Тоолуу Алтайда кыргыздар катышкан көк бөрү болду. Тарыхый мекенден тартылган сүрөттөр

1641
(жаңыланган 11:49 13.07.2019)
  • Тоолуу Алтайда көк бөрү боюнча республикалык чемпионат өттү. Ага Новосибирскидеги кыргыздардын командасы дагы катышып келди.
  • Мелдеш 15 жыл мурда Алтайда көк бөрү оюнун негиздеген Сергей Тузачиновдун 75 жылдык мааракесине карата уюштурулган.
  • Оюн талаасында жергиликтүүлөрдүн жети, Новосибирскидеги кыргыздардан түзүлгөн бир команда күч сынашкан.
  • Новосибирск командасынын жетекчиси Каныбек Акаев бул мелдешке быйыл биринчи жолу катышып жатышканын айтты.
  • Чемпионат 3-7-июль күндөрү Алтай Республикасынын Онгудай районунун Кепчуген айылынын Кер-Кечүү капчыгайында өттү.
  • Көк бөрү — ат үстүндөгү эрендердин эр оюну. Улак тартып жатканда аттар да, ат үстүндөгүлөр да чыйралып, эр жүрөктүүлүккө, эпчилдикке, шамдагайлык менен топту жарып кирүүгө тарбияланат.
  • Көк бөрү Казакстан, Өзбекстан, Тажикстан, Афганистан, Пакистан, Кытай, Түркия, Монголия жана Россиянын курамындагы Алтай, Башкыртстан, Хакасия, Тува республикаларында да ойнолот.
  • 1996-жылы кинорежиссёр Болот Шамшиев тай казанды ойлоп таап, көк бөрүнүн жалпы эрежесин иштеп чыккан. Ал эми 2001-жылы Бишкекте Эл аралык көк бөрү федерациясы негизделген.
  • Алтайдын көк бөрү боюнча республикалык чемпионаты жыл сайын өтүп турат экен.
  • Алтайдагы көк бөрү оюндары эл аралык эреже менен өтүп, оюн талаасына атайын тай казан орнотулган.
  • Сергей Тузачинов биринчи болуп Алтайда 2004-жылы көк бөрү оюнун негиздеген. Ошондон бери жыл сайын мелдештер өтүп турат.
  • Жергиликтүү командаларда алтайлыктар жана орус улутундагы жигиттер ойнойт.
  • Алтайдын жаштар командасы жазында Алматыга келип Азия чемпионатына катышып кеткен.
  • Көк бөрү көчмөн элдерге таандык оюн. Учурда бул оюндун популярдуулугу артып, тамыры кенен жайылууда.
  • Көк бөрүнүн эл аралык рейтингинин сап башында Кыргызстан, Казакстан жана Өзбекстан турат.
  • Россиянын көк бөрү федерациясын Кристина Карамышина жетектейт. Мындан сырткары, 2019-жылдын март айында Россиянын бүт аймагындагы Көк бөрү федерацияларынын союзу түзүлгөн.
  • Чемпионаттын соңунда жергиликтүү Онгудай командасы жеңишке жетип, биринчи орунга ээ болду.
Тоолуу Алтайда көк бөрү боюнча республикалык чемпионат өттү. Мелдеш 15 жыл мурда Алтайда көк бөрү оюнун негиздеген Сергей Тузачиновдун 75 жылдык мааракесине карата уюштурулган.

Аталган чемпионат 3-7-июль күндөрү Алтай Республикасынын Онгудай районунун Кепчуген айылынын Кер-Кечүү капчыгайында өттү.

Оюн талаасында жергиликтүүлөрдүн жети, Новосибирскидеги кыргыздардан түзүлгөн бир команда күч сынашкан. Бул тууралуу оюнга катышып келген Новосибирск облусундагы Көк бөрү федерациясынын түптөөчүсү жана көк бөрү командасынын жетекчиси Каныбек Акаев билдирди.

Анын айтымында, "Новосибирск" командасы бул мелдешке быйыл биринчи жолу катышып жатат.

"Өзүбүздүн аттар менен оюн көргөзөлү деп алып баратканбыз. Тилекке каршы, жолдон автоунаабыз бузулуп калып кайра артка алып келүүгө туура келди. Анан улакчылар эле барып ошол жактан ат алдык. Бул мелдешке быйыл биринчи ирет катышып жатабыз. "Кыргыздар келиптир" деп оюнду көрүүгө эл аябай көп келди", — деди Акаев.

Мелдештин соңунда жергиликтүү "Онгудай" деген көк бөрү командасы биринчи орунду алган. Алтайдын көк бөрү боюнча республикалык чемпионаты жыл сайын өтүп турат экен.

"Өзүбүздүн аттарыбыз жок болгондуктан катуу каршылык көрсөтө албай калдык. Башында эле буга чейин чемпион болуп келген "Онгудай" командасы менен атаандашып, негизги оюнда тең чыктык. Бирок буллиттен 3:4 эсеби менен утулуп калдык. Жалпысынан оюн талаасына эки жолу эле чыктык. Буюрса, кийинки жылы мыкты даярданып барабыз. Жергиликтүү командаларда алтайлыктар жана орус улутундагы жигиттер ойнойт экен. Жаштар командасы жазында Алматыдагы Азия чемпионатка катышып келиптир", — деди Акаев.

Сергей Тузачинов биринчи болуп Алтайда 2004-жылы көк бөрү оюнун негиздеген. Ал оюндар эл аралык эреже боюнча тай казан менен өтөт.

Белгилей кетсек, Россиянын Көк бөрү федерациясын Кристина Карамышина жетектейт. Мындан сырткары, 2019-жылдын март айында Россиянын бүт аймагындагы Көк бөрү федерацияларынын союзу түзүлгөн.

1641
  • Тоолуу Алтайда көк бөрү боюнча республикалык чемпионат өттү. Ага Новосибирскидеги кыргыздардын командасы дагы катышып келди.
    © Sputnik / Александр Кряжев

    Тоолуу Алтайда көк бөрү боюнча республикалык чемпионат өттү. Ага Новосибирскидеги кыргыздардын командасы дагы катышып келди.

  • Мелдеш 15 жыл мурда Алтайда көк бөрү оюнун негиздеген Сергей Тузачиновдун 75 жылдык мааракесине карата уюштурулган.
    © Sputnik / Александр Кряжев

    Мелдеш 15 жыл мурда Алтайда көк бөрү оюнун негиздеген Сергей Тузачиновдун 75 жылдык мааракесине карата уюштурулган.

  • Оюн талаасында жергиликтүүлөрдүн жети, Новосибирскидеги кыргыздардан түзүлгөн бир команда күч сынашкан.
    © Sputnik / Александр Кряжев

    Оюн талаасында жергиликтүүлөрдүн жети, Новосибирскидеги кыргыздардан түзүлгөн бир команда күч сынашкан.

