Жаңы шайланган президент Сооронбай Жээнбековдун инаугурациясы

Жалпы Кыргызстан сөз кылган окуялар. 2017-жылга саясий саресеп

326
(жаңыланган 12:26 16.12.2017)
Жыл ичинде саясий багытта өлкө олуттуу өзгөрдү. Бийликтин башындагылар гана эмес, бутактары да алмашты. Ар кандай себептерден улам саясий каймактардын да курамы жаңыланды.

Узап бараткан 2017-жыл ар кыл окуяларга жык болду. Sputnik Кыргызстан редакциясы маалына жараша тизмектей жылдын саясий жыйынтыгын чыгарат.

Жаңы өкмөт

21-августта агездеги премьер-министр Сооронбай Жээнбеков кызматынан кетип, президенттикке ат салыша тургандыгын жарыялаган. Премьердик бош кызматка СДПК фракциясы президенттик аппараттын ошол маалдагы жетекчиси Сапар Исаковдун талапкерлигин көрсөткөн. 25-августта Жогорку Кеңештин депутаттары Исаковдун талапкерлигин жана анын командасын өкмөттүн курамына бекиткен, ал эми эртеси Алмазбек Атамбаев жаңы дайындоолор боюнча буйруктарга кол койгон.

Премьер-министр Кыргызской Республики Сапар Исаков провел первое рабочее совещание с участием членов Правительства Кыргызской Республики и руководителей государственных органов страны.
© Пресс-служба правительства / Сабыр Аильчиев
Исаковдун өкмөтү алгачкы жумушчу жыйынын өткөрүүдө

Белгилей кетсек, жаңы өкмөттө дээрлик бардык вице-премьерлер алмашты.

Өзбекстан менен достук мамиле

Акыркы жылдары Кыргызстан менен Өзбекстандын ортосундагы мамиле абдан начарлап кеткени жашыруун эмес. Шавкат Мирзиёевдин президент болуп шайланышы менен кырдаал, аны менен бирге коңшу мамлекеттер менен мамиле өзгөрүү өңүтүн алды. 5-6-сентябрда Кыргызстанга расмий сапар менен Мирзиёев келсе бир айдан кийин эле Атамбаев жооп кылып Ташкентке барган. Быйыл эки тарап көптөгөн, анын ичинде – мамлекеттик чек аранын бир кыйла бөлүгүн деморкациялап, суу, энергетика, аскер чөйрөсүндөгү кызматташтык сымал көйгөйлүү маселелер боюнча макулдашты.

Президент Кыргызстана Алмазбек Атамбаев в ходе встречи с главой Узбекистана Шавкатом Мирзиёевым, прибывшим в КР с государственным визитом
© Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
Өзбекстандын президенти Шавкат Мирзиёевдин Кыргызстанга болгон мамлекеттик сапары

Ошондой эле кыргыз-өзбек чек арасында көзөмөл-өткөрүү бекеттерин ачуу маселеси да чечилип, Өзбекстан Камбар-Ата ГЭС-1 (долбоору боюнча бул Кыргызстандагы эң кубаттуу станция болот) курулушуна каршы чыгуусун токтотту. Ал эми 13-декабрда өлкөнүн жаңы президенти Сооронбай Жээнбеков Өзбекстанга расмий сапар менен жөнөдү.

Казакстан менен тирешүү

19-сентябрда президенттикке талапкер Өмүрбек Бабанов Казакстан калк башчысы Нурсултан Назарбаев менен жолуккан. Буга өлкөнүн Тышкы иштер министрлиги кескин сын пикир айткан. Атамбаев 7-октябрда мамлекеттик сыйлык тапшыруу аземинде бул жолугушуудан улам Казакстандын бийлигин катуу сынга алган.

© Sputnik / Акылбек Батырбеков
Фуралардын аягы көрүнбөгөн кезеги. Кыргыз-казак чек арасындагы абалдын видеосу

10-октябрдан тарта кыргыз-казак чек арасында көйгөйлөр жаралган. Адегенде коңшулар муну атайын операцияларды өткөрүү зарылдыгы, кийинчерээк көмүскө импортко каршы күрөш, башкача айтканда, Кыргызстан аркылуу кытай товарларынын аткезчилигине бөгөт коюу аракети деп түшүндүрүшкөн.

