Чиновник. Архив

Тынбай алмашкан вице-премьерлер. Эмнеге, кантип жана качан?

343
(жаңыланган 10:07 13.01.2018)
Учурдагы өкмөт башчы Сапар Исаковдун төрт орун басары болот

БИШКЕК,10-янв. — Sputnik. Бүгүн Жогорку Кеңеш Санжар Муканбетовдун талапкерлигин вице-премьерлик кызматка бекитти. Өкмөт башчынын дагы бир орун басары кызматка дээрлик отурду, эми болгону президенттин Жарлыкка кол коё турганы гана калды.

Анын талапкерлигин депутаттардын 98и колдогону менен добуш берүүдө кайчы пикирлер жаралып, бул кызматтын өзүнө нааразы болгондор ойлорун билдиришти.

Sputnik Кыргызстан вице-премьерлик кызматтардын тарых-таржымалына көз жүгүртүп, аны менен кошо бир канча тараптын пикирин укту.

Үч-төрт

2010-жылдан тарта Кыргызстанда вице-премьерлер (биринчи орун басарды кошо алганда) тез-тез алмаштырылып турду.

Алмазбек Атамбаевдин өкмөтү (2010-2011-жылдар) — үч вице-премьер: биринчи вице, экономика жана күч түзүмү боюнча орун басар;

Өмүрбек Бабановдун өкмөтү (2011-2012-жылдар) — үч вице-премьер: биринчи вице, экономика жана социалдык тармак боюнча орун басар;

Жантөрө Сатыбалдиевдин өкмөтү (2011-2012-жылдары) — алгач үч вице-премьер болгон: биринчи вице, экономика жана социалдык тармак боюнча орун басар. Кийинчерээк ага тартип коргоо органдары жана чек аралар боюнча вице кошулду;

Жоомарт Оторбаевдин өкмөтү (2014-2015-жылдар) — төрт вице-премьер: биринчи вице, экономика, социалдык тармак жана коопсуздук, тартип коргоо жана чек ара маселеси боюнча вице;

Темир Сариевдин өкмөтү (2015-2016-жылдар) — төрт вице-премьер: биринчи вице, экономика, социалдык тармак жана коопсуздук, тартип коргоо жана чек ара маселеси боюнча вице;

2015-жылдын ноябрынан тарта үч вице-премьер калды: алар биринчи вице, экономика жана социалдык тармак боюнча орун басарлар эле;

Сооронбай Жээнбековдун өкмөтү (2016-2011-жылдар) — төрт вице-премьер: биринчи вице, экономика, социалдык тармак жана коопсуздук, тартип коргоо жана чек ара маселеси боюнча вице;

Исаковдун өкмөтүндөгү вице-премьерлердин башаламандыгы

Сапар Исаковдун өкмөтү 2017-жылдын август айындагы бекитилген. Курамы боюнча төрт вице-премьер каралган: биринчи вице, экономика, социалдык тармак жана коопсуздук, тартип коргоо жана чек ара маселеси боюнча премьердин орун басары; 1,5 жылга жетпеген мезгилде вице-премьерлердин деңгээлинде да бир канча орун алмаштыруулар болду. Муканбетовду эсептей келгенде премьер Исаков ушуну менен жетинчи орун басарлуу болду. Буга чейин күч түзүмүн жетектеген Темир Жумакадыров жол кырсыгынан каза тапты. Өкмөттөгү дагы бир вице Дүйшөнбек Зилалиевдин ордуна Дайыр Кенекеев келди. Ал эми биринчи вице Толкунбек Абдыгулов кызматынан жөнөкөй вицеликке түшүп, анан кайра Улуттук банкты жетектеп кетти. Мукамбетов эми анын ордуна келип отурат.

Өкмөттөгүлөр кимиси кайсы тармакка чегилген?

Праламент бүгүн Мукамбетовдун талапкерлигин карап жатканда КСДП фракциясынын депутаты Рыскелди Момбеков биринчи вице Аскарбек Шадиевге кайрылды.

Депутат ЖК 6 созыва Рыскелди Момбеков от партии СДПК. Архивное фото
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
КСДП фракциясынын депутаты Рыскелди Момбеков

"Мукамбетовдун кесипкөйлүгү туурасында кеп жок, аны Экономика министрлигине алып барсаңар болмок. Кеп башкада. Биз күздөн бери эле жалаң вицелерди шайлап келе жатабыз, бири жылып кетет, бири жыдып кетет, бири качып кетет, бири басып кетет. Эл эмес, биздин башыбыз айланып калды. Ким кайсы тармакты тейлейт?" — деп суроо узатты Момбеков.

