КСДП партиясынын желеги. Архивдик сүрөт

КСДП: акаевчи, бакиевчи делгендер менен бир боло албайбыз

(жаңыланган 15:49 24.10.2016)
КСДП фракциясы коалицияда карама-каршылыктар мурда эле башталганын айтып, ал тууралуу көп сөздөр жүрүп келгенин Өмүркулов кошумчалайт.

БИШКЕК, 24-окт. — Sputnik. Мародерчулук такталганча акаевчи, бакиевчи делгендер менен бир боло албайбыз. Бул тууралуу КСДП фракциясынан билдиришти.

Ага ылайык, КСДП фракциясы 2015-жылы 2-ноябрда түзүлгөн парламенттик көпчүлүк коалициядан чыкканын жана жагдайдан улам саясий бирикменин ишмердиги токтогонун кабарлайт. 

"Коалицияда карама-каршылыктар мурда эле башталган. Жагдай баарына белгилүү эле жана ал тууралуу көп сөздөр жүрүп келди. Биз акаевдер жана бакиевдер менен жалпы кызыкчылыгы бар жана азыркыга чейин алардын көрсөтмөлөрүн аткарып жатышат деп айтылган адамдар менен бир коалицияда боло албайбыз", — деп айтылат маалыматта. 

Билдирүүдө мунун баары конституциялык реформанын жүрүшүндө ачык-айкын көрүнгөндүгү айтылат.

"Мурда айрым өнөктөрүбүздүн мародерлукка катыштыгы жок деп ишенгибиз келген. Бирок эми алардын дарегине эң жаман айыптоолор айтылып, фактылар менен күбөлөр улам көп чыккан сайын, алар териштирилип бүткүчө бир коалицияда болбой турууну туура таптык", — деп жазылат маалыматта.

Эске сала кетсек, буга чейин көпчүлүк коалициясына КСДП, "Өнүгүү — Прогресс", "Кыргызстан", "Ата Мекен" фракциялары кирип, жакында эле лидери болуп Канат Исаев дайындалган. Ал эми КСДП фракциясынын лидери Иса Өмүркулов бир канча ирет көз караштар дал келбесе, "Өнүгүү — Прогресс" менен "Ата Мекенди" коалициядан чыгып кетүүгө чакырган.

Белгилер:
тароо, коалиция, КСДП фракциясы, Кыргызстан
Тема:
Көпчүлүк коалициянын тарашы (23)
Тема боюнча
Иса Өмүркулов: КСДП коалициядагы эки фракция менен иштеше албай калды
Гезиттеги кеп. Премьер болчу Зилалиев менен министр болчу Орозова
"Республика — Ата-Журт" жаңы коалицияга кирүү боюнча сүйлөшүүгө даяр
Россия президенти Владимир Путин Федералдык жыйынга жолдогон кайрылуусунда

Россия Батыштын эрежеси менен ойнобойт. Путиндин кайрылуусу боюнча пикирлер

(жаңыланган 10:47 22.04.2021)
Владимир Путин азыр кандай гана чагымчылык болбосун, Россия "өзгөчө" жооп кайтарууга даяр экенин айтты.

Россия президенти Владимир Путин Федералдык жыйынга жолдогон кайрылуусунда тышкы саясат көйгөйүнө дагы көңүл бурду. Ал Буларуста мамлекеттик төңкөрүш жасоо боюнча Батыштын үн катпай жатканын баса белгилеп, Россия азыр кандай гана провокация болбосун, "өзгөчө" жоопторду кайтарууга даяр экенин кошумчалады.

Украина боюнча

Аскердик маселелер боюнча адис Алексей Леонков Владимир Путиндин Россиянын коопсуздугуна жана кызыкчылыгына каршы иштегендерге карата эскертүүсү биринчи кезекте Украинага тиешелүү деген пикирде. 

