Шайлоодогу үгүт Садыр Жапаровдун билбордунун алдынан өтүп аткан киши. Архивдик сүрөт

Шайлоодо жеңген Садыр Жапаров Кыргызстанды кантип өнүктүрмөкчү? Убадалары

1131
(жаңыланган 12:07 11.01.2021)
Sputnik Кыргызстандын кабарчысы Садыр Жапаровдун шайлоо алдындагы платформасындагы негизги убадаларды алып чыкты.

Президенттик шайлоонун алдын ала жыйынтыгына ылайык, Садыр Жапаровго добуш бергендер көп болууда. Sputnik Кыргызстандын журналисти Садыр Жапаровдун өлкөнү өнүктүрүү боюнча шайлоо алдындагы платформасында айтылган негизги убадаларын сунуштайт. Эскерте кетсек, Жапаров үгүт иштерине 60 миллион сомго жакын каражат сарптаган. Башка талапкерлерге салыштырмалуу эки эсе көп каражат короткон.

Башкаруу формасы жана депутаттар

Бул шайлоо Жапаровдун демилгеси менен уюшулду. Ал октябрда бийликти убактылуу башкарып турганда "парламентарийлердин жоопкерчиликсиз аракеттери Кыргызстанды талкалайт" деп билдирген жери бар. Жапаров тышкы саясаттан тарта ички чарбалык ишмердүүлүккө чейин мамлекетти өнүктүрүп кетүү үчүн жеке жоопкерчиликти алган күчтүү президент керек деп эсептейт.

Референдумда көпчүлүк эл президенттик башкаруунун формасын колдогондуктан, Кыргызстан жаңы Конституциянын долбоору боюнча дагы бир элдик добуш берүү өткөрөт.

Ошондой эле алдыга озуп чыккан талапкер парламент депутаттарынын санын кыскартууну жана партиялык системаны өзгөртүүнү жактайт. Ал депутаттардын кеминде үчтөн бир бөлүгү мажоритардык система (райондор боюнча), калгандары партиялык тизме менен шайлануусун сунуштайт.

Сөз эркиндиги

Жапаров шайлоочуларга Кыргызстан жараны өзүнүн келечегинен кам санабаган, мамлекеттик машинадан коркпогон, тескерисинче, ага ишенген өлкө болорун убадалоодо.

"Сөз эркиндиги жана жалпыга маалымдоо каражаттары кол тийгис баалуулук бойдон кала берет", — деп баса белгиленет анын платформасында.

Ошондой эле ал саясий атаандаштарын мунасага чакырып, "баарын жаңыдан баштоону" сунуштайт. 

Кандидат в президенты Кыргызстана Садыр Жапаров во время брифинга после президентских выборов и референдума
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Садыр Жапаров үгүт иштерине 60 миллион сомго жакын каражат сарптаган. Башка талапкерлерге салыштырмалуу эки эсе көп каражат короткон.

Соттук реформа

"Акыркы жылдары өлкөдө болгон төңкөрүштөргө, саясий нааразычылыктардын келип чыгышына соттордун адилетсиз чечимдери башкы себеп болгон", — деп эсептейт Жапаров.

Ал Кыргызстанда башкаларга үлгү боло турган сот системасын түзүүгө сөз берип жатат.

Люстрация

"Люстрация — бул жакпай калгандарды куугунтуктоо эмес, кысымга алуу же өч алуу эмес. Тазалануу аркылуу жаңылануу. Кызмат бедели булганган мамлекеттик кызматкерлер ишинен бошотулууга тийиш. Биз беш жыл ичинде укук коргоо органдарынын курамын 50 пайызга жаңыртышыбыз керек. Мамлекеттик кадр кызматы люстрациялык иш-чаралардын негизги куралы болушу шарт", — деп айтылат шайланган президенттин шайлоо алдындагы платформасында.

Экономикалык өнүктүрүү

Жапаров бийликке келери менен биринчи кезекте текшерүүгө мораторий киргизүү жана административдик тоскоолдуктарды жоюу; улуттук кызыкчылыктарды эске алуу менен тоо кендерин иштетүү боюнча келишимдерди кайра карап чыгуу; энергетикалык тартыштык көйгөйүн чечүүнү баштоо; менчикти коргоо жана менчик ээлеринин укуктарынын кол тийбестиги боюнча укуктук ченемдерди күчөтүү; кыргызстандык жана чет өлкөлүк ишкерлерди колдоо, коргоо жана инвесторлордун ишенимин калыбына келтирүү; чийки эмес экспортко багытталган ишкерлерге даректүү колдоо көрсөтүү убадаларын берген.

