Тайлак баатырдын 220 жылдыгы. Соң-Көлдөгү ирмемдер

(жаңыланган 23:24 02.02.2021)
  • Тайлак баатырдын Ак-Талаа районундагы реставрацияланган күмбөзү. Оңдоп-түзөө иштерин Маданият, маалымат жана туризм министрлигинин алдындагы Кыргызреставрация ишканасы жүргүзүп, 28-июль күнү аяктады
  • Баатырдын арбагына багыштап куран окуу
  • Тайлак баатырдын 220 жылдыгын белгилөөнүн алдында ЖК төрагасы Чыныбай Турсунбеков менен премьер-министр Сооронбай Жээнбеков күмбөзгө барып, куран түшүрүштү
  • Андан кийинки иш-чара Соң-Көлдө уланды
  • Кыйын кезең... Кыргыздын башына түшкөн мүшкүл
  • Катуудан казан, жумшактан күл калбаган кыргын
  • Кыргыздын желеги кайрадан желбиреди
  • Мааракеде ЖК төрагасы менен өкмөт башчы Тайлак баатырдын тарыхтагы ордун белгилешти
  • Кыргызстандын булуң-бурчунан келген конокторду кереметтүү көл кылаасы жаан-чачындуу аба ырайы менен бирге берекелүү дасторкон, шатыра-шатман маанай жана меймандос эли менен тосуп алды
  • Оюн-зоокко күбө болгон эл
  • Тойго сайгашка күлүктөрүн жетелеген саяпкерлер, ит төрөсү тайгандарын ээрчиткен тайганчылар менен колуна бүркүтүн кондурган мүнүшкөрлөр да келишти
  • Эки кылым мурун жашаган Тайлак баатырдын эрдиги муундан муунга үлгү болуп кала бермекчи
  • Салтанат өнөрпоздордун чоң программадагы концерти менен коштолду
Үстүбүздөгү жылдын 30-июлунда айтылуу Соң-Көлдүн жээгинде Тайлак баатырдын 220 жылдыгы белгиленди.

Кыргызстандын булуң-бурчунан келген конокторду кереметтүү көл кылаасы жаан-чачындуу аба ырайы менен бирге берекелүү дасторкон, шатыра-шатман маанай жана меймандос эли менен тосуп алды.

Тайлак баатырдын айкели. Архив
© Фото / Госдирекция по подготовке и проведению года истории и культуры
Тайлак баатырдын Ак-Талаадагы оңдолгон күмбөзүнө барып куран окуу менен башталган иш-чара театрлаштырылган оюн-зоок, ири программадагы концерт жана бүйүр кызыткан ат оюндары менен коштолду.

Салтанатка келген Жогорку Кеңештин төрагасы Чыныбай Турсунбеков менен премьер-министр Сооронбай Жээнбеков Тайлак баатырдын тарыхтагы ордуна токтолушуп, эркиндик кыргыз элинин башкы байлыгы экенин айтышты.

  • Тайлак баатырдын Ак-Талаа районундагы реставрацияланган күмбөзү. Оңдоп-түзөө иштерин Маданият, маалымат жана туризм министрлигинин алдындагы Кыргызреставрация ишканасы жүргүзүп, 28-июль күнү аяктады
    © Пресс-служба правительства / Сабыр Аильчиев

    Тайлак баатырдын Ак-Талаа районундагы реставрацияланган күмбөзү. Оңдоп-түзөө иштерин Маданият, маалымат жана туризм министрлигинин алдындагы "Кыргызреставрация" ишканасы жүргүзүп, 28-июль күнү аяктады

  • Баатырдын арбагына багыштап куран окуу
    © Пресс-служба правительства / Сабыр Аильчиев

    Баатырдын арбагына багыштап куран окуу

  • Тайлак баатырдын 220 жылдыгын белгилөөнүн алдында ЖК төрагасы Чыныбай Турсунбеков менен премьер-министр Сооронбай Жээнбеков күмбөзгө барып, куран түшүрүштү
    © Пресс-служба правительства / Сабыр Аильчиев

