Дептерге жазган киши. Архив

БШК шайлоо алдында саясий партияларды окутту

33
(жаңыланган 11:01 28.09.2015)
БШК төрагасы Туйгунаалы Абдраимов партия өкүлдөрүнөн шайлоочулардын тизмесине өзгөчө көңүл бурууну суранды.

БИШКЕК, 3-сен. — Sputnik. Борбордук шайлоо комиссиясы парламенттик шайлоого катыша турган партияларга эртең баштала турган үгүт иштери, отчеттуулук жана шайлоодогу талаш маселелерди жөнгө салуу боюнча семинар өткөрдү. 

Аларга добуштарды автоматтык түрдө санац турган урналардын кандай иштерин көрсөтүп беришти. 

БШК төрагасы Туйгунаалы Абдраимов партия өкүлдөрүнөн шайлоочулардын тизмесине өзгөчө көңүл бурууну суранды.

"Ар кимиңиздер өз партияларыңыздарга добуш берүүгө үгүттөп жатканда, ар бир шайлоочу тизмеде бар-жогун тактап алуусу керектигин элге сөзсүз айтыңыздар", — деди Абдраимов.

Партия өкүлдөрүнө БШКнын төрт мүчөсү үгүт иштерин мыйзамдуу жүргүзүүнүн жол-жоболорунан тарта, ар кыл юридикалык жагдайларга чейин айтып беришти. 

Андан сырткары, партия өкүлдөрүнө Мамлекеттик каттоо кызматынын адистери шайлоочулардын тизмеси жана биометрикалык маалыматтар боюнча, алардын аты-жөнүн тактоо боюнча маалымат беришти.

33
Белгилер:
Туйгунаалы Абдраимов, БШК, Жогорку Кеңешке шайлоо, Биометрикалык маалыматтар, шайлоочу, тизме, шайлоо-майлоо
Тема боюнча
БШК: талапкерлердин арасында зордуктоо жана баңгизат саткандык үчүн соттолгондор бар
Россия Федерациясынын президенти Владимир Путин жана Улуу Британия премьер-министри Борис Жонсон. Архив

Путин менен Жонсон Афганистандагы абалды талкуулады: НАТОнун уяты ойгондубу?

102
(жаңыланган 22:52 27.10.2021)
"Америкалык кыялдын" кыйрашынын ачык мисалы болгон Афганистан коопсуздуктун болжоп болгус коркунучтары менен Батышты чочулатып келет. Лондон маңызында планетадагы согуштук аракеттер жүргөн аймактардын көзөмөлүн колдон чыгарган Вашингтондун бушаймандыгын чагылдыргандай.

Россия Федерациясынын президенти Владимир Путин жана Улуу Британия премьер-министри Борис Жонсон 25-октябрда Афганистандагы абалды талкуулашты. Аскерий баяндамачы Александр Хроленко ушул талкуунун жана көйгөйлүү бул республиканын учурдагы жагдайына баам салган.

Путин "москвалык форматтагы" талибдер менен жакындагы эле консультациялар (Россия, Кытай, Пакистан, Иран, Индия, Казакстан, Кыргызстан, Тажикстан, Түркмөнстан жана Өзбекстандын өкүлдөрүнүн катышуусунда өткөн) жөнүндө кабарлады. Ал эми Жонсон "Талибандын"* болжолдуу таанылышы боюнча санааркаганын жашырган жок. Дал ушул баарлашууда 20 жылдык аскердик операциялардан кийин жеңилгенин моюнга алгысы келбеген Кошмо Штаттардын кызыкчылыгы бар экени ачык байкалып турду.

Афганистандын суверенитетин эч шартсыз сыйлаган күндө да анын жаңы өкмөтүнүн эл аралык таанылышына дагы эртелик кылат. Андан мурун Владимир Путин "Талибанды"* террордук уюмдардын тизмесинен чыгаруу Бириккен Улуттар Уюмдарынын деңгээлинде чечилиши кажет, бул үчүн талибдер "өлкөдөгү этникалык жана диний топтор, саясий жана коомдук уюмдардын бардыгы менен өз ара мамиле түзүүгө тийиш" экенин белгилеген. Тилекке каршы, Афганистан сексендин тегерегиндеги улут жана элдин тынчтыгын камсыздоого чамасы жетпей, террорчулуктан да кутула элек. Убактылуу өкмөт "Ислам мамлекети"* тарабынан жаңырып турган экономикалык чакырык жана коопсуздук коркунучтарына туруштук бере албай жатат.

