Панджшер провинциясында Талибанга каршы туруучу жоокер

Панжшердин алынышы Борбор Азияга кандай коркунуч туудурат? Сереп

3621
Панжшерде абал кандай нук алат? "Талибан"* жакынкы чет өлкөлөргө кандай кошумча коркунуч жаратышы ыктымал? Ушул жана башка жагдайларды аскерий серепчи Алексей Леонков талдап берди.

"Талибан"* кыймылынын өкүлү Забихулла Мужахид 6-сентябрда Афганистандын талибдерге айбат кылып турган жалгыз району – Панжшердин алынганын жар салды. Анткен менен Афганистандын улуттук каршылык көрсөтүү фронту деп аталган Ахмад Масуддун жетекчилигиндеги тобу күрөш уланып жатканын билдирди. Деги Панжшер капчыгайында чынында эмне болуп жатат? Кайсы булактарга ишенүүгө болот?

Жакынкы күндөрү капчыгайда аскердик абал кандай багыт алып, Борбор Азия жана Европа өлкөлөрүнө кандай кооптуулук туудурушу мүмкүн? Булар туурасында YouTube каналыбызга аскерий эксперт Алексей Леонков маек курду. Урунттуу учурларынан келтирели.

Талибдер реваншты көксөйт

Мужахид менен Масуд таптакыр эки бөлөк билдирүү жасашты, тастыктап же четке кагуу азырынча мүмкүн эмес. Алексей Леонковдун айтымында, тараптардын эч бири көзөмөлдү жоготконун моюнга алгысы жок.

"Кандай гана жаңжал болбосун маалыматтын чын-төгүнүн терең талдоо абзел, — дейт ал Sputnik агенттигине курган маегинде. – Эки жак тең өз жоготууларын азайтып айтып, касташкан тараптыкын ашыра белгилейт эмеспи. Же тигил, же бул аймакты көзөмөлгө алганын жар салуудан айбыкпайт. 3-сентябрдан тарта Панжшердин баш ийгени тууралуу маалымат алабыз, кийин кайра аны төгүндөгөн билдирүүлөр чыгат. Ахмад Масуддун качып кеткени айтылат, бирок бул чындыкка коошпойт".

Иш жүзүндө географиялык абалынан улам Панжшер капчыгайын алуу оңойго турбастыгын белгилейт Леонков.

"Кыйла бутактанып кеткен. Ок-дары, адам ресурстары жетиштүү болсо, куралдуу күрөштү чексиз жүргүзө берүүгө болот. – деп түшүндүрөт эксперт. – Ал эми жабдуу кайсы тилкелер аркылуу жүргүзүлүп жатканын табыш кыйын".

Алексей Леонков "Талибан"* Панжшер капчыгайын экинчи ирет алууга далбас уруп жатканын эскертип, бул ирет реваншты көксөө да кыймылдын согушкерлерин шыктандырышы ыктымал экенин боолголойт.

"Бул "Талибан" үчүн маанилүү, анткени Панжшер баш ийбестиктин символу эмеспи", — дейт ал, — Дүйнөлүк коомчулук окуяларга көз салып, бирок кийлигишкен жок. "Талибан"* террордук уюм бойдон калууда. Расмий түрдө эч ким – Бириккен Улуттар Уюму да, Батыш да, Россия да аталган кыймылга мамилесин өзгөрткөн жок.

Талибдер мунапыс жарыялаганына карабастан, каршылаштарын жазалаганы тартылган тасмалар Желеге чыгып калууда. "Талибандын" айтканы менен жасаганы эки ача болуп, Афганистан менен чектешкен өлкөлөр этият позицияны карманууда".

37 миллион киши кантип багышат?

Афганистандын келечеги өлкөдө экономиканын жоктугу менен да татаал экенин белгилейт Алексей Леонков.

"Талибдер Панжшерди таптакыр бөгөттөп койгон күндө да жергиликтүү калк жашоочулар ал жакты жүздөгөн жылдар бою байырлап келген. Жан багуунун ыгын таап алышат. Өрөөндүн өзгөчөлүктөрүн билбестен ал жакка кирүүгө аракет кылгандар гана азабын тартышат. Жок эле дегенде азык-түлүк көйгөйүнө кабылышат", — деп түшүндүрөт ал. Негизи азык-түлүк көйгөйү жалпы афган маселесине да айланып калышы ыктымал деп болжойт Леонков.