Военный эксперт, коммерческий директор журнала Арсенал Отечества Алексей Леонков в студии радио Sputnik на IV Международном военно-техническом форуме «Армия-2018»
© Sputnik / Сергей Мамонтов
Аскердик маселелер боюнча адис Алексей Леонков
"Россия бөлөк бирөө коюп берген шарттар менен ойнобойт. Москва дүйнөдө көптөгөн маселелер аскердик күчтүн жардамы менен чечилерин түшүнөт, бирок көйгөйдү сүйлөшүү жолу менен чечүүнү туура көрөт. Кимде-ким сүйлөшкүсү келбесе, тез арада жана өзүнө жараша жооп аларын билиши керек. Украинага байланыштуу кырдаал Крым жана Донбасстын айынан келип чыккан санкциялардан улам түзүлдү. Бирок Россия кимдир бирөө коюп берген шарт менен иш алып барбайт. Путин мына ушуну жеткиргиси келди", — деди адис.

Леонковдун айтымында, Путин ар бир аскердик күчтөр аралашкан аракеттерге тешелүү жооп болорун баарына түшүнүктүү болгудай жеткире алды. Ал эми Украинага өнөктөштөрү "мына, эми согушкула" деген өңүттө мамиле кылууда. Анткени алар Украинага акча салып, аскерлерин даярдаган болчу.

Мындан улам Зеленский Путин менен Донбасста жолугушкусу келгени айтылат. Бирок адис Украина лидери ал жерде Донецк Элдик Республикасы жана Луганск Элдик Республикасынын жетекчилери менен өз алдынча сүйлөшүүсү керектигин кошумчалады.

"Эгер Путин кайрылуу учурунда Донбасс жана Украина тууралуу так кесе бир нерсе айтпаса эле муну алсыздык катары кабыл албашыбыз керек", — деди Леонков.

Беларустагы төңкөрүш

Владимир Путиндин кайрылуусунда Беларусь көйгөйүнө өзгөчө көңүл бурулду. Россия Илимдер академиясынын Европа институтундагы Буларусь тууралуу изилдөөлөр борборунун жетекчиси Николай Межевичтин айтымында, Путин Беларуста жөн гана митингдер эмес, мамлекеттик төңкөрүш даярдалганын билдирди. 

Директор Института прибалтийских исследований, профессор Николай Межевич
© Sputnik
Россия Илимдер академиясынын Европа институтундагы Буларусь тууралуу изилдөөлөр борборунун жетекчиси Николай Межевич
"Владимир Путин Батыш киберкоопсуздук жаатында эмне себептен Россия менен кызматташкысы келбегени эми түшүнүктүү болгонун айтты. Анткени Беларустагы мамлекеттик төңкөрүш аракетинде интернет аркылуу көптөгөн иштер жасалган экен. Дүйнөдө коопсуздук системасын орнотуп коюуга Россия, Кытай жана АКШнын гана саясий эрки керек. Бирок АКШ бул жаатта Россия менен дагы, Кытай менен дагы иштешүүдөн баш тартууда. Ошондуктан дүйнө азыркыдай кыйын абалда турат", — деди Межевич.

Адис Беларуста мамлекеттик төңкөрүш кылуу аракетине Вашингтондун тиешеси бар экенинен күмөн санабайт.

"Мен Литва же Польшанын чалгынчылары мындай чечимди өз алдынча кабыл алганына ишенбейм. Бул жерде АКШнын кийгишүүсү болгону анык. Акыркы 200 жыл ичинде президенттерди тактан кулатуу Американын сүйүктүү оюну болуп калган", — деди ал.

21-апрелде Россия лидери Владимир Путин Федералдык жыйынга кайрылуу жасады. Анда саламаттык сактоо, социалдык саясат, экономика жана эл аралык мамилелер тууралуу сөз болду.

Белгилер:
Беларусь, Украина, кайрылуу, жыйын, Владимир Путин, АКШ, Россия
Тема боюнча
Байдендин чакыруусун кабыл алды. Путин климат боюнча саммитке катышат
Нургүл Бакирова өлкөнүн Жогорку сотунун төрайымы кызматына тандалды

Кыргызстандын Жогорку сотуна жаңы төрайым шайланды. Сүрөт

(жаңыланган 11:52 22.04.2021)
Жогорку соттун мурдагы башчысы парламенттин чечими менен кызматынан четтетилип, кылмыш иши козголгон.

БИШКЕК, 22-апр. — Sputnik. Нургүл Бакирова өлкөнүн Жогорку сотунун төрайымы кызматына тандалды. Бул тууралуу аталган мекеменин маалымат кызматы билдирди.