19-октябрда Исаков казакстандык кесиптеши Бакытжан Сагинтаев менен Астанадагы жолугушуусунун жүрүшүндө жүк ташуучу фуралардан тышкары чек арадан өтүү жол-жобосун жеңилдетүү боюнча макулдашкан. Эки тарап көйгөйдү "жол картасынын" жардамы менен чечүүнү сүйлөшкөн. Бирок маселе абдан кечигип, ал эми Исаков жана Сагинтаев экөө тең КМШ жана ЕАЭБге мүчө мамлекеттердин өкмөт башчыларынын жолугушуусуунда сынга алган билдирүүлөр менен чыгышкан. Аны улай эле Атамбаев Кыргызстандын ички ишине кийлигишүүгө жол бербестиги туурасында бир нече ирет кескин билдирүүлөрдү жасаган. Мындан тышкары, кыргыз тарап Казакстан убада кылган 100 миллион доллардан баш тарткан. Эки мамлекеттин чек арасындагы кырдаал президенттер Сооронбай Жээнбеков жана Нурсултан Назарбаевдин 30-ноябрда ЖККУнун Минскиде өткөн саммиттеги жолугушуусунан кийин гана жөнгө салынды.

© Пресс-служба президента КР
Жээнбеков менен Назарбаев Минскиде чек ара маселесин өз тилинде чечишти. Видео

Чек ара жүк ташуучу унаалар үчүн да убактылуу ачылды, ал эми тараптар акыры экономикалык кызматташуунун "жол картасына" кол коюуга жетишишти.

Өлкөнүн жаңы президенти

15-октябрда Кыргызстанда президенттик шайлоо өттү. Өлкөнүн кан тактысы үчүн адегенде 59 киши ат салышууга аттанды, бирок 13ү гана катталып, жакындаганда алардын саны кыскарды.

Расмий жыйынтыктарга ылайык, шайлоочулардын 54,22 пайызынын добушу менен Сооронбай Жээнбеков жеңип чыгып, экинчи орунда 33,49 пайыз добуш топтогон Өмүрбек Бабанов болду. 

Сооронбай Жээнбеков и Алмазбек Атамбаев на торжественной церемонии официального вступления Сооронбая Жээнбекова в должность президента Кыргызской Республики в доме приемов Энесай Государственной резиденции Ала-Арча. 24 ноября 2017 года
© Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
Жаңы шайланган президент Сооронбай Жээнбековдун инаугурациясы

24-ноябрда Жээнбековдун элге ант берүү аземи өтүп, ал эми Атамбаев мамлекеттин экс-президенти макамын алды.

Мамлекеттин экинчи жүзү

Бул жылы президент менен премьерден тышкары парламент спикери да алмашты. Мурдагы төрага Чыныбай Турсунбеков (КСДП) президенттикке талапкерлигин коюу дымагын жашырган эмес. 15-июлда КСДП съездинде делегаттар президенттикке агездеги премьер-министр Сооронбай Жээнбековдун талапкерлигин көрсөтүшкөн. Ошол эле саясий иш-чарада Турсунбеков да мамлекет башчы тактысы үчүн ат салышууга ниеткер экендигин билдирген, бирок анын бул кадамы партиялаштарынын нааразычылыгын жараткан. Атамбаев жайкы маалымат жыйынында "съезддин чечимине макул болбогон киши уставга ылайык партиянын катарынан чыгууга тийиш" экенин айткан. Саясий серепчилер Турсунбековдун президенттик дымагы спикерлик тактыдан ажыратышы мүмкүн деген пикирлерин билдиришкен. Бирок кийинчерээк Турсунбеков талапкерлигин коюудан баш тарткан.

  • Жогорку Кеңештин экс-спикери Чыныбай Турсунбеков
    Жогорку Кеңештин экс-спикери Чыныбай Турсунбеков
    © Фото / пресс-служба Жогорку Кенеша
  • Жаңы төрага Дастан Жумабеков
    Жаңы төрага Дастан Жумабеков
    © Фото / пресс-служба Жогорку Кенеша
1 / 2
© Фото / пресс-служба Жогорку Кенеша
Жогорку Кеңештин экс-спикери Чыныбай Турсунбеков

25-октябрда ал төрагалык кызматынан четтеген. КСДП фракциясынын лидери Иса Өмүркулов Турсунбеков партия ичинде ишеничтен тайыбагандыгын жана аны эч ким кодулабагандыгын айтты.

Добуш берүүнүн жыйынтыгында башкаруучу коалициянын талапкери, "Кыргызстан" фракциясынын төрагасы Дастан Жумабеков Жогорку Кеңештин төрагасы болуп шайланды.

