред. тактоосу) НАТОнун союздаштары бул принциптерди коргоодо бекемдикти көрсөтүшкөн", — деди Аппатурай. Өз кезегинде Улуу Британиянын тышкы иштер министри Доминик Рааб да англиялык аскерди кемелер "Украинанын территориялык сууларына кирүүнү улантарын билдирген. Эсминец бараткан багыт Одессадан Грузиядагы Батумиге чейинки эң кыска эл аралык жол деп атады.

"Украиналык территориялык суулар аркылуу эл аралык жоболорго ылайык тоскоолсуз өтүүгө толук укугубуз бар. Биз муну улантабыз", — деп баса белгиледи британиялык аткаминер.

Россияга НАТО өлкөлөрүнүн Аскердик-деңиз күчтөрү тараптан мындан ары да чагымчылдыктар болору айкын. Раабдын сөздөрүнө жооп көп күттүрбөдү. РФ президентинин басма сөз катчысы Дмитрий Песков деңиздеги мамлекеттик чек аралардан макулдашпастан өтүүгө аракет жасалган учурда Москва бардык тийиштүү чараларды көрөрүн белгиледи. Мындай окуяларга жол бербөөнүн эң майнаптуу ыкмасы тек гана эрежелерди бузбоо экенин кошумчалады. Айтмакчы, "Дефендер" өткөн күндүн эртеси анын "эрдигин" голландиялыктар кайталоого тырышкан.

Россиянын Коргоо министрлиги Нидерланды Аскердик-деңиз күчтөрүнүн нейтралдуу сууларда сүзүп жүргөн Evertsen фрегаты багытын өзгөртүп, Керчен кысыгын көздөй бет алган. Чек ара эрежелерин бузууга жол бербеш үчүн РФ Аба-космостук күчтөрүнүн учактары эскертүү иретинде кемеге жакын учушкан. Ал эми голландиялыктар истребителдер бир нече саат "чабуул жасагандай" болуп, "абдан жапыз жана жакын" учушту деп даттанышкан. Алар учактардан "аба – жер бети" тибиндеги бомба жана ракеталарды көргөнүн да айтышкан.

РФ Аскердик илимдер академиясынын мүчө-корреспонденти Сергей Судаков Британия жана НАТОнун башка өлкөлөрү үчүн азыр Россия менен жаңжалды улам козгоп туруу маанилүү. Ошондуктан алар Кара деңизде чагымчылдыктарды уланта берет, россиялык территориялык суулар аркылуу мыйзамсыз сүзүп өтүүлөр байма-бай болот. Анан калса чек ара эрежелерин эми бир-бирден кемелер эмес, бир нече вымпелден турган кербендер бузушу мүмкүн.

"Айрыкча алар мамлекеттин аялуу маалында – адатта өлкөдө маанилүү бир окуяга болжол менен 90 күн калган убакта активдешет. РФте – бул сентябрга белгиленген Мамлекеттик Думага шайлоо. Ушул тапта кеңири масштабдуу менталдык жана маалыматтык гибриддик согуш жүрүүдө", — деп түшүндүрөт Судаков.

Кыйышпас достор

Акыркы жылдары НАТО Кара деңизге көп каттай баштады. Альянстын кемелери мында ар кыл форматтагы машыгууларды өткөрүп, шарттуу душман – окуунун уламышы боюнча адатта Россия белгиленет. НАТОнун жакын союздаштары – иш жүзүндө толук кандуу аскердик флотко ээ болбогон Грузия жана Украина. Грузиялык Аскердик-деңиз күчтөрү 2008-жылдагы жаңжалдан кийин жок экени белгилүү. Шарттуу түрдө Жээктеги күзөт гана ишке жөндөмдүү, ага флоттун ички курамын жана бир нече катерди кошушкан. Күбөлөрдүн айтымында, Грузияны тынчтыкты мажбурлоо операциясынын жүрүшүндө Россиянын Коргоо министрлигинин атайын бөлүктөрү Поти портундагы аскердик белгиси бар бардык катер жана кемелерди жардырышкан. Дагы бир нече вымпелди россиялык моряктар коопсуздук аймагы деп жарыяланган Абхазия жээктериндеги салгылашта жок кылышкан.

