Кыргызстандын экс-президенти Алмазбек Атамбаев. Архив

Атамбаевдин айланасындагы ызы-чуу. Негизги 13 суроого жооп

1815
(жаңыланган 09:28 24.06.2019)
Парламент экс-президент Алмазбек Атамбаевди кол тийбестик макамынан ажыратуу процессин баштады. Мындай кадамга эмне түрткү болду? Атамбаев өзүнө тагылган айыптарды кандай кабыл алды? Дегеле, ага эмне айып коюшууда? Ушул жана башка негизги суроолорго жоопту Sputnik Кыргызстандын даярдаган материалынан табасыздар.

Алмазбек Атамбаевди экс-президент макамынан ажыратуу боюнча маселе Кыргызстанда өткөн аптадан бери көңүл борборунда, башкы саясий темага айланды. Буга анын бир катар кылмыштуу иштерге катыштыгы болушу мүмкүн деген шектенүүлөр себеп болду. Бул мезгил аралыгында бир топ билдирүүлөр жаңырды, атайын комиссия түзүлдү. Натыйжада иш Башкы прокуратурага "кетти".

Sputnik Кыргызстандын редакциясы бул маселенин тегерегиндеги бардык суроолорго жооп издеп көрдү.

"Кол тийбестик" сөзү эмнеге көп жаңырууда?

Быйылкыга чейин экс-президенттердин толук кол тийбестиги бар эле, башкача айтканда, аларды жоопко тартууга мүмкүн эмес эле. Бирок кийин мыйзам өзгөргөн, ал 16-майда күчүнө кирди. Мындан ары мамлекеттин мурдагы жетекчилерин иммунитеттен дал тактыда отурган президентке импичмент жарыялоо процедурасындай эле ажыратууга болот. Тагыраагы, президенттик мөөнөтүндө оор кылмыш жасаган болсо гана кол тийбестиктен ажыратылат.

Кол тийбестиктен ажыратуунун жол-жобосу кандай?

Мындай процедура сегиз баскычтан турат. Экс-президент өзгөчө оор кылмышка шектелип, парламент тарабынан коюлган жана башкы прокурордун корутундусу менен тастыкталган айыптын негизинде гана кол тийбестик макамынан ажыратылат.

Төмөндө негизги баскычтар берилди:

  • экс-президентке күнөө коюу тууралуу чечим депутаттардын көпчүлүгү (милдеттүү шарт — депутаттардын үчтөн биринен кем эмес бөлүгүнүн демилгеси менен) тарабынан парламентте түзүлгөн атайын комиссия чыгарган тыянактын негизинде гана кабыл алынууга тийиш;
  • экс-президенттик макамдан ажыратуу боюнча чечим жалпы депутаттардын үчтөн экисинен кем эмес бөлүгү тарабынан айып коюлгандан үч айдан кечиктирилбестен кабыл алынышы керек (эгер белгиленген мөөнөттө кабыл алынбаса, тагылган айып четке кагылат).

Атайын комиссия эмнеге түзүлдү?

Атайын комиссия 13-июнда түзүлүп, 18-июнда ишин аяктады. Ал Алмазбек Атамбаевди экс-президент макамынан ажыратуу үчүн ага күнөө коюу маселеси боюнча тыянак чыгарууга тийиш болчу.

Атамбаевди эмнеге айыпташууда?

Экс-президент алты кылмышка –— Бишкек ТЭЦин жаңылоодогу жемкорлук аракеттер, Мамлекеттик тарых музейин реконструкциялоодогу жемкорлук схемаларга, криминалдык төбөлдөрдүн бири Азиз Батукаевдин мыйзамсыз бошотулушу, борбор калаанын ТЭЦине көмүр сатып алуудагы жемкорлукка, Кой-Таш жана Чоң Сары-ой айылдарындагы жер тилкелерин мыйзамсыз трансформациялоо жана сатып алууга катыштыгы болушу мүмкүн деп шектелүүдө. Мындай корутундусун атайын комиссия Жогорку Кеңештин кароосуна коюп, 20-июнда парламент токтом кабыл алып, Башкы прокуратурага жолдоду.

Атамбаевге кылмыш иши козголдубу?