"Америкалыктар кетип жатканда Гани өкмөтү пайдаланган бардык каржылык эсептерине бөгөт коюшкан, — деп белгилейт серепчи. – "Талибан" аларды пайдалана албайт. Ал эми өлкө азык-түлүк, курал жана күйүүчү-майлоочу каражаттарды ташуу менен жашаган. Башкача айтканда, талибдер азыр ары-бери жылып жүргөн техника токтоп калат. Кадимки азык-түлүктү айтпай эле коёюн. Аларга мунай өндүрүмдөрүн ким ташып берет?!".

Леонков Афганистандын аймагынан америкалыктардын кетиши менен талибдердин каражаты да кошо жоголгонун белгилеп, өлкө кантип 37 миллион жаранын багарына түйшөлөт. "Өз территориясы аркылуу талибдер транзиттин эсебинен америкалыктардан жылына 2 млрд. доллар алып турган, — дейт ал. Азыр ал каражат булагы жок".

Европа кооптуулукта

Талибдер үчүн кырдаалдан чыгуунун тек бир жолу – талибдер америкалыктардан калган оор куралдарды сатуу. Бирок анда "Талибан" бүтүндөй логистикалык операцияны уюштурууга мажбур болот, себеби Йемен же Ливияга бир танкты жеткирүүгө эле канча чыгым кетет. Ал эми көчмө зениттик ракеталык комплекстердин дүйнөлүк коомчулукка чоң коркунуч туудурарын белгилеген Алексей Леонков талибдер америкалыктар таштап кеткен куралдын бул түрүн сатпаса керек деп боолголойт.

"Бул "Талибан"* баарына шантаж жасай турган көзүрүнө айланышы мүмкүн, — дейт аскерий эксперт. – Биз менен тил табышкыңар келбейт, анда зениттик ракеталык комплекстердин таанып алгыла деши мүмкүн. Бул бардар Европада, кайсы бир жарандык аэропорттун жанында болушу мүмкүн. Террорчу ракеталарды кадимки учактарга карай багыттаса эмне болот?"

Балким, ушул себептен өлкөдөн бардык элчилерин алып кетүү менен Европа менен Кошмо штаттар Афганистандан обочолонгон чыгар. Ал эми Афганистан менен чектешкен мамлекеттер талибдер менен потенциалдуу кызматташуу аларга эмне берерин аңдай элек.

"Бул өлкөлөргө "Талибан"* эмне бере алат? – деп суроо салат Леонков. – Өнөр жай өндүрүшү жок. Тоо-кендери бар, бирок алар ушунчалык майда, кызыгуу деле жаратпайт. Анан да ким менен кызматташат? Кокус талибдер бийликте көпкө кармалбай калса эмне болот? "Аль-Каида" бийликти басып алсачы? Сириядагы тажрыйбадан улам баарыбыз террорчулар менен сүйлөшүүгө болбостугун түшүнгөндөй эле болдук".

Инклюзия же режимби?

"Талибандын" инклюзивдик өкмөт түзүү жөнүндөгү билдирүүлөрү да талаш туудурарын белгилейт Алексей Леонков.

"Саясий түзүлүш боюнча да, экономикалык да эч кандай программа жок, жалаң гана ураан-чакырыктар жаңырат, — дейт эксперт. – Эгер инклюзивдик өкмөт жөнүндө сөз кылсак, анда Афганистандын аймагын байырлаган бардык этникалык топтордун өкүлдөрү кирүүгө тийиш". Леонковдун пикиринде, анын курамына пуштун, хазарий, тажик, өзбек, ошондой эле жергиликтүү түрк коомдорунун өкүлдөрү чакырылышы шарт.

"Алардын чакыруу алганы туурасында кабар жок, — дейт Алексей Леонков. – Демек, талибдер өлкөдөгү бийликти жалгыз колго алып, өздөрү каалагандай өкмөт куроодо. Алар Афганистандын калган жарандарынын кызыкчылыгын эске алышпаса, анда бул – инклюзивдик өкмөт эмес, жөн гана режим".

Эл аралык коомчулук талибдердин БУУда сүйлөгөндөрүнө карабастан, "Талибанга"* ынанбайт, ошондуктан өлкөдөн чыгып кетүүнү каалаган адамдардын саны улам артууда деген ойдо Леонков.

"БУУнун эсебинде ушул тапта 500 миң киши качууга камынган, — дейт аскерий серепчи. – Адамдар жакшы жашоодон качып жатышкан жери жок. Ошол себептен жер-жерлерде алар талибдердин пропагандасынан да абалды жакшы кылып көрсөтүшүүдө".

Алексей Леонковдун маегин толугу менен YouTube каналыбыздан көрө аласыздар:

* Кыргызстан жана бир катар өлкөлөрдө ишмердигине тыюу салынган террордук уюмдар

3621
Белгилер:
Афганистан, Панжшер провинциясы, Борбордук Азия, саясат, согуш, 'Талибан' кыймылы, согушкер
Тема:
Афган бийлиги менен талибдердин тиреши (217)
Тема боюнча
АКШ "Талибан"* кыймылын расмий тааныйбы? Байдендин жообу
АКШ президенти Жо Байден. Архивдик сүрөт

Согуш отун тутантпасын деп… АКШ президентинен өзөктүк баскычты алып коюшту

193
(жаңыланган 20:02 19.09.2021)
Быйыл январда Америка Кошмо Штаттарынын мыйзамдуу шайланган президенти америкалык өзөктүк куралды көзөмөлдөгөн эмес. Мындай чуулгандуу жаңылыкты жарым кылым оболу президент Никсонго "Уотергейтти" уюштурган айтылуу журналист Боб Вудворд жарыялады.

Жакында эле жарык көргөн "Тобокелдик" ("Peril") китебинде журналистиканын 78 жаштагы патриархы АКШнын Штаб жетекчилеринин бириккен комитетинин төрагасы Марк Миллинин сөзүн келтирет. Айтымында, ал 6-январдагы окуядан соң Трамп кетеринде бир чуу салып кетет деп катуу чочулап, өзөктүк сокку уруу жөнүндөгү чечим кабыл алуу алгоритмин өзгөрткөн. Ошол билдирүү жана Кошмо Штаттардын өзөктүк курал жаатындагы жагдайга Виктория Никифорова баам салган.

Мыйзамга ылайык, АКШ президенти аскер жетекчилери, эң оболу Штаб жетекчилеринин бириккен комитетинин төрагасы менен консультация өткөргөн соң өзөктүк ракеталарды коё берүү жөнүндө буйрук берет. Аскерлердики кеңеш берүүчү гана добуш. Бирок Милли офицерлерди бул жааттагы Трамптын бардык буйруктары алгач ага маалымдоону буюрган, андан ары эмне кылышты өзү чечмек.

Бул аз келгенсип Трампка кабарлабастан генерал Милли өзүнүн кытайлык кесиптешине – Борбордук аскердик кеңештин Бириккен штабынын жетекчиси Ли Цзочэнго телефон чалып, кокус бир нерсе болуп кетсе кабатырланбоону өтүнгөн. "Эгер биз сиздерге кол сала турган болсок, генерал Ли, мен сизге кабарлап коём. Бул күтүүсүз болбойт", – деген ал.

Ушул тапта республикачылар жана демократтар ошол телефон чалуу мамлекетке чыккынчылык акты болгонбу же жокпу деп кызуу талкуулап жатышкан чагы. Кошмо Штаттардын мамлекеттик башкаруу тутумунда чындап эле баары чиеленишип калды, демократтар "сиздер түшүнбөй турасыңар, бул бөлөк!" деп кыйкырышат. Баарынан кызыгы көпчүлүк аларга кулак салып, ынанып да жаткандыгында.

Байдендин келиши менен кырдаал жакшыра түштүбү? Анткен жери жок. Афганистан туурасында суроолорго жооп алуу үчүн АКШнын башкы командачысын конгресске чакырышкан. Бирок Байдендин башка иштери чыгып калыптыр. Конгрессмендердин алдында ал үчүн жагдайдан таптакыр кабары жок мамлекеттик катчы Блинкен "соккуга калды".

"Деги бизде ким баарына жооп берет? Ким чечим кабыл алат?" — деп сурады андан сенатор Риш. Ал Калифорниядагы өрт боюнча кызмат өкүлдөрү менен жолугушуусунун эң кызуу жерине келгенде президенттин сөзүн эфирден кесип салышканын Блинкендин эсине салды.