  • Новосибирск командасынын жетекчиси Каныбек Акаев бул мелдешке быйыл биринчи жолу катышып жатышканын айтты.
    © Sputnik / Александр Кряжев

    "Новосибирск" командасынын жетекчиси Каныбек Акаев бул мелдешке быйыл биринчи жолу катышып жатышканын айтты.

  • Чемпионат 3-7-июль күндөрү Алтай Республикасынын Онгудай районунун Кепчуген айылынын Кер-Кечүү капчыгайында өттү.
    © Sputnik / Александр Кряжев

    Чемпионат 3-7-июль күндөрү Алтай Республикасынын Онгудай районунун Кепчуген айылынын Кер-Кечүү капчыгайында өттү.

  • Көк бөрү — ат үстүндөгү эрендердин эр оюну. Улак тартып жатканда аттар да, ат үстүндөгүлөр да чыйралып, эр жүрөктүүлүккө, эпчилдикке, шамдагайлык менен топту жарып кирүүгө тарбияланат.
    © Sputnik / Александр Кряжев

    Көк бөрү — ат үстүндөгү эрендердин эр оюну. Улак тартып жатканда аттар да, ат үстүндөгүлөр да чыйралып, эр жүрөктүүлүккө, эпчилдикке, шамдагайлык менен топту жарып кирүүгө тарбияланат.

  • Көк бөрү Казакстан, Өзбекстан, Тажикстан, Афганистан, Пакистан, Кытай, Түркия, Монголия жана Россиянын курамындагы Алтай, Башкыртстан, Хакасия, Тува республикаларында да ойнолот.
    © Sputnik / Александр Кряжев

    Көк бөрү Казакстан, Өзбекстан, Тажикстан, Афганистан, Пакистан, Кытай, Түркия, Монголия жана Россиянын курамындагы Алтай, Башкыртстан, Хакасия, Тува республикаларында да ойнолот.

  • 1996-жылы кинорежиссёр Болот Шамшиев тай казанды ойлоп таап, көк бөрүнүн жалпы эрежесин иштеп чыккан. Ал эми 2001-жылы Бишкекте Эл аралык көк бөрү федерациясы негизделген.
    © Sputnik / Александр Кряжев

    1996-жылы кинорежиссёр Болот Шамшиев тай казанды ойлоп таап, көк бөрүнүн жалпы эрежесин иштеп чыккан. Ал эми 2001-жылы Бишкекте Эл аралык көк бөрү федерациясы негизделген.

  • Алтайдын көк бөрү боюнча республикалык чемпионаты жыл сайын өтүп турат экен.
    © Sputnik / Александр Кряжев

    Алтайдын көк бөрү боюнча республикалык чемпионаты жыл сайын өтүп турат экен.

  • Алтайдагы көк бөрү оюндары эл аралык эреже менен өтүп, оюн талаасына атайын тай казан орнотулган.
    © Sputnik / Александр Кряжев

    Алтайдагы көк бөрү оюндары эл аралык эреже менен өтүп, оюн талаасына атайын тай казан орнотулган.

  • Сергей Тузачинов биринчи болуп Алтайда 2004-жылы көк бөрү оюнун негиздеген. Ошондон бери жыл сайын мелдештер өтүп турат.
    © Sputnik / Александр Кряжев

    Сергей Тузачинов биринчи болуп Алтайда 2004-жылы көк бөрү оюнун негиздеген. Ошондон бери жыл сайын мелдештер өтүп турат.

  • Жергиликтүү командаларда алтайлыктар жана орус улутундагы жигиттер ойнойт.
    © Sputnik / Александр Кряжев

    Жергиликтүү командаларда алтайлыктар жана орус улутундагы жигиттер ойнойт.

  • Алтайдын жаштар командасы жазында Алматыга келип Азия чемпионатына катышып кеткен.
    © Sputnik / Александр Кряжев

    Алтайдын жаштар командасы жазында Алматыга келип Азия чемпионатына катышып кеткен.

  • Көк бөрү көчмөн элдерге таандык оюн. Учурда бул оюндун популярдуулугу артып, тамыры кенен жайылууда.
    © Sputnik / Александр Кряжев

    Көк бөрү көчмөн элдерге таандык оюн. Учурда бул оюндун популярдуулугу артып, тамыры кенен жайылууда.

  • Көк бөрүнүн эл аралык рейтингинин сап башында Кыргызстан, Казакстан жана Өзбекстан турат.
    © Sputnik / Александр Кряжев

    Көк бөрүнүн эл аралык рейтингинин сап башында Кыргызстан, Казакстан жана Өзбекстан турат.

  • Россиянын көк бөрү федерациясын Кристина Карамышина жетектейт. Мындан сырткары, 2019-жылдын март айында Россиянын бүт аймагындагы Көк бөрү федерацияларынын союзу түзүлгөн.
    © Sputnik / Александр Кряжев

    Россиянын көк бөрү федерациясын Кристина Карамышина жетектейт. Мындан сырткары, 2019-жылдын март айында Россиянын бүт аймагындагы Көк бөрү федерацияларынын союзу түзүлгөн.

  • Чемпионаттын соңунда жергиликтүү Онгудай командасы жеңишке жетип, биринчи орунга ээ болду.
    © Sputnik / Александр Кряжев

    Чемпионаттын соңунда жергиликтүү "Онгудай" командасы жеңишке жетип, биринчи орунга ээ болду.

Белгилер:
чемпионат, мелдеш, оюн, ат, Алтай крайы, Көк бөрү
Тема боюнча
Ат издеп Аравияны түрө кыдырдык. Кыргыздардын фестивалдагы кызыктуу окуялары
Унаа утуп алышты! Россияда өткөн көк бөрүдө КР улакчылары жеңди. Сүрөттөр
Жулуп чыгып ыргытканда. "Достукка" жеңиш алып келген салымдын видеосу

Булуттарды кучактап! Төө-Ашуудан тартылган эң кооз 10 ирмем

93
  • Булуттар таман алдында калганда. Төө-Ашуу — Кыргызстандагы эң бийик ашуулардын бири. Ал деңиз деңгээлинен 3 586 метр өйдө жайгашкан.
  • Кулач кере таза абадан жуткан кандай бакыт! Төө-Ашуу — Кара-Балта өрөөнүнүн төрүндө.
  • Ашуунун белине 1962-жылы туннель курулуп, ага Кусейин Көлбаевдин ысымы берилген
  • Төө-Ашуунун белинде асманга жакындап, булуттун үстүндө, кооздукка көз чаптырып отурган адам
  • Ашууга чыгып бара жатканда 20дай чукул бурулуштардан өтүүгө туура келет. Ага эки саатка жакын убакыт кетет.
  • Ашуунун түндүк жагында астмадан жабыркагандарды дарылай турган борбор ачылган. Таза аба адамдын дем алуу органдарына жакшы таасир этет.
  • Төө-Ашуунун түштүк тарабындагы бетте лыжа базасы бар. Ал сноуборд менен лыжа тепкендердин сүйүктүү жери.
  • Эл ичинде айтылуу Кожомкул балбан Чүйдөн Суусамырга бара жаткан жолдо аты баспай калып, аны ушул Төө-Ашуудан көтөрүп өткөн деген кеп бар
  • Бул жерден бардыгы алаканга салгандай көрүнөт. Өзгөчө жаз айларынын ортосунда өрөөнгө жашыл килем төшөп койгондой элес калтырат.
  • Ашуу аркылуу ары-бери каттаган жүргүнчүлөр мындай кооздуктан улам жолго токтоп, сүрөткө, видеого түшүп, анан жолун улаган учурлар кадыресе көрүнүш
Төө-Ашуу — Кыргызстандагы эң бийик ашуулардын бири. Биздин окурмандарга бул аймактын кооздугун Sputnik Кыргызстандын сүрөт түрмөгүнөн көрүү мүмкүнчүлүгү жаралды.