Акваторияны Кара деңиз флотунун эки чоң десанттык жана бир-эки чакан ракеталык кеме күзөтүп турган. Алар чек араны бузуп, жакындап келе жаткан грузиялык аскердик катерлердин тобун көрүшөт. Грузиялык эки чакан ракеталык катер кемеге каршы ракеталар менен чөктүрүлүп, калгандары чегинген. Бүгүнкү күндө НАТО, атап айтканда, АКШ грузиялык флотту кайра жандандыруу далалатында. Түркия да Тбилисиге ыкчам күзөт катерин берди, америкалыктар дагы экөөнү калыбына келтирип, жаңылоого көмөктөштү. Ошондой эле Грузияга Жээктеги күзөттөн алынган эки кемени тартуу кылышты. Булардан тышкары Вашингтон грузиялык сүзүүчү каражаттарды оңдоого бир нече миллион доллар бөлдү.

НАТО моряктары коопсуздукту колдоо жана өнөктөштүктү чыңдоо акцияларынын алкагында Грузия портторуна көп катташат. Биргелешкен окууларды улам өткөрүп турушат. Май айында эле күзөтүүчү "Гамильтон" кемеси жана Грузиянын Жээк күзөтүнүн катерлери деңизде бир нече машыгуу өткөрүштү.

Украина флоту да кейиштүү абалда. 2014-жылы ансыз да аз сандагы Аскердик-деңиз күчөрүндө жарактуу кемелер дээрлик калган эмес. Берилген баалар менен потенциалынын 80 пайызга жакынын жоготушкан.

Бүгүнкү күндө Украинанын Аскердик-деңиз күчтөрүндө 30 чакты кеме бар, бирок жарактуусу сейрек. Вымпелдердин көпчүлүгүнүн кыймылдаткычтары, радиолокациялык станциялары жана курал тутумдары иштебей калган. Бирок НАТО грузиялык флотко караганда украиналык Аскердик-деңиз күчтөрүнө көбүрөөк көмөктөшөт. Америкалыктар союздаштарынын флотторун Mark VI күзөт катеринен 16 бирдик жана Island классындагы мурда пайдаланылган эки катер менен бекемдөөгө убада беришкен.

Англиялыктар Украинанын Аскердик-деңиз күчтөрүнүн жоокерлерин окутуу үчүн бүтүндөй программа иштеп чыккан. Аларга навигация, ыкчам пландоо, деңиз чалгындоосу, ок атуу даярдыгы жана кемелерди сактап калууга күрөшкө машыктырышат. Жакында Киев менен Лондон аскердик чөйрөдө кызматташууну чыңдоо жөнүндөгү меморандумга кол коюшту. Анын алкагында британиялыктар Кара деңизде жана Азов жээктеринде эки база курууну пландоодо. Наточулар Монтре конвенциясынан буйтап мында согуштук кемелерди жайгаштыра алары айтылат. Анан да украиналыктарга жаңы вымпелдерди куруу жана эскилерин жаңыртууга кол кабыш кылышат.

Шайкеш жооп

Кандай болгон күндө да Россиянын Кара деңиз флоту – азыр аймактагы негизги күч. Соңку жылдары бирикме түп-тамырынан бери жаңырып, эми ал – РФ Аскердик-деңиз флотундагы эң заманбап жана күрөшкө жөндөмдүүлөрдүн бири. 260 чакты кеме, катер, суу түбүндөгү кайык жана камсыздоочу кемелер менен жабдылган. Суу бетиндеги аскердик вымпелдер 70тин тегерегинде, анын ичинде авиаташуучу топторду жок кылууга багытталган флагмандык "Москва" ракеталык крейсери бар. Ал деңиздеги дээрлик бардык буталарын кыйрата алат. Кеме 1980-жылдардан бери пайдаланылат, бирок жакында эле толук заманбапташтырылды. Бул ага дагы ондогон жылдар бою майнаптуу кызмат өтөөгө мүмкүндүк берет.