Күчтүү премьер

2016-жылдын 11-декабрында кыргызстандыктар Конституциянын 29-беренесине өзгөртүү жана толуктоолорду киргизүүгө добуш беришкен. Референдумдун жыйынтыгы боюнча өлкөнүн башкы мыйзамына 40 өзгөртүү киргизилип, көптөгөн так эместиктер, бурмалоолор жана карама-каршылыктар жоюлган.

Премьер-министр Кыргызской Республики Сапар Исаков поздравил победителей конкурса на соискание Государственной молодежной премии Кыргызской Республики имени Чынгыза Айтматова по ряду номинациям.
© Пресс-служба правительства / Сабыр Аильчиев
Кыргызстандын премьер-министри Сапар Исаков

Ушул жылдын 1-декабрынан баштап Конституцияга киргизилген соңку өзгөртүүлөр күчүнө кирди.

Бул оңдоолор премьер-министрдин бийлигин чыңдайт: министрлерди кызматтан алуу жөнөкөйлөшөт, шайкеш бюджет кабыл алуу да жеңилдейт. Ошентсе да алардын арасынан өкмөт үчүн эң маанилүү өзгөртүү болуп Жогорку Кеңештеги коалициянын туруктуулугун камсыздоочу жобо саналат (буга ылайык, өкмөт да туруктуу боло түшөт). Мындан ары коалициянын курамынан чыгуу үчүн фракциянын жалпы депутаттарынын үчтөн эки бөлүгүнөн кем эмес мүчөлөрүнүн макулдугу талап кылынат. Фракциянын чечими токтом түрүндө бекитилип, анда курамдан чыгууга добуш берген ар бир парламентарийдин колу коюлушу керек.

Камоолор жана саясатчылардын соттолушу

Февралда "Ата Мекен" фракциясынын лидери Өмүрбек Текебаевге кылмыш иши козголгон. Ошол убактагы президент Алмазбек Атамбаевдин дарегине бир катар сын айткан оппозициялык депутатты иш сапардан кайтып келатканында "Манас" аэропортунан камакка алышкан. Ал россиялык ишкер Леонид Маевскийден "Альфа Телеком" ЖАКтын (MegaCom соода маркасы) башкармалыгына кириш үчүн 1 миллион доллар пара алды деп шектелген.

Депутат ЖК Омурбек Текебаев и бывший посом Дуйшон Чотонов в зале Первомайского районного суда в Бишкеке
© Sputnik / Расул Усеналиев
"Ата Мекендин" лидери Өмүрбек Текебаевдин соту

Текебаев жана анын партиялашы, мурдагы элчи Дүйшөнкул Чотонов сегиз жылга эркинен ажыратылып жаза өтөшүүдө. Өз кезегинде БШК ал кишини депутаттык мандатынан ажыратты.

Чет жерде жүргөн мурдагы эл өкүлү Садыр Жапаров УКМКга күбө катары чакырылган. 25-мартта ал Кыргызстанга кайтып, дароо камакка алынып, УКМКга жеткирилген. Ага Караколдогу митингчилер тарабынан Ысык-Көл облусунун башчысы барымтага алынган 2013-жылдын 7-октябрындагы окуя боюнча Кылмыш кодексинин 227, 341, 113 жана 234-беренелери (адам өлтүрүүгө аракет, бейбаштык, барымтага алуу, бийлик өкүлүнө карата күч колдонуу) боюнча иш козголгон. УКМКнын имаратынын айланасында Жапаровдун тарапташтарынын нааразылык акциясы башталып, аларды таратуу аракетинде милиция асманга ок чыгарып, 105 кишини кармап, алардын көпчүлүгү камалган.

Арестованный политик Садыр Жапаров
© Sputnik / Расул Усеналиев
Садыр Жапаровдун иши боюнча өтүп жаткан соттук отурум

Кийин экс-депутат тергөө абагында кан тамырын өзү кескен. Августта Жапаров 11 жыл алты айга эркинен ажыратылган. Ал үч берене боюнча акталып, бирок барымтага алуу боюнча соттолгон. Экинчи инстанция да ал өкүмдү күчүндө калтырган.