Буга жооп берген Шадиев күч түзүмдөрү боюнча тармакты Исаков өзү жетектей турганын айтты.

Депутат Аскарбек Шадиев на заседании Жогорку Кенеша
© Фото / пресс-служба ЖК
Биринчи вице-премьер Аскарбек Шадиев

"Бүгүнкү күндө социалдык багыт боюнча Чолпон Султанбекова. Аймактык жалпы өзгөчө кырдаал жана чек аралар, өнүгүү боюнча Дайыр Кенекеев, реалдуу сектор боюнча мен (Аскарбек Шадиев – ред.), ал эми укук коргоо органдары боюнча премьер-министр өзү тейлеп жатат. Мурдагы коллегабыз Абдыгуловдун милдети –киреше, чыгаша, банк тармагы болчу ", — деди Шадиев.

КСДПнын дагы бир депутаты Искендер Матраимов вице-премьерлер менен министрлерди кандай критерийлердин негизинде тандап, аныктайсыңар деген суроо узатты.

Шадиев аны премьер өзү чечерин айтты.

"Илгери премьер-министрлер токтобосо, азыр кезек вицелерге жетти. Ар бир айда бирден алмашып жатат. Санжар Турдугожоевич, сиз өзүңүз канча айга келдиңиз", — деген суроо берди. Ага Мукамбетов "иштейли деп келдик" деген жообун узатты.

Пленардык жыйында ал кайра иштетүү өнөр жайы боюнча тармакты тейлерин айтты.

Өкмөткө төртүнчү орун басар керекпи?

Ушул эле жыйында КСДП фракциясынын депутаты Дастан Бекешов ал жыйында вице-премьерлер жардамчысы менен эле айдоочусун башкара аларын айтты.

Депутат от фракции СДПК Дастан Бекешев. Архивное фото
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
КСДП фракциясынын депутаты Дастан Бекешов

Жаңы шайланган президент Сооронбай Жээнбековдун инаугурациясы
© Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
"Алар министрлерди кызматынан алып же дайындай албайт. Болгон бийлиги — депутаттар менен министрлерге тапшырма бергени. Вице-премьерлердин санын кыскартып, бир министрликти да бериш керек. Маселен, экономикалык өнүгүү боюнча вице-премьер бир учурда эле Экономика министрлигин жетектесе. Ошондо реалдуу ыйгарым укуктары пайда болот эле", — деген оюн айтты Бекешов. 

Биринчи вице-премьер Аскарбек Шадиев депутаттардын жааган суроолоруна жооп берип жатып, болочоктогу кесиптешине сөз тийгизгиси келген жок.

"Мен да мурда парламентте отурганда төрт вице-премьер көптүк кылат деген пикирде элем. Бирок иш жүзүндө өкмөттүн иши абдан көп, эртең мененки саат 8.30-9.00дан тарта түнкү 11ге чейин иштейбиз. Күнүнө 6-7 жыйын өтөт", — деди Шадиев.

Ал мурда 4-вице күч түзүмдөрү үчүн керек болсо, ал азыр өлкөнүн өнүгүшү үчүн экономикалык багытка зарыл болуп жаткандыгын белгиледи.

343
Белгилер:
вице-премьер-министр, өкмөт, Санжар Мукамбетов, Аскарбек Шадиев, Сапар Исаков
Тема боюнча
Татту Мамбеталиева стала советником премьера. Девятым по счету
ЖК вице-премьерликке Санжар Муканбетовдун талапкерлигин жактырды
Россиянын президенти Владимир Путин жана АКШ өлкө башчысы Дональд Трамп. Архив

Трамп "Чоң жетиликтин" жыйынына Путинди чакырат

19
(жаңыланган 14:39 11.08.2020)
АКШ президенти Россиянын лидери менен кошо Индия, Австралия жана Түштүк Кореянын башчыларын чакырууга ниеттенүүдө. Ал саммитти күз айларына калтырган.

БИШКЕК, 11-авг. — Sputnik. АКШ президенти Дональд Трамп россиялык кесиптеши Владимир Путинди "Чоң жетиликтин" жыйынына чакырарын билдиргенин РИА Новости жазды.

"Биз бир катар өлкө лидерлерин чакырдык... Мен, албетте, Путинди чакырмакмын. Анын катышуусу маанилүү фактор болот деп ойлойм. Биз G7 уюумуна кирбеген мамлекеттердин лидерлерине айттык, айрымдары чакырууну кабыл алышты. Бирок мен жыйынды шайлоодон кийин өткөрсөк деп ойлойм, анткени маанай жакшы болот", - дейт Трамп.