    Тайлак баатырдын 220 жылдыгын белгилөөнүн алдында ЖК төрагасы Чыныбай Турсунбеков менен премьер-министр Сооронбай Жээнбеков күмбөзгө барып, куран түшүрүштү

  • Андан кийинки иш-чара Соң-Көлдө уланды
    © Пресс-служба правительства / Сабыр Аильчиев

    Андан кийинки иш-чара Соң-Көлдө уланды

  • Кыйын кезең... Кыргыздын башына түшкөн мүшкүл
    © Пресс-служба правительства / Сабыр Аильчиев

    Кыйын кезең... Кыргыздын башына түшкөн мүшкүл

  • Катуудан казан, жумшактан күл калбаган кыргын
    © Пресс-служба правительства / Сабыр Аильчиев

    Катуудан казан, жумшактан күл калбаган кыргын

  • Кыргыздын желеги кайрадан желбиреди
    © Пресс-служба правительства / Сабыр Аильчиев

    Кыргыздын желеги кайрадан желбиреди

  • Мааракеде ЖК төрагасы менен өкмөт башчы Тайлак баатырдын тарыхтагы ордун белгилешти
    © Пресс-служба правительства / Сабыр Аильчиев

    Мааракеде ЖК төрагасы менен өкмөт башчы Тайлак баатырдын тарыхтагы ордун белгилешти

  • Кыргызстандын булуң-бурчунан келген конокторду кереметтүү көл кылаасы жаан-чачындуу аба ырайы менен бирге берекелүү дасторкон, шатыра-шатман маанай жана меймандос эли менен тосуп алды
    © Пресс-служба правительства / Сабыр Аильчиев

    Кыргызстандын булуң-бурчунан келген конокторду кереметтүү көл кылаасы жаан-чачындуу аба ырайы менен бирге берекелүү дасторкон, шатыра-шатман маанай жана меймандос эли менен тосуп алды

  • Оюн-зоокко күбө болгон эл
    © Пресс-служба правительства / Сабыр Аильчиев

    Оюн-зоокко күбө болгон эл

  • Тойго сайгашка күлүктөрүн жетелеген саяпкерлер, ит төрөсү тайгандарын ээрчиткен тайганчылар менен колуна бүркүтүн кондурган мүнүшкөрлөр да келишти
    © Пресс-служба правительства / Сабыр Аильчиев

    Тойго сайгашка күлүктөрүн жетелеген саяпкерлер, ит төрөсү тайгандарын ээрчиткен тайганчылар менен колуна бүркүтүн кондурган мүнүшкөрлөр да келишти

  • Эки кылым мурун жашаган Тайлак баатырдын эрдиги муундан муунга үлгү болуп кала бермекчи
    © Пресс-служба правительства / Сабыр Аильчиев

    Эки кылым мурун жашаган Тайлак баатырдын эрдиги муундан муунга үлгү болуп кала бермекчи

  • Салтанат өнөрпоздордун чоң программадагы концерти менен коштолду
    © Пресс-служба правительства / Сабыр Аильчиев

    Салтанат өнөрпоздордун чоң программадагы концерти менен коштолду

Белгилер:
салтанат, сүрөт, Тайлак баатыр, Соң-Көл
Тема боюнча
Өлбөс өмүр: Соң-Көлдө Тайлак баатырдын 220 жылдыгы белгиленди
"Оймо – 2016": этникалык мода, бий жана майрамдык парад

Чака-чайнек, темир-тезектен кыя өтпөгөн муун. "Космонавттар көчөсү" сүрөттө

  • Үйдөгү чака-чайнектен жасалган космонавттардын скафандрын кийген окуучулар
  • Тегеректе колдонулбай жаткан темир-тезектен салынган балдардын космодрому
  • Жаш космонавттын машыгуу учуру
  • Фильмдин оператору Илья Минковецкий, үн оператору жаш Төлөмүш Океев болгон
  • СССРде Космонавттар көчөсү тасмасы балдарга ылайыкталган эң кассалуу фильмдердин катарына кирет
  • Ырдаган, бийлеген кичинекей кыялкеч космонавттар. Тасма тартуу маалындагы ирмем
  • Милиционерлердин колуна түшкөн учкучтардын бири
  • Гагарин космосту багындыргандан кийин Кыргыз ССРинин көптөгөн айылдарында ушундай учуучу аппараттар курулган
  • Космонавтика менен ооруган, жашаган өспүрүмдөр иш үстүндө
  • Жаш учкучтардын досу Марсик
  • Кинокартинада почточунун образын жараткан Абды Ибраимов
Sputnik Кыргызстан агенттиги "кыргыз кереметинин" жаралуусуна таасир берген кинокартиналар жөнүндө сөз кылууну улантат. Бул ирет балдарга арналган "Космонавттар көчөсү" фильминдеги кызыктуу ирмемдерди сунуштайт.