24-октябрда Тажикстандын коргоо министри генерал-полковник Шерали Мирзо соңку айлардагы окуялар Афганистандагы аскердик-саясий жагдайды бүлгүнгө учуратып, аргасыз абалга кептегенин билдирди. Эң кейиштүүсү, анын бул айткандары чындык.

Афганистан иш жүзүндө талибдер тескеген жана башка террордук топтор, ошондой эле кенже Масуддун жетекчилигиндеги Каршылык көрсөтүү фронту көзөмөлдөгөн аймактарга бөлүнүп калды. Аталган өлкөдөн согушкерлердин Борбор Азия мамлекеттерин басып кирүү коркунучу дале күч. Жамааттык коопсуздук келишими уюму Афганистан менен чектешкен Тажикстан жана Өзбекстандын территориясында алты мамлекеттин аскерлеринин катышуусундагы атайын машыгууларды тегин жерден өткөрүп жаткан жок.

Коопсуздук алкагы

"Москва форматындагы" жолугушууда талибдер Афганистандын бардык аймагын көзөмөлдөп жатканын айтышкан. Анткен менен чет өлкөлүк өнөктөштөрүн жана контрагенттерди жаңы бийликтин башкарууга жарамдуулугу жана натыйжалуу экенине ишендирүү аракети анчалык ынандырарлык эмес. Талибдер өлкөнүн жай жарандарынын коопсуздугун камсыздай албай, ал түгүл өздөрүн да коргой албай жатышат. Ар кайсы провинцияларда чек араларды тааныгысы жок "Ислам мамлекетинин"* отряддары уюштурган терактылар, ок атышуулардын токтой турган түрү жок.

Куралчан талибдер 26-октябрда Кабулдагы авиакассанын тегерегиндеги топтошкон элди ок атып таратты, жарадар болгондор жок эмес. Айрыкча аялдар көп жабыркады, бул тууралуу кепке дагы кайрылабыз.

Өткөн аптада Ислам мамлекети* уюмунун согушкерлери Желалабадда талибдердин автомобилдерине чабуул жасашты. Кабул жана башка провинцияларды жарыксыз калтыруу үчүн электр өткөргүч чубалгыларын жардырышты. Бийликти кулатуу үчүн террордун ушундай ыкмасына кезегинде талибдер өздөрү да барышканы маалым.

"Вилаят Хорасан"* да бийлик жана таасир үчүн күрөшүүгө даяр. Өткөн жекшембиде Гераттагы талибдер менен ИМ* согушкерлеринин ортосундагы атышууда 17 киши окко учуп, арасында аялдар жана жаш балдар да набыт болду.

Баса, ошол күнү ИМ* кара желеги Урузган провинциясында көтөрүлдү. Жергиликтүү калкка 30 миң афгани (340 доллар, бул сумма аталган өлкөдө учурда бир топ акча) сунуштап, аталган уюмга кирүүгө үндөштү. Afghanistan.ru маалымат ресурсуна таянсак, Гератта "Ислам мамлекетине"* Абдул Манан Ниязи молдону жактаган талибдердин жоон тобу кошулуп кетти.

Өлкөдөгү абал бардык жактан начарлоодо. Ал тургай сабырдуу деп сыпатталган Кытайдын тышкы иштер министри Ван И Дохада 25-октябрда өткөн жолугушууда талибдерди ачык башкарууга, аялдар жана балдардын мыйзамдуу укуктарын коргоого, этникалык топтордун бардыгынын башын бириктирүүгө чакырды. Кулак сыртынан кетиришкендей талибдер эртеси эле күнү Кабулдагы аялдардын нааразычылык акциясын кууп таратты.

"Талибандын"* расмий өкүлү Забихулла Мужахидо: "Аялдар шарият алкагында жашашат", - деп так кесе сүйлөгөнү бар. Шарияттын укук өңүтү Афганистандын 40 миллиондук калкынын ишеним жана тандоосуна татыбаган молдолордун бир ууч тобунун колунда.