Фотокабарчы Табылды Кадырбеков Төө-Ашууга барып, бир нече сүрөт тартып келген. Кыргызстандагы эң узун Ош — Бишкек автожолу дал ушул ашуу аркылуу өтөт. Ал деңиз деңгээлинен 3 586 метр өйдө жайгашкан. Кыргыз Ала-Тоосунун борбордук бөлүгүндө, Кара-Балта өрөөнүнүн төрүндө.

Бул ашуу аркылуу Чүйдөн Суусамырга өтсө болот. Ашууга чыгып бара жатканда 20дай чукул бурулуштардан өтүүгө туура келет. Ага эки саатка жакын убакыт керектелет. Белине 1962-жылы туннель курулуп, ага Кусейин Көлбаевдин ысымы берилген. Түндүк жагында астмадан жабыркагандарды дарылай турган борбор бар. Ал эми түштүк тарабындагы бетте лыжа базасы жайгашкан. Ал сноуборд менен лыжа тепкендердин сүйүктүү жери. Эл ичинде айтылуу балбан Кожомкул  Каба уулу Чүйдөн Суусамырга бара жаткан жолдо аты баспай калып, аны ушул Төө-Ашуудан көтөрүп өткөн деп айтышат.

Кээ бир жер-суу аталыштары ошол жерди байырлаган жаныбарларга, өсүмдүктөргө байланыштуу коюлуп келген. "Төө ашуу" — зоотопонимикалык аталыш. Бирок бул ашуудан көп сандаган төө өтүп турган же багылган деп айтуу калпыс пикир. Болгону салыштыруу иретинде аталган. Кыргызстандын аймагындагы эң чоң жаныбар катары төө саналган. Ушундан улам ашуунун бийиктиги төөнүн бийиктиги менен салыштырылып Төө-Ашуу деп атап коюшкан.

93
  • Булуттар таман алдында калганда. Төө-Ашуу — Кыргызстандагы эң бийик ашуулардын бири. Ал деңиз деңгээлинен 3 586 метр өйдө жайгашкан.
    © Sputnik / Табылды Кадырбеков

    Булуттар таман алдында калганда. Төө-Ашуу — Кыргызстандагы эң бийик ашуулардын бири. Ал деңиз деңгээлинен 3 586 метр өйдө жайгашкан.

  • Кулач кере таза абадан жуткан кандай бакыт! Төө-Ашуу — Кара-Балта өрөөнүнүн төрүндө.
    © Sputnik / Табылды Кадырбеков

    Кулач кере таза абадан жуткан кандай бакыт! Төө-Ашуу — Кара-Балта өрөөнүнүн төрүндө.

  • Ашуунун белине 1962-жылы туннель курулуп, ага Кусейин Көлбаевдин ысымы берилген
    © Sputnik / Табылды Кадырбеков

    Ашуунун белине 1962-жылы туннель курулуп, ага Кусейин Көлбаевдин ысымы берилген

  • Төө-Ашуунун белинде асманга жакындап, булуттун үстүндө, кооздукка көз чаптырып отурган адам
    © Sputnik / Табылды Кадырбеков

    Төө-Ашуунун белинде асманга жакындап, булуттун үстүндө, кооздукка көз чаптырып отурган адам

  • Ашууга чыгып бара жатканда 20дай чукул бурулуштардан өтүүгө туура келет. Ага эки саатка жакын убакыт кетет.
    © Sputnik / Табылды Кадырбеков

    Ашууга чыгып бара жатканда 20дай чукул бурулуштардан өтүүгө туура келет. Ага эки саатка жакын убакыт кетет.

  • Ашуунун түндүк жагында астмадан жабыркагандарды дарылай турган борбор ачылган. Таза аба адамдын дем алуу органдарына жакшы таасир этет.
    © Sputnik / Табылды Кадырбеков

    Ашуунун түндүк жагында астмадан жабыркагандарды дарылай турган борбор ачылган. Таза аба адамдын дем алуу органдарына жакшы таасир этет.

  • Төө-Ашуунун түштүк тарабындагы бетте лыжа базасы бар. Ал сноуборд менен лыжа тепкендердин сүйүктүү жери.
    © Sputnik / Табылды Кадырбеков

    Төө-Ашуунун түштүк тарабындагы бетте лыжа базасы бар. Ал сноуборд менен лыжа тепкендердин сүйүктүү жери.

  • Эл ичинде айтылуу Кожомкул балбан Чүйдөн Суусамырга бара жаткан жолдо аты баспай калып, аны ушул Төө-Ашуудан көтөрүп өткөн деген кеп бар
    © Sputnik / Табылды Кадырбеков

    Эл ичинде айтылуу Кожомкул балбан Чүйдөн Суусамырга бара жаткан жолдо аты баспай калып, аны ушул Төө-Ашуудан көтөрүп өткөн деген кеп бар

  • Бул жерден бардыгы алаканга салгандай көрүнөт. Өзгөчө жаз айларынын ортосунда өрөөнгө жашыл килем төшөп койгондой элес калтырат.
    © Sputnik / Табылды Кадырбеков

    Бул жерден бардыгы алаканга салгандай көрүнөт. Өзгөчө жаз айларынын ортосунда өрөөнгө жашыл килем төшөп койгондой элес калтырат.

  • Ашуу аркылуу ары-бери каттаган жүргүнчүлөр мындай кооздуктан улам жолго токтоп, сүрөткө, видеого түшүп, анан жолун улаган учурлар кадыресе көрүнүш
    © Sputnik / Табылды Кадырбеков

    Ашуу аркылуу ары-бери каттаган жүргүнчүлөр мындай кооздуктан улам жолго токтоп, сүрөткө, видеого түшүп, анан жолун улаган учурлар кадыресе көрүнүш

Белгилер:
туннель, Төө-Ашуу, Кыргызстан
Тема боюнча
Сулуу кыз менен "жетелешип" Кыргызстанды эки мүнөттө кыдырып чыккың келеби? Видео

Кыргызстан жөнөткөн акча 186 учакка жетмек. Улуу Жеңишти жакындаткан жардам

258
(жаңыланган 19:36 22.06.2021)
  • Ростов шаарынын батыш жагын коргоодо жоокер У.Омаров буктурмадан пулемет менен душманды аткылап жаткан учуру. 1941-жыл.
  • Кыргыздын тунгуч учкучу Абдували Курбаналиев. 

Командачылык капитан Курбаналиевди ден соолугуна байланыштуу фронтко жибербей койгон. 1941-жылы ал жетекчиликтин буйругу менен Фрунзе шаарында аскердик учкучтарды алгачкы даярдыктан өткөргөн №24 мектепти негиздейт. Бул мектептин базасында Одессадан көчүрүп келинген аскердик учкучтар училищеси ачылат. Курбаналиев кан майдан үчүн учкучтарды даярдайт. 1946-жылы өкмөт аны ушул эмгеги үчүн Кызыл Жылдыз ордени менен сыйлаган.
  • Фруне шаарындагы №2 орто мектебинин окуучулары кан майдандагы Кызыл армиянын жоокерлерине китеп жана ич кийим жөнөтүп жаткан учуру. 1941-жыл.

Согуш жүргөн төрт жыл ичинде кыргызстандык тикмечилер 13 миллион булгаары бут кийим жана 9 миллион токулган буюм тигишкен.
  • 8-гвардиялык аткычтар дивизиясын командачылык Аскердик Кызыл Туу ордени менен сыйлап жаткан учур. 1941-жыл, 18-ноябрь.

1941-жылы июнь-август айларында Кыргызстан менен Казакстанда генерал-майор Иван Панфиловдун жетекчилигинин астында 316-аткычтар дивизиясы түптөлгөн. 15-октябрдан баштап бул дивизия Москваны гитлерчилерден коргойт. Ушул салгылашта панфиловчулар өзгөчө эрдиги менен айырмаланышат. 17-ноябрда аскердик бирикмени командачылык Аскердик Кызыл Туу ордени сыйлайт. 18-ноябрда жогоруда айтылган кошуунга 8-гвардиялык аткычтар дивизиясы деген ардактуу наам берилет. Ошол эле күнү Иван Панфилов курман болот. 23-ноябрда анын ысымы дивизияга ыйгарылат.
  • №4178 госпиталынын кызматкерлери. Алардын чок ортосунда госпиталдын жетекчиси (аскер кийимчен) Э.Я.Лукоянова. Фрунзе шаары, 1943-жыл.

1941-жылы октябрдан баштап Россия менен Украинадан 22 госпиталь Кыргызстанга эвакуацияланып иштей баштаган. Төрт жылдын ичинде бул аскердик ооруканаларда 39 миң 902 жарадар менен оорукчан офицер жана аскер дарыланган.
  • Гитлерчилер талкалаган имараттын ичи. 1942-жыл. 

СССРдин фашисттик Германия жана анын өнөктөштөрү басып алган аймактарында 73 миллион калкы калган. Анын ичинен, тарыхый маалыматтар боюнча, 13 миллион 684 миң 692 советтик жаран баскынчылар тарабынан өлтүрүлгөн. Нюрнберг процессинин документтеринде көрсөтүлгөндөй, гитлерчилер фашисттик Германияга Советтер Союзунун беш миллионго жакын атуулун кулдукка алып кетишкен. Мындан сырткары, СССР бул согушта 357 миллиард АКШ доллар өлчөмүндө материалдык зыян тарткан.
  • Панфиловчулар душмандан олжологон жеңил автоунаанын жанында сүрөткө түшүүдө. 1941-жыл. 

Генерал-майор Иван Панфилов атындагы 8-гвардиялык аткычтар дивизиясы Москваны коргогон учурда фашисттик Германиянын төрт дивизиясын талкалаган. Панфиловчулар 9 миң гитлерчилер менен кошо алардын сексен танкын жок кылышкан.
  • Сузак районундагы Иосиф Сталин атындагы колхоздун комсомолдук уюмунун мүчөлөрү панфиловчуларга белек жөнөтүп жаткан маалы. Ош облусу. 1942-жыл.

Кыргызстандын эли 186 учакка жетчү каражат чогултушкан. Кыргыз ССРи кан майданга 195 вагон азык-түлүк жөнөткөн.
  • Ленинград фронтунда Кыргыз ССРинин делегациясы менен чогуу маркум генерал-майор Иван Панфиловдун жубайы Мария фашисттик бомба түшүрчү учакты атып түшүргөн аскер Заярковду куттуктап жаткан учуру. 1942-жыл.

Мария Ивановна жолдошу, атактуу генерал Панфиловдун каза болгонун угуп, шал оорусуна чалдыккан. Бирок ал ооруга моюн сунбай дартты жеңет. Улуу Ата Мекендик согуш учурунда Панфилова коомдук турмушка активдүү катышып, ал аяктагандан кийин Иван Васильевич жөнүндө китеп жазган.
  • Панфиловчулар парадда басып бара жаткан учур. 1943-жыл.

1942-жылы 16-мартта СССРдин Жогорку Советинин Президимиунун төрагасы Михаил Калининдин жарлыгы менен генерал-майор Иван Панфилов атындагы 8-гвардиялык аткычтар дивизиясы Ленин ордени менен сыйланган.
  • Пионерлердин кан майдандан келген жоокер менен жолугушуусу. Фрунзе шаары, 1942-жыл. 

Фашисттик Германия Кыргызстанга Кытайдын Синьцзянь аймагы менен Афганистан аркылуу тыңчыларын жиберип, тымызын басмачылык кыймылды жандандырууга умтулган. Тарых илимдеринин кандидаты Леонид Сумароковдун маалыматы боюнча, 1942-жылы Пржевальск менен Таш-Рабат чек ара комендатурасынын жоокерлери алтыдан ашык немис чалгынчыларын кармаган.
  • Моңгол Эл Республикасынын өкүлдөрү панфиловчуларга конокко келген маалы. 1942-жыл.

Улуу Ата Мекендик согуш учурунда Монголия СССРге 2,5 миллион рубль жана 300 килограмм алтын жөнөткөн. Моңгол эли Улуу Жеңиш үчүн алтындан жасалган диний эстеликтерин эриткен. Мындан сырткары, моңгол кыз-келиндери алтын иймектери менен шакектерин Советтер Союзуна жардам катары жиберген.
  • Автоматчандар взводунун командири И. М. Сагало кызыл аскерлери Асылбеков жана Чайка менен буктурмада жашынып жаткан учур. 1943-жыл.

1943-жылы Кызыл армия Сталинград шаарында жана Курск догосундагы салгылаштарда вермахтты талкалайт. Бул салгылашуулар Экинчи дүйнөлүк согуштун жүрүшүнө абдан зор таасирин тийгизген. Андан кийин фашисттик Германия чабуул койгонго чамасы жетпей коргонууга аргасыз болгон.
  • Жөө аскер училищесинде кан майдандан кайткан курсанттар Рузи Азимов (оң жакта) жана Акбар Толкомбаев сабак учурунда. Фрунзе шаары, 1945-жыл.