Өткөн кылымдын 60-жылдарынын башында Москвадагы бүткүл союздук кинематография институтунан билим алып келген алгачкы кыргыз режиссёрлору өз мекенинде космонавтика тууралуу тасма тартуу демилгесин көтөрүп чыккан. Алардын арасында сүрөтчү-коюучу Сагынбек Ишенов, оператор Кадыржан Кыдыралиев бар эле. Жаңы эле ЖОЖду бүтүрүп Фрунзеге келген киночулар фильмдин сценарийин Москвага жөнөтөт. Мамлекеттик кинематография комитетинен оң жооп алып, Кыргыз ССРинин борборуна режиссёр Марианна Рошал, оператор Илья Минковецкий атайын келген. Киночулардын көздөгөнүн камерага түшүрүүгө көмөктөшкөндөрдүн катарына кинокартинанын директору болуп Сагын Иманкулов, экинчи режиссёру катары Бекеш Абдылдаев, үн оператору болуп Төлөмүш Океев кошулган.

Юрий Гагариндин 1961-жылы 12-апрелде космоско алгачкылардан болуп учкандан кийин өсүп келе жаткан балдардын көпчүлүгү учкуч, космонавт болууну эңсеген. Мектеп окуучулары ар кайсы жерден эски темир-тезек, казан-аяктарды чогултуп космоско учуп чыгууга, планеталар арасында саякаттоого керектүү учуучу аппараттарды курашкан.

Өспүрүмдөргө арналган "Космонавттар көчөсүндө" Арстанбек Ирсалиев, Володя Зеленин, Төлөмүш Океев, Анара Садыкова, Виктор Колпаков, Даркүл Күйүкова, Калийча Рысмендиева, Шамшы Түмөнбаев, Бакы Өмүралиев, Владимир Смирнов, Күнболот Досумбаев роль жараткан.

Кинокартина "Кыргызфильм" студиясынын алдында апрель айында тартыла баштап, октябрь айында соңуна чыккан. Тасманы кары-жаш дебей миллиондогон адам көрүп, бат эле СССР элдеринин сүймөнчүлүгүнө айланып, мамлекеттик казынага ири көлөмдө акча түшкөн.

Баса, Sputnik редакциясы 12-апрелге карата космос менен Кыргызстанды байланыштырган 60 факты таап чыккан.

  • Үйдөгү чака-чайнектен жасалган космонавттардын скафандрын кийген окуучулар
    © Sputnik / Александр Федоров

    Үйдөгү чака-чайнектен жасалган космонавттардын "скафандрын" кийген окуучулар

  • Тегеректе колдонулбай жаткан темир-тезектен салынган балдардын космодрому
    © Sputnik / Александр Федоров

    Тегеректе колдонулбай жаткан темир-тезектен салынган балдардын космодрому

  • Жаш космонавттын машыгуу учуру
    © Sputnik / Александр Федоров

    Жаш "космонавттын" машыгуу учуру

  • Фильмдин оператору Илья Минковецкий, үн оператору жаш Төлөмүш Океев болгон
    © Sputnik / Александр Федоров

    Фильмдин оператору Илья Минковецкий, үн оператору жаш Төлөмүш Океев болгон

  • СССРде Космонавттар көчөсү тасмасы балдарга ылайыкталган эң кассалуу фильмдердин катарына кирет
    © Sputnik / Александр Федоров

    СССРде "Космонавттар көчөсү" тасмасы балдарга ылайыкталган эң кассалуу фильмдердин катарына кирет

  • Ырдаган, бийлеген кичинекей кыялкеч космонавттар. Тасма тартуу маалындагы ирмем
    © Sputnik / Александр Федоров

    Ырдаган, бийлеген кичинекей кыялкеч космонавттар. Тасма тартуу маалындагы ирмем

  • Милиционерлердин колуна түшкөн учкучтардын бири
    © Sputnik / Александр Федоров

    Милиционерлердин колуна түшкөн учкучтардын бири

  • Гагарин космосту багындыргандан кийин Кыргыз ССРинин көптөгөн айылдарында ушундай учуучу аппараттар курулган
    © Sputnik / Александр Федоров

    Гагарин космосту багындыргандан кийин Кыргыз ССРинин көптөгөн айылдарында ушундай учуучу аппараттар курулган

  • Космонавтика менен ооруган, жашаган өспүрүмдөр иш үстүндө
    © Sputnik / Александр Федоров

    Космонавтика менен ооруган, жашаган өспүрүмдөр "иш" үстүндө

  • Жаш учкучтардын досу Марсик
    © Sputnik / Александр Федоров

    Жаш учкучтардын досу Марсик

  • Кинокартинада почточунун образын жараткан Абды Ибраимов
    © Sputnik / Александр Федоров

    Кинокартинада почточунун образын жараткан Абды Ибраимов

Белгилер:
кино, космос, балдар, сүрөт, тасма, Кыргызстан
Тема боюнча
Кинодогу Сур эчки менен барстын кийинки тагдыры. "Ак илбирстин тукумунан" 13 сүрөт
Чокморов катуу ооруп жүргөндө тартылган. "Бөрү зындан" тасмасындагы ирмемдер
Тасмага казактар каршы чыккан. "Караш-Караш окуясындагы" сүрөттөр

Купальникчен лыжа тепкен сулуулар. Сочидеги фестивалдан укмуштуу сүрөттөр

Россиянын Сочи шаарында BoogelWoogel деген аталыштагы тоо карнавалы болуп, пляж костюмун кийген 700 спортчу лыжа жана сноуборд тебишти.

Абанын табы +8 гана градус болгонуна карабай сноубордчулар 1 170 метр бийиктиктен зуулдап түшүштү.

Иш-чара өткөн курортко келе албаган спортчулар ага онлайн-форматта катышты. Уюштуруучулар атайын тиркеме иштеп чыгып, иш-чарага дүйнөнүн ар кайсы жеринде туруп катышкандар болду.

BoogelWoogel карнавалы "Роза Хутор" курортунда 2016-жылдан бери өтүп келе жатат. Ага миңдеген спортчулар купальник кийип катышышат. Негизги максат — көңүлдүү убакыт өткөрүү жана Гиннесс рекорддорун жаңылоо.

 

  • © AP Photo / Artur Lebedev

    Кышкы карнавалга 700 сноубордчу жана лыжа тебүүчү катышты

  • © Sputnik / Artur Lebedev

    Абанын табы +8 гана градус болгону эч кимди чочулаткан жок

  • © AP Photo / Artur Lebedev

    Сноубордчулар 1 170 метр бийиктиктен зуулдап түшүштү

  • © Sputnik / Artur Lebedev

    Музыканын коштоосунда жүздөгөн спортчу "учуп" жөнөштү

  • © Sputnik / Artur Lebedev

    Иш-чарага онлайн-форматта катышкандар дагы болду

  • © AP Photo / Artur Lebedev

    Онлайн катышууну каалагандар үчүн уюштуруучулар атайын теркеме иштеп чыккан

  • © Sputnik / Artur Lebedev

    Сууктан коркпогон катышуучулар

  • © Sputnik / Artur Lebedev

    Онлайн-форматтагы иш-чарага чет өлкөлүк спортчулар гана эмес, россиялыктар дагы катышты

  • © Sputnik / Artur Lebedev

    BoogelWoogel карнавалы "Роза Хутор" курортунда 2016-жылдан бери өтүп келе жатат

  • © Sputnik / Artur Lebedev

    Карнавалдын негизги максаты — көңүлдүү убакыт өткөрүү жана Гиннесс рекорддорун жаңылоо