РФтин Аскердик-деңиз флотунда Кара деңиз флоту алгачкылардан болуп дүйнөдөгү жапжаңы жана дабышсыз – 636.3 долбоорундагы суу түбүндө жүрүүчү "Варшавянка" дизелдик кайыктарын өздөштүрдү. Кара деңизде бирикменин алты субмаринасы НАТОнун Аскердик-деңиз күчтөрүнүн кадамдарына көз салып, Жер ортолук деңизге күзөтүүгө чыгып турушат. Флоттун мурдагы командачысы адмирал Владимир Комоедов жыйырма жыл мурун эле баары башкача болгонун айтат. Аскердик күчү боюнча бирикме, маселен, түркиялык флоттон беш эсе артта эле. Ал эми аймакка Жер ортолук деңизден НАТОнун тобу сүзүп кирсе, алардын артыкчылыгы он же ал түгүл жыйырма эсе экени байкалчу.

"Мени дайындаган убакта флотто суу түбүндөгү бир жарым кайык — бир "Варшавянка" жана 641 долбоорундагы дагы бир кеме ремонтто болчу. Азыр кайыктар жетиштүү, таптакыр башкача куралданган, тактикалык гана тургай ыкчам-стратегиялык милдеттерди аткара алат", — деп белгилейт адмирал.

2016-жылы кара деңизчилер 11356 долбоорунун "Калибр" канаттуу ракеталары менен куралданган ыраак аралыкка багытталган көп буталуу заманбап фрегаттарды алышкан. Ошондой эле күзөтүүчү жана чакан ракеталык кемелер менен жабдылган. Айтор, Кара деңиз флотунда ушул тапта түндүк атлантикалык альянстын бардык чагымчылдыктарына "жооп" табылат.

121
Белгилер:
Аскер, эсминец, НАТО, аскер-деңиз флоту, Кара деңиз
Тема боюнча
Россиянын аскер учагы Кара деңизде британиялык кемени кантип токтотту. Видео
Афганистандын коопсуздук күчтөрүн колдогон жүздөгөн куралчан адамдар. Архивдик сүрөт

Афганистандагы согуш Борбордук Азияны көздөй "жылууда". Опкоолжуткан фактылар

316
(жаңыланган 15:11 23.07.2021)
Эксперт Афганистандагы согуштун Борбордук Азия үчүн кооптуулугу барган сайын арбып жатканын белгиледи.

Аймактардагы жаңжалдар өзүнүн объективдүү мыйзамдарына ылайык уланат. Буга Афганистандын түндүгүндөгү согуштук аракеттердин акырындап Тажикстан, Өзбекстан жана Түркмөнстан менен чектешкен түштүк аймактарына жылып жатышы далил.

Афган чыры күчөп, Борбордук Азия үчүн кооптуулук да арбып бара жатат. Бүгүнкү күндө тажик-афган чек арасын (80-90 пайызы) толугу менен "Талибан"* көзөмөлдөөдө, бирок маселе мында да эмес. Россия ТИМинин жетекчисинин орун басары Андрей Руденконун берген маалыматы боюнча, Афганистандын түндүк провинциялары "Аль-Каида"*, "Ислам мамлекети"* сыяктуу көп сандагы эл аралык террордук топтор позициясын бекемдеген аймактарга айланууда. Регионго Жакынкы Чыгыш менен Түндүк Африканын согуш жүргөн жерлериндеги террорчулар тартылып жатат. Борбордук Азиядан чыккандарды азгыруу иши катуу жүрүүдө.

Тажикстандын президенти Эмомали Рахмон 22-июль күнү Душанбеде өткөн аскер парадында өлкө эч убакта коңшуларына каршы армиясын колдонбой турганын белгиледи. Бирок афган согушу акырындап Пяндж дарыясынан түндүк тарапка өтүп бара жатат.