Курултай

Садыр Жапаров Курултайды Баш мыйзамга киргизүүнү жигердүү жактап, ал көзөмөлдөө жана тең салмактуулук тутумун чыңдайт деп ишендирет.

"Көп улуттуу Кыргызстан элинин аймактардан келген өкүлдөрү жыл сайын бийликке өз сунуштарын беришет. Мындай элдик жыйын коррупцияны жоюуга өбөлгө болуп, бийликти узурпациялоо мүмкүнчүлүгүн жана диктатордук режимдерди жок кылууга көмөктөшөт. Мындан тышкары, саясий туруктуулукту орнотуп, адилеттик принцибин сактоого шарт түзөт", — деп жазылат платформада. 

Сторонница кандидата в президенты Садыра Жапарова во время предвыборной встречи на Старой площади в Бишкеке.
© Sputnik / Алексей Майшев
Жапаров: Сөз эркиндиги жана жалпыга маалымдоо каражаттары кол тийгис баалуулук бойдон кала берет

Тышкы карыз

Жапаров Кыргызстан тышкы карызынан өз күчү менен кутула алат деп ишенет. Карыздан кутулуунун жолдорунун бирин ал Жетим-Тоо кенинен чыккан сырьёону гана Кытайга берип карыздан кутулуу жолу каралып жатканын айткан.

Билим берүү

Жапаров Кыргызстанда билим берүү системасын түп-тамырынан бери реформалоо зарылдыгын билдирген.

"Ал реформа жаңы мезгилдин ыргагында жаңы экономиканын талабына ылайык болуусу абзел. Мектеп бүтүрүүчүлѳрү азыркы заманбап технологиялык билимдер жана тажрыйбаларга ээ болуп, программалоо, кѳп тилдүүлүк, табигый-техникалык илимдерди терең ѳздѳштүрүүсү зарыл", — деген Жапаров.

Саламаттык сактоо

Садыр Жапаров саламаттык сактоо тармагына бюджеттен бөлүнүүчү каражат кеминде эки эсе көбөйтүлүшү керек деп эсептейт.

"Калктын саламаттыгы — бул мамлекеттик жана экономикалык кубаттуулуктун негизги фактору. Саламаттык сактоо тармагына жумшалуучу бюджеттик чыгымдардын үлүшү эң эле аз дегенде эки эсеге көбөйүүсү зарыл. Мындай көбөйтүүнүн булагы болуп чиновниктердин жана депутаттардын аппаратын оптималдаштыруудан үнөмдөлгөн каражат эсептелет", — деп айтылат шайлоо алдындагы платформада.

Технология

"Илим жана интеллектуалдык менчикти коргоо, инновациялар жана жаңы технологиялар — бийлик акыркы 30 жылда четке кагып келген тармактар. Биз элдин интеллектуалдык потенциалына болгон мындай жоопкерчиликсиз мамилени мындан ары уланта албайбыз", — деп билдирген Жапаров.

Ал жаңы тармактарды түзүү жана жаңы рынокторго чыгуу жолдорун колго алууну демилгелеп жатат.

"ЕАЭБде калыптанган мамилелерден баш тартпай туруп, кызматташуунун жана өз ара сооданын жаңы багыттарын өнүктүрүүбүз кажет. Буга сырьёлук эмес, экспортту колдоо программасы көмөк болмокчу. Дүйнөдө экономиканын таптакыр жаңы тармактары – криптовалюталар, дата-борборлор, жасалма интеллекттер, эбегейсиз онлайн-индустриялар пайда болууда. Кыргызстан бул тармактарда өз ордун ээлөөсү зарыл. Биз өзүбүздүн адамдык потенциалыбызды жаңыдан пайда болуп келе жаткан санариптик коомду, билим экономикасын, IT-тармакты, фармакология, биотехнология, нанотехнология жаатындагы жогорку технологиялык өндүрүштү түптөөдө пайдаланууга мүмкүнчүлүгүбүз бар", — деп эсептейт Жапаров. 