Өлкөнүн Башкы штабынын жетекчиси башка мамлекеттин башкы штабындагы жолдошуна телефон чалып: "Кабатыр болбо, кокус силерди жардыра турган болсок, кабарлап коём" дегени да чындап эле кызык, анан да күдүк ойлорго түртпөй салбай койбойт.

Кошмо Штаттар кадимки, өзөктүк, биологиялык жана химиялык курал кору боюнча айныгыс чемпион эмеспи. Сүйлөп жаткан эфирин өчүрүп сала алышкан карыя жолбашчы ушул тапта дүйнө жүзүндө эң күчтүү армияны тескейт.

Анан да АКШнын аскердик машинасы азыр кызыктуу трансформацияны баштан кечирип жаткан чагы. Айрым аналитиктер державанын Афганистандан качышы жана Сауд Аравиясын аскердик колдоодон күтүүсүз баш тартышы тегин жерден эмес дешет. Бул маңызсыз жана баарын жадатып бүткөн "эл аралык террорчулукка каршы согуштун", эл аралык агрессиянын алда канча масштабдуу программасын жүзөгө ашыруу аракетинин аякташы экенин белгилешет.

Rand корпорациясынын маалыматы боюнча, 2014-жылы эле Пентагондо "Үчүнчү калыптануу" (The Third Offset) деп аталган кандайдыр бир табышмактуу планды талкуулоого киришкен. Анда АКШнын негизги аскердик каршылаштары болжол менен күчтөрү бирдей Кытай менен Россия болору камтылган. Аларды жеңүү Америкага жаңы көп полярдуу дүйнөдө үстөмдүктү камсыздап бермек.

Афганистан же Ирак өңдүү кенедей өлкөлөр унутта калып, күчтүн баары кудуреттүү державаларга каршы күрөшүүгө топтоштурулмак. Бул үчүн армия супертехнологиялык болуп, роботторго, жасалма интеллект, космостук технологияларга, кибер күчтөргө ээ болууга тийиш эле. Эмне үчүн "Үчүнчү калыптануу"? Алгачкысы – Корея согушунан кийинки АКШ армиясынын технологиялык кайра жаралуусу. Экинчи катары технологиялык секирик Вьетнамдагы согуштан утулгандан кийинки тирдениши айтылса керек. Үчүнчү калыптануу террорчулукка каршы согуштун аягына пландалган.

Анткен менен андай демилге колдоо тапкан эмес. Бирок 2018-жылы Трамптын тушунда улуттук коргоо стратегиясы кабыл алынган. Кошмо штаттардын башкы душмандары катары анда да дал Кытай менен Россия, ал эми болочоктогу согуштук аракеттердин негизги театры катары Индия жана Тынч океандын акваториясы белгиленген.

"Үчүнчү калыптануу" — чөлдө талибдерди кубалагандай эмес, башка стратегия, бөлөкчө курал, башка суммадагы каражат. Трамптын тушунда Пентагондун бюджети 700 миллиард доллардан ашып кеткен.

Байден 2022-жылга аскердик багытка 753 миллиард бөлгөнү турат. Болгондо да анын жүз миллиарддан ашууну аскердик жаңы технологиялардын флагманына, тагыраагы, АКШнын Коргоо министрлигинин келечектүү изилдөөлөр башкармалыгына берилет. Кибер күчтөр 10,4 миллиарддан көбүрөөк каражат алат. Ошол ири планда эбегейсиз роль жасалма интеллектке жүктөлгөн. Google аянтчасынын ээси Эрик Шмидт, Palantir платформасынын кожоюну Питер Тиль жана санарип жаатындагы олигархтар Пентагонго өз өндүрүмдөрүн ийгиликтүү сатып келе жатканына бир топ болду. Алар кандай иштейт, ал башка кеп.