Ага чейин талибдер Афганистандын 1 600 жоокерин Тажикстанга өтүүгө аргасыз кылган. Алардын айрымдары "Талибанды" көздөй Тажикстанда туруп ок атууну уланткан. Андан кийин афгандыктар өз өлкөсүнө башка жагынан кирип, талибдерге чабуул жасаган.

Бул тактикалык эпизод нейтралитет жана коңшулук мамиле тууралуу эле эмес, кырдаал курчуп кетиши мүмкүн экенин да айтып турат. Бир күнү талибдер каршылашын ок менен токтотууга аракет кылат, чек арадан өтүп кеткенин "байкабай калат" да, жергиликтүү тургундарга зыянын тийгизип коюшу мүмкүн. Эл андайды кечирбейт. Ошондо анан Борбордук Азиядагы согуштук аракеттер реалдуулукка айланат.

Түркмөнстан жабык өлкө экени маалым. Ошентсе да каза болгон 18 түркмөн аскердин туугандары ЖМК аркылуу окуя Афганистан менен чектешкен Марый вилаятында болгонун айтышууда. Ал эми расмий маалымат боюнча, эки офицер менен 16 жоокер автокатастрофадан көз жумган. Кандай болгон күндө да талибдер Түркмөнстан менен чек арадагы көзөмөл пунктун 9-июлда эле басып алышкан. Ашхабад буга Марый вилаятынын түштүгүнө кошумча күч, артиллерия жана техника тартып жооп берген эле. Кырдаал оор.

Божомол кандай?

Рахмондун параддагы кайрылуусу негизинен оптимисттик маанайда болгону менен президент тажик-афган чек арасындагы абалды өтө оор деп баалады. Учурда кызмат өтөп жаткан 100 миң аскер кызматкери, запастагы 130 миң жоокер менен офицер толук даяр болушу кокусунан эмес. Эгемендүү Тажикстандын тарыхында биринчи жолу кездешип жаткан көрүнүш.

Рахмон Афганистандын түндүгүндөгү кырдаал өтө оор бойдон калып жатканын айтып, күндөн-күнгө татаалдашып жатканын белгиледи. Чек араны кайтаруу жана түштүк аймакта бардык күчтөрдү мобилизациялоо ушу тапта Тажикстандын башкы маселеси болуп турат. Коңшулар менен акыры согушуп калуусу толук мүмкүн.

Афганистандын президенти Ашраф Гани талибдердин өлкөнү террорчулардын баш калкалоочу жайына айлантуу ниети бар экенин, уюм "Аль-Каида"* жана пакистандык "Джаиш-е-Мухаммад"*, "Лашкар-е-Тайба" топтору менен байланышып турарын жар салды. Ошондой эле Кабулдагы Атайын операциялар корпусунун аскер кызматкерлерине алдыдагы жарым жылда абалды жакшырта турган коопсуздукту камсыздоо планы тууралуу айтып берди.

Карапайым калк президентинин этияттыгына макул эмес экени айгине. Афганистанда учурда талибдерден тышкары "Ислам мамлекетинин"* 10 миңдей согушкери жүрөт. Тарыхка кайрылсак, 1989-жылы Афганистандан советтик жоокерлер чыгарылгандан кийин ошол кездеги президент Мохаммад Наджибулланын демократиялык өкмөтү моджахеддер менен үч жыл согушуп, аягына чыга алган эмес. Азыркы өкмөт менен президент Ашраф Гани канчага туруштук бере алары белгисиз.