Трамп ноябрга белгиленген президенттик шайлоону жылдырууну сунуштады

Буга чейин ал "Чоң жетиликтин" жыйынын сентябрь айына жылдырарын, ага РФ, Индия, Австралия жана Түштүк Кореянын жетекчилерин чакырууну каалаганын билдирген. АКШ президентинин айтымында, Россиянын G7 жыйынына катышуусу өзгөчө мааниге ээ болот.

19
Белгилер:
чакыруу, Владимир Путин, саммит, G7, Дональд Трамп, АКШ
Тема боюнча
Батыш Россиянын Сириядагы аскердик ийгиликтерин биринчи жолу моюнга алды
Сууда ракета чыгаруу. Архивдик сүрөт

Түпкүрдөгү купуя сыр же касташкандын катыгын берчү "Скиф"

100
(жаңыланган 10:32 11.08.2020)
Россия өз аймагына жасалган кандай гана ракеталык чабуул болбосун, анын мизин кайтаруу үчүн өзөктүк дараметин ишке салат. Анткени учушта каршы тараптан кое берилген куралдын эмне экенин аныктоо мүмкүн эмес.

Бул туурасында Россия Федерациясынын Куралдуу күчтөрүнүн Башкы штабы тарабынан пайдаланылган макалада айтылат. "Өзөктүк кармануу жаатындагы РФтин мамлекеттик саясатынын негиздери" деген аталыштагы макала "Красная звезда" басылмасына жарыяланды.

Жагдайга аскерий баяндамачы Александр Хроленко баам салган.

Мындай кырдаалда душмандын бутасы Россияны жок кылуу катары каралып, "жооп иретинде талкалоочу сокку жасалат". Андай соккунун бир варианты түпкүрдө жайгаштырылган континенталь аралык "Скиф" баллистикалык ракеталардан залп атуу болушу мүмкүн. Алардын саны, жайгашкан жерлери, сокку күчү жана учуш траекториясы саналуу адистерге гана дайын. Теориялык жактан алып караганда душман аларды аңдып, стратегиялык багыттагы 955 долбоорунун суу алдындагы "Борей" ракеталык крейсерлердин аскердик нөөмөт аймагына чабуул кое алат. Гипер үндүү, "Авангард" жеке көзөмөлдөөчү блоктор менен маневр жасоочу "Ярс" 150 ракеталык комплексине алдын ала эскертүүчү сокку урушу, чек арага жакын учушта кайсы бир сандагы россиялык стратегиялык бомбалоочу-ракета ташуучуларды кыйратышы ыктымал.

Россиянын топ жарышы. Аскердик роботтор адам менен "тил табышат"

Мындай жагдайда (укмуштай жолдуу болгон учурда) Дүйнөлүк океандын тереңинен сокку жейт. "Скифке" куралсыздандыруучу (эскертүүчү) сокку урууга технологиялык жактан мүмкүн эмес.

Россиялык стратегиялык өзөктүк күчтөрдүн көрүнбөс бөлүгү, түпкүрдө жайгашкан "Скиф" баллистикалык ракеталары деңиз түбүндө жылдап аскердик нөөмөт (күтүү режиминде) өтөөгө жөндөмдүү. Буйрукка жараша жердеги жана деңиздеги буталарды кыйрата алышат.

Ракета маалымат чөйрөсүндө өзгөчө купуялуулугу менен айырмаланат. Бул жагы да "Рубин" борбордук конструктордук бюросунун жана Макеев атындагы Мамлекеттик ракеталык борбордун жогорку натыйжалуу эмгегин кыйыр түрдө айгинелейт. Болжол менен "Скиф" деңизде жайгаштырылуучу белгилүү "Синева" баллистикалык ракеталарынын учуш мүнөздөмөлөрү кыйла жакшыртылып, соңку үлгүдөгү жасалма интеллект менен өркүндөтүлгөн үлгүсү болуп саналат. "Скифтин" эң негизги артыкчылыгы – колдонууга эптүүлүгү жана салыштырмалуу арзандыгы.