Улуттук коопсуздук мамлекеттик комитетинин маалыматына таянсак, мамлекеттин мурдагы башчысынын борбор калаанын ТЭЦин жаңылоодогу жемкорлукка катыштыгы боюнча иш өзүнчө өндүрүшкө алынган. Атамбаевдин ысымы Тарых музейин оңдоо ишинде да аталууда.

Айыпталып жатабы же жокпу?

Атамбаев өзү айыптап жатышат десе, атайын комиссия муну четке кагат. Мисалга, Талант Мамытов: "Бул айыптоо эмес. Биз тийиштүү органдарга бул фактыларды текшерүүгө мүмкүнчүлүк беребиз". Атайын комиссиянын жетекчиси Каныбек Иманалиев корутундуда тизмектелген пункттарды "шектенүүгө негиз" экенин белгилеген. Бирок Жогорку Кеңештин токтомунун өзү "Экс-президентти макамынан ажыратуу үчүн ага күнөө коюу жөнүндө" деп аталды.

Атамбаевдин санаалаштары атайын комиссиянын жыйынында эмне дешти?

Кыргызстан Социал-демократиялык партиясынын саясий кеңешинин мүчөсү Фарид Ниязов атайын комиссиянын тыянагында "реалдуу, так жазылган айыптоолор жок" экенин айтат. Ошондой эле атайын комиссия "тымызын, акырын жана коркоктук" менен өткөргөн жыйынына өлкөнүн мурдагы башчысы да, анын өкүлдөрү да расмий түрдө чакырылбагандыгын кошумчалаган. Ал эми КСДП комиссиянын ишиндеги мыйзам бузууларды санады. Партия депутаттар Баш мыйзамдын 28-беренесин бузду деп эсептейт, ага ылайык, адамдын жоопкерчилигин белгилөөчү же оорлотуучу мыйзам өткөн мезгилге карата колдонулбайт. Кеп толук кол тийбестиктен ажыратуу туурасында жүрүүдө.

Атамбаев эмнеге жыйындарга катышпады?

Депутат Каныбек Иманалиев билдиргендей, атайын комиссиянын иши ачык өткөн, каалагандардын баары катышкан, бирок эч ким расмий түрдө чакырылган эмес. Чакыруу почта аркылуу жөнөтүлүшү керек болчу, ал багытталган кишиге өтө кеч жетет. Бирок Жогорку Кеңештин Атамбаевди кол тийбестиктен ажыратуу маселеси каралчу жыйынына расмий чакырыларын айткан.

Атамбаевди ким жактады? Депутаттар кандай добуш беришти?

Жогорку Кеңештин 20-июнундагы жыйынына экс-президентти Ирина Карамушкина, Альфия Самигуллина, Карамат Орозова, Анвар Артыков жана Асел Кодуранова коргоп чыгышты. Атамбаевдин бир убактагы маалымат катчысы Жанар Акаев кесиптештерин "жыгылганды ур-тепкиге албоого" чакырды. Жыйынтыгында өлкөнүн экс-президентин жактап чыккан бешөө атайын комиссиянын корутундусуна каршы чыкты, ал эми депутат Акаев добуш берүүгө катышкан жок. Натыйжада, токтомду 100 парламентарий колдоп, беш эл өкүлү каршы чыкты, дагы 15и добуш берген жок.

Атамбаев үн катты

Эртеси мурдагы президенттин билдирүүсү жарыяланды. Ал өз дарегине Жогорку Кеңеш тарабынан тагылган айыптарды болбогон, укуктук негизи жок, ойдон чыгарылган имиштерге таянылган жана ушул таптагы өлкө башчысынын саясий атаандаштарын четтетүүгө умтулуусунан улам чыккан гана аракет катары сыпаттады.

Ал эми 22-июнда Атамбаевдин Кой-Таштагы үйүнүн жанына топтолгон элге чыгып, экс-президент эч качан пара албаганын, өзүнүн мал-мүлкү башынан жетишерлик экенин айткан. Ошондой эле келип колдоо көрсөткөндөргө ыраазычылык билдирген.

Эгер шектенүүлөр тастыкталбаса, ЖК кандай жоопкерчилик тартат?

Бул суроого атайын комиссиянын башчысы Каныбек Иманалиев: "Биз баарыбыз саясий жана моралдык жоопкерчилик тартабыз", — деп жооп берди.