"Кыргызстан" фракциясынын мурдагы лидери Канат Исаев 30-сентябрда кармалып, УКМКнын тергөө башкармалыгынын убактылуу кармоочу жайына киргизилген. Ал бир катар адамдар менен жең ичинен сүйлөшүп, президенттик шайлоого ат салышкан талапкерлердин бири жеңилген шартта массалык баш аламандыкты уюштуруп, бийликти күч менен басып алууга аракет көргөн деп шектелген.

Депутат ЖК шестого созыва Канатбек Исаев от партии Кыргызстан. Архивное фото
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Депутат Канат Исаев

2-октябрда ал да камакка алынган. Тергөө жүрүүдө.

4-ноябрда Башкы прокуратура президенттикке талапкерлердин бири Өмүрбек Бабановго карата кылмыш ишин козгоду. Кылмыш ишинин козголушуна саясатчынын үгүт иштери маалындагы Ош жергесинде сүйлөгөн сөзү себеп болгон. Саясатчы конституциялык түзүлүштү күч менен өзгөртүүгө чакырык, ошондой эле улуттук, расалык жана диний кастыкты козутууга аракеттенди деп айыпталууда.

Лидер парламентской фракции Республика — Ата-Журт Омурбек Бабанов
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
VI чакырылыштын депутаты Өмүрбек Бабанов

Ушул чакта ал чет өлкөдө. Кыргызстандын жаңы президенти Сооронбай Жээнбековго анын ант берүү аземи күнү ошол жактан кайрылган.

326
Белгилер:
жыл жыйынтыгы, чек ара, саясат, президент, өкмөт, шайлоо, Жогорку Кеңеш, Кыргызстан
Тема боюнча
Сапар Исаковдун 100 күндүк премьерлиги. Өкмөттүн ишине көз жүгүртүп
Ант, бата, чогулган туугандар. Президент Жээнбеков кызматка кантип киришти
ЕАЭБ мамлекеттеринин желектери. Архив

Пандемияда ЕАЭБ өлкөлөрү бири-бирине кантип колдоо көрсөтүп жатканы айтылды

66
(жаңыланган 15:48 04.08.2020)
Евразиялык экономикалык биримдигине Армения, Белоруссия, Казакстан, Кыргызстан жана Россия мүчөлүк кылат.

БИШКЕК, 4-авг. — Sputnik. ЕАЭБге кирген өлкөлөрдүн мигранттарынын пандемия учурундагы көйгөйлөрү мыйзамдуу түрдө чечилип, учурда мамлекеттер бири-бирине колдоо көрсөтүп жатат. Бул тууралуу Экономика министрлигинен билдиришти.

Маалыматка караганда, Евразия экономикалык комиссиясынын (ЕЭК) 2020-жылдагы кезексиз жыйындарында тараптар коронавирустун жайылышын алдын алуу үчүн ыкчам маалымат алмашуу, улуттук саламаттык сактоо мекемелеринин ишмердигин туруктуу координациялоо жана калктын санитардык-эпидемиологиялык абалын камсыздоо боюнча келишимге кол коюшкан.

"Биримдиктеги мамлекеттердин өкмөттөрүнө жардам көрсөтүү анын ичинде эгер товарлардын тартыштыгы пайда болуп калса, бири-бирине гуманитардык, даректүү коммерциялык ташууларды аткаруу маселелерин иштеп чыгуу тапшырылган", — деп айтылат билдирүүдө.

Ошондой эле азыркы тапта бул иш жолго коюлуп, зарыл товарларды ыкчам ташып келүү боюнча тиешелүү чечимдерди кабыл алууга ыйгарым укуктары бар кызматкерлер да аныкталганы кошумчаланды.

Мындан тышкары, пандемия учурунда мигранттардын жумушсуздугу жана мекенине кайтуу маселеси курч болуп келүүдө.

Россиядан Кыргызстанга каттаган учактардын санын көбөйтүү пландалууда

Бул жаатта жардам иретинде өнөктөш мамлекеттер бири-биринин жарандарына колдоо көрсөтөрү айтылды. Мисалы, миграциянын агымы күч Россия башка өлкөнүн жарандарынын өз аймагында мыйзамдуу жүрүшү боюнча убактылуу чаралар киргизилген.

Анын натыйжасында Россиянын ИИМ бөлүмдөрүнө барып, канча убакыт болуу мөөнөтүн каттабай эле 2020-жылдын 15-сентябрына чейин мигранттардын Россияда жүрүүсү автоматтык түрдө узартылды. 2020-жылдын 15-мартынан 15-сентябрына чейин Россиянын мыйзамдарын бузган ЕАЭБ өлкөлөрүнүн жарандарын депортация кылуу же административдик түрдө чыгарып жиберүү чечимдери кабыл алынбайт. Ал эми 15-мартка чейин депортациялоо же административдик түрдө чыгарып жиберүү чечимдери кийинкиге калтырылат.