Жасалма интеллект бир топ жолу таң калыштуу каталарды кетиргенине дүйнө күбө. Мисалы, 2003-жылы Ирак согушу башталган тушта учкучсуз учурулган америкалык "Патриот" ракеталары жаңылыштык менен адегенде британиялык, андан соң америкалык истребителдерди атып түшүргөн. Алардын учкучтары ошентип кокустуктан шейит болгон. Жакында эле Германиядагы америкалык Рамштайн базасындагы эрте маалымдоо системасы жалган сигнал берген. Дал ошол маалда Балтика деңизинде россиялык Аскер-деңиз флотунун машыгуулары өтүп жаткан эле. Компьютер окуу алкагында ракеталардын коё берилишин чыныгы сокку катары кабылдаган экен. Ошентсе да америкалык өнөктөштөр өзөктүк куралдануу жаатында жасалма интеллектти пайдаланууну пландоодо. Анан калса ракета коё берүү жөнүндө чечим кабыл алуу сымал өтө сезимтал багытында колдонулушу мүмкүн.

Америкалык коргоо жаатындагы басылмалар, ошол эле Rand корпорациясы коркунучту таап, ажыра билүү жана чечим кабыл алууда компьютер кантип ката кетирери туурасындагы ондогон сценарийлерди сүрөттөшкөн. Мисалы, аны атмосфералык өзгөчө көрүнүш деле жаңылтып коё алат. Компьютер аны душмандын ракетасы катары кабылдап, ага өз ракеталарын багытташы ыктымал. Аны байкаган каршылаш тарап чыныгы ракетасын чыгарып, ошентип кыямат-кайыңга кептеп коюшат деп чочулайсың.

Анткен менен демилге улам колдоого татып барат. Жасалма интеллект америкалык өнөктөштөргө түтүн түтөтүп көздөн жазгыруу ыкмасындай пайдалануу үчүн гана керекпи деген ойго эрксизден берилесиң. Ким буйрук берген? Тээтиги компьютер, болгону адашып калыптыр. Анан аягы "Кимди ким көрдү? Быржыбайды там басты" дегендей эле болот. Жоопкерчиликке да тартылчу жан болбойт. Мейкиндикти анча баамдай албаган президент. Керек учурда "терекке чыккан" вице-президент. Алсыздыгы айдан ачык мамлекеттик катчы. Аскерлерби? Генерал Марк Милли америкалык армияны түрлөнтүү жана анда маданий айырмачылыкты сактоого багытталган саясатты жүргүзүү менен алек.

Жасалма интеллектке буйрук берип, андан соң "түпкүрдөгү мамлекеттеги" белгисиз олигархтар тарабынан кабыл алынган чечимди компьютердин катасы деп кутулууну көздөшөбү?

СССРдин курамындагы республикалар өзүнчө бөлүнүп жатышкан 1990-жылдары америкалык өнөктөштөр кандай гана чуу салышпады. Талап-тоноо, өзөктүк куралдын аткезчилиги жөнүндө канча жоромолдорду жайышпады. Алардын эч бири орундалган жок. Советтик цивилизация соңку сыноону татыктуу жеңип, өзөктүк куралын сактап, жалпыга толук коопсуздукту камсыздап берди. Америкалыктардын өз ракеталарына мамилеси да кызык. Кезегинде Билл Клинтондун ракеталарды коё берүү коддорун (сыр сөздөрүн) жоготуп алганы аргасыз эске түшөт. Көпкө издеп убара тартышканы жаңылыктардан маалым. Эгер америкалык элитанын интеллекти ушундай болсо, анда алардын жасалма интеллекти кандай иштейт? Эл аралык коомчулук АКШнын өзөктүк кнопкасынын тегерегиндеги абалга көңүл бурууга учур келгендир...

193
Белгилер:
АКШ, президент, согуш
Тема боюнча
Мунайдын баасы дагы канча убакыт кымбаттайт? Саресеп
ШКУ мамлекеттеринин желектери. Архив

Пикирлештердин саммити: ШКУнун Афганистан боюнча кадамы кандай болот

45
(жаңыланган 13:59 18.09.2021)
ШКУнун тандоо мүмкүнчүлүгү бар. Афганистан менен өнөктөш мамлекеттердин кызыкчылыгын колдонуп пайда тапкыдай эки тараптуу байланышка басым жасаса болчудай. Же баары чогулуп, талибдер менен бирдиктүү фронт катары сүйлөшүүлөрдү жүргүзүшү керек.