АКШнын Куралдуу күчтөрүнүн штаб начальниктеринин бириккен комитетинин башчысы, генерал Марк Милли 21-июлда "Талибан" Афганистандын аймагын басып алып, стартегиялык жактан үстөмдүк кылып жатканын белгилеген. 419 уезддик борбордун 210у азыр талибдердин көзөмөлүндө. Бирок Милли афган армиясы күч топтоп, Кабул менен башка ири шаардын жашоочуларын коргоо үчүн райондук борборлорду атайылап эле "берип" жатат деп эсептейт. Буга чейин президент Жо Байден да АКШ менен НАТО күчтөрү чыгып кеткенден кийин афган өкмөтүнүн талибдерге каршы турууга алы жетерин айткан. "Талибандын" ийгилигин карап отуруп Гани, Милли жана Байдендин оптимизми анча ишенич жаратпай жатат.

Ал арада Афганистанда таасирин күчөтүүнү каалаган коңшулар Пакистан менен Ирандын аракети да тынчсыздандырууда. Булар талибдерге каршы чыккан афган шииттеринин "Хашд аш-Шиа" уюмун жетектейт деп айтылат. Негизи эле Пакистан менен "Талибандын" тарыхый байланышы тууралуу айтчу сөз арбын. Ал эми афган шииттерин Сириядагы согушка деп Ислам революциясын коргоочулар корпусунун адистери даярдаганы божомолдонуп келет.

Афганистанда 30дай террордук уюм бар экени айтылууда. Булардын саны өкмөттүк күчкө каршылык көрсөтүүгө жетет. Балким талибдердин чабуулу шииттердин мобилизациясына түрткү болуп жаткандыр, негизи эле ар кыл "партизандык" түзүлүштөрдүн аскердик даярдыгына баа берүү кыйын. Булардын арасында жалаң кыз-келиндерден турган отряддар бар экени айтылып келет. Кандай болгон күндө да Ашраф Ганинин администрациясы иран жетекчилигин Афганистанда төңкөрүш жасоого аракет кылган деп шектенүүдө. Кабул менен Исламабаддын да мамилеси көңүл жылытпайт.

Оор күндө калтырбаган Россия

Афганистанда абал курчугандан бери Россия Тажикстан, Өзбекстан жана Түркмөнстан менен дайым байланышта. Бейшемби, 22-июль күнү, Россия менен Тажикстандын президенттери Владимир Путин жана Эмомали Рахмон телефондон Афганистандагы кырдаалды талкуулашты. Зарылдык жаралса Москва Борбордук Азия өлкөлөрүнө жардам берүүгө даяр.

РФ Куралдуу күчтөрүнүн атайын жана тынчтык орнотуучу күчтөрү август менен сентябрда Өзбекстан, Тажикстан жана Кыргызстандын аскер күчтөрү менен биргелешкен тогуз маневр жасашат. Масштабы өтө кеңири болору айтылды.

Иш-чарага Россия тараптан Кыргызстан менен Тажикстандагы аскердик базалардын авиатоптору, армиянын спецназ бөлүктөрү, атайын дайындоодогу Псков жана Новосибирск бригадалары, Ульяновск десанттык бригадасы жана 55-тоо, 15-тынчтык орнотуучу бригадалары катышмакчы. Бул Шанхай кызматташтык уюмунун (Индия, Казакстан, Кытай, Кыргызстан, Пакистан, Россия, Тажикстан жана Өзбекстан) күзүндө өтчү "Тынчтык миссиясы — 2021" машыгуусуна катыша турган 4000 аскер кызматкерин эсепке албагандагы көрсөткүч. Тажикстандагы аскер базасынын бөлүктөрү ушу тапта пландык жана пландан тышкаркы окуулардан өтүп жатат.

Афганистан менен чектешкен Сурхандарья облусундагы (Термез полигону) Россия менен Өзбекстандын бергелешкен машыгуусуна Борбордук аскер округунун сокку уруучу авиациясы тартылууда. Кыргызстандагы биргелешкен аскер базасынын Су-25СМ штурмовиктеринин экипажы 30-июлдан 10-августка чейин "Борбордук Азия өлкөлөрүнүн аймактык бүтүндүгүн сактоону" максат кылган аскер бөлүктөрүн абадан колдоп турмакчы. Аталган окуу-машыгууда россиялык контингенттин негизин Борбордук аскер округунун атайын дайындоодогу бригадасы менен тынтык орнотуучу күчтөрү түзөт.