Контейнерде катылган сыр

"Скиф" баллистикалык ракетасы субмариналар үчүн ыраак аралыктагы ракеталар тобуна таандык. Учуруучу контейнерде деңиз түбүндө кызмат өтөйт, ал ири басым жана агрессивдүү чөйрөдөн ынанымдуу коргойт, Аскердик-деңиз флотунун командалык пункту менен байланышты камсыз кылат. Ракетага бир топ жыл туздуу суу өткөрбөс герметикалык жана дат баспаган таңгактарды жасоо долбоордун эң башкы техникалык көйгөйү болгон эле. Ошентсе да деңизден "Скифти" табуудан көрө бүгүн каптан шибегени таап чыгыш жеңил. Көзгө чалдыкпастыгы жана уникалдуу согуштук бышыктыгы баллистикалык ракеталардын учуруучу контейнерлерин өтө тереңдикте жайгаштырууга мүмкүндүк берет. Андай түпкүрдө алар потенциалдуу душмандын деңиз үстүнөн өзөктүк соккуну да чабалдатып кое турган торпедаларына байкалбайт. Атайын субмарина "Скиф" ракетасын жайгашчу жерге жеткирет. Орнотуу түйүнүн азыркы учурдагы да, келечектеги да чалгындоо каражаттары аркылуу изин табуу мүмкүн эмес.

"Искандерлер" РФтин деңиз чегин коргомокчу. Себеби эмнеде?

Согуштук максатта колдонууда сигналга жараша контейнер балласты үйлөтүп (суу алдындагы кайык сымал), тапшырмада коюлган тереңдикке сүзүп барып, ракета өз программасы боюнча бутасына карай багыт алат. Эгер "Синева" баллистикалык ракеталарынын ыраактыгы 8000 чакырымдан ашуун экенин эске алсак, жакшыртылган "Скиф" андан да ыраак учат.

Россиянын ички сууларында аскердик нөөмөт "Деңиз түбү жөнүндөгү келишимди" (1970-жылдагы) бузбаганын эскерте кетели. Бул документ жээкке карай 12 милдик зона чегиндеги суу түбүнө өзөктүк куралды жайгаштырууга тыюу салат. Мисалга, арктикалык шельф жана Тынч океандын жээкке жакын сууларында континенттер аралык баллистикалык ракеталарды орнотуу үчүн ыңгайлуу терең жерлери арбын. Алар болжолдуу душмандын аймактарындагы буталарга болушунча жакын. Бул – "россиялык коркунуч" эмес, Батыштын агрессивдүү умтулуусун, Түндүк деңиз жолуна жана россиялык Арктиканын, Ыраакы Чыгыштын, ошондой эле Курил аралдарынын табигый байлыктарына дооматтарын ооздуктоочу олуттуу фактор болуп саналат.

"Скиф" континенттер аралык баллистикалык ракеталарынын артыкчылыгы да экономикалык жактан айдан ачык. Өзөктүк субмарина-ракета ташуучулар өндүрүш жана пайдаланууда ашкере кымбат. Экипажды даярдоо да арзанга турбайт.

F-35ти модернизациялоо. АКШнын доо кеткен беделин бийиктетүү аракети

Суу түбүндө жайгашуучу ракета кызмат өтөө мөөнөтү боюнча кошумча чыгымсыз эле кандай субмариналарды чаңында калтырат. Анан да баштапкы аскердик дараметин, стартка жана бутасын таамай талкалаган жөндөмүн сактап калат. Жамааттык Батыш тарабынан жарыяланган деңиздеги куралдануу жаңы жарышына Россиянын жообу ушундай.

"Скифтин" биринчи ирет 2008-жылы сыналганы анык. Заводдук сыноолору Ак деңизде 2013-жылы башталган. Ал эми 2017-жылы Федерация Кеңешинин коргоо жана коопсуздук комитетинин башчысы Виктор Бондарев түпкүрдөгү Континенттер аралык баллистикалык ракеталар Россиянын Куралдуу күчтөрүндө экенин жарыялаган. Жаңы ракета эбак мезгил менен текшерилген, андыктан көңүл бурууга арзыйт.

Жалган кыялдарга жетеленгендер

Россия президенти Владимир Путин 2-июнда "Өзөктүк кармануу жаатындагы мамлекеттик саясаттын негиздерин" бекиткен. Документке ылайык, потенциалдуу душман кол сала турган болсо, кандай жооп аларын билүүгө тийиш. Ошентсе да, Россия өзөктүк куралды чектөө каражаты катары карайт.

Артиллеристтердин кыялы. Талаа-түздө сыналган "Тюльпан" миномёттору

Кошмо Штаттар 1970-жылдары ракеталарды океан түпкүрүндө жайгаштыруудан баш тартып, Европада орточо аралыктан орун ээлөөгө белсенишкенин да эске сала кетейин. АКШнын өзөктүк стратегиялар боюнча документтеринде Батыш Европадагы учуш убактысында утуп чыгуу жана алдыңкы системаларынын (Forward Based System) эсебинен чектелген өзөктүк согушта жеңишке жетүүнүн агрессиялык доктринасы пайда болду.