66
Белгилер:
жардам, пандемия, миграция, Евразиялык экономикалык биримдик, Россия, Кыргызстан
Тема:
Дүйнөгө жайылган коронавирус
Тема боюнча
Эмнеге балдар коронавируска жакшы туруштук берет? Педиатрдын пикири
Министр Айдарбеков: Кыргызстан эли эпидемия маалында мыкты сапатын көрсөттү
АКШ президенти Дональд Трамп. Архив

"Вакциналар жарышы": Батыш башка эмдөөнү тааныгысы жок

188
(жаңыланган 14:36 04.08.2020)
Коронавирус пандемиясы дүйнөлүк экономиканы тизелетип койгон убактан бир ай өтүп-өтпөй, саясий жана медиалык дүйнөдө эл аралык мелдештин жаңы "жанры" пайда болду. Тамаша катары аны вакциналар жарышы деп койсок болор.

Иван Данилов

Коронавирустун жамааттык Батышка келтирген психологиялык травмасын эске алсак, бул жарышта утуп чыгуу батыш коомунун өз сыйын сактап калуу көз карашынан алып караганда саясий гана тургай, саясий жана принципиалдуу маселеге айланып отурат.

Европалык гумандуулуктун мыкты салт-санаасы менен тарбияланган кишиге (заманбап дүйнөдө бул европалык же америкалык эмес, советтик же россиялык билими бар кишини туюндуруп калган), азыркы батыштын "вакцина жасоо жарышы" оопайлыгын түшүнүү өтө кыйын. Бирок заманбап АКШ жана Улуу Британиянын башкы индустриясы, башкача айтканда, саясий жана коммерциялык пиар жагынан түшүндүрүүгө аракет кылууга болот.

Октябрдан баштап россиялыктар жапырт коронавируска эмделе баштайт

Жамааттык Батыштын пиар мейкиндигинде, ошондой эле дал АКШ жана Улуу Британия бир нече олуттуу "коронавирустук травма" алды. Биринчиден, ыраактагы (ошондой эле "терең тоталитардык жана кай бир жерде артта калган") Кытай эпидемияны жеңүүдө , көйгөйдү башкалардан оболу түшүнүп, экономикалык зыянды натыйжалуу чектей алды. Бул багытта АКШ менен Улуу Британия, ошондой эле Евробиримдиктин айрым өлкөлөрү өздөрүнүн мекенчил жарандарынын да шаабайын сууткандай.

Коронавируска каршы күрөштөгү ийгилиги (өлүм саны аздыгы) жана жапырт тестирлөөнү жөнгө сала алганы менен Россия да жамааттык Батыштын жеке баасын солгундатты. Саламаттык сактоо уюмунун баасынан тышкары баары ачык көрсөтүлүп турса да, батыштагы басылмалар статистика жасалмаланды деген негизсиз айыптоолорго чейин барды. Бирок Нью-Йорктун көчөлөрүндө эпидемиянын курмандыктары муздаткычтарга коюлганы эле медициналык жана мамлекеттик башкаруунун сапатын айырмалоого жетиштүү эмеспи.

Ушундан улам чыгымы жана тобокелдиктерине карабай, кадыр-барк жагынан жамааттык Батыш (ошондой эле айрым дымагы күч батыштык саясатчылар) үчүн вакцина жасоодо биринчи болуу өтө маанилүү маселеге айланып барат. Анткени, мисалы, АКШ үчүн дале "дүйнөдө дале алдыңкы сапта экенин" көрсөтүүсү керек.

Ошону менен бирге эле америкалык маалымат каражаттарында жарыяланган макалалар бир кызык элес калтырат. Алардын кожоюндары мүчө болгон партияларына жана Дональд Трампты жактырып-жактырбаганына жараша вакцина иштеп чыгуу менен алектенген компанияларга же британиялык, немец, ал түгүл индиялык ишкана, университеттерге да күйүп-бышууда. Кыскача муну "бул жарышта биринчилик "туура" өлкөнүн кайсы бир структурасына тийсин, мындан Трамп саясий упай топтой албасын" деген ниеттеги аракет катары сыпаттоого болот.