  • Председатель Верховного суда КР Нургуль Бакирова
    Нургүл Бакирова өлкөнүн Жогорку сотунун төрайымы кызматына тандалды
    © Фото / пресс-служба Верховного суда КР
  • Председатель Верховного суда КР Нургуль Бакирова
    Бүгүн Жогорку соттун Судьялар кеңешинин жыйыны өткөн.
    © Фото / пресс-служба Верховного суда КР
1 / 2
© Фото / пресс-служба Верховного суда КР
Нургүл Бакирова өлкөнүн Жогорку сотунун төрайымы кызматына тандалды

Бүгүн Жогорку соттун Судьялар кеңешинин жыйыны өткөн. Ал эми Качыке Эсенканова жетекчинин орун басары кызматына дайындалды.

Март айынын аягында президенттин сунушу менен парламент Жогорку соттун мурдагы башчысы Гүлбара Калиеваны кызматтан четтеткен.

Ага чейин укук коргоо органдары тарабынан Калиевага кылмыш иши козголгондон кийин Дисциплинардык комиссия да тергөө бүткөнгө чейин аны кызматтан четтетүү чечимин чыгарган. Дисциплинардык комиссияга сунуштаманы УКМК жиберген.

Белгилер:
Нургүл Бакирова, дайындоо, Жогорку сот, Кыргызстан
Тема боюнча
Парламент Жогорку соттун төрайымы Гүлбара Калиеваны кызматтан четтетти
Финполдун мурдагы башчысы коррупцияга күнөөлүү деп табылды

Чет өлкөгө чыгуучу паспорт жок Мамкаттоо элди тушап койду. Видео иликтөө

Өлкөдө паспорт кризиси жогорку чегине жетти. Учурда жүздөгөн кыргызстандык жалпы жарандык, башкача айтканда, чет өлкөгө чыгуучу паспорт ала албай убара. Мамлекет эмнеге өз жарандарын жөнөкөй эле паспорт менен камсыздай албай жатат?

Мамлекеттик каттоо кызматы жаңы үлгүдөгү электрондук биометрикалык паспортторду берүүгө камынган. Бирок алар өз убагында даяр болгон жок. Анысы аз келгенсип, эски үлгүдөгү жалпы жарандык паспортторду чыгарууну токтотуп коюшкан. Адистердин айтымында, эгер көбүрөөк жасатып койгондо маселе жаралмак эмес.

Sputnik Кыргызстан агенттиги жарандарды тушап койгон паспорт тартыштыгы эмнеден келип чыкканын иликтеди.

Өзүмдүн паспортумду ала албай убарамын

Бишкек шаарынын тургуну Азиз Субанбеков үй-бүлөсү менен Америкага кетмек. Бирок февраль айынан бери убара болуп жүрөт.

"Өзүмө, жубайыма жана эки кызыма чет өлкөгө чыгуучу паспорт алайын деп Калкты тейлөө борборуна барсам "бланк түгөнүп калган, май айынын башында болот" дешти. Чет өлкөгө кетүүгө бардык маселе чечилген, бизди паспорт гана кармап турат. Эгер авиабилет сатып алган болсоң, анын негизинде берерин айтып жатышат. Бирок ага ишенбейм, жок жерден чоң суммадагы акчага күйүп калгым келбейт", — деди Субанбеков.

Ал эми Венера Таштаналиеванын паспортунун мөөнөтү бүтүп, бир айдан бери алмаштыра албай жүргөнүн айтты. Анын Түркияда туруктуу жумушу, жашаган үйү да бар эле.

"Пандемияда келип кайра кете албай калдым. Кыргызстандын жараны болуп туруп өзүмдүн паспортумду алуу ушунча оор болуп жатат", — деди Таштаналиева.

Паспорт алгандардын саны үч эсе өсүп кетти

Мамлекеттик каттоо кызматынын төрагасы Акын Мамбеталиев 2020-жылдын декабрында жана 2021-жылдын январь-февралында жалпы жарандык паспорт алгандардын саны үч эсе өсүп кеткенин айтууда.