Тажикстандын Хатлон облусундагы Харб-Майдон полигонунда 5-10-август күндөрү Россия, Өзбекстан жана Тажикстан аскерлеринин биргелешкен маневрлары өтөт. Афганистан менен чектешкен жерден 20 чакырым аралыкта өтчү иш-чарага Россия тараптан жаңы бронетехника менен күчтөнгөн 201-аскер базанын бөлүктөрү катышат.

Эскерте кетсек, июнь-июль айларында талибдер афган армиясынын көптөгөн аскердик базаларын басып алып, арсеналына ээлик кылууга жетишти. Бул — согуштук мүмкүнчүлүктөрдү кыйла жакшыртчу АКШ өндүрүшүнөн чыккан ондогон артиллериялык система, жүздөгөн сооттолгон машина, курал-жарак, тонналаган ок-дары. Мунун баары Афганистан менен чектешкен Борбор Азия өлкөлөрүнө кадимкидей коркунуч жаратат. Бүгүн талибдер афган бийлигин толугу менен басып алууга аз калды, эртең эмне болот?

* — Россия жана башка бир катар өлкөлөрдө тыюу салынган террордук уюм

Аскерий баяндамачы Александр Хроленконун Telegram каналына жазылыңыз

316
Белгилер:
машыгуу, 'Талибан' кыймылы, Борбордук Азия, жоокер, Аскер, Россия, согуш, Түркмөнстан, Өзбекстан, Тажикстан, Афганистан
Тема:
Афган бийлиги менен талибдердин тиреши
Тема боюнча
ЖМК: АКШ Афганистандан 12,5 миң жаранды алып кеткени жатат
Түндүк агым түтүгү. Архивдик сүрөт

Байден Меркель экөө "Түндүк агым" боюнча ымалага келишти. Украина унчукпашы керек

92
Кремль Украинаны "Түндүк агым — 2" менен опузалабай турганын айтып, долбоор Киевге басым жасай турган курал эмес экенин белгиледи.

АКШ менен Германиянын макулдашуусун баары күтүп жаткан кезде Украина бийлиги Вашингтондун "акыл-эстүүлүгүнө" ишенип турду. Анткени, Киевдин айтымында, аталган түтүк Украина эмес, бүтүндөй дүйнө жүзүнө кооптуулук жаратат. Курулуш чындап эле аяктоо алдында турабы? РИА Новости агенттиги жарыялаган макала дал ушул туурасында.

Ишке ашар-ашпас макулдашуулар

"Россия энергетикалык ресурстарды саясий басым жасоо үчүн курал катары пайдаланат деген айыптоолорду дайым четке кагып келет, мындай болгон эмес, болбойт дагы. Баары тең коммерциялык макулдашуулар менен коммерциялык кызыкчылыктын негизинде гана ишке ашат", — деп дагы бир ирет түшүндүрдү Дмитрий Песков.

Вашингтон кечээ жакында эле Германия менен түзүлгөн макулдашуусунун четин чыгарды. Андан бир жума мурун Ангела Меркель Ак үйгө барып келген. Жолугушуудан соң мамдепартамент немецтер бир топ алгылыктуу сунуш айтканын белгиледи.

Америкалыктар Россияга энергетиканы саясий курал катары пайдаланууга жол бербөө деген жалпы максатты жүзөгө ашырууда алдыга кадам шилтенди деген ишенимде. Ага чейин Вашингтон Польша жана Украина менен сүйлөшкөнү белгилүү.

98 пайызы аяктап калган газ түтүгүнүн курулушуна эч ким тоскоол болбойт. Бирок эгер Россия түтүктү кыянатчылык менен пайдалана турган болсо, Германия кандайдыр бир чара көрүүгө аргасыз болот. Германия буга чейин Москвага каршы бир тараптуу аракет көрүүдөн баш тартып келген, абалга сереп салсак азыр деле кубангандай түрү жок.