Тараза ташында адамзат өмүрү. COVID-19га каршы вакцина чыгаруу жарышына чыккандар

Кеңири деңгээлде да ушундай эле жаңжал байкалат, НАТО же G7 боюнча өз өнөктөштөрүнүн аракеттерин координациялоонун ордуна расмий Вашингтон Германиядан келечектүү биотехнологиялык компанияны АКШга которуп алууга аракет кылган. Бул туурасында жазып чыккан айрым немец басылмаларынын маалыматына караганда, ал ишкананын антивирустук кандайдыр бир маанилүү иштелмелери бар экен. Андыктан Россия менен Кытай коронавируска каршы вакцина жасап, жапырт эмдөө алдында турганы жөнүндөгү маалымат батышты солкулдатпай койгон жок. Албетте, америкалык медициналык аткаминерлер чындап эле кесипкөйлүк менен ой жүгүртөрүн болжоого болот, бирок жогоруда айтылгандарды эске алсак, белгилүү бир саясий өңүт бар экенинен да шек жаратпай койбойт.

Ушул күздө медиктерди жапырт эмдөөнү баштоо тууралуу россиялык пландар, ошондой эле Кытайдагы вакциналар боюнча ийгиликтүү сыноолор жөнүндөгү маалыматтарга карата расмий реакция катары The Wall Street Journal басылмасындагы башкы америкалык инфекционисттин көз карашын келтирүүгө болот.

"АКШдагы жугуштуу оорулар боюнча башкы эксперт, доктор Энтони Фаучи конгресс комитетинин COVID-19 боюнча бөлүмүнүн угууларында "Кытай жана Россияда иштелип чыккан вакциналарды АКШ пайдаланбайт го" деп билдирди. "Кытайлар жана орустар бирөөнү эмдөөдөн мурда вакцинаны чындап эле сынап көрүп жатканына ишенгим келет. Сыноодон оболу вакцина таркатууга даяр экени менимче, көйгөйлүү", — дейт ал. Доктор Фаучи АКШ вакцинаны жыл аягына дейре алып каларына үмүттөнөрүн билдирген.

Россияда COVID-19га каршы вакцина алгандар ооруканадан чыкты. Видео

Bloomberg ишкердик маалымат агенттигинин ар кыл өлкөлөрдө чыгарыла турган вакциналардын салыштырмалуу анализине караганда, Фаучи кыязы америкалык Moderna компаниясынын вакцинасына үмүт артып жаткан өңдөнөт. Bloomberg агенттигинин маалымат түрмөгүндө ушул тапта (макала жазылып жаткан чакта) россиялык вакцина тууралуу кабар камтылбаптыр. Бул батыш окурманынын Россиянын мүмкүнчүлүктөрүн туура эмес кабыл алышына же "россиялык вакцина жок жерден чыга калды" дегендей пикирге кабылышына түрткү бериши мүмкүн.

"Вакциналар жарышы" кандай өңүттө уланарын азыртан эле боолголоого болот: россиялык же кытайлык вакцинаны дароо кооптуу деп жарыялап, муну жалган кабар жанрында маалыматтар менен бышыктоону да унуткарышпайт.

Мындай пикирлер менен катар эле, бул вакциналар таасир эте баштаган күндө деле батыш аудиториясы алар кытай, иран жана россиялык хакерлер тарабынан уурдалган маалыматтардын жардамы менен жасалды деген тейдеги маалымат менен сугарыла берери турулуу иш. Анан калса, бул үчүн коомдук пикирдин тийиштүү даярдыгы эбак жүргүзүлгөн.

"Вакциналык улутчулдукка" жана эпидемияны ооздуктоо күрөшүн кандайдыр бир эл аралык мелдештин түрүнө айландыруу аракетине Россия менен Кытайды күнөөлөп, аны менен катар бул маанилүү маселеде Пекин же Москвадан көз каранды болуп калбоо үчүн Батышта өз вакцинасын ойлоп табууга далалат жасала бермекчи.

Доллар дүйнөлүк валюта катары макамын жоготобу? Пикир

Мындай ыкманын көйгөйү – бул "көзөмөлдөнгөн чегинүүнүн" ар бир баскычында батыш медиалык машинасы өз аудиториясынын улам жаңы сегменттеринин баарынын ишениминен кете берери талашсыз болуп калганында.

Ал эми бул россиялык жана кытайлык дезинформацияга каршы күрөштүн зарылдыгы жана тийиштүү америкалык жана европалык структуралардан бир убактагы аброюн калыптандырууга бюджет бөлүп берүү талаптары боюнча кезектеги конференциялар менен аяктайт. Бирок аудиториянын ишеними тез өчөт, кайра калыптаныш ыргагы жай болот эмеспи. Батышта элдин ишеними ансыз да бүлбүл гана жанып турган, коронавирус коомдук ишениминен таюу процессин ого бетер тездетип койду.

Батыш медиа майданындагылар кайда, эмне болбосун айыптап жатып калган Россия, Кытай жана башкалар бул көйгөйгө эч кандай тиешеси жок. Анан да батыштагылар бул "вакциналык улутчулдуктан" өздөрүнүн айынан болду-болбоду жалгыз жабыркашы ыктымал.

188
Белгилер:
таасирлүү, сыноо, дары-дармек, вакцина, коронавирус, АКШ, Россия
Тема:
Дүйнөгө жайылган коронавирус
Тема боюнча
Новосибирск: окумуштуулар коронавирусту нейтралдаштырган антитело тапты
Чек ара. Архив

Казак чек арасындагы чатак: мигранттар алдамчылардын торуна кантип түштү

0
(жаңыланган 00:24 06.08.2020)
Оренбург менен Самаранын жанындагы чатыр шаарчанын жашоочулары үйүн көздөй жөнөдү. Кыргызстан жарандары Россиядан автобус менен жолго чыкты. Ал эми Өзбекстан атуулдарын жуманын түнүндө поезд менен алып чыгып кетишет.

Алексей Стефанов

Кыргызстан менен өзбекстандык мигранттар Самара менен Оренбург облустарынын админстративдик чек арасында россиялык тарип сактоочулар менен чырдашты деп ЖМКлар жаза баштаганда, маселе чечилип калган.

Казакстандын жанындагы аймакта үч лагерь пайда болгон. Оренбургдун Бузулук, Самаранын Большечерниговск райондорунда, үчүнчүсү эки аймактын чегиндеги админстративдик трассанын бойлой жайгашкан. Чатак дал ушул үчүнчүсүндө чыккан.

Россия-казак чек арасында чогулган кыргыз, өзбек мигранттары эртең мекенине жөнөтүлөт

Лагерлерде мекенине жетүүнү каалаган Кыргызстан менен Өзбекстандын жарандары жашап турган. Бирок жабылган чек арага туш келди. Алар бул аймакка кокустан келген эмес, мигранттар алдамчы мекендештеринин айтканына ишенип жолго чыккан.

Оренбург облусунун админстрациясы: колдон келишинче жардам бердик

"Бардык мамлекеттердин өкмөттөрү мигранттардын үйүнө жетип алышына жардам кылыш керек деген чечимге келип, жол ачып, кордидор уюштуруп берген. Кыргыздар эки миңден көбүрөөк эле, эки күн жолго чыгышты. Акыркыларын салган автобус да жөнөп кетти. Ал эми өзбектер 700гө чукул. Учурда Бузулук-Ташкент поезд каттамына билет алышууда, бейшемби түнү үйүнө кетет", - деп айтып берди Sputnik агенттигине Бузулуктун акиминин социалдык маселелер боюнча орун басары Татьяна Успанова.

Ал мигранттардын арбын бөлүгү талаада пайда болору менен райадминстрация Россияда калып калган бул калкка зарыл шарттарды түзүп берүү үчүн болгон аракетин кылгандыгын айтты. Тигилген чатырларга электр кубатын тартып алып келген, иче турган жана техникалык суу менен камсыздаган, таштанды салуучу контейнерди орноткон. Ажатканаларды курган.

Албетте, булар айылдагыдай болгону менен жоктон көрө жогору эле. Ага чейин бул жерде адам жашабаган ээн талаа болгонун Успанова кошумчалаган.

Оренбургдан келчү мекендештерди ташыган 43 автобус жолго чыкты

"Лагерге мекендештери келип мигранттарга жардам берип жатышты. Ишкерлер аларга жумуш сунуштаганы менен, эч ким иштей турган каалоосун билдирген жок. Кыязы, жашап турганга каражаттары бар окшойт. Биздин лагерь аркылуу үч миңге чукул мигрант өтсө, алардын 10го жакыны гана ишке чыгып, калганы жөнөп кетчү күндү күтүп отурушту", - деп айткан Успанова.

