Facebook социалдык тармагынын баракчасы. Архив

20 миң сомдук айып! Интернетке сын жазуудан мурда мыйзам долбоор менен таанышыңыз

1599
(жаңыланган 16:18 15.02.2018)
Сактыкта кордук жок! 20 миң сом айыпка жыгуу демилгеси тууралуу эмнелерди билүү керек

Бүгүнкү күндө дээрлик баарыбыз интернет колдонуп келебиз. Бактыга жараша Кыргызстанда эркин пост жазып, каалагандай комментарий калтырсак болот. Бирок жаңы өзгөртүүлөр күчүнө кирсе баары өзгөрөт.

Жогорку Кеңештин депутаты Дастан Бекешев сунуштаган мыйза долбоору колдоо тапса интернеттеги негизсиз сын пикир айткандарга 20 миң сом айып салынат. Аталган норманы камтыган мыйзам долбоору Жогорку Кеңештин Социалдык маселелер, билим берүү, илим, маданият жана саламаттык сактоо боюнча комитетинде дүйшөмбү күнү каралып, көпчүлүк депутаттардын колдоосу менен жактырылды.

Депутат от фракции СДПК Дастан Бекешев на заседании Комитета по конституционному законодательству, государственному устройству, судебно-правовым вопросам и Регламенту Жогорку Кенеша Кыргызской Республики, где были представлены программа, структура и состав Правительства Кыргызской Республики.
© Пресс-служба правительства / Сабыр Аильчиев
КСДП фракциясынын депутаты Дастан Бекешев

КСДП фракциясынын депутаты Дастан Бекешев Жарандык кодекске өзгөртүү киргизүүнү сунуштоодо. Мыйзам долбоорунун негиздемесинде жазылгандай, мында жарандын беделине шек келтирген маалыматтарды төгүндөөнү жүзөгө ашыруунун жолдору көрсөтүлгөн.

Ага ылайык:

— Моралдык зыянды компенсациялоо үчүн минималдуу сумма 20 миң сомдон төмөн болбоого тийиш;

— Кечирим сураган макала жалпыга жеткиликтүү мүнөздө (социалдык тармактарда пайдаланылган "өзү үчүн" же "достору үчүн" эмес) болушу кажет;

— Интернетте төгүнгө чыгарган маалымат бир айдын аралыгында же сот чечиминде көрсөтүлгөн мөөнөттө жалпыга жеткиликтүү болушу керек. Аны алып салууга, жарыяланган дарегин алмаштырууга болбойт;

— Шек келтирген маалыматтар канча сайтка жазылган болсо аны жокко чыгарган маалыматта ошончо сайтка жазылышы кажет;

— Эгерде төгүндөөнү жарыялоого мүмкүн болбой калса анда 10 миң сом төлөп берүүгө милдеттендирилет;

— Гезитке жарыяланган туура эмес маалыматты төгүндөө үчүн маалымат канча нускага басылган болсо ошончо нускада кайра төгүндөөнү камтыган гезит чыгаруу керек болот;

— Теле жана радиодо сот чечими күчүнө кирген күндөн баштап 24 сааттын ичинде же сот тарабынан белгиленген башка мөөнөттүн ичинде ар бир сааттын башталышында төгүндөө маалыматы жаңырып турушу тийиш.

Ал ортодо аталган мыйзам долбоору кызуу талкууну жаратып, интернет колдонуучулар депутаттын сунушун кескин сынга алууда. Айрымдар сөз эркиндигин чектөө аракети болуп жатат десе, калгандар демилгени колдоп жатышат.

"Өнүгүү — Прогресс" фракциясынын депутаты Тазабек Икрамов мыйзам долбоорун колдогондордун бири. Эл өкүлү демилге жалган маалыматтарды жазгандарга тиешелүү экенин айтты.

Депутат ЖК 6 созыва Тазабек Икрамов от партии Онугуу-Прогресс. Архивное фото
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
"Өнүгүү — Прогресс" фракциясынын депутаты Тазабек Икрамов

"Журналисттер сөздүн маңызын бурмалабай туура чыгарса жакшы болмок да. Бул жерде сөз эркиндигине чектөө болгон жок. Ушак, адамдын беделине шек келтирген маалыматтарды таратуу туура эмес. Факт менен жазыш керек. Мында жалган маалыматтарды тараткандар жоопко тартылсын деп жатат. Бул туура эле", — деди Икрамов.

Ал эми КСДП фракциясынын депутаты Улан Примов демилгени коомчулуктун талкуусунан өткөрүү керек деген ойдо.