1944-жылы июнда 19 жашар кыргызстандык аскер Азимов Беларусту фашисттик баскынчылардан бошотууда өзгөчө каармандык көрсөткөнү үчүн Советтер Союзунун Баатыры наамы менен сыйланган. Ошол эле жылы 3-июлда Минск шаары бошотулган. Ал эми 29-августта Беларусь толугу менен гитлерчилерден бошотулган. 1996-жылдан баштап 3-июль Беларуста эгемендүлүк күнү катары расмий майрамдалат.
  • Франциядагы Русская память коомдук бирикменин төрагасы, теги казакстандык белгилүү тарыхчы Сергей Дыбов жана француз изилдөөчүлөрү Советтер Союзунун Баатыры Василий Пориктин эстелигинин жанында жүз жылдык мааракесин белгилөө боюнча иш-чаранын учурунда. Франция, Энен-Льетар шаары. 2020-жыл 17-февраль.

1944-жылы Түндүк Францияда жайгашкан фашисттик концлагерден Кызыл армиянын лейтенанты Василий Порик качып чыккан. Ал советтик жана чет элдик туткундар менен жергиликтүү тургундардан турган партизандык отряд уюштурган. Алардын арасында кыргызстандык аскерлер да бар эле.
  • Чүй районундагы Карл Маркс атындагы колхоздун үгүтчүсү Кыдаралиева сугат учурунда фронттогу абал тууралуу баракчага маалымат жазып жаткан маал. Фрунзе облусу. 1945-жыл.

Улуу Ата Мекендик согуш учурунда Кыргызстандан 200 миңге жакын качкын баш паанек тапкан. Алардын ичинде ак жеринен айыпталган түндүк кавказдыктар, крымдык татарлар жана этникалык немецтер да бар болчу.
  • Россиянын Кыргызстандагы элчиси Георгий Рудов Улуу Ата Мекендик согуштун ардагерлерине Москва шаарын коргоо үчүн медалын тапшыруу учурунда. Бишкек шаары. 1999-жыл.
Мындан 80 жыл мурун, 1941-жылы 22-июнда, СССРге фашисттик Германия өнөктөштөрү менен кол салып, Улуу Ата Мекендик согуш башталган.

СССРдеги Чехословакиянын Биринчи Армия Корпусунун Прагага кириши. 9-май, 1945-жыл
© Фото / из архива Государственного исторического музея
Совет эли эркиндиги үчүн күрөшкө жапа тырмак көтөрүлгөн. Гитлерчилер советтик жарандардан мындай каршылыкты күткөн эмес. Себеби буга чейин аларга кыска убакыттын ичинде Батыш жана Чыгыш Европанын бир катар мамлекеттери багынып берген. Мисалы, 1940-жылы Франция эки айга жетпей Гитлерге баш ийген.

Улуу Ата Мекендик согушка 300 миңден ашык кыргызстандык аттанган. Анын ичинен 160 миңден ашуун мекендешибиз фронттон кайтпай калды. Төрт жылга созулган согушта СССР 27 миллион жаранынан ажыраган. Фашисттик Германия менен анын өнөктөштөрү СССРдин миңдеген шаарларын, кыштактарын жана өнөр жайын талкалаган. Колумнист Алмаз Батилов архивдик сүрөттөрдүн негизинде Кыргызстан Улуу Жеңишке кандай салым кошкону тууралуу сүрөт баян даярдады.

258
  • Ростов шаарынын батыш жагын коргоодо жоокер У.Омаров буктурмадан пулемет менен душманды аткылап жаткан учуру. 1941-жыл.
    © Фото / Центральный Государственный архив кинофотодокументов КР

    Ростов шаарынын батыш жагын коргоодо жоокер У.Омаров буктурмадан пулемет менен душманды аткылап жаткан учуру. 1941-жыл.

  • Кыргыздын тунгуч учкучу Абдували Курбаналиев. 

Командачылык капитан Курбаналиевди ден соолугуна байланыштуу фронтко жибербей койгон. 1941-жылы ал жетекчиликтин буйругу менен Фрунзе шаарында аскердик учкучтарды алгачкы даярдыктан өткөргөн №24 мектепти негиздейт. Бул мектептин базасында Одессадан көчүрүп келинген аскердик учкучтар училищеси ачылат. Курбаналиев кан майдан үчүн учкучтарды даярдайт. 1946-жылы өкмөт аны ушул эмгеги үчүн Кызыл Жылдыз ордени менен сыйлаган.
    © Фото / из личного архива Рената Курбаналиева

    Кыргыздын тунгуч учкучу Абдували Курбаналиев.

    Командачылык капитан Курбаналиевди ден соолугуна байланыштуу фронтко жибербей койгон. 1941-жылы ал жетекчиликтин буйругу менен Фрунзе шаарында аскердик учкучтарды алгачкы даярдыктан өткөргөн №24 мектепти негиздейт. Бул мектептин базасында Одессадан көчүрүп келинген аскердик учкучтар училищеси ачылат. Курбаналиев кан майдан үчүн учкучтарды даярдайт. 1946-жылы өкмөт аны ушул эмгеги үчүн Кызыл Жылдыз ордени менен сыйлаган.

  • Фруне шаарындагы №2 орто мектебинин окуучулары кан майдандагы Кызыл армиянын жоокерлерине китеп жана ич кийим жөнөтүп жаткан учуру. 1941-жыл.

Согуш жүргөн төрт жыл ичинде кыргызстандык тикмечилер 13 миллион булгаары бут кийим жана 9 миллион токулган буюм тигишкен.
    © Фото / Центральный Государственный архив кинофотодокументов КР / Э. Вильчинский

    Фруне шаарындагы №2 орто мектебинин окуучулары кан майдандагы Кызыл армиянын жоокерлерине китеп жана ич кийим жөнөтүп жаткан учуру. 1941-жыл.

    Согуш жүргөн төрт жыл ичинде кыргызстандык тикмечилер 13 миллион булгаары бут кийим жана 9 миллион токулган буюм тигишкен.

  • 8-гвардиялык аткычтар дивизиясын командачылык Аскердик Кызыл Туу ордени менен сыйлап жаткан учур. 1941-жыл, 18-ноябрь.

1941-жылы июнь-август айларында Кыргызстан менен Казакстанда генерал-майор Иван Панфиловдун жетекчилигинин астында 316-аткычтар дивизиясы түптөлгөн. 15-октябрдан баштап бул дивизия Москваны гитлерчилерден коргойт. Ушул салгылашта панфиловчулар өзгөчө эрдиги менен айырмаланышат. 17-ноябрда аскердик бирикмени командачылык Аскердик Кызыл Туу ордени сыйлайт. 18-ноябрда жогоруда айтылган кошуунга 8-гвардиялык аткычтар дивизиясы деген ардактуу наам берилет. Ошол эле күнү Иван Панфилов курман болот. 23-ноябрда анын ысымы дивизияга ыйгарылат.
    © Фото / Центральный Государственный архив кинофотодокументов КР

    8-гвардиялык аткычтар дивизиясын командачылык Аскердик Кызыл Туу ордени менен сыйлап жаткан учур. 1941-жыл, 18-ноябрь.