Председатель Государственной регистрационной службы Кыргызской Республики Акын Мамбеталиев в своем рабочем кабинете
© Sputnik / Жоомарт Ураимов
Мамлекеттик каттоо кызматынын төрагасы Акын Мамбеталиев
"Былтыр июль айында бизде 300 миңдей паспорт бар болчу. Негизи айына орто эсеп менен 25-30 миң даана берчүбүз. Өткөн жылы COVID көбөйгөн учурда суроо-талап 5-10 миңге түшүп кетти. Анализ кылып көрсөк быйылкы июнга чейин жетмек. Бирок кышында үч эсе жогорулап, үч айда эле 180 миң паспорт бердик. Көбү Казакстан менен Россияга чыга баштады. Анан да бул өлкөлөр эпидкырдаалдан улам жалпы жарандык паспорт менен кирүүнү талап кылган. Кийинчерээк ал чектөөнү алып, кайра ID паспортко уруксат берди", — деди Мамбеталиев.

Деген менен суроо-талап канчага өскөнүн мурунку жылдарга салыштыруу үчүн статистиканы сурасак, Мамкаттоо бере алган жок.

Мурда Таалайбек Жумадыловдун "Интел Линкс" компаниясы кыргыз жарандарынын паспортун басып чыгарчу. Ал мындай кризис биометрикалык паспортторду чыгаруу кечеңдегенден эмес, азыркы колдонуудагы паспорттордун запасы камдалбаганынан жаралганын айтат.

"Мамлекеттик каттоо кызматы алдын ала жылдык запасты сатып алышы керек эле. Алар көбүрөөк камдап коюунун ордуна өз күчүнө ашкере ишенип алышты окшойт. 1-январдан же 1-марттан тарта жаңы долбоорду ишке киргизебиз деп ойлошкон. Бул өндүрүш, күтүлбөгөн жагдайлардын жаралып калуу тобокелчилиги ар дайым болуп келген. Ошондуктан алар кол тийбестик запасын түзгөн эмес. Натыйжада ушундай кырдаалга кептелип отурушат", — деди эксперт.

Учурдагы жалпы жарандык паспортторду англиялык De la Rue компаниясы басып чыгарат. Жумадыловдун айтымында, аталган ишкана "буюртма 300 миңден кем эмес көлөмдө болсун, аны декабрдан кийин гана даярдап беребиз" деген талабын койгон. Себеби айла жоктон буюртма берилип жатканын алар да билип, коммерциялык кызыкчылыгын көздөп жатат.

Мамкаттоонун төрагасынын мындай буюртма берүү ниети жок. Ал журналисттин суроосуна жооп берип жатып май айынын аягында жаңы үлгүдөгү паспорттор элдин колуна тиерин убадалады. Учурда тендерден уткан германиялык Mühlbauer ID Services GmbH компаниясы 1 миллион 200 миң даана бланк басып чыгарып койгон. Ага персоналдык маалыматтарды Мамкаттоо өзү киргизет. Бул үчүн 2017-жылы жабдыктар БУУнун Өнүктүрүү программасынын колдоосу менен алынган.

Паспорт аларың менен чет өлкөгө чыга албайсың

Майга чейин жасап жетишери да шек жаратат. Себеби азыркыга чейин жаңы муундагы паспорттордун сүрөттөлүшү, үлгүлөрү жана жарактуулук мөөнөттөрүн бекитүү жөнүндө өкмөттүн токтому чыга элек. Андан соң жаңы документти Эл аралык жарандык авиация уюмуна мүчө мамлекеттер (ICAO) таанышы керек. Башкача айтканда, Тышкы иштер министрлиги аркылуу жаңы паспорттун үлгүсү чет мамлекеттерге жөнөтүлүп, алардын тийиштүү органдары кабардар болушу шарт.

Премьер-министр Улукбек Марипов кабарлады Ош облусуна болгон жумушчу сапарынын жүрүшүндө
© Пресс-служба правительства / Алишер Алиев
Эксперттин айтымында, легализациялоо процессине 90 күндүк убакыт кетет. Демек, жарандарга майда паспорт берилген чакта да дароо эле каалаган өлкөсүнө чыгып кете албайт.