Депутат ЖК 6 созыва Улан Примов от партии СДПК. Архивное фото
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
КСДП фракциясынын депутаты Улан Примов

"Бул мыйзам долбоору менен толук таанышып чыккан жокмун. Бирок мыйзам иштейби же иштебей калабы аны да унутпашыбыз зарыл. Менимче коомчулук тараптан, бей өкмөт уюмдар тарабынан талкуу болуп, бир чечимге келүү керек. Ошондо туура болот. Бул мыйзам долбоорун кылдат карап чыгуу керек деп ойлойм", — деди Примов.

"Өнүгүү — Прогресс" фракциясынын депутаты Мирлан Бакиров болсо интернет эркин мейкиндик экендигин, ал жакта жарандар өз ойлорун ачык айтаарын билдирди.

Депутат 6 созыва от фракции Онугуу — Прогресс Мирлан Бакиров. Архивное фото
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
"Өнүгүү — Прогресс" фракциясынын депутаты Мирлан Бакиров

"Негизи интернет массалык маалымат каражаттарына кирбейт. Андыктан интернеттеги ой-пикирлерге айып салуу туура эмес болуп калат. Менин жеке пикиримде, интернет эркин мейкиндик, ал жакта жарандар ойлорун эркин жазат. Эгерде бир тараптуу каралоо болуп жатса аны мыйзам боюнча жазаласа болот", — деди Бакиров.

КСДП фракциясынын депутаты Аида Касымалиева мыйзам чийки деген пикирде.

Депутат ЖК от фракции СДПК Аида Касымалиева. Архивное фото
© Фото / Алишер Алиев
КСДП фракциясынын депутаты Аида Касымалиева

"Бул жерде эки маселе каралып жатат. Адамды интернетте жамандап жазса аны актоо боюнча өзгөртүүлөр жана моралдык компенсациянын минималдык өлчөмү. Негизи мыйзам чийки деп эсептейм. Бул сөз эркиндигине тиешелүү маселелер болгондуктан этият болушубуз керек. 20 миң сом деп чектөө койсок соттордун эмне кереги бар? Биздин акыбалды эске алганда абдан коркунучтуу жагдай жаралат. Баарыбыз эле facebook, twitter аркылуу төгүндөө жазып жашап калабыз го", — деди Касымалиева.

Сурамжылоо

Интернетте негизсиз сын пикир айткандарга 20 миң сом айып салуу демилгесин колдойсузбу?
  • Ооба, антпесек ушак айткандар көбөйүп кетти
    28.6% (36)
  • Жок, бул сөз эркиндигин чектөөгө кирет
    70.6% (89)
  • Билбейм, мен интернетке деле кирбейм
    0.8% (1)
Добуш бергендер: 126
Ал эми аталган мыйзам долбооруна корутунду жазган "Медиа полиси" институтунун директору Бегайым Усенова моралдык зыян үчүн минималдык сумманы 20 миң сом деп коюу туура эмес деген пикирди карманат.

"Биздин уюм бул мыйзам долбоору боюнча юридикалык корутунду жазганбыз. Негизи моралдык зыян үчүн акча өндүрүү ар иште ар башка болот. Ар биринин өзгөчөлүгү бар. Адамга тийгизген моралдык зыянына жараша сот чечиши керек. Дастан Бекешев чыгашаларды эсептеп (адвокат жалдоо ж.б.) туруп, 20 миң деп жатат. Бул моралдык зыян үчүн төлөнчү компенсация эмес, бул чыгым. Адамга канчалык деңгээлде моралдык зыян келгенин сот гана чечет", — деди Усенова.

Эске сала кетсек, буга чейин дагы 1000ден ашык окурманы бар интернет-сайттар менен баракчалардын (блоггер) ээлерине анда жайгашкан маалыматтардын тактыгын көзөмөлдөө милдетин жүктөгөн мыйзам долбоор талкууга коюлган. Бирок коомчулукта "демилгенин пайдасынан зыяны көп" деген пикирлер арбын болгондуктан мыйзам долбоору кайра чакыртып алынган.

1599
Белгилер:
айып пул, мыйзам долбоору, интернет, Дастан Бекешев
Тема боюнча
Блогерлер көзөмөлдөнбөйт. Чуулгандуу мыйзам долбоор артка чакырылды
Абайлаңыз! Интернетте негизсиз сын айткандарга 20 миң сом айып салынышы мүмкүн
Терезенин жанында турган адам. Архив

Парламенттик шайлоого катышууну каалаган партиялардын кожоюндары кимдер? Тизме

33
Күздөгү парламенттик шайлоого катышуу ниетин 44 саясий партия билдирди. Sputnik Кыргызстан алардын лидерлери жана негиздөөчүлөрү тууралуу макала даярдады.

Шайлоо 4-октябрда өтөт. Ага катышууну каалаган 44 партия БШКга арыздарын беришти. Маалымат Юстиция министрлигинин сайтынан жана Шайлоо жана референдум ѳткѳрүү боюнча борбордук комиссиясынын сайтынан алынды.

