ЖК депутаты Өмүрбек Текебаев. Архив

Текебаев: окуучум туура баа берди, жаңы Конституциянын долбоору "урод"

926
(жаңыланган 14:01 20.11.2020)
Эл өкүлү азыркыдай парламент Кыргызстандын тарыхында болбогонун айтып, алар убагында Атамбаевди, кийин Жээнбековду дагы колдоп турушканын ортого салды.

БИШКЕК, 20-ноя. — Sputnik. Кыргызстандын эли Конституциянын азыркы долбооруна макул эмес. Бул тууралуу депутат Өмүрбек Текебаев жаңы Баш мыйзамдын долбоорун талкуулап жаткан жарандык коомдун жыйынында билдирди.

Эл өкүлү азыркыдай парламент Кыргызстандын тарыхында болбогонун айтып, алар убагында Атамбаевди, кийин Жээнбековду дагы колдоп турушканын кошумчалады.

"Акылына кирет десе, кечээ Жапаров президент болуп турганда өлкөнүн тагдырын радикалдуу өзгөртө турган мыйзамды көрбөй туруп кол коюп, референдум жасайбыз деп салды. Эгер ушул акыркы кадамы болбосо, парламент Конституция кабыл алса болот деп элди ынандырсам болот эле. Бул парламент калган авторитетин, калган саясий легитимдүүлүгүн нөлгө түшүрдү. Ооба, юридикалык жактан укуктары бар, бирок менин коллегаларым кадыр-баркын калтырбады. Баш мыйзамдын долбоорун депутаттар өздөрү эле жасаган жок да, анда өкмөттүн, мамлекеттин жетекчилери бар", — деди Текебаев.

Ошондой эле ал ушул парламент стабилизатор, легитимизатор болуп жаткандан кийин кадыр-баркын сактап калганга аракет жасаса болмоктугун белгиледи.

"Конституциялык кеңешме кылып талкуулап, анан бир жыйынтыкка келсе эл өзү кабал алат эле го. Эми бул парламенттин курамы өзү кабыл алса дагы, референдумга алып чыкса дагы эл макул болбойт. Кечээки чыккан долбоор жөнүндө бир-эки ооз сөз. Менин окуучум Алмамбет Шыкмаматов "долбоор "урод" деп так баасын койду да, тез аранын ичинде артка чакырып алуу керектин айтты. Бул долбоор коомчулукка коркунуч келтирбегендей болуш керек", — деди депутат.

Аны менен катар Текебаев Венеция комиссиясы чыгарган корутундусунда Конституция бул юридикалык документ эмес, биринчи кезекте элди ынандыра турган саясий документ болушу керектигин көрсөткөнүн белгиледи. Зордоп, алдап өткөрүп алган Конституциянын аягы жакшы менен бүтпөйт деп эскертип жатканын айтты.

Белгилей кетсек, жаңы Конституция долбоору Жогорку Кеңештин сайтына 17-январь күнү кечинде коомдук талкууга коюлду. Референдумду 10-январда президенттик шайлоо менен биргеликте өткөрүү сунушталып жатат.

Жаңы Конституция жана референдум өткөрүү боюнча мыйзам долбоорун 80 депутат демилгелегени көрсөтүлгөн. Бирок анын ичинен айрымдары автор эмес экенин айтып чыгышты, кээ бири кол тамгасын артка чакыртып алууда.

Президенттин укуругун узартууга багытталган Конституциянын жаңы долбоорунун негизги учурларын Sputnik Кыргызстандын материалынан окуй аласыздар. 

926
Белгилер:
референдум, талкуу, конституция, Парламент, Өмүрбек Текебаев
Тема:
Жаңы Конституциянын долбоору жана референдум (42)
Тема боюнча
Исаев: жаңы Конституциянын автору — Садыр Жапаров, ага депутаттардын тиешеси жок
Отунбаева: азыркы парламент кыргыз элинин алдында бети жоктук кылып жатат
ИИМ депутаттарды суракка эмнеге чакырып жатканын түшүндүрдү
УКМКнын төрагасынын мурдагы орун басары Дүйшөнбек Чоткараев. Архив

УКМК төрагасынын мурдагы орун басары алтын аткезчилиги боюнча суракка чакырылды

93
(жаңыланган 23:02 27.11.2020)
Эске салсак, Дүйшөнбек Чоткараев 2016-2018-жылдары УКМКнын төрагасынын орун басары болуп Коррупцияга каршы кызматты жетектеген.

БИШКЕК, 27-ноя. — Sputnik. УКМКнын төрагасынын мурдагы орун басары Дүйшөнбек Чоткараев УКМКга алтын аткезчилиги боюнча тергөө амалдарына катышуу үчүн чакырылды. Бул тууралуу аталган комитеттен билдиришти.

Маалыматка караганда, иштин чоо-жайы тууралуу тергөө амалдарынан кийин айтылат.

Эске салсак, Дүйшөнбек Чоткараев 2016-2018-жылдары УКМКнын төрагасынын орун басары болуп Коррупцияга каршы кызматты жетектеген.

Учурда ал президенттикке талапкерлердин бири Абдил Сегизбаевдин штабын координациялап жатат.

93
Белгилер:
аткезчилик, алтын, Дүйшөнбек Чоткараев, УКМК
Тема боюнча
УКМК төрагасы Камчыбек Ташиев ооруканага түштү
УКМК башчысы Матраимовдун өкүл баласын кабыл алды. Видео
Президенттин милдетин аткаруучу Талант Мамытов. Архив

Президенттин милдетин аткаруучу орус тилин макамдан ажыратуу идеясы боюнча үн катты

246
(жаңыланган 21:24 27.11.2020)
Буга чейин Конституциялык кеңешменин мүчөсү Садирдин Төралиев орус тилин расмий тил макамынан ажыратууну сунуштаган. Төралиевди бул үчүн соцтармак сынга алган.

БИШКЕК, 27-ноя. — Sputnik. Президенттин милдетин аткаруучу Талант Мамытов Кыргызстанда тил маселесинин тегерегиндеги саясий оюндарга жана ар кандай жалаа жабууларга жол берилбей турганын айтты.

Буга чейин Конституциялык кеңешменин мүчөсү Садирдин Төралиев орус тилин расмий тил макамынан ажыратууну сунуштаган. Мындай пикирин ал "кыргыз жаштары эне тилинде сүйлөбөй калды" деп түшүндүргөн. Төралиевди бул үчүн соцтармак сынга алган.

Төмөндө Мамытовдун билдирүүсүн толугу менен сунуштайбыз:

“Кыргызстанда тил маселесинин тегерегиндеги саясий оюндарга жана ар кандай жалаа жабууларга жол берилбейт. Тилдик фактор коомубуздагы туруктуулуктун жана улуттар аралык ынтымактын фактору катары каралышы зарыл.

Мекенге болгон сүйүү жана берилгендик эне тилге болгон сүйүүдөн башталат.

Көз карандысыздык жылдарында кыргыз тилинин мамлекеттик тил катары ордун жана кадыр-баркын бекемдөө жаатында көптөгөн иштер жасалды. Борбордук жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын иш кагаздарында кыргыз тилинин мамлекеттик тил катары иштешин камсыз кылуу боюнча иштер жүргүзүлүп жатат. Мамлекеттик тилди колдонуунун укуктук негиздери өнүгүүдө. Атайын окуу китептери, сөздүктөр жана окуу куралдары, видео жана аудио-материалдар даярдалып, окутуунун заманбап ыкмалары киргизилүүдө.

Эң негизгиси, тил саясаты көп улуттуу мамлекетти жана ачык жарандык коомду өнүктүрүүгө, кыргыз тилинин бириктирүүчү ролун күчөтүүгө жана башка этностордун тилдерин өнүктүрүүгө багытталган.

Орус тили кыргызстандыктарга абдан жакын тил болуп саналат. “Орус жана кыргыз тилдери — бир куштун эки канаты“ деп бекеринен айтылбайт. Ал азыркы Кыргызстандын аймагында 19-кылымдын ортосунан тартып кеңири тараган. Биздин тоолуу аймактын социалдык-экономикалык жана маданий өнүгүүсүндө маанилүү ролду ойногон.

Тарыхый жактан да орус тили кыргыз маданиятынын жана билим берүү тутумунун калыптанышында эбегейсиз прогрессивдүү ролду ойногон. Дал ушул орус тили аркылуу кыргыздар дүйнөнү таанып жана, тескерисинче, дүйнө кыргыздарды тааныган. Мунун эң сонун мисалы — Чыңгыз Айтматовдун улуу чыгармалары.

Кыргызстандан Россияга эмгек миграциясынын негизги агымы өлкөнүн аймактарынан барат. Бул кыргызстандыктардын расмий тилди билүүнү каалоосунун бир себеби.

Кыргызстан менен Россия дайыма дос болуп келген жана дос болуп кала берет. Биздин өлкөлөрдүн тарыхый жолу көп жагынан окшош. Кыргызстандын негизги стратегиялык өнөктөшү — Россия.

Бүгүнкү күндө, ЕАЭБдин алкагында, орус тили евразиялык бирикмеде коммуникациянын негизги каражаты экенин эске алганда орус тилин билүүгө болгон муктаждык өсүүдө.

Расмий тил биздин өлкөлөрдүн мындан аркы өз ара кызматташуу жолуна жакшы негиз болуп берет деп ишенем.

Ошондуктан мен Конституциялык кеңешменин мүчөлөрүнүн кыргыз тилин мамлекеттик тил, ал эми орус тилин расмий тил катары бекитүү чечимин кубаттайм.

Биздин негизги милдет — өлкөдө жашаган бардык этностордун тилдерин сактоо менен, Кыргызстан элинин биримдигин чыңдоонун маанилүү фактору катары мамлекеттик тилдин толук масштабдуу иштешин камсыз кылган, өз эне тилинде, мамлекеттик, расмий жана башка тилдерде эркин сүйлөгөн кыргызстандыктардын жаңы көп тилдүү муунун калыптандырууну камсыз кылуучу натыйжалуу тил саясатын жүргүзүү», — деди президенттин милдетин аткаруучу.

246
Белгилер:
пикир, орус тили, Талант Мамытов
Тема:
Жаңы Конституциянын долбоору жана референдум (42)
Тема боюнча
Орус тили расмий болуп кала берет. Конституциялык кеңешменин чечими
Артем Новиков депутаттарга кыргыз тилинде сүйлөп кайрылды. Видео
Мамдума депутаты: орус тили — КРде жашаган улуттардын пикир алышкан негизги тили