  • © Sputnik / Artur Lebedev

    Катышуучулар медициналык кароодон өтүп жатат

  • © Sputnik / Artur Lebedev

    Катышуучу аял

Белгилер:
иш-чара, лыжа, тоо, Сочи, Россия
Тема боюнча
Апта ирмеми: ич кийимчен кыздардан Марстагы тик учакка чейин
Афганистандагы АКШ аскерлери. Архив

Афганистандан америкалык аскерлердин чыгарылышын талибдер тескөөдө

(жаңыланган 23:11 18.04.2021)
“Талибан”* террордук уюму Кошмо Штаттарга Афганистандан аскердик күчтөрдү чыгарып кетүүгө катуу талап коюп, Вашингтонду көп полярдуу дүйнөнүн реалдуулугуна кайтарууда.

АКШ Ак үйү узаган аптада Афганистандан америкалык аскерлердин 11-сентябрда чыгарыларын маалымдаган эле. Бирок талибдер АКШнын аскердик күчтөрүн 1-майга чейин чыгарып кетүүнү (2020-жылдын 29-февралындагы Дохада кол коюлган макулдашуунун шарттарына ылайык) кескин талап кылды. Аскерий баяндамачы Александр Хроленко ушул жагдай туурасында ой калчаган.

АКШ администрациясы дароо жооп кайтарып, аскерлер Афганистандан 1-майдан тарта чыгарыларын жар салды. Ага удаа эле НАТОдогу союздаштары ошол күнү “Чечкиндүү колдоо” миссиясынын күчтөрүн да чыгарып кетүү жөнүндө чечим кабыл алышты.

Кошмо Штаттардын президенти Жо Байден аталган республикада америкалык аскерлердин болушу туруктуу өкмөт түзүүгө көмөк болбойт десе, АКШнын коргоо министри Ллойд Остин аскердик күчтөр Афганистандагы вазийпасын аткарып, ошондой эле “экономика, жарандык коомчулук жана саясат жаатындагы өсүшкө өбөлгө болгудай” иш алпарды.

Пентагон жана анын союздаштары Ислам республикасында жүз миллиарддаган долларды сарптап, миңдеген жоокеринен айрылып, кадыры кетип акыры байкуш мамлекетти кечээги эле касташкан тарапка – талибдерге калтыруунун эмне зарылдыгы бар эле? Тилекке каршы, жоопсуз собол.

Аткарылышы кыйын

Борбордук чалгындоо башкармалыгынын директору Уильям Бернс 14-апрелде күчтөрдүн чыгарылышы олуттуу тобокелчилик экенин, америкалык аскердик күчтөрдүн катышуусу жыйыштырылса бир топ өлкөлөрдө ишмердигине тыюу салынган "Ислам мамлекети" жана "Аль-Каида" түзүмдөрүнүн таасири Афганистанда калыптанышы ыктымал деп божомолдоду.

АКШ президентинин улуттук коопсуздук боюнча мурдагы кеңешчиси Жон Болтон ушул тапта күчтөрдү чыгарып кетүү өлкөдөгү бийликти "Талибанга" карматуу менен барабар экенин белгиледи. Ал ортодо талибдер согуштук аракеттерди кайра тутантуу, башкача айтканда, эгер АКШ жана НАТО макулдашылган мөөнөткө, тагыраак, 1-майга дейре күчтөрүн чыгарып кетпесе чет элдик аскерлерге "жихад" уюштуруу ниетинде. "Талибандын"* позициясын Забиулла Моджахед да мурдараак мындай тейде аларга жеткирген: "Байден майга чейин аскерлерди алып кетүү татаал экенин айтты, анткен менен биз Дохадагы келишим аткарылышы кажет деп эсептейбиз. Себеби аны жүзөгө ашыруу – Афганистан менен Кошмо Штаттардын ортосундагы учурдагы көйгөйдү чечүүнүн жападан жалгыз ыкмасы".