Берлин Украинага энергиянын экологиялык булактарына өтүүгө жардам берчү Жашыл фондго инвестиция салууга макул. Кеп жок эле дегенде миллиард доллар тууралуу болуп жатат, Германия алгач 175 миллион котормой болду. Мындан тышкары, Киевге энергетикалык долбоорлор боюнча атайын өкүлүн жөнөтүп, аны менен кошо дагы 70 миллион берип жибермекчи.

Анын үстүнө Берлинден Россия менен Украинанын ортосундагы газ транзити тууралуу макулдашуунун мөөнөтүн кеминде 10 жылга узартууга жардам берүү талап кылынып жатат (мөөнөт 2024-жылы аяктайт). 21-июль күнү кечинде Меркель менен Владимир Путин телефондон сүйлөшүп, лидерлер "Газпром" менен "Нафтогаз Украины" компаниясынын ортосундагы макулдашууну өзүнчө талкуулашты.

Россия президенти Германиянын долбоорду ишке ашыруунун тарабында экенин айтып, коммерциялык максат көздөлүп жатканына токтолсо, Меркель Байден менен болгон сүйлөшүүсүнүн айрым деталдарын ачыктады. Москва дагы, Берлин дагы түтүктүн "курулушу аяктап бара жатканын канааттануу" менен белгилешти.

Каршылар

Украина акырына чейин нааразы болду. Владимир Зеленский "Түндүк агымдын" тагдыры АКШнын колунда экенин, Евробиримдик бирдиктүү фронт болушу керектигин айтып келет. Ал Меркель менен 12-июлда Берлинден жолугуп, долбоорду жаап салууга көндүрүүгө аракет кылды. Меркель макул болгон жок.

Киевде Меркель "Украинанын кызыкчылыгын сатты" дешти, бирок бул дагы жардам берген жок. Аны кой, Politico басылмасы Вашингтон Киевдин тынчышын талап кылганын жазып чыкты. Өнөктөштөрдүн айтканына макул болбой, ызы-чуу чыгарса Америка-Украина мамилесине доо кетип каларын эскертишти.

Байдендин чечимине конгрессмендер да нааразы болушту. Техастан республикачы сенатор Тед Круз макулдашууну "АКШ жана союздаштар үчүн катастрофа жана Путиндин муундарга калган геосаясий жеңиши" деп баалады.

"Украина менен Европанын энергетикасын Путинге берип садага чабышты", — деди дагы бир республикачы Стив Уомак. Ал эми анын партиялашы Жим Риштин айтымында, 11-августта Европанын энергетика коопсуздугун коргоо мыйзамы боюнча доклад чыгат (PEESA), ошондо Ак үй айласын таппай калат. Докладда "санкциялардан баш тартуу эмне үчүн АКШнын улуттук кызыкчылыгы үчүн керек экенине негиздеме берилген".

Бирок Америка бийлиги PEESA алкагында санкция киргизүү же киргизбей коюу укугу сакталарын баса белгиледи.

Моюн толгоо

Украинанын экономика боюнча эксперти Александр Охрименко Киев эми ири инвестиция күтпөй эле коюшу керектигин айтып, Россияга таасир этүү мүмкүн эмес экенин божомолдоду. "Келишим алкактан чыкпайт, энергетикалык коопсуздук тууралуу жалпы сөз болот. Украина тууралуу учкай гана кеп козголуп калышы мүмкүн", — деди ал маегинде.

Немец саясат таануучу Александр Рар да ушундай пикирде. "Киевдин реакциясына карасак, алар акча күтүп жаткандай. Бирок азыр кырдаал башка, Россия менен каршылашып жатканы үчүн эле акча келбейт", — деди ал. Эксперт андан көрө немец компанияларын Украинада иштөөгө чакыруу керек деп, бирок ал үчүн да шарт жок экенин белгиледи. Чет элдик бизнесмендерди тартуу үчүн Украина укук системасын, жеке менчик тууралуу жоболорун өзгөртүшү керек.