Коңшу мамлекеттеги кыйсыпыр түшкөн кырдаалдан улам тажик парламентинин төмөнкү палатасынын төрагасы Махмадтоир Зокирзода ЖККУдагы өнөктөштөрүн коопсуздуктун бекем алкагын түзүүгө үндөгөн. Бул демилгеге жооп катары Россия дароо аталган республикадагы өзүнүн аскердик базасын заманга бапташтырылган 30 даана Т-72Б3М танкы менен бекемдеген.

Андан мурун "москвалык форматтагы" талкууну болжолдуу кеңейтүү үчүн базанын Мотоаткычтар бөлүгү заманбап БМП-2, жаңы үлгүдөгү "Верба" зениттик ракеталар комплексине, ошондой эле абдан ыраакка багытталган реактивдүү огнемёттор, танкка каршы "Корнет" ракеталык комплекстерине, 12,7 мм калибрдеги узакка ылайыкталган "Корд" АСВК-М снайпердик винтовкаларына, АК-12 автоматтарына жана башка куралдарга ээ болгон.

Пакистандагы АКШ авиабазасы

Кошмо Штаттар жана НАТО өлкөлөрү 20 жыл согушкан Афганистандын келечегине өз жоопкерчилигин мурдагыдай эле аңдаша элек. Жеңилип жана америкалык күчтөрдүн чыгарылышына карабастан Вашингтон афган чек араларына жакын "кошумча аэродромду" жайгаштыруу жөнүндө чөлкөмдөгү оюнчулар менен сүйлөшүүгө тырышканын коё элек. Борбор Азия өлкөлөрү андай сунушту кабыл албай турганын болушунча так кесе билдиришкен, анткен менен Пакистанда Америка Кошмо Штаттарынын Аскердик-аба күчтөрүнүн базасы пайда болушу ажеп эмес.

Болгондо да Исламабад талибдер менен кызматташуунун "бейрасмий каналдарын" колго алып койгон. Аталган мамлекет менен Кошмо Штаттар Афганистанда АКШнын ААК аскердик жана чалгындоо операциялары үчүн Пакистандын аба мейкиндигин пайдалануу жөнүндөгү макулдашуусуна кол коюуга чукулдап калышты. Ошентип Вашингтон жеңилүү ызасын басаңдатып, ал эми Исламабад террорчулукка каршы күрөштө жана Индия менен алака түзүүдө америкалык жардам алмакчы.

Эгер америкалык аскердик авиация Афганистандын аймагын катуу көзөмөлдөө мүмкүнчүлүгүнө ээ болсо, 20 жылдык тарых кайра кайталанары шексиз. Бул жай жарандарга жаңы бүлгүндү салып, чектешкен Борбор Азия мамлекеттерине качкындардын жаңы агымын жаратары турулуу иш.

Бул көйгөйдү даана түшүндүрүү үчүн көрсөткүчтөргө бир үңүлүп көрөлү. Америкалыктар Афганистандан 124 миң чакты кишини көчүрдү, Түндүк Америкадагы Пентагондун базаларында эле ушул тапта 53 миңден ашуун афгандык жаран баш калкалоодо. Афганистандагы абал дагы ырбай бере турган болсо, миллиондогон адам качкынга айланат.

Афганистан ислам республикасынын жаңы бийлигинин өкүлдөрү жакында эле Улуттук каршылык көрсөтүүнүн жогорку кеңешин түзүү туурасында жар салышты. Кеңеш жарандарды "ички өзүм билемдикке, чет өлкөлүк агрессия жана оккупацияга каршы оор жана узак сүрө турган күрөшкө" даяр турууга чакырды. Демек, Афганистандын аймагында "баары баарына каршы согуш" дагы бир топко созулары айкын болуп калды.

* – Кыргызстан, Россия жана бир катар мамлекеттерде тыюу салынган террордук уюмдар.

Аскерий баяндамачы Александр Хроленконун Telegram каналына жалыңыздар.