Вашингтондун планы боюнча, 570тен ашуун Pershing-2 катуу отун менен кыймылга келүүчү ракеталар СССРдеги буталарга 80 килотонналык кубаттуулуктагы өзөктүк моноблокторду 1800 чакырымга чейинки (Москвага чейин 8 мүнөттүк) аралыкка жеткирүүгө тийиш болчу.

Башкача айтканда, тарых бүгүн бөлөк технологиялык деңгээлде кайталанууда. Көз алдыбызда Forward Based System Германиядан Польшага жер которууда. АКШнын стратегиялык куралдануу жаатындагы аракеттери өзөктүк каражаттарды пайдалануу менен "глобалдык сокку" концепциясын ишке ашырууга багытталган.

Кошмо Штаттар жана НАТО активисттери аскердик инструменттер аркылуу Россиянын экономикалык өнүгүүсүн жана эл аралык таасирин өсүшүн ооздуктоого тырышууда. Ал эми бул мамлекет гиперүндүү ракеталар, өзөктүк субмариналар, 5-муундагы истребителдерин, "Посейдон" өңдүү суу түбүндөгү учкучсуз аппараттар жана башка кайсы гана агрессор болбосун мизин кайтарууга кепилдик бере турган жогорку технологиялык курал-жарактарды иштеп чыгуу жана өндүрүү тармагында жамааттык Батыштан алда канча озуп кеткен.

Бири-бирине эч коошпогон жагдайлар жаралды. Доктриналар менен реалдуулуктун ортосундагы айырманы баамдаган аскердик кеңешчилер акылга сыйчу ой калчоодон тайган америкалык саясатчыларга өз кеңештерин айтуудан айбыгышат.

Кургакта да, сууда да… Россиялык флот Бе-200 амфибиялык учагына ээ болду

Дээрлик жыйырма жыл бою Пентагон начар куралданган эле "Талибан"* террордук уюмдарды жеңүү үчүн өз өнөктөштөрү менен Афганистанда эбегейсиз каражат жумшалган аскердик операцияларды жүргүзүп келген. Бирок акыры АКШ каршылашы менен америкалык армияны жер караткан тынчтык келишимин түзүүгө барды. Натыйжада ансыз да чабал Афганистан Ислам Республикасын кароосуз калтырып кетүүдө.

Тилекке каршы, Вашингтон туура бүтүмдөрдү чыгарган жок, анын ордуна жок жерден россиялык коркунучту ойлоп таап, "Европаны куткарууга" жигердүүлүк менен киришти. Бирок "Скифтер" жана РФ коопсуздугунун башка кепилдиктери уктап жаткан жери жок.

* – РФ жана бир катар өлкөлөрдө ишмердигине тыюу салынган террордук уюм.

100
Белгилер:
курал-жарак, Технологиялар, субмарина, ракета, Россия
Тема боюнча
Шуулдаган парашют, айланган жер... Россиялык десантчылардын видеосу
Күндүзгү стационардагы медицина кызматкерлери. Архив

КРде жалпы канча киши коронавируска чалдыгышы мүмкүн. Өкмөттүн божомолу

0
(жаңыланган 14:58 11.08.2020)
Илимий-консультативдик эксперттик кеңештин алдын ала прогнозу боюнча, Кыргызстанда жалпысынан 4,2 миллион адам вируска чалдыгышы ыктымал.

БИШКЕК, 11-авг. — Sputnik. Кыргызстан калкынын үчтөн эки бөлүгү COVID-19га чалдыккан жок, же илдет симптомсуз өтүп жатат. Бул тууралуу премьер-министр Кубатбек Боронов ачык булактагы маалыматтарга таянып брифинг учурунда билдирди.

"Ооруп калган бир бөлүгү сан менен айтканда 1,4 миллион киши. Булардын ичинен 466 миң адам жеңил формада ооруп, дарыгерлердин жардамысыз сакайып жатат", — деди Боронов.

Ошондой эле ал Илимий-консультативдик эксперттик кеңештин алдын ала прогнозу боюнча, Кыргызстанда жалпысынан 4,2 миллион адам вируска чалдыгышы ыктымал экенин эскертти.

Дүйнөдө COVID жуктургандардын саны 20 миллиондон ашты

"Бул тогуз жаштан жогорку жарандардын саны. Андан ылдыйкы курактагылар арасында ооруп калгандар өтө аз болгондуктан, эсептен алып салынды", — деди Боронов.

Эске салсак, пандемия башталгандан бери Кыргызстанда 40 755 киши вируска кабылды.

0
Белгилер:
божомол, статистика, коронавирус, Кыргызстан
Тема:
Коронавируска байланыштуу Кыргызстандагы кырдаал
Тема боюнча
Өлкөдө коронавирус жуктуруп алган 278 адам аныкталды