Бул америкалыктарга да тиешелүү. Рардын айтымында, алар суюлтулган газын Германия менен ЕБге сатууга, ЕБдин энергетика саясатын көзөмөлдөөгө кызыкдар эмес, ошол эле маалда "Украинанын өнүгүүсүн да каржылагысы жок".

"Бул Вашингтон менен Москванын мамилесине караганда трансатлантикалык алакага көбүрөөк тиешелүү, — дейт Эл аралык иштер боюнча Россия кеңешинин башкы директору Андрей Кортунов. — Негизи муну Америка саясатынын жеңилиши же акыл-эстин жеңиши деп эсептөөгө болот. Байден ири жана азыраак зыяндын бирин тандап алууга аргасыз болду. Албетте, басым жасоодон баш тарткысы келген жок, ошентсе да маанилүү өнөктөштүн бири менен чырлашпай туруу артыкчылык кылып кетти".

Бул Меркелдин жеңиши. "Меркель айтканынан кайткан жок, негизи пландарынан немецтер эмес, америкалыктар баш тартууга мажбур болушту", — деди Кортунов.

Газ түтүгүнүн курулушуна каршылык көрсөтүү бекер иш экенин эл аралык мамилелер боюнча эксперт Татьяна Романова да тастыктады. Бирок эми жаңы кооптуулук жаралат. "Түтүк ишке киргени менен 2030-2035-жылдары энергиянын жаңыланып туруучу булактары басымдуулук кыла баштаганда көйгөй Американын кысымында эмес, ЕБдин энергетикалык балансынын өзгөрүшүндө болот", — деди ал.

Узакка созулган талаш-тартыштан соң "Түндүк агым — 2" аяктоо алдында турат. Германия бул түтүк үчүн көпкө чейин кармашты, өлкөнүн позициясы Меркель кеткенден кийин деле өзгөрбөсө керек. Ал эми жашыл энергетика газсыз болбойт. Демек, кымбат деп эсептелген жана көптөн күткөн долбоор акыры өзүн актайт деген үмүт бар.

92
Белгилер:
долбоор, курулуш, Евробиримдик, Украина, АКШ, Россия, Германия, түтүк, газ
Тема боюнча
Орустардын жашыруун куралы Европанын чок ортосунан АКШга сокку урду
Шахта. Архивдик сүрөт

Тажикстан: Исфарадагы көмүр шахтасында жарылуу болду, каза тапкандар бар

0
(жаңыланган 00:28 25.07.2021)
Алдын ала берилген маалыматта, бир адамдын көз жумуп, дагы сегиз кишинин жарадар болгону айтылды.

БИШКЕК, 25-июл. — Sputnik. Тажикстандын Согду облусуна жакын жердеги Исфара көмүр шахтасында катуу жарылуу болгондугун Sputnik Тажикстан жазды. 

Кырсык Согду облусундагы Шураб аймагынын жанындагы кенде болгон.

"Шураб" шахтасындагы жарылуу газдын чыгышынан улам болгонун айтышты", — деди Исфара мэриясынын маалымат катчысы Зубайдулло Шомадов.

Алдын ала берилген маалыматка таянсак, бир адам каза таап, дагы сегиз киши жаракат алган.

Учурда кырсык болгон жерде Өзгөчө кырдаалдар комитетинин кызматкерлери, куткаруучулар жана дарыгерлердин жүргөнү айтылды.

Шураб кени Тажикстандын түндүгүндөгү эң ири кендердин бири. Ал Түркстан кырка тоолорунун этегинде жайгашкан. Бул жерден алынган көмүрдү негизинен медициналык жана билим берүү жайлары колдонот. Бийликтин билдиргенине караганда, мындай кырсык ондогон жылдардан бери болгон эмес.

0
Белгилер:
жарылуу, шахта, көмүр, Тажикстан
Тема боюнча
Дубайда катуу жарылуу болду. Видео