Логистика жагынан 3-5 миң аскерди транспорттук учактар менен ташууга он төрт күн толук жетишерлик. Афганистан Ислам Республикасынын улуттук жарашуу боюнча Жогорку кеңеши жыйырмадан ашуун сунушту, анын ичинде президент Ашраф Ганинин тынчтык планын да бирдиктүү программага бириктире алды. Ошентсе да "Талибан"* 14-апрелде Афганистандын келечеги тууралуу сүйлөшүүлөргө катышуудан баш тартты (анын кезектеги баскычы Түркиянын аймагына белгиленген). Талибдердин куралдуу түзүмдөрү өкмөттүк күчтөрдү жеңүү үчүн АКШнын аскерлери жана аскердик техникасынын толук чыгарылышын күтүүдө. Кабул көбүнесе америкалык аскердик-аба күчтөрүнүн террорчуларга сокку урушу менен гана кармалып турат. Афганистан жакынкы келечекте "Ислам эмирлигине" айланып калышы ыктымал.

Америкалык чалгындоочу коомчулук “төмөн же орто деңгээлдеги ишеним менен” россиялык кесиптештери 2019-жылы жана андан мурун да АКШ жана Афганистандагы коалициянын аскерлерине каршы "Талибандын"* чабуулдарын каржы менен дем беришкенин боолголойт. Мындай маалымат булактары сынга да туруштук бере албайт, аларды текшерүүгө да мүмкүн эмес. РФ андай айыптоолорду четке кагат.

Макулдашуу тынчтыкты камсыздай албады

Пентагондун жетекчиси Ллойд Остиндин пикиринде, Афганистандан бир нече миң америкалык жоокердин чыгарылышы аракеттерди башка жакка жумшап, “болочок душмандарды” (“дүйнөлүк тартипти өзгөртүүгө” умтулган Кытай жана Россияны) ооздуктоого же жеңүүгө мүмкүндүк берет. Апийим талааларынын негизиндеги салыштырмалуу аз сандагы террордук топторду жөнгө сала албаган Пентагон кастарын өзөктүк державалардын арасынан издөөдө. Анан калса мындай күмөнсүнүүгө алардын кай бир аракеттери “АКШнын улуттук кызыкчылыктарына каршы келгендиги” гана себеп имиш.

Күчтөр чыгарылып кеткен соң Афганистан жана ага чектешкен Борбор Азия өлкөлөрү ашынган аскердик-диний кыймыл жараткан көйгөйлөрдү таптакыр өз алдынча чечүүгө мажбур болот.

Өлкөдө талибдердин бийлигинин тушунда (2001-жылга дейре) аялдар билим ала алышкан эмес, үй-бүлөдө ала жипти аттагандар калаанын аянттарында дарга асылган, уурулардын колдору кесилип, ал эми телевидениеге театр жана музыка менен катар тыюу салынган.

Фактыны жашырып кое албайсың. 12-апрелде Афганистандын Улуттук коопсуздук башкармалыгы Дохадагы АКШ менен "Талибандын"* макулдашуусу туруктуулукка алып келбегенин айтып чыкты. 2020-жылдын 29-февралынан тарта өлкөдө талибдердин чабуулдарынын саны 24 пайызга өскөнү кабарланды.

"Талибандын"* Катардагы кеңсесинин башчысы Абдул Гани Барадар молдо да 12-апрелде Өзбекстандын президенти Шавкат МирзиёевгеАфганистанда биргелешкен экономикалык долбоорлорду ишке ашыруу демилгеси үчүн ыраазычылык билдирди. Анткен менен бул “жерде” тынчтыкта кызматташууну кепилдебейт. Аскердик-диний кыймыл курамы, көз карашы жана максаттары бирдей эмес. "Талибан"* өз тактикасын өзгөртпөйт, өлкөдөгү зомбулуктун деңгээлин азайтпайт, "Аль-Каида" менен союздук же өнөктөштүк алакаларын үзбөйт.

* “Талибан” - бир катар өлкөлөрдө тыюу салынган террордук уюм

Белгилер:
Талибан, Афганистан, АКШ
Тема боюнча
20 жылда 193 млрд. доллар чыгым болгон. АКШ Афганистанда эмнеге жетишти?
Россия АКШнын абийирин төкпөй согуштан сактап калууга даяр. Себеби