    1941-жылы июнь-август айларында Кыргызстан менен Казакстанда генерал-майор Иван Панфиловдун жетекчилигинин астында 316-аткычтар дивизиясы түптөлгөн. 15-октябрдан баштап бул дивизия Москваны гитлерчилерден коргойт. Ушул салгылашта панфиловчулар өзгөчө эрдиги менен айырмаланышат. 17-ноябрда аскердик бирикмени командачылык Аскердик Кызыл Туу ордени сыйлайт. 18-ноябрда жогоруда айтылган кошуунга 8-гвардиялык аткычтар дивизиясы деген ардактуу наам берилет. Ошол эле күнү Иван Панфилов курман болот. 23-ноябрда анын ысымы дивизияга ыйгарылат.

  • №4178 госпиталынын кызматкерлери. Алардын чок ортосунда госпиталдын жетекчиси (аскер кийимчен) Э.Я.Лукоянова. Фрунзе шаары, 1943-жыл.

1941-жылы октябрдан баштап Россия менен Украинадан 22 госпиталь Кыргызстанга эвакуацияланып иштей баштаган. Төрт жылдын ичинде бул аскердик ооруканаларда 39 миң 902 жарадар менен оорукчан офицер жана аскер дарыланган.
    © Фото / Центральный Государственный архив кинофотодокументов КР

    №4178 госпиталынын кызматкерлери. Алардын чок ортосунда госпиталдын жетекчиси (аскер кийимчен) Э.Я.Лукоянова. Фрунзе шаары, 1943-жыл.

    1941-жылы октябрдан баштап Россия менен Украинадан 22 госпиталь Кыргызстанга эвакуацияланып иштей баштаган. Төрт жылдын ичинде бул аскердик ооруканаларда 39 миң 902 жарадар менен оорукчан офицер жана аскер дарыланган.

  • Гитлерчилер талкалаган имараттын ичи. 1942-жыл. 

СССРдин фашисттик Германия жана анын өнөктөштөрү басып алган аймактарында 73 миллион калкы калган. Анын ичинен, тарыхый маалыматтар боюнча, 13 миллион 684 миң 692 советтик жаран баскынчылар тарабынан өлтүрүлгөн. Нюрнберг процессинин документтеринде көрсөтүлгөндөй, гитлерчилер фашисттик Германияга Советтер Союзунун беш миллионго жакын атуулун кулдукка алып кетишкен. Мындан сырткары, СССР бул согушта 357 миллиард АКШ доллар өлчөмүндө материалдык зыян тарткан.
    © Фото / Центральный Государственный архив кинофотодокументов КР / Моклецкий, Кинеловский

    Гитлерчилер талкалаган имараттын ичи. 1942-жыл.

    СССРдин фашисттик Германия жана анын өнөктөштөрү басып алган аймактарында 73 миллион калкы калган. Анын ичинен, тарыхый маалыматтар боюнча, 13 миллион 684 миң 692 советтик жаран баскынчылар тарабынан өлтүрүлгөн. Нюрнберг процессинин документтеринде көрсөтүлгөндөй, гитлерчилер фашисттик Германияга Советтер Союзунун беш миллионго жакын атуулун кулдукка алып кетишкен. Мындан сырткары, СССР бул согушта 357 миллиард АКШ доллар өлчөмүндө материалдык зыян тарткан.

  • Панфиловчулар душмандан олжологон жеңил автоунаанын жанында сүрөткө түшүүдө. 1941-жыл. 

Генерал-майор Иван Панфилов атындагы 8-гвардиялык аткычтар дивизиясы Москваны коргогон учурда фашисттик Германиянын төрт дивизиясын талкалаган. Панфиловчулар 9 миң гитлерчилер менен кошо алардын сексен танкын жок кылышкан.
    © Фото / Центральный Государственный архив кинофотодокументов КР

    Панфиловчулар душмандан олжологон жеңил автоунаанын жанында сүрөткө түшүүдө. 1941-жыл.

    Генерал-майор Иван Панфилов атындагы 8-гвардиялык аткычтар дивизиясы Москваны коргогон учурда фашисттик Германиянын төрт дивизиясын талкалаган. Панфиловчулар 9 миң гитлерчилер менен кошо алардын сексен танкын жок кылышкан.

  • Сузак районундагы Иосиф Сталин атындагы колхоздун комсомолдук уюмунун мүчөлөрү панфиловчуларга белек жөнөтүп жаткан маалы. Ош облусу. 1942-жыл.

Кыргызстандын эли 186 учакка жетчү каражат чогултушкан. Кыргыз ССРи кан майданга 195 вагон азык-түлүк жөнөткөн.
    © Фото / Центральный Государственный архив кинофотодокументов КР

    Сузак районундагы Иосиф Сталин атындагы колхоздун комсомолдук уюмунун мүчөлөрү панфиловчуларга белек жөнөтүп жаткан маалы. Ош облусу. 1942-жыл.

    Кыргызстандын эли 186 учакка жетчү каражат чогултушкан. Кыргыз ССРи кан майданга 195 вагон азык-түлүк жөнөткөн.

  • Ленинград фронтунда Кыргыз ССРинин делегациясы менен чогуу маркум генерал-майор Иван Панфиловдун жубайы Мария фашисттик бомба түшүрчү учакты атып түшүргөн аскер Заярковду куттуктап жаткан учуру. 1942-жыл.

Мария Ивановна жолдошу, атактуу генерал Панфиловдун каза болгонун угуп, шал оорусуна чалдыккан. Бирок ал ооруга моюн сунбай дартты жеңет. Улуу Ата Мекендик согуш учурунда Панфилова коомдук турмушка активдүү катышып, ал аяктагандан кийин Иван Васильевич жөнүндө китеп жазган.
    © Фото / Центральный Государственный архив кинофотодокументов КР

    Ленинград фронтунда Кыргыз ССРинин делегациясы менен чогуу маркум генерал-майор Иван Панфиловдун жубайы Мария фашисттик бомба түшүрчү учакты атып түшүргөн аскер Заярковду куттуктап жаткан учуру. 1942-жыл.

    Мария Ивановна жолдошу, атактуу генерал Панфиловдун каза болгонун угуп, шал оорусуна чалдыккан. Бирок ал ооруга моюн сунбай дартты жеңет. Улуу Ата Мекендик согуш учурунда Панфилова коомдук турмушка активдүү катышып, ал аяктагандан кийин Иван Васильевич жөнүндө китеп жазган.

  • Панфиловчулар парадда басып бара жаткан учур. 1943-жыл.

1942-жылы 16-мартта СССРдин Жогорку Советинин Президимиунун төрагасы Михаил Калининдин жарлыгы менен генерал-майор Иван Панфилов атындагы 8-гвардиялык аткычтар дивизиясы Ленин ордени менен сыйланган.
    © Фото / Центральный Государственный архив кинофотодокументов КР

    Панфиловчулар парадда басып бара жаткан учур. 1943-жыл.

    1942-жылы 16-мартта СССРдин Жогорку Советинин Президимиунун төрагасы Михаил Калининдин жарлыгы менен генерал-майор Иван Панфилов атындагы 8-гвардиялык аткычтар дивизиясы Ленин ордени менен сыйланган.

  • Пионерлердин кан майдандан келген жоокер менен жолугушуусу. Фрунзе шаары, 1942-жыл. 

Фашисттик Германия Кыргызстанга Кытайдын Синьцзянь аймагы менен Афганистан аркылуу тыңчыларын жиберип, тымызын басмачылык кыймылды жандандырууга умтулган. Тарых илимдеринин кандидаты Леонид Сумароковдун маалыматы боюнча, 1942-жылы Пржевальск менен Таш-Рабат чек ара комендатурасынын жоокерлери алтыдан ашык немис чалгынчыларын кармаган.
    © Фото / Центральный Государственный архив кинофотодокументов КР / Харченко

    Пионерлердин кан майдандан келген жоокер менен жолугушуусу. Фрунзе шаары, 1942-жыл.

    Фашисттик Германия Кыргызстанга Кытайдын Синьцзянь аймагы менен Афганистан аркылуу тыңчыларын жиберип, тымызын басмачылык кыймылды жандандырууга умтулган. Тарых илимдеринин кандидаты Леонид Сумароковдун маалыматы боюнча, 1942-жылы Пржевальск менен Таш-Рабат чек ара комендатурасынын жоокерлери алтыдан ашык немис чалгынчыларын кармаган.

  • Моңгол Эл Республикасынын өкүлдөрү панфиловчуларга конокко келген маалы. 1942-жыл.

Улуу Ата Мекендик согуш учурунда Монголия СССРге 2,5 миллион рубль жана 300 килограмм алтын жөнөткөн. Моңгол эли Улуу Жеңиш үчүн алтындан жасалган диний эстеликтерин эриткен. Мындан сырткары, моңгол кыз-келиндери алтын иймектери менен шакектерин Советтер Союзуна жардам катары жиберген.
    © Фото / Центральный Государственный архив кинофотодокументов КР

    Моңгол Эл Республикасынын өкүлдөрү панфиловчуларга конокко келген маалы. 1942-жыл.

    Улуу Ата Мекендик согуш учурунда Монголия СССРге 2,5 миллион рубль жана 300 килограмм алтын жөнөткөн. Моңгол эли Улуу Жеңиш үчүн алтындан жасалган диний эстеликтерин эриткен. Мындан сырткары, моңгол кыз-келиндери алтын иймектери менен шакектерин Советтер Союзуна жардам катары жиберген.

  • Автоматчандар взводунун командири И. М. Сагало кызыл аскерлери Асылбеков жана Чайка менен буктурмада жашынып жаткан учур. 1943-жыл.

1943-жылы Кызыл армия Сталинград шаарында жана Курск догосундагы салгылаштарда вермахтты талкалайт. Бул салгылашуулар Экинчи дүйнөлүк согуштун жүрүшүнө абдан зор таасирин тийгизген. Андан кийин фашисттик Германия чабуул койгонго чамасы жетпей коргонууга аргасыз болгон.
    © Фото / Центральный Государственный архив кинофотодокументов КР

    Автоматчандар взводунун командири И. М. Сагало кызыл аскерлери Асылбеков жана Чайка менен буктурмада жашынып жаткан учур. 1943-жыл.

    1943-жылы Кызыл армия Сталинград шаарында жана Курск догосундагы салгылаштарда вермахтты талкалайт. Бул салгылашуулар Экинчи дүйнөлүк согуштун жүрүшүнө абдан зор таасирин тийгизген. Андан кийин фашисттик Германия чабуул койгонго чамасы жетпей коргонууга аргасыз болгон.

  • Жөө аскер училищесинде кан майдандан кайткан курсанттар Рузи Азимов (оң жакта) жана Акбар Толкомбаев сабак учурунда. Фрунзе шаары, 1945-жыл.

1944-жылы июнда 19 жашар кыргызстандык аскер Азимов Беларусту фашисттик баскынчылардан бошотууда өзгөчө каармандык көрсөткөнү үчүн Советтер Союзунун Баатыры наамы менен сыйланган. Ошол эле жылы 3-июлда Минск шаары бошотулган. Ал эми 29-августта Беларусь толугу менен гитлерчилерден бошотулган. 1996-жылдан баштап 3-июль Беларуста эгемендүлүк күнү катары расмий майрамдалат.
    © Фото / Центральный Государственный архив кинофотодокументов КР / Ревякин

    Жөө аскер училищесинде кан майдандан кайткан курсанттар Рузи Азимов (оң жакта) жана Акбар Толкомбаев сабак учурунда. Фрунзе шаары, 1945-жыл.

    1944-жылы июнда 19 жашар кыргызстандык аскер Азимов Беларусту фашисттик баскынчылардан бошотууда өзгөчө каармандык көрсөткөнү үчүн Советтер Союзунун Баатыры наамы менен сыйланган. Ошол эле жылы 3-июлда Минск шаары бошотулган. Ал эми 29-августта Беларусь толугу менен гитлерчилерден бошотулган. 1996-жылдан баштап 3-июль Беларуста эгемендүлүк күнү катары расмий майрамдалат.

  • Франциядагы Русская память коомдук бирикменин төрагасы, теги казакстандык белгилүү тарыхчы Сергей Дыбов жана француз изилдөөчүлөрү Советтер Союзунун Баатыры Василий Пориктин эстелигинин жанында жүз жылдык мааракесин белгилөө боюнча иш-чаранын учурунда. Франция, Энен-Льетар шаары. 2020-жыл 17-февраль.

1944-жылы Түндүк Францияда жайгашкан фашисттик концлагерден Кызыл армиянын лейтенанты Василий Порик качып чыккан. Ал советтик жана чет элдик туткундар менен жергиликтүү тургундардан турган партизандык отряд уюштурган. Алардын арасында кыргызстандык аскерлер да бар эле.
    © Фото / из личного архива Сергея Дыбова

    Франциядагы "Русская память" коомдук бирикменин төрагасы, теги казакстандык белгилүү тарыхчы Сергей Дыбов жана француз изилдөөчүлөрү Советтер Союзунун Баатыры Василий Пориктин эстелигинин жанында жүз жылдык мааракесин белгилөө боюнча иш-чаранын учурунда. Франция, Энен-Льетар шаары. 2020-жыл 17-февраль.

    1944-жылы Түндүк Францияда жайгашкан фашисттик концлагерден Кызыл армиянын лейтенанты Василий Порик качып чыккан. Ал советтик жана чет элдик туткундар менен жергиликтүү тургундардан турган партизандык отряд уюштурган. Алардын арасында кыргызстандык аскерлер да бар эле.