"Атамбаевдин иши" ушул тапта кайсы баскычта?

Жогорку Кеңеш атайын комиссиянын корутундусун колдоого алып, атайын токтом менен Башкы прокуратурага жолдоду. Ал жети күн аралыгында кылмыш ишин козгоого негиз бар же жогун аныктоого тийиш. Эгер тескөөчү орган негиз бар деп тапса, парламент экс-президентти кол тийбестик макамынан ажыратуу маселесин карайт.

Атамбаев өлкөдөн чыгып кетпейби?

18-июнда экс-президенттин кеңешчиси Кундуз Жолдубаева анын эч жакка кетпей турганын, мындай чагымчыл кептер аны өлкөдөн чыгып кетүүгө түртүү максатын көздөй турганын айткан. Муну Алмазбек Атамбаев өзү да соңку билдирүүсүндө кыйыр түрдө тастыктап өттү: "Чындык жана мыйзам мен тарапта. Намыс өмүрдөн кымбат!".

1815
Белгилер:
кол тийбестик, комиссия, депутат, токтом, Алмазбек Атамбаев
Тема:
Алмазбек Атамбаевди "экс" макамынан ажыратуу боюнча аракеттер (46)
Тема боюнча
Элимдин алдында акмын! Атамбаев депутаттарга жооп кайтарды
Иманалиев: Атамбаевге коюлган 9 айыптын алтоону негиздүү деп таптык
Госгвардия үчүн кеме куруу иштери. Архивдик сүрөт

Россиянын жаңы флоту: бир күндө дароо алты кеменин курулушу башталат

79
(жаңыланган 13:59 15.07.2020)
Россия 2018-2027-жылдарга чейинки куралдануу боюнча мамлекеттик программасын ырааттуулук менен ишке ашырууда.

Артыкчылык берилген бутактарынын бири Аскердик-деңиз флотунун кеме курамын жаңылоо болуп саналат. Бул флоттун РФ Деңиз доктринасына шайкештикте өз милдеттерин ийгиликтүү аткарууга жана улуттук кызыкчылыктарын коргоого мүмкүндүк берет. Аскерий баяндамачы Александр Хроленко кезектеги макаласын дал ушул РФ флотундагы саамалыкка арнаган.

FlotProm басылмасына аталган тармактагы булактар 16-июлда үч кеме куруу жайында РФтин Аскердик-деңиз флоту үчүн дароо алты суу түбүндөгү кеме жана субмаринаны куруу иши башталарын маалымдашкан. Курулуштун арышы пландалгандай жүрүүдө, аны менен катар кыйла таасирдүү бюджетке таянат.

Аскердик-деңиз флоту – кандай гана өлкө болбосун куралдуу күчтөрдүн кымбат баалуу компоненттеринин бири. Эгер 2018-2027-жылдарга Куралдануу боюнча мамлекеттик программасын ишке ашырууга жалпы 20 трлн рубль каралган, бул каражаттардын басымдуу бөлүгү деңиз "жыттанат", башкача айтканда, суудагы кеме, субмарина жана аскердик флоттун базаларын курууга жумшалмакчы.

"Акыр заманга кадам". АКШ СНВ-3 келишиминен чыккандан кийин эмне өзгөрөт

Мамлекеттик программа курал-жарак, аскердик техниканы синхрондоштурулган тартипте камсыз кылуу жана инфраструктураны өнүктүрүүнү камтыйт. Инфраструктуранын өнүгүшү жаңы долбоор жана муундагы аскердик кемелер, учак жана сооттолгон техниканы ийгиликтүү жана узакка пайдалануу үчүн айрыкча маанилүү.

Аскердик моряктар алгач ирет 2020-жылы өндүрүштөн дароо алты суу түбүндө жүрүүчү: төрт өзөктүк – 955А жана 885М, ошондой эле 636,3 жана 677 долбоорлорундагы эки дизелдик-электрдик кайыкты (өткөн жылы 35тен ашуун кеме жана камсыздоочу суднолор катарга кошулган) кабыл алышмакчы.

Куралдануу боюнча мамлекеттик программанын аткарылышында Аскердик-деңиз флотунун заманбап куралдануусунун үлүшү 63 пайыздан ашкан. Бул эң өнүккөн өлкөлөргө салыштырмалуу кыйла жогору (50%). Максат – заманбап куралданууну 70 пайызга жеткирүү. Россиянын Аскердик-деңиз флоту 2027-жылга чейин 180ден ашуун жаңы долбоорлонгон кеме жана суднолорго ээ болушу күтүлөт. "Ясень-М" (көп буталуу) жана "Борей-Б" (стратегиялык, 955А долбоорунун андан ары өркүндөтүлгөн) суу түбүндөгү атомдук крейсерлерди, таамай тийчү ракеталык куралданган, суудагы кемелер, жаңы Ка-52К "Катран" деңиз тик учактары менен жабдылган эки тик учак ташуучу кемени куруу караштырылган.

Петербургдун ракеталык фрегаттары

Куралдануу боюнча мамлекеттик программанын деңиз бөлүгүндө таамай курал, "Калибр-НК" жана гипер үндүү "Циркон" ракеталары жабдылган 22350 жана 22350М долбоорлорунун фрегаттарын, 20385 жана 20386 долбоорлорунун корветтерин (кемелерин) курууга артыкчылык берилет.

Санкт-Петербургдагы "Северная верфь" кеме куруучу заводунда 16-июлда 22350 долбоорунун дароо эки фрегатынын курулушу башталат. Ыраак деңиз аймакка чыгарылчу бул кемелер "адмиралдык" сериядагы жетинчи жана сегизинчи көлүк болуп саналат. Аларга орус адмиралдары Иван Юмашев жана Эмиль Спиридоновдун ысымдары ыйгарылат.

Ыраак деңиз аймактагы, сыйымдуулугу 5 миң тонна заманбап фрегаттар суудагы кеме жана суу түбүндөгү кайыктарды издөө жана жок кылууга, ошондой эле абадан коргонуу, ракетага каршы, суу түбүндө да, абадагы буталарга да каршы күрөшүүгө багытталган кеме жана суднолор, деңиз десанттары менен биргелешкен аракеттер, жарандык суднолорду жана өндүрүштүк объектилерди коргоого багытталган. 22350 долбоорунун фрегаттары душмандын кемелерин жана жээктеги буталарын кыйратууга жөндөмдүү "Оникс", "Калибр-НК" же "Циркон" өңдүү 16 канаттуу ракета менен жабдылган.

Пайдасы жокпу? Америкалык Patriot комплексинин натыйжасыздыгы

Ачык булактардагы маалыматтарга таянсак, 400 чакырым аралыкка каралган "Циркон" комплексинин гипер үндүү 3М22 ракеталары универсалдык вертикалдык 3С14 октоо орнотмосунан старт алат. Бул тутум "Калибр" жана "Оникс ракеталары үчүн да колдонулат. Алардын бири-бирин алмаштыра алышы ар бир аскердик милдетти аткарууда ажырата карай билүүгө мүмкүндүк берет.

Кеменин суу түбүндө коргонуу тутуму абадан коргонуунун атмосфералык системасын элестетет, дүйнөдө теңдеши жок. Кеменин корпусу көзгө чалдыгуусун төмөндөтүү технологиясы менен жасалган, касташкан тараптардын радиолокациялык станциясы аны байкабай да калышы ыктымал.

Көзгө көрүнбөс кеменин наркы 500 млн долларга чейин чыгат, бирок ракеталык кемелердин бүт сериясы флоттун мүмкүнчүлүктөрүнүн сапаттуулугун кыйла арттырат. Эске салсак, 22350 долбоорунун "Адмирал флота Касатонов" биринчи сериялык фрегаты Түндүк жана Балтика флотторунда ийгиликтүү сыналган, жакын арада Россиянын Аскердик-деңиз флотунун курамына кирет. 4500 милге чейин сүзүп, деңизде 30 сутка кала алат, экипажы 170 кишиден турат.

Северодвинскинин дабышсыз субмариналары

Россия Дүйнөлүк океандын кандай гана бөлүгүндө болбосун улуттук кызыкчылыктарын коргоого жөндөмдүү суу түбүндөгү жаңы флотту жаратууда. Бул вазыйпаны аткарууга "Ясень" сериясындагы жети кеме жардамга келет. 885М долбоорунун суу түбүндөгү атомдук эки "Ясень-М" крейсеринин курулушу да эртең Северодвинскиде башталат.