Кандидат в президенты Кыргызской Республики Садыр Жапаров после голосования на досрочных выборах президента на одном из избирательных участков в Бишкеке.
© Sputnik / Алексей Майшев
Жапаров: Мектеп бүтүрүүчүлѳрү азыркы заманбап технологиялык билимдер жана тажрыйбаларга ээ болуп, программалоо, кѳп тилдүүлүк, табигый-техникалык илимдерди терең ѳздѳштүрүүсү зарыл

Экология

Жапаров бийликке келсе, экологиялык булганууга жол берилген ченемдерди кайра карап чыгууну убада кылган.

"Кыргызстандын экологиялык коопсуздугу — келечектеги өнүгүү. Ушул принциптин алкагында биз булгануунун жол берилген нормативдерин кайра карап чыгабыз. Мындан тышкары, экологиялык кооптуу ишканалардын тизмесине кирген бардык ири ишканалардын ишине терең жана калыс экологиялык аудит жүргүзөбүз. Мамлекет өндүрүшчүлөргө жаратылышка зыян келтирбеген жаңы технологияларды пайдаланууга колдоо көрсөтүүгө тийиш. Бул чараны ишке ашырууда ата мекендик жана чет мамлекеттик ишканалар бирдей тартипте каралат", — деген Жапаров.

Мигранттар

Жапаров өз платформасында чет жактарда жүргөн мигранттар мекенине кайтып келишсе мамлекет аларды жумуш менен камсыздай албай турганын айткан.

"Биз алыста жүргөн мекендештерибизди жумуш орундары менен камсыздай алабызбы? Жакынкы жылдарда баарын камсыздай албашыбыз турган иш. Бирок биз силердин ак эмгегиңерди ар качан баалайбыз. Силердин укугуңарды биз, мамлекет, коргойбуз. Кыргызстанда калган үй-бүлөңөргө кам көрүп, бакубат турмушка ээ болушуна жетишебиз!" — деп убадалайт ал.

Милициянын ишмердүүлүгү

Жапаров милициянын ишин жеңилдетүү, катардагы милициянын курал колдонуу жана күч көрсөтүүгө мүмкүн болгон учурларын так көзөмөлгө алуу менен мыйзамдын сакталышын камсыз кылууну убада кылган.

"Милиция тармагында жогорудан төмөн башкарылган "ишмердиктин натыйжалуулук (результат) планы" жоюлат. Кызматкерлердин билим деӊгээлин кароодо Мамлекеттик кадр кызматынын ишинин алкагында процессуалдык нормаларды бекем сактоону камсыздайбыз", — деп айтылат талапкердин платформасында.

1131
Белгилер:
убада, шайлоо, Садыр Жапаров, Кыргызстан
Тема:
Кыргызстандагы президенттик шайлоо – 2021 (195)
Тема боюнча
Президенттик шайлоонун алдын ала жыйынтыгы. Кол менен саноо
Жылмайган, ойлонгон Садыр Жапаров. Шайлоодо алдыда келе жаткан саясатчынын сүрөттөрү
Газ түтүгүн куруучу кеме. Архив

"Түндүк агым-2" Германия менен АКШ алакасынын тагдырын чечет

98
(жаңыланган 21:20 21.01.2021)
Жо Байден өз инаугурациясына АКШнын негизги өнөктөшү Германиядан жагымсыз белек алды. Ал тыкыр таңгакталган, көйгөйлөрдүн маңызы менен байланган, эми алар менен жаңы администрация убара болот.

Кошмо Штаттар "Түндүк агым – 2нин" курулушуна катышып жаткан россиялык "Фортуна" түтүк коюучу ишканага каршы санкцияларды киргизген. Ошондой эле, германиялык ЖМКлардын маалыматы боюнча, Берлиндеги америкалык элчилик ФРГ өкмөтүн жаңы чектөө чаралары боюнча пландарынан кабарлаган.

Немец бийлиги муну "өкүнүү менен кабыл алып", башка билдирүү жасаган жок. Бул андан мурун болгон маанилүү окуянын ажырагыс уландысы болуп калды. Бул жагдайга Ирина Алкснис сереп салган.

АКШ мамлекеттик катчысынