Депутат Өмүрбек Текебаев

Текебаев: азыркы бийлик өткөндөн сабак алган-албаганын 2 айдан кийин көрөбүз

422
(жаңыланган 12:01 04.11.2020)
"Ала-Арча" резиденциясына Жогорку Кеңештин депутаттары жыйынга чогулду. Анда бир нече мыйзам долбоору каралмакчы. Ошондой эле парламент төрагасын шайлоо маселеси дагы каралары күтүлүп жатат.

БИШКЕК, 4-ноя. — Sputnik. Азыркы бийлик өткөндөн сабак алган же албаганын эки айдан кийин билебиз. Мындай ойду депутат Өмүрбек Текебаев "Ала-Арча" резиденциясында журналисттердин суроосуна жооп берип жатып айтты.

Ага "бийликтин бардык рычагдары Садыр Жапаровдун колуна өттү деп жатасыздар. Алдыдагы шайлоолордо административдик ресурс колдонулбайт деп ишенсек болобу?" деген суроо берилди.

"Буга чейинки элдик толкундоолордун бардыгына шайлоодогу мыйзамсыз аракеттер себеп болгон. Азыркы бийлик андан сабак алдыбы же алган жокпу, январь айындагы шайлоонун жыйынтыгы менен көрөбүз", — деди эл өкүлү.

Бүгүн, 4-ноябрда, "Ала-Арча" резиденциясына Жогорку Кеңештин депутаттары жыйынга чогулду. Анда бир нече мыйзам долбоору каралмакчы. Ошондой эле парламент төрагасын шайлоо маселеси дагы каралары күтүлүп жатат.

422
Белгилер:
сабак, бийлик, Өмүрбек Текебаев, Жогорку Кеңеш
Тема боюнча
Талант Мамытов Жогорку Кеңештин төрагалыгына сунушталды
Турсунбек Жумабеков. Архив

Бүгүн дагы бир талапкер президенттик шайлоого катышуу ниетинен кайтты

79
(жаңыланган 23:08 24.11.2020)
Сок өндүрүү боюнча компаниянын башчысы, 44 жаштагы Жумабеков шайлоонун алдында жарыштан четтеген 16-жаран болду.

БИШКЕК, 24-ноя. — Sputnik. Президенттикке талапкерлигин койгон Турсунбек Жумабеков жарышка катышуудан баш тартып, арызын артка чакыртып алды. Бул туурасында Борбордук шайлоо комиссиясынын маалымат кызматы билдирди.

Ушуну менен мамлекетти башкарууга ниеттенгендердин саны 47ге түштү.

Сок өндүрүү боюнча компаниянын башчысы, 44 жаштагы Жумабеков шайлоонун алдында жарыштан четтеген 16-жаран болду.

Эске салсак, шайлоого катышууга жалпы жонунан 65 киши арыз берген. Бирок талапкерликти көрсөтүү процесси аяктаганга чейин эле эки жаран арызын чакыртып алган. Ошентип Боршайком 63 атаандаштын документтерин кароого киришкен, алар менен бул шилтеме аркылуу тааныша аласыздар.

79
Белгилер:
каттоо, талапкер, шайлоо, БШК
Тема:
Кыргызстандагы президенттик шайлоо – 2021
Тема боюнча
БШК президент болом деген 12 талапкерди жарыштан четтетти
Шайлдабекова президенттик шайлоону өткөрүү штабына теңтөрайым болду
Түркиянын аскер кызматкерлери. Архив

Түркия эмнеликтен Азербайжанга аскердик күч киргизүүдө? Ой толгоо

110
Тынчтык орнотуу шылтоосу менен Азербайжанга түркиялык аскердик күчтөрдүн киргизилиши Анкаранын Түштүк Кавказ жана Каспий жээгиндеги аймакка аскердик-саясий таасирин күчөтүүгө, Түркиянын жалпы эл аралык аренадагы ордун бекемдөөгө умтулуусун чагылдырат.

Мындай милдеттерди ишке ашыруу үчүн бир жыл жетишсиз экени шексиз. Биз НАТОнун постсоветтик мейкиндикте орун алышын жайылтуунун кезектеги чыгыш нугундагы кызыктуу баскычына күбө болуп турабыз. Түркиянын бул кадамын аскерий серепчи Александр Хроленко талдаган.

Түркиянын улуттук коргоо министри Хулуси Акар 21-ноябрда өлкөнүн кургактагы күчтөрү даярдыктан өткөнүн, жакында Азербайжанга Аскер-аба күчтөрү тарабынан жеткириле турганын жар салган.

Аскер жетекчиси өз сөзүндө "Түркиянын эл аралык аренада лидерлиги" жөнүндө да камтып, ага бет алган багытта "түркиялык куралдуу күчтөрү республиканын тарыхындагы эң чыңалган убакты баштан өткөрүп жатканын" кошумчалаган.

Азербайжандагы түркиялык аскердик контингенттин сандык жана сапаттык курамы азырынча сыр бойдон. Түркиянын аскердик бөлүктөрү Азербайжанда Анкара менен Бакунун аскердик жана аскердик-техникалык кызматташтыгынын алкагында мурдатан эле дээрлик туруктуу жайгашып келерин белгилей кетели.

Тоолуу Карабахта окту токтотууну көзөмөлдөөчү россиялык-түркиялык борбордун алкагындагы иштер үчүн офицерлердин кезектеги тобун жөнөтүү президенттик буйрукту жана түркиялык парламентте талкууну талап кылбаган чыгар.

Анкара менен Москва 11-ноябрда Тоолуу Карабахтагы элдешүүнү көзөмөлгө салуу боюнча борбор жөнүндө меморандумга кол койгон. Анан да бул документте биргелешкен тынчтык орнотуу күчтөрүн түзүү туурасында кеп да жок. Бирок мындан ары Азербайжан жана Түркиянын президенттери Ильхам Алиев жана Режеп Тайип Эрдоган түркиялык күчтөрдүн катышуусундагы "биргелешкен тынчтык орнотуу миссиясы" тууралуу бир нече ирет билдиришкен. Ошону менен бирге эле Москванын "кан күйгөн" аймакка түркиялык күчтөрдү киргизбөө өтүнүчүн Анкара менен Баку этибарга да албады.

Азербайжан территориясындагы Түркиянын кургактагы күчтөрүнүн Россия менен ондогон адистерден куралган мониторинг борборунун алкагындагы өз ара аракеттенүүдөн бөлөк башка бир нерсеге даярданып жатканы айкын.

Ийгилик арбитражы

Түркиянын Түштүк Кавказда Россия менен масштабдуу жаңжалды тутантууга стратегиялык себеби жок (андайда ийгиликке жетери күмөн, анан да Анкара үчүн кесепети оор болору турулуу иш).

Азербайжан менен эки тараптуу аскердик-техникалык кызматташтык же "тынчтык орнотуучу миссия" өңдүү ыңгайлуу шылтоо менен аймакка ырааттуу кирүү – кыйла натыйжалуу жана коопсуз. Экинчи жагынан да Бакунун жардамы Карабахтагы куралдуу жаңжалга болгон түркиялык көмөккө акы да болушу мүмкүн.

Тоолуу Карабахтагы түркиялык аскердик күчтөрдүн аракеттери үч тараптуу (Азербайжан, Армения, Россия) эч кандай макулдашууда каралган эмес.

Азербайжанда түркиялык аскер кызматкерлеринин болушу юридикалык жактан постфактум бекитилген, себеби РФтин белдүү аскердик серепчилеринин маалыматы боюнча, сентябрдын аягынан тарта азербайжан аймагында 1500 чакты түркиялык аскер кызматкери болгон эмеспи. Түркиялык генерал жана офицерлер кеңешчи катары башкаруунун бардык вертикалында, атап айтканда, азербайжан армиясынын Башкы штабынан полктук бөлүктүн штабдарына чейин иштешти.

Анкаранын жаңжалдын Азербайжан тарабына көрсөткөн аскердик колдоосунан улам түркиялык армиянын Карабахта тынчтык орнотуучу катары роль алышына, чектешкен жерлерди чогуу күзөтүүгө катышуусуна таптакыр жол берилбейт. Анткен менен варианттары болушу мүмкүн. Иш жүзүндө Түркия Азербайжанда эбак ордун бекемдеп алган. Мындан ары түркиялык күчтөр эки тараптуу макулдашуунун негизинде аталган территорияда жылдап калат.

Бул эл аралык укук жоболорун бузбайт, бирок тынчтыкка да кепилдик бербейт. Анткени дүйнөнүн эч бир өлкөсү Тоолуу Карабах Республикасынын суверенитетин тааныган эмес, Баку менен Анкаранын Тоолуу Карабахтагы армян калкына карата каалаганын кыла аларына ынанып алышы ыктымал.

Түркия Тышкы иштер министрлиги жер-жерлерде кандайдыр кошумча байкоочу бөлүмдөрү туурасында билдирүүсү бар. Сириядан келген түркия тарапка ыктаган согушкерлердин Азербайжандан чыгарылышы боюнча маалыматтын жоктугу тынчсыздандырат. Мындай кырдаалда, министр Хулуси Акар айткандай, "азербайжан туугандардын ийгилигинин арбитражы" жетишкендиктерден башы айланбаса болгону.

Келечектин кыялы

Анкаранын "түрк дүйнөсүн" куруу боюнча глобалдык планы бар. Алдыда түркиялык кызыкчылык жана күчтөрүнүн Азербайжан чегинен тыш – Каспий аймагы жана Борбор Азия өлкөлөрүнө чагылышы да ажеп эмес.

Жетиштүү деңгээлде кубаттуу куралдуу күчкө, тагыраак, 355 миң аскер кызматкери, 2600дөн ашуун танк, 270 көп буталуу F-16 истребителине ээлик кылуу менен Global Firepower дүйнөлүк рейтингинде татыктуу 11-орундагы Түркия учак, учкучсуз аппарат, ракета, танк чыгаруу боюнча өз өндүрүшүн кызуу өркүндөтүү менен алек. Соңку 15 жыл ичинде түркиялык коргоо мекемелери 56дан 1500гө өстү. Ал эми өкмөтү 75 миллиард доллардан ашуун наркы бар аскердик-өндүрүштүк комплекстик программаларды тескейт. Анкара чет өлкөлүк куралды да көп сатып алууда. Түркия Республикасынын коргонуу бюджети 18 млрд. доллардан ашуун сумманы, 2020-жылдын бюджетинде жалпы чыгымдардын 13 пайызын түзөт.

Түркия Сириянын түндүгүндө, Ливияда аскердик инструменттерди кызуу пайдаланып келет. Башка өлкөлөрдүн кызыкчылыгына карабастан Жер ортолук деңиздин маанилүү тилкелерине да көз артат (кызыкдар). Ошентип Азербайжан (мунайдын бир топ коруна ээ) Түркиянын белгилүү, экспансивдик жана агрессивдүү тышкы саясатын өнүктүрүүчү аянтчага айланып барат.

Мындай "агалык" жагдайы Анкаранын "аркасында" Эрдоганды бардык географиялык аймакта үндөбөй колдоп турган түндүк атлантикалык альянс турушу менен да кооптуу.

Россиялык тынчтык орнотуучулар Тоолуу Карабахта тынчтык жана тартипти калыбына келтирүү менен алек, ал эми Түркия Азербайжанда кандайдыр аскердик инфраструктура түзүү менен Түштүк Кавказ аймагындагы аскердик кийлигишүүгө болгон укугун бекемдөөнү көздөйт. Анкаранын Карабах долбоорун логистика гана кабатырга салат. Түркиялык Ыгдыр провинциясы жана "ири Азербайжандан" бир топ обочолонгон Нахичеван Автономдук Республикасы кошулган жерде Азербайжан жана Түркиянын кургактагы орток кичинекей тилкеси бар. Аскердик-аба күчтөрүнүн учактары менен күчтөрдү, курал-жарак жана ок-дарыны жеткирүү (өтө көп чыгымды талап кылат) үчүн Армения, Грузия (кыйла болжолдуу маршрут) же Иран менен макулдашууга тийиш.

Ошентип кандай геосаясий жагдайда болбосун, Түркияга Кавказ жана Жакынкы Чыгыштагы Россиянын бекем ордун эске алууга туура келет.

110
Белгилер:
Жаңжал, согуш, Ливия, Сирия, Тоолуу Карабах, Аскер, Азербайжан, Түркия
Тема:
Тоолуу Карабахтагы жаңжал
Тема боюнча
Түркиянын Карабахтагы тынчтык орнотуучулары: же бар, же жок болуу
Тынчтыкка карай жол. РФ аскерлери Карабахтын Лачын коридорун минадан тазалашты