Заманбап көп буталуу субмариналар "Калибр" канаттуу ракеталары, "Оникс" үндөн ыкчам кемеге каршы ракеталары, гипер үндүү "Циркон", 533 миллиметрлик торпедалар менен куралданат. "Владивосток" жана "Воронеж" деген аталыш берилет.

F-35тин мүчүлүштүктөрү: америкалык учактын мандеми эмнеде?

885М долбоорунун биринчи сериялык көп буталуу "Новосибирск" субмаринасын 2019-жылдын аягында сууга кое беришкен, жакында экипаж аскердик кызматка чыгат. Заманга бапташтырылган "Ясендин" негизги милдети – потенциалдуу душмандын стратегиялык багыттагы суу түбүндөгү крейсерлерин же учак конуу жана учууга багытталган кеме тобуна көз салып, буталарын жана коркунучтарын жок кылууга дайым даяр туруу.

Мында бир эле америкалык "Огайо" ракета ташуучу 24 UGM-133 "Трайдент" II D5 баллистикалык ракеталарын ташыйт. Ар биринде 475 килотонналык W88 12 өзөктүк дүрмөт учу бар экенин эстен чыгарбоо абзел.

Күзөт аймагында россиялык аскердик моряктар мындай арсеналдардын ар бирине күнү-түнү көз салууга тийиш. 885М долбоорунун өтө байкалбаган, сыйымдуулугу 13800 тонна болгон суу түбүндөгү атомдук крейсердин уникалдуу мүмкүнчүлүктөрү бар. Аларды жогорку технологиялык тутумдары жана курал-жарак комплекстери камсыз кылат.

Субмарина абдан ынанымдуу ОК-650В өзөктүк реакторлор менен жабдылып, 520 метрге чейинки тереңдикте милдетин аткара алат. Сууда 100 сутка жүрүп, суу түбүндөгү ылдамдыгы 31 узелди түзөт. Экипаж 64 адамдан турат.

"Мистралга" крымдык айбат ("жооп")

Эртең Керчь калаасындагы "Залив" кеме куруу заводунда 23900 долбоорунун (француз "Мистралдарынын" аналогдору) эки универсалдык десанттык кемесинин курулушу башталат. Мурда Россияда мындай кемелер курулбаган болсо да, негизги универсалдык десанттык кеме РФ Аскердик-деңиз флотунун аскердик курамына пландалгандай, 2026-жылы кирмекчи.

Долбоордун баасы 100 млрд рублдин тегерегинде. Сириядагы РФ аскердик операциясы Аскердик-деңиз флотуна алыскы райондордо оперативдүү орун алууга жөндөмдүү, 25000 тоннага чейин суу сыйдыра алган ири десанттык кемелерге ээ болуунун маанилүү жана зарылдыгын тастыктады.

Америка да алсам дейт. Калашников автоматы дүйнөнү багынтууда

Жаңы кемелердин так мүнөздөмөлөрү азырынча белгисиз. Мурда кабарлангандай, бул универсалдык десанттык кеме бортунда 16–20 тик учак, десанттык жана чабуулдук катер (кургак док палубаларында), 75 сооттолгон техника бирдиги жана штаттык куралданган 1000 чакты деңиз пехотачы, олуттуу арсенал, куралдуу күчтөрдүн ыкчам топ штабын ташымакчы. Артиллерияны, зениттик-ракеталык комплекстерди, суу түбүндөгү коргонуу каражаттарын, радиоэлектрондук күрөшүү жана навигация системаларын, аскердик тескөөдөгү интеграциялык тутумдарын санабай деле коелу.

Бул абдан татаал кеменин негизги милдети – аскердик колдоочу (кемелик авиатоп) тик учактардын катышуусундагы десанттык операциянын жүрүшүндө күчтөрдү жана техниканы деңиздеги миң милге чейинки аралыкка жана жабдылбаган жээктерге жеткирүү.

Санкт-Петербург, Северодвинск жана Керчь шаарларында эртең, 16-июлда, курулушу баштала турган кемелердин мүмкүнчүлүктөрүн талдасак, Россиянын Аскердик-деңиз флотунун күчтүү жана үндөшүп турган өнүгүүнүн белгилерин баамдоого болот. Алар планеталаш коңшуларынын жүрөк үшүн алуу үчүн курулуп жаткан жери жок. Сууда жана суу түбүндөгү, ошондой эле согуштук аракеттердин суу жээгиндеги театрларындагы агрессордун мизин натыйжалуу кайтарууга багытталган. Россиялык флоттун негизги максаты – улуттук кызыкчылыктарды, чек араларды жана союздаштарын коргоо.

79
Белгилер:
экипаж, курал, операция, курулуш, аскер-деңиз флоту, кеме, Россия
Тема боюнча
Россиялык "Циркон" Дүйнөлүк океандагы нукту өзгөртөт. Ага каршы курал жок
Дүйнөдө Т-15 "Арматанын" теңдеши жокпу? Cууга чөкпөс, отко күйбөс курал
Биринчи вице-премьер Алмазбек Баатырбеков

Биринчи вице-премьер Алмазбек Баатырбеков вирусту жеңип, ишке чыкты

87
(жаңыланган 11:44 15.07.2020)
Баатырбеков COVID-19га чалдыгып, сол өпкөсү сезгенгени айтылды. Дарылоо курсунан өтүп, кайрадан тапшырган тести таза чыккан.

БИШКЕК, 15-июл. — Sputnik. Биринчи вице-премьер Алмазбек Баатырбеков коронавирус илдетинен айыгып, ишке чыкты. Бул тууралуу өкмөттүн маалымат кызматы билдирди.

Ага ылайык, ал 15-июлдан тарта жумушка киришти.

Алмазбек Баатырбеков COVID-19га чалдыгып, сол өпкөсү сезгенгени айтылды. Дарылоо курсунан өтүп, кайрадан тапшырган анализинин жыйынытыгы таза чыккан.

Тышкы иштер министри Айдарбеков коронавирустан айыкканын билдирди

Буга чейин 1-июлда Республикалык штабдын башчысы Алмазбек Баатырбеков COVID-19 жуктургандар менен байланышта болгондуктан аралыктан иштеп жатканы маалымдалып, оору жуктурганы айтылган эмес.

87
Белгилер:
иш, айыгуу, оору, коронавирус, вице-премьер-министр, Алмазбек Баатырбеков
Тема:
Кыргызстандагы коронавирус жуктуруп алгандар
Тема боюнча
Кыргызстанда бир суткада пневмониядан 493 адам айыкты
Ооруканадагы бейтап. Архивдик сүрөт

Жарымы Бишкекте. Бир күндө пневмониядан 41 бейтап каза болду

254
(жаңыланган 10:23 16.07.2020)
Кечээтен бери өпкөнү сезгенткен оорудан Бишкекте 21 адам, калган 20сы өлкөнүн башка аймактарында каза болгон.

БИШКЕК, 15-июл. — Sputnik. Өткөн суткада өлкөдө 41 адам пневмония оорусунан айыга албай кайтыш болду. Бул туурасында Коомдук саламаттык сактоо башкармалыгынын жетекчиси Айнура Акматова брифинг учурунда билдирди.

Анын айтымында, Бишкекте 21 адам, калган 20сы өлкөнүн башка аймактарында катталган. Ал эми март айынан бери пневмония жалпы 612 кыргызстандыктын өмүрүн алды.

Пневмониядан былтыр алты айда быйылкыга караганда көп адам өлгөн. Статистика

Ошол эле учурда соңку бир сутканын ичинде 370 бейтап айыгып чыккан. Ушуну менен пневмониядан сакайгандардын жалпы саны 3 797 адамды түздү. 

Өлкө аймагындагы соңку кабарлар менен биздин Telegram-каналдан таанышып туруңуз.

254
Белгилер:
дарылоо, оорукана, Кыргызстан, өлүм, пневмония
Тема:
Кыргызстандыктарды кыйнаган пневмония
Тема боюнча
Бейтап жаткан бөлмөнү желдетип туруу керек. Пульмонологдун кеңеши
Каза болгон ыктыярчы Адинай Мурзабекова Эрдик медалы менен сыйланды