102
Белгилер:
Афганистан, АКШ, НАТО, Россия, Владимир Путин, талкуу, 'Талибан' кыймылы, саммит, Борис Жонсон
Тема:
Афган бийлиги менен талибдердин тиреши
Тема боюнча
Кабулдагы терактылар, Багландагы салгылаш. Талибдер көзөмөлдү колдон чыгаргандай
Депутат Анарбек Калматов. Архив

Садыр Жапаров администрациясына эки жаңы кадр дайындады

397
(жаңыланган 18:53 27.10.2021)
Абытов буга чейин министрлер кабинетинин ЖКдагы өкүлү кызматын аркалап келген, эми ал президенттин жана президенттик администрациянын дагы өкүлү катары иштейт.

БИШКЕК, 27-окт. — Sputnik. Анарбек Калматов президенттин парламенттеги өкүлү кызматынан бошотулуп, администрацияга караштуу Ырайым кылуу боюнча комиссиянын жооптуу катчысы болуп дайындалды. Бул тууралуу президенттин маалымат кызматы кабарлады.

Билдирмеге караганда, аталган документке мамлекет башчы Садыр Жапаров кол койгон.

Ал эми Калматовдун ордуна Алмасбек Абытов келип, президенттин жана министрлер кабинетинин Жогорку Кеңештеги туруктуу өкүлү болуп дайындалды. Бул тескемеге президенттин администрация жетекчиси Акылбек Жапаров кол койгон.

Абытов буга чейин министрлер кабинетинин ЖКдагы өкүлү кызматын аркалап келген, эми ал президенттин жана президенттик администрациянын дагы өкүлү катары иштейт.

397
Белгилер:
Садыр Жапаров, Анарбек Калматов, Алмасбек Абытов, дайындоо, президенттик администрация
Тема боюнча
Чыңгыз Эсенгул уулу маданият министрине орун басар болду
Бажы кызматынын бардык жетекчилери алмашты. Жаңы келгендер
Кыргыз мамлекеттик медициналык академиясынын неврология жана клиникалык генетика кафедрасынын ассистенти Жылдыз Убарик кызы

Убарик кызы: инсультту алдын алуу үчүн акысыз текшерүүдөн өткөрөбүз

0
Кыргыз мамлекеттик медициналык академиясынын неврология жана клиникалык генетика кафедрасынын ассистенти Жылдыз Убарик кызы Бишкекте инсультка каршы күрөшүү боюнча акция өтөрүн айтты.

Дүйнө жүзүндө бир жылда 15-17 миллион киши инсультка чалдыгат. Алардын үчтөн бири оорудан каза болуп калат. Бул тууралуу Жылдыз Убарик кызы Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.

Убарик кызы: инсультту алдын алуу үчүн акысыз текшерүүдөн өткөрөбүз

Анын айтымында, инсультту башынан өткөргөн бейтаптардын 70-80 пайызы майып болуп калат.

"2021-жылдын 28-октябрында 11:00дөн 14:00гө чейин Иса Ахунбаев атындагы КММАнын башкы корпусунда "Инсультка каршы күрөшүү күнү" белгиленет. Бул күнү эл инсульттун алдын алуу боюнча невропатологдордон кеңеш алып жана ооруну аныктоо үчүн сурамжылоодон өтүшөт. Борбордун алдыңкы неврологдору профилактикалык текшерүүнү бекер жүргүзүшөт. Шаардыктардын кан басымын өлчөп, кандагы глюкозанын деңгээлин текшеришет жана дене салмагынын индексин аныкташат. Ошондой эле инсульттун өнүгүшүнүн себептери жөнүндө айтып беришет. Андан тышкары, дарыгерлерден кошумча суроолорго жооп алып жана невропатологдордун жеке консультациясынан өтсө болот. Кээ бир адамдар өзүнүн организминдеги өзгөрүүлөрдү билбей калышы мүмкүн. Аталган акция ооруну өз учурунда аныктоого шарт түзөт", — деди Убарик кызы.

Адис инсульттун кесепети өтө оор болорун эскертип, алдын алуу өтө маанилүү экенин кошумчалады.

Эске сала кетсек, 2006-жылдан бери ар бир жылдын 29-октябрында дүйнөдө "Инсультту алдын алуу жана ага каршы күрөшүү күнү" белгиленип келет.

0
Белгилер:
инсульт, акция, алдын алуу, неврология, Жылдыз Убарик кызы
Тема боюнча
Кардиологго токтоосуз кайрылуу керектигинен кабар берген белгилер