Учурда мамлекет башчынын милдетин аткарып жаткан Садыр Жапаров. Архив

Садыр Жапаров президенттик милдетин качан тапшырышы керек? Юристтердин пикири

2691
(жаңыланган 18:14 03.11.2020)
Sputnik Кыргызстан агенттиги президенттин милдетин аткарып жаткан адам шайлоого катышуу үчүн ыйгарым укуктарын кайсы убакытка чейин тапшырып бериши керектигин билип көрдү.

Учурда мамлекет башчынын милдетин аткарып жаткан Садыр Жапаров 10-январдагы президенттик шайлоого катыша турганын Кочкорго барган иш сапары учурунда жар салган.

Конституция боюнча президенттин милдетин аткарып жаткан адам шайлоого бара албайт. Андыктан ал ага чейин ыйгарым укуктарын өткөрүп бериши шарт.

Бирок Жапаров ыйгарым укуктарын декабрь айында гана өткөрүп бере турганын билдирген. Анысы Баш мыйзамдагы нормаларга туура келеби?

Sputnik Кыргызстан агенттиги юрист, депутаттардын пикирин угуп көрдү.

Борбордук шайлоо комиссиясынын мүчөсү, юрист Кайрат Осмоналиевдин айтымында, Жапаров 15-ноябрга чейин катардагы талапкерлер сыяктуу БШКга арызын тапшырышы керек. Эгер бир эле күн кеч калса, ал талапкер катары каттоого алынбайт.

Заслуженный юрист КР, член ЦИК и советник министра образования Кайрат Осмоналиев
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Борбордук шайлоо комиссиясынын мүчөсү, юрист Кайрат Осмоналиев
"Садыр Жапаров президенттик шайлоого катыша турган болсо, 15-ноябрга чейин президенттик ыйгарым укуктарын бирөөгө тапшырып берип, БШКга арызын жазышы зарыл. Эмне үчүн бул датаны айтып жатабыз. Себеби 15-ноябрь — талапкерлердин арыздарын кабыл алуунун акыркы күнү. Андан кийин каттоо башталат. Эгер бул убакытка чейин мамлекет башчынын милдетин аткарып жаткан адам арызын жазбаса, анда биз аны талапкер катары каттоодон өткөрө албайбыз. Мыйзам ага жол бербейт", — деди Осмоналиев.

Жапаров президенттиктен кетсе мамлекет башчынын милдетин ким аткарат

Юрист Жапаров өкмөт башчынын ыйгарым укуктарын орун басарларына убактылуу таштап турса болорун, ага мыйзам жол берерин кошумчалады. Бирок президенттин ыйгарым укугун антип убактылуу тапшыра албайт.

"Премьер-министрдин ыйгарым укуктарын убактылуу орун басарларына тапшырып турса болот. Кокус, президенттик шайлоодон өтпөй калса, анда шайлоодон кийин кайра келип премьер-министрдин милдетин аткара берет. Буга мыйзам жол берет. Парламенттик шайлоодо деле айрым министрлер ошондой кылышты. Бирок президенттин ыйгарым укугун антип убактылуу тапшыра албайт. Мыйзам боюнча баарын спикерге өткөрүп берип шайлоого аттанышы шарт", — деди юрист.

Ал ошондой эле 15-ноябрдан кийин талапкерлерди каттоо процедурасы башталып, ал бир айга, тагыраагы, 15-декабрга чейин улана турганын кошумчалады. Юрист Жапаров арыз тапшырган учурда президенттин милдетин аткарып, кызматта болбошу керектигин эскертти.

Жогорку Кеңештин депутаты Дастан Бекешев Жапаров мыйзамда жазылган норма менен иштеши керек деп эсептейт.

Депутат Жогорку Кенеша Дастан Бекешев на радиостудии Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Асель Сыдыкова
Жогорку Кеңештин депутаты Дастан Бекешев
"Жапаров ыйгарым укуктарын "декабрда же ноябрда тапшырам" дебей, мыйзамда жазылган норма менен иштеши керек. Шайлоого президенттин милдеттерин өткөрүп берип туруп аттанса, анда туура. Эгер БШКга арызын жазып, каттоодон өтүп коюп, бирок ыйгарым укуктарын тапшырбай иштеп жүрө берсе, анда Баш мыйзамда жазылган норманы одоно бузган болуп саналат", — деди эл өкүлү.

Бекешев Конституция боюнча талапкер президенттин милдетин аткаруучу болуп эсептелбей турганын белгиледи.

Жапаров: президенттик шайлоодо эң биринчи админресурс менен күрөшөм

БШКнын мурдагы төрагасы Акылбек Сариев Жапаров президенттик шайлоого катыша турганын сөз менен гана кабарлагандыгын, расмий түрдө арызын жаза электигин белгиледи.

Бывший глава Центральной избирательной комиссии КР Акылбек Сариев во время интервью на радио Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
БШКнын мурдагы төрагасы Акылбек Сариев
"Эгер чындап эле шайлоого катышуу ою болсо анда, албетте, каттоого чейин биринчи ирет милдеттерин бирөөгө өткөрүп бериши шарт. Баш мыйзамда ошондой жазылган. Шайлоого ал өзүн-өзү сунуштайт же партиянын көрсөтмөсү менен бара алат. Азыр оозеки айтып жатканы менен, балким, барбай калышы мүмкүн. "Мамлекет башчынын милдетин аткарган адам президенттик шайлоого катыша албайт" деген Конституциядагы норма Жапаров арызын расмий түрдө жазгандан кийин иштей баштайт", — деди Сариев.

Эске салсак, президенттик шайлоо Кыргызстанда 10-январга дайындалды. Акыркы маалыматтар боюнча, шайлоого катышуу үчүн Борбордук шайлоо комиссиясына азырынча төрт адам арыз берди.

2691
Белгилер:
юрист, арыз, каттоо, милдет, Садыр Жапаров, президенттик шайлоо
Тема:
Кыргызстандагы президенттик шайлоо – 2021 (57)
Тема боюнча
Президенттик шайлоого катышуу үчүн төрт адам арыз берди

Крымдан улам НАТО Россия армиясына тыюу салууга кыялданып келет

177
Йенс Столтенберг НАТО Россиянын кадамдарына карап, ага жооп иретинде Кара деңизге көбүрөөк күчүн жайгаштыра тургандыгын айтты. Бирок Түндүк атлантикалык альянстын башкы катчысы аскердик блоктун күчтөрү Россиянын чек арасында эмне кылып жүргөндүгүн түшүндүргөн жок.

Андан сырткары, Россия эмне үчүн өзүнүн аймагын НАТО тараптан улам арбыган коркутуп-үркүтүүлөрдөн коргобошу керек дегенге да жооп бере алган жок.

Акыркы учурда альянс тараптан Россия чек арасына жакын аймактарда көбөйүп кеткен агрессиялык аракеттер арбыгандыктан, Россия өзүнүн коопсуздугун камсыздаганга аргасыз.

177
Белгилер:
чагымчыл, чек ара, Крым, НАТО, Россия, АКШ
Тема боюнча
НАТО Кара деңизге чыгууда. Альянс Крымда Россияны кысымга алмакчыбы?
Грузиядагы "Татыктуу өнөктөш-2020" аяктады. НАТО аскерлери өлкөдө эмне кылды
Салык кызматынын төрагасы Кабыл Абдалиев. Архив

Артем Новиков Салык кызматынын төрагасы Кабыл Абдалиевге сөгүш берди

143
(жаңыланган 19:04 04.12.2020)
Өлкөнүн башкы салыкчысынын сөгүш алышына "Чалдыбар" көзөмөл-өткөрмө пунктундагы иштер себеп болушу ыктымал.

БИШКЕК, 4-дек. — Sputnik. Өкмөттүн маалымат кызматы Салык кызматынын төрагасы Кабыл Абдалиевге сөгүш берилгенин билдирди.

Анда Абдалиев өзүнө жүктөлгөн милдеттерди талаптагыдай аткарбагандыгы белгиленет.

Тийиштүү буйрукка премьер-министрдин милдетин аткаруучу Артем Новиков кол койгон.

Жакында эле өкмөт башчынын милдетин аткаруучу "Чалдыбар" көзөмөл-өткөрүү пунктунда Салык кызматынын төрагасынын орун басары Искендер Асылкуловго каарын төккөн. Анын ачуусун келтиргени — ноябрдын аягында ишке кирип, товарлардын эсебин ала турган системанын алигече үкөктөн чыгарылбай турганы болгон.

Бирок кийин салык кызматы ал иштерге башка мамлекеттик органдар жооптуу экенин айтып билдирүү тараткан.

143
Белгилер:
Мамлекеттик салык кызматы, сөгүш, өкмөт
Тема боюнча
Новиковго жооп бере албай буйдалган салыкчы. Видео
Новиковдон кагуу жеп буйдалган жетекчи. Салык кызматы түшүндүрмө берди
Кыздын чачынан тартып аткан киши. Архивдик сүрөт

Аялын өлтүрө сабап он жылдан кийин кармалган зөөкүр. Ноябрдагы соттук чечимдер

0
(жаңыланган 20:46 05.12.2020)
КРдеги фемида өкүлдөрү узап кеткен айда бир топ чуулуу, төбө чачты тик тургузган кылмыштарды карап чыгып бир катар чечимдерди кабыл алды.

Булардын арасында ымыркайларды саткан медицина кызматкерлери, аялын мыкаачылык менен өлтүрүп он жылга жоголгон эргулдун былыктары бар. Sputnik Кыргызстан агенттиги ноябрь айындагы айрым соттук өкүмдөрдү сунуштайт.

Ымыркай саткан дарыгерлер

Борбор калаадагы жеке медициналык клиникалардын биринде иштеген ак халатчандар боюнан алдырууга келген келинге дары берип төрөтүп, ымыркайды көптөн бери балалуу боло албай жүргөн бүлөгө 1 500 долларга сатып жиберген. Бир нече күн өткөндөн кийин ал чүрпө сыркоолоп калып ооруканага түшкөн. Айыгып чыккандан кийин анын багып алган энеси наристени кайра берип салган. Кылмыштуу топтун мүчөлөрү ошондой эле мыйзамсыз документтерди даярдаган. Дарыгерлер мындай жоруктарын бир нече жолу жасап, төрөлгөн балдарды 1500 доллардан 3000 долларга чейин сатышкан. Жыйынтыгында фемида өкүлдөрү бир акушер-гинекологду сегиз жылга эркинен ажыратып, төрт жылга мамлекеттик жана жеке медициналык мекемелерде иштөө укугунан ажыратты. Калган бешөөнү "Улуу Ата Мекендик согуштун жеңишинин 75 жылдыгына, 2010-жылдагы Элдик Апрель революциясынын он жылдыгына байланыштуу мунапыс жөнүндө" мыйзамынын негизинде жазадан бошотту.

Казынага 21 миллиондон ашык зыян келтирилген

Чет элдик эки жаран 2012-жылы Бишкек шаарында почта кызматын көргөзгөн фирма ачып, Кыргызстан, Казакстан жана Тажикстандан чыккан тамекилерди Канада, АКШ, Европага бажы төлөмдөрүн төлөбөй жөнөтүп турган. Укук коргоо кызматкерлери ишкананын документтерин карап чыгып, ишкерлер мамлекеттик казынага жалпы 21 миллион 405 миң сомдон ашык зыян келтиргендигин аныктаган. Айыпталуучулар аталган сумманы өлкө казынасына төлөп берип, камактан бошотулду.

Интернетке сүрөт жүктөп соттолгон ата

Чач тарач болуп иштеген жаш жигит интернет айдыңында диний сүрөттөрдү көчүрүп алып социалдык тармактар аркылуу бөлүшкөн. Милиция кызматкерлери андагы символикалар КРде тыюу салынган "Хизбут-Тахрир" экстремисттик уюмуна таандык экендигин аныктаган. Сот отурумунда шектүү аталган уюмга тиешеси жок экенин жана алардын идеологиясын жактабай турганын айткан. Бирок бир баланын атасы үч жылга эркинен ажыратылды.

Аялын өлтүрө сабап жоголгон эргул

Он жыл мурун мас болуп алып боюнда бар аялын түн ортосунда көчөдө катуу сабап койгон. Окуя болгон жерге тез жардам кызматы келип бети-башы канжалаган жаш келинди ооруканага алып кетип, милиционерлер кызыл камчыны колго түшүргөн. Бир күн өткөндөн кийин кош бойлуу аял эсине келбей ооруканада көз жумган. Ал эми камактагы эргул тергөө учурунда прокуратуранын имаратынан чыгып баратып погончондорго күч колдонуп качып кеткен. Адам өмүрүн алган шектүү он жыл жашынып жүрүп паспортун алмаштырып, башкага үйлөнүп, эки балалуу болгонго жетишкен. Эми зөөкүр он жыл темир тор артында болот.

Мыкаачы кылмышкер

Ширетүүчү болуп иштеген 51 жаштагы жаран улгайган аялдын үйүнө түн ортосунда кирип жеңил акча табууга аракет кылган. Пенсия курагындагы кожейке ойгонуп кеткен. Кылмышкер анын колу-бутун байлап зордуктап, андан соң муунтуп өлтүрүп, окуя болгон жерден кетип калган. Соттук-медициналык экспертиза аял аба жетпей көз жумгандыгын аныктаган. Эми мурда сот жоопкерчилигине тартылган мыкаачы 20 жыл өмүрүн абакта  өткөрүп, мамлекетке 100 миң сом төлөйт.

Элден 300 миң сомго жакын акча алып...

Кылмышка шектүү катары милициянын колуна түшкөн эркек Ош шаары менен Ош облусунун аймагында каржы пирамидасы менен алектенген. Ал жергиликтүү тургундардан ири суммадагы акча каражатын алып, аларды "иштебесеңер деле берген акчаңар ай сайын көбөйүп турат" деп ишендирген.

Жалпы ал шылуун элден 300 миң сомго жакын акча чогулткан. Жеңил акча табууга бел байлаган киши эми 80 миң сом айып пул төлөп, эки жыл сегиз ай темир тор артында болот.

0
Белгилер:
шектүү, өкүм, сот, кылмыш, Кыргызстан
Тема боюнча
Кыргызстанда көбүнчө кайсы курактагылар кылмыш кылат. Статистика