Мунун айынан кимдир бирөө көздөгөн жумушуна, окуусуна бара албай, дагы бирөөнүн кыялы орундалбай калышы мүмкүн. Ошондой эле чет өлкөдө дарыланууга, операция жасатууга муктаж жарандардын өмүрү коркунучта. Мындан улам элдин убалы кимге деген суроо жаралат?

Жогорку Кеңештин депутаты Аалы Карашев паспорт кризиси үчүн эч ким жоопко тартылбаганын сындады.

Депутат Жогорку Кенеша Аалы Карашев
© Фото / пресс-служба ЖК
Жогорку Кеңештин депутаты Аалы Карашев
"Бизге бул өнөкөт болуп калды. Башка өлкөлөргө деле уят болуп бүтмөй болдук. Күнөөлүүлөрдүн жоопкерчилигин караш керек. Буга эл күнөөлүү эмес да. Качанкыга чейин ушинтип жүрө беребиз?" — деди Карашев.

Өз кезегинде Акын Мамбеталиев мындай кырдаалга кептелгени үчүн жетекчи катары элден кечирим сурады.

Ошону менен бирге ал 14-апрелге карата 11 800дөй бланк калганын билдирди. Учурда жалпы жарандык паспорт негиздеме менен гана берилип жатат.

"Чет өлкөгө дарыланууга, ооруган кишини коштоп барчулар, окууга тапшыруучулар, ал жактагы ата-энелер балдарын өзүнө чакырууну кааласа бизге арыз жазышы керек. Комиссия карап четинен берип жатат. Ал эми эс алууга бараткандарга паспорт бере албайбыз", — деди Мамбеталиев.

Эксперт Таалайбек Жумадылов дефицит жаралган учурда кырдаалдан акча жасоого азгырылгандар сөзсүз түрдө чыгарын белгилеп, азыркыдай шартта паспорт алуу үчүн 1 500 долларга чейин берип жатканын айтты.

Демек, мындан да акча жасагандар чыкпайт деп эч ким кепилдик бере албайт сыяктуу.

Дизайны эмнеге өзгөрдү

Эми тарыхка бир аз токтоло кетели. Биометрикалык жалпы жарандык паспортко өтүү жараяны 2018-жылы башталган. Кийинчерээк ведомстволор аралык комиссия түзүлүп, мындай дизайндагы паспорт иштеп чыгышкан.

Ал эми 2020-жылы Мамлекеттик каттоо кызматы коопсуздук элементтерин күчөтүү максатында деп өз алдынча эле сырткы көрүнүшүн ушундай кылып өзгөрткөн. Бул дизайн көпчүлүккө жага бербей, шакаба кылгандар да болгон.

Мыйзам боюнча жаңы үлгүдөгү паспорт өкмөттүн токтому менен кабыл алынышы керек эле. Бирок жарандар кандай паспорт менен жүрүшү керектигин Мамкаттоонун жетекчилиги гана чечип койгон.

Эми убагында бүтпөсө катуу жазаланат

Март айында өкмөт башчы Улукбек Марипов биометрикалык паспорт өз мөөнөтүндө даярдалбаганы үчүн Мамкаттоонун төрагасы Акын Мамбеталиевге сөгүш берип, аталган ишке жооптуу орун басары Тилек Батыркановду жумуштан алган. Эгер дагы үзгүлтүккө учураса катуу жаза колдонуларын эскерткен.

Ал эми мөөнөтү бүтүп бараткан жалпы жарандык паспорттун мөөнөтүн 1-сентябрга чейин узартуу чечими кабыл алынган. Бирок бул да элди сооротуунун бир түрү катары кабылданууда. Себеби документтин жарактуулугун узартуу үчүн паспортко штамп гана басылат. Ага кабыл алчу өлкөлөр ишенери күмөн, себеби аны жасалмалап коюу да мүмкүн.

Ал эми алты ай же бир жылга виза ачтырууну каалагандардын жаңы паспорттун келишин күтүүдөн башка айласы жок.

Белгилер:
Акын Мамбеталиев, Кыргызстан, жаран, дефицит, паспорт, Мамлекеттик каттоо кызматы
Тема боюнча
Ишканалар канча сомдон төлөйт? Электр кубаты үчүн сунушталган бардык тарифтер
Бир айда 20 миң адам паспорт алып, жарымы улутун көрсөттүрдү