  • Чүй районундагы Карл Маркс атындагы колхоздун үгүтчүсү Кыдаралиева сугат учурунда фронттогу абал тууралуу баракчага маалымат жазып жаткан маал. Фрунзе облусу. 1945-жыл.

Улуу Ата Мекендик согуш учурунда Кыргызстандан 200 миңге жакын качкын баш паанек тапкан. Алардын ичинде ак жеринен айыпталган түндүк кавказдыктар, крымдык татарлар жана этникалык немецтер да бар болчу.
    © Фото / Центральный Государственный архив кинофотодокументов КР

    Чүй районундагы Карл Маркс атындагы колхоздун үгүтчүсү Кыдаралиева сугат учурунда фронттогу абал тууралуу баракчага маалымат жазып жаткан маал. Фрунзе облусу. 1945-жыл.

    Улуу Ата Мекендик согуш учурунда Кыргызстандан 200 миңге жакын качкын баш паанек тапкан. Алардын ичинде ак жеринен айыпталган түндүк кавказдыктар, крымдык татарлар жана этникалык немецтер да бар болчу.

  • Россиянын Кыргызстандагы элчиси Георгий Рудов Улуу Ата Мекендик согуштун ардагерлерине Москва шаарын коргоо үчүн медалын тапшыруу учурунда. Бишкек шаары. 1999-жыл.
    © Фото / Центральный Государственный архив кинофотодокументов КР

    Россиянын Кыргызстандагы элчиси Георгий Рудов Улуу Ата Мекендик согуштун ардагерлерине "Москва шаарын коргоо үчүн" медалын тапшыруу учурунда. Бишкек шаары. 1999-жыл.

Белгилер:
концлагерь, туткун, Аскер, жоокер, Кыргызстан, СССР, Улуу Ата Мекендик согуш
Тема боюнча
Согушту чек арадан тосуп алдык... Академик Розалия Дженчураеванын маеги
Уулунун ордуна заводдо слесарь болгон эне. Согуштун азабын тарткан Кыргызстан
Кыргызстандын президенти Садыр Жапаров ишкерлер менен болгон жолугушуу учурунда

Алдап жүргөн. Жапаров энергетика министрин иштен кетирген себебин айтты

0
Мурдагы энергетика жана өнөр жай министри Кубанычбек Турдубаев ээлеген ордунан 8-июнь күнү бошотулган. Аталган кызматка ал ушул жылдын февраль айында келген. Эми бул министрликти Доскул Бекмурзаев башкарып жатат.

БИШКЕК, 23-июн.— Sputnik. Кубанычбек Турдубаев Энергетика министрлигинен берилген тапшырмаларды аткарбаганы үчүн кетти. Бул тууралуу президент Садыр Жапаров ишкерлер менен болгон жолугушууда билдирди.

Эске салсак, мурдагы энергетика жана өнөр жай министри Кубанычбек Турдубаев ээлеген ордунан 8-июнь күнү бошотулган. Аталган кызматка ал ушул жылдын февраль айында келген. Эми бул министрликти Доскул Бекмурзаев башкарып жатат.

Жолугушууда ишкер Рахат Ирсалиев ири ГЭСтер чоң суммадагы каражатка салынарын айтып, кичи гидроэлектростанцияларды ички инвесторлордун күчү менен курууга боло турганын белгилеген. Бирок ал үчүн мамлекет тарифтерди бекитип, 100 пайыз иштелип чыккан электр энергиясын сатып алуусу керек.

Анын айтымында, мамлекеттен эч нерсе кереги жок. Бул жерде өлкө бир да тыйын коротпойт. Кичи ГЭСти бир жыл ичинде, ал эми чоң станцияларды 10 жыл же андан ашык убакытта куруп бүтсө болот.

Ал Жапаровго январдагы сүйлөшүүнү эскертти. Анда президент сунуш болсо киргизүүнү айткан. Мындан улам февраль айында ишкер сунуштарын Энергетика министрлигине киргизгенин айтып, бирок маселе чечилбей калганын кошумчалаган.

Жапаров буга жооп берип, Ирсалиев туура айтып жатканын белгиледи.

"Ноябрь-декабрда ошол кездеги министрди чакырып, кичи ГЭСтерден мамлекет электр энергиясын түз сатып алыш үчүн Рахат Ирсалиев менен жолугушуу уюштургам. Ирсалиев үч жыл ичинде үч кичи гидроэлектростанция курган. Бирок мамлекет электр энергияны сатып албай, линияга кошпой, эч нерсе кылган эмес. Ошол себептен ал айласы кетип электр энергияны майнингге койгон. Мен министрге киловатт-саатын 2,9 сомдон сатып алуу боюнча келишим түзүү тапшырмасын бергем", — деди президент.

Андан ары Жапаров сөзүн улап министр ага маселе чечилгенин ишенимдүү түрдө айтканын белгиледи.

"Эки айдан кийин ошол эле министрден сурасам, ал келишим түзүлгөнүн, кичи ГЭС боюнча маселе чечилгенин айткан. Мен маселе чын эле чечилди го деп ойлогом. Бир ай мурда мен силерге өзүм чалып, "маселе чечилди беле" деп сурасам, силер "жок" деп айттыңар. Мен министр менен кайра сүйлөшүп, себебин сурасам, ал ишенимдүү түрдө "маселе чечилген" деп калп айтып койгон. Бул министрдин кызматтан кетүүсүнүн бир себеби болду", — деди Жапаров.

Президент электр энергияны кичи ГЭСтерден сатып алуу зарылдыгына токтолуп, болбосо эч ким кичи ГЭС курбай коерун айтты. Мамлекет башчы "жолугушууга азыркы энергетика министри катышып жатабы" деп сураганда, анын орун басары бар экенин айтышты.

Жапаров келишим түзүү жана баа маселесин жума күнү саат 17:00гө чейин чечүү керектигин тапшырып, ал боюнча отчёт берүүнү эскертти.

"Силерге эки күн мөөнөт берем. Эгер чечпей, убакытты чоюп жүрө берсеңер, бюрократия болсо, анда жетекчилик толук курам менен арыз жазып мага келгиле. Эгер жарлык, мыйзамдарды аткарбасаңар, анда кызматтан жөн эле кетпестен кармаласыңар. Муну баарыңардын көзүңөрчө айтып коёюн. Мурда ишкерлер министр же башка мамлекеттик кызматкердин артынан чуркаса, эми инвесторлордун артынан силер чуркашыңар керек", — деди ал.

Өлкө башчы мамлекет кызматкерлерди пара алуу деген психологияны өзгөртүүгө чакырды.

0
Белгилер:
электр энергиясы, кызмат, министр, Садыр Жапаров, Кыргызстан
Тема боюнча
Жапаров УКМКнын Коррупцияга каршы кызматын жоймой болду
Бизнеске кысым болууда! Садыр Жапаров экономиканы өнүктүрүүнүн жолдорун айтты