Партия тууралуу кененирээк маалымат билүү үчүн анын аталышын басыңыз.

Маалыматта айырмачылыктар болуп жаткандыктан, булактарды көрсөтүү менен эки вариантты тең бердик. Ошондой эле партиялардын катталган (жаңы уюшулган) жана кайра катталган (партиянын саясий курамы өзгөргөндө) убактары көрсөтүлгөн.

Кызыгы, партияны кимдер түзгөндүгү тууралуу маалыматты айрымдар көрсөткөн эмес. Мындан тышкары, бул 44 партия тең парламенттик шайлоого катыша алат деген кепилдик жок. 24-августка чейин алар талапкерлердин тизмесин берүү менен күрөө коюшу керек. Ал эми 4-сентябрга чейин БШК каттоого алат же баш тартат.

 

33
Белгилер:
Парламент, тизме, саясый партия, БШК, шайлоо, Кыргызстан
Тема:
Шайлоо-2020
Тема боюнча
Добуш сатып алууга каршы күрөш. Жээнбеков мыйзамга кол койду
Шайлдабекова: үгүт иштеринде концерт, спорттук оюндарды өткөрүүгө тыюу салынат
Боронов: шайлоого даярдык боюнча Республикалык штаб түзүлдү
АКШ президенти Дональд Трамп. Архив

Facebook Трамптын тарапташтарына ал тууралуу жарнама жарыялоого тыюу салды

30
(жаңыланган 11:02 07.08.2020)
Компания жарнамага канча убакыт тыюу салганын жана кайсы маалымат үчүн Трампты колдоо комитетине мындай жаза берилгенин айтуудан баш тартты.

БИШКЕК, 7-авг. — Sputnik. Facebook компаниясы АКШ президентин коргоо комитетине Дональд Трампты колдогон жарнамаларды социалдык тармакка жарыялоого тыюу салды. Бул тууралуу CNN телеканалы жазды. 

Буга чейин Трамптын тарапташтарынын биринин интернеттеги маалыматын тиешелүү кызмат текшере келгенде калп болуп чыкканы айтылат.

Трамп журналисттер менен уруша кетип, жыйынын үзгүлтүккө учуратты. Видео

"Президентти коргоо комитети жарыялаган бир нече маалымат чындыкка дал келбей турганы аныкталгандыктан биздин платформада убактылуу жарнама кыла албайт", — деген Facebook компаниясынын өкүлү Энди Стоун.

Компания жарнамага канча убакыт тыюу салганын жана кайсы маалымат үчүн мындай жаза берилгенин айтуудан баш тартты.

Негизи саясий партиялар тарабынан чыккан жарнамалык билдирүүлөрдүн чын-бышыгын текшерүү Facebook социалдык тармагынын милдетине кирбейт. Бирок саясий топтор, анын ичинде саясий комитеттер жарыялаган контент жалган эместиги каралат. 

Трампты колдоо тобу 2013-жылы демократ Хиллари Клинтонго каршы күрөшүү максатында түзүлгөн. Комитет лидерин колдоо үчүн 15 миллион доллардан ашык каражат сарптаган.

30
Белгилер:
жарнама, компания, Facebook, Дональд Трамп, АКШ
Тема боюнча
Трамптын поместьесине кирип кеткен автоматчан үч баланы полиция кармады
Ысык-Көл. Архив

Ишембиге карата аба ырайы

0
(жаңыланган 21:07 07.08.2020)
8-августта түнкүсүн жаан-чачын күтүлбөйт. Батыштан соккон шамалдын ылдамдыгы секундасына 4-9 метрден кээ бир райондордо 15-20 метрге жетет.

БИШКЕК, 7-авг. — Sputnik. Эртең, 8-августта ишембиде күндүз Талас облусунун айрым райондорунда жана Чүйдүн тоо этектериндеги аймактарында өткүн өтөт. Республиканын башка облустарында күн ачык болот. Бул тууралуу Кыргызгидромет билдирди.

Абанын температурасы Чүйдө +32...+37, Талас өрөөнүндө +30...+35, Ош, Жалал-Абад жана Беткенде +33…+38, Ысык-Көл аймагында +24...+29, Нарын жергесинде +25...+30 градус болот.

Ал эми Бишкек, Ош жана Чолпон-Ата шаарларында жамгыр жаабайт. Күндүн табы борбор калаада +35...+37, Ош шаарында +36 ...+38,  Чолпон-Атада +24...+26 градусту көрсөтүп турат.

0
Белгилер:
аба ырайы, Кыргызстан
Тема боюнча
Күн ачык болобу? Дем алышка карата аба ырайы