Гастарбайтерлер алдамчы-таксисттердин торуна түшүп калышты

"Азыр Бузулук районундагы лагерь жабылды, эл кетүүгө камынып отурушат", - деди ал.

"Бул деген алдамчылык да, эл социалдык тармакка жазылгандарга ишенип алыптыр. Анда бул жерде үйүнө кетебиз деген гастарбайтер пансиоанат, санаторийлерге жашап турат деп айтылган экен. Эки адам бир бөлмөгө жайгаштырылат жана үч маал тамак берилет дешиптир. Анан бизге Россиянын булуң-бурчтарынан – Москвадан, Сахалинден, Воронеж, Пермь, Краснодар, Тюменден келе башташыптыр… Бул жерге жеткенде эч нерсеси жок талаага туш болушту", - дейт ачууланган Успанова.

Ал улуттук топтордогу мындай билдирүүлөр токтобосо, ээн лагердин жанына чатырлар кайрадан тигилиши мүмкүн деп чочулап жатканын айтты. "Мен элди аяп жатам — алар ишенип, талаага келип жатышат".

"Ооба, туура, мындай маалыматты таксисттердин Telegram каналы таратат. Алар мигранттарды Өзбекстанга алып кетүүнү сунуштап, көп акча алышкан, бирок чек арадан жүргүнчүлөрдү таштап, өздөрү артка кетип калышкан", — деп билдирди Өзбектер жана өзбекстандыктардын бүткүл Россиялык конгрессинин аймактык бөлүмүнүн башчысы Диляра Сабирова.

Ал ушул күндөрдө мекендештерине күйүп-бышып жардам берип, көйгөйлөрүн чечкенге аракет кылып жатты.

"Биз Өзбекстандын жарандарын мекенине жөнөткөнү жатабыз. Бүгүн аталган өлкөнүн башкы консулу келип, аны менен биргеликте адамдардын санын аныктап, тизмесин түздүк. Эми 7-августка караган түнү Өзбекстанга эки курам жөнөтүлөт", — деди Сабирова.

16 вагондон турган бир поезд Оренбург облусундагы Бузулук станциясына, ал эми 20 вагондон турган экинчи поезд Самара аймагындагы Кинель станциясына келип, жума күнү кечинде 1500 адам Ташкентке кайтат.

"Бул жолкусунда маселеге олуттуу карадык. Кечээ түнкү саат бирге чейин тизмени түзүп, бүгүн бардыгын компьютерге тердик. Өткөндө жагымсыз жагдайга туш болдук эле, тагыргаагы, июль айынын орто ченинде мигранттарды поездге түшүрө баштаганда, ал жакта чоочун адамдар бар экени белгилүү болду. Эми мындай кырдаалга жол берилбейт, жөнөтүүнүн бардык процесси көзөмөлдөнөт", — деди Сабирова.

Ошондой эле Сабирова Кыргызстандын бардык жарандары лагердеги чатырлардан кеткендигин тастыктады. Ал эми Өзбекстандын жарандары билеттерди алып, поезддин келишин күтүп жатышат. Анын айтымында, Самара жана Оренбург облустарынын администрациясы мигранттар темир жол бекеттерине жетип алышы үчүн автобустарды беришет, андан кийин үйлөрүнө кетишет.

"Албетте, кыйынчылыктар дагы бар. Мисалы, бир адамды Новороссийскиден автоунаа менен алып келишкен, ал үчүнчү кабаттан кулап түшүп, өтө оор жаракат алган экен. Операция араң жасалган. Ал азыр деле автоунаада жатат, айланадагылар жардам берип атышат. Чартердик рейс жок болгондуктан, учак менен алып кете албай койдук. Кечээ бирөөлөр менен сүйлөшкөндө аны станцияга чейин алып барууну, мүмкүн болсо поезд менен жөнөтүүнү суранганбыз. Балдак таянган дагы эки киши бар, аларды тез арада мекенге кайтарышыбыз керек. Дагы кош бойлуу үч аял жана үч бала бар", — деп сөзүн жыйынтыктаган Сабирова.

Ал ойлогон ою ишке ашып, эл аман-эсен үйүнө жетип аларына үмүт артып турганын кошумчалады.

0
Белгилер:
поезд, автобус, коронавирус, мигранттар, Казакстан, Самара, Оренбург, Россия
Тема боюнча
Миңдеген кыргызстандыктар Россия менен каттамдын ачылышын күтүп жатат