Шанхай кызматташтык уюму пайдасыз структура деген убак да болгон. Борбор Азия өлкөлөрү менен Кытайдын чек ара маселелерин чечүү үчүн түзүлүп, кийин жарактан чыккан формат деп чыгышкан. Бүгүн мындай пикир түп тамырынан бери өзгөрдү дейт Россия өкмөтүнүн алдындагы Финансы университетинин доценти Геворг Мирзаян.

"Эч кимге бизге акыл үйрөтүүсүнө жол бербешибиз керек. Аймактагы өлкөлөрдүн ички ишине сырткы күчтөрдүн кийлигишпеши кажет. Уюмга мүчө мамлекеттин улуттук өзгөчөлүгүн эске алган өнүгүүнүн моделин кармануу зарыл. Биздин келечек дайыма өзүбүздүн гана колдо болушу керек", — деди Кытай лидери Си Цзиньпинь Душанбеде өткөн саммитте.

Афганистандан курал-жарагын, союздаштарын таштай качкан АКШнын жосунсуз жоругунан улам ШКУнун мааниси арта түшкөнүн Россия президенти Владимир Путин белгиледи. Анын айтымында, америкалыктардан кийинки башаламандык радикализм менен исламизмдин өнүгүп-өсүшүнө жакшы азык болуп керет.

Путин Америка 20 жылдык "ишмердүүлүгүнүн" кесепетин жоюуга анча ашыкпай турганына токтолуп, афган чек арасынан 10 миңдеген чакырым алыс болгондуктан, АКШ буга көп деле башын оорутпай турганын кошумчалады.

Натыйжада кооптуулук жараткан маселе менен Афганистандын коңшулары Иран, Кытай, Тажикстан, Өзбекстан, аймактык коңшу катары Россия, Индия алектениши керек болуп калды. Башкача айтканда, ШКУ мамлекеттери жана уюмга эми кире турган мамлекеттер чара көрүшү керек. Ушу тапта керек болсо "Талибан" менен алакасы жакшы Пакистан да кооптуулук жок деп айта албайт, анткени Афганистандагы абалды жөндөөгө эч кимдин шаасы жетпей калчу башаламандыкка айланып кетчүдөй болуп турат.

Ал эми ШКУнун тандоо мүмкүнчүлүгү бар. Мында Афганистан менен өнөктөш мамлекеттердин кызыкчылыгын колдонуп пайда тапкыдай эки тараптуу байланышка басым жасаса болчудай. Мисалы, Кытай Афганистандын мурунку бийлигинин тушунда Индия ээлик кылган кен чыккан жерлерди өзүнө ала алат. Ал эми Өзбекстан тажиктердин эсебинен Афганистанды байырлаган өзбек общиналары үчүн өзгөчө шарт түзүп алса болот.

Ошол эле учурда баары чогулуп, талибдер менен бирдиктүү фронт катары сүйлөшүүлөрдү жүргүзүү жолу бар.

Жеке жана жалпы кызыкчылык

Дал ушул экинчи вариант туура сыяктуу болуп турат. Анткени бир катар субъективдүү экономикалык кызыкчылык менен тышкы саясий каалоодон тышкары (мисалы, Индия менен Пакистан өз ара чырында Афганистанды курал катары пайдаланууну көздөйт) ШКУ мамлекеттеринин Афганистан боюнча кызыкчылыгы бирдей.

ШКУ мамлекеттеринин жогорку сот жыйынына даярдык. Архив
© Фото / Фотохост-агентство sco-russia2020.ru/ Евгений Биятов
Баары тең, Пакистан да, Афганистандын исламизм менен радикализмди жайылтуучусуна айланышын каалабайт. Талибдердин өздөрү "Жашыл революцияны" экспорттоону каалабаганы менен чет элдик жихад уюмдарына афган жергесинде жашап, иштөөгө укук бериши толук ыктымал. Же алардын жолун тосуп, Борбор Азия аймагында теракт уюштурууга, Иран менен Кытайдын мусулман райондорунда абалды курчутууга. ошондой эле даярдыктан өткөн террорчуларды Өзбекстан же Тажикстан аркылуу Россияга жиберүүгө тоскоол болбойт. Дал ушундай жагдайлардын алдын алуу үчүн талибдер менен сүйлөшүү керек.

Мындан тышкары, Россия менен Иран үчүн афган наркотрафиги курч маселе болуп турат. Мында кеп аталган өлкөлөр аркылуу баңгизаттын Европага чыгышында деле эмес, анын басымдуу бөлүгү транзит мамлекеттерде калып, ошол жактын тургундарынын пайдаланышында. Ошол эле Иранда баңгизат саткандарга колдонулган өлүм жазасы да өлкөнү баңги сазынан чыгара албай жатат. Муну менен жеринде, башкача айтканда, Афганистанда, экспорттун көлөмүн чектеп күрөшүү зарыл. Токтотуп эмес, чектеп, чындыкты тике карайлычы. Бул үчүн да талибдер менен ымга келүү маанилүү.

Ал эми ШКУ мамлекеттеринин "Талибанды" кызыктыра алчу нерсеси бар. Бул дипломатиялык таануу жана экономикалык долбоорлор. Өзбекстандын президенти Шавкат Мирзиёевдин айтымында, Ташкент ШКУ алкагындагы аймактык экономикалык долбоорлорго Афганистанды тартууга аракет жасамакчы.

"Биз дагы Афганистан ушу тапта тушуккан гуманитардык жана экономикалык көйгөйлөрдү чечүүгө колубуздан келген жардамды берүүгө даярбыз. Казакстандын инфраструктурасы менен логистикалык мүмкүнчүлүктөрүн колдонуп Алматыда Афганистанга эл аралык жардам жөнөтүү үчүн ШКУнун гуманитардык хабын түзүүнү сунуштайбыз", — деди өз кезегинде Казакстандын президенти Касым-Жомарт Токаев.

Бирок эксперттердин айтымында, бардык экономикалык жана дипломатиялык аракеттер талибдер үчүн ШКУ өлкөлөрүнүн кызыкчылыгын эске алуу менен кадам шилтей турганын иш жүзүндө көрсөткөндөн кийин гана жеткиликтүү болушу керек.

Россия президенти Владимир Путин аракеттерди "ШКУ — Афганистан" тобунун ишин жандантуудан баштоону сунуштады. "Жаңы афган бийлигин тынчтык орнотуу, коомдук жашоону жөнгө салуу, коопсуздукту камсыздоо боюнча берген убадасын аткартууну стимулдаштыруу керек. Мында "ШКУ — Афганистан" тобунун ишмердүүлүгүн жандандыруу маселесин иштеп чыгуу зарыл. Бул топ атайын афгандык өнөктөштөр менен иштөө үчүн түзүлгөн", — деди РФ лидери.

* — Кыргызстан, Россия жана башка бир катар мамлекеттерде тыюу салынган уюм.

45
Белгилер:
Афганистан, ШКУ, Индия, Пакистан, кызматташуу, 'Талибан' кыймылы, экономика, дипломатиялык мамиле
Тема боюнча
Си Цзиньпин: Кытай ШКУ өлкөлөрүнө жакырчылыктан чыгуу жолдорун көрсөтүүгө даяр
Путин ШКУнун террорчулукка каршы түзүмүн күчтөндүрүүнү сунуштады
ШКУ саммитинин жыйынтыгы боюнча кол коюлган документтер. Тизме
Суу краны. Архив

Эртең Бишкектин айрым жерлеринде таза суу өчүрүлөт. Тизме

0
(жаңыланган 11:10 20.09.2021)
Суунун убактылуу токтотулушуна "Контррезервуарлар" суу кампасындагы жана шаар ичиндеги түтүктөрдү оңдоо иштери себеп болууда.

БИШКЕК, 20-сен. — Sputnik. 21-сентябрь күнү Бишкектин айрым аймактарында таза суу өчүрүлөт. Бул тууралуу мэриядан билдирди.

Маалыматка караганда, суунун убактылуу токтотулушуна "Контррезервуарлар" суу кампасындагы жана шаар ичиндеги түтүктөрдү оңдоо иштери себеп болууда.

Мындан улам саат 9:00дөн 18:00гө чейин Достоевский, Горький, Ауэзов жана темир жол линиясынын ортосу, ошондой эле Алтын Ордо, Кара-Жыгач, Полиция шаарчасы конуштарында суу болбойт.

0
Белгилер:
Бишкек, суу, ремонт
Тема боюнча
Бишкектин айрым жерлери 20-сентябрда жарыксыз калат. График
Бишкектин айрым райондорунда 11 күн бою газ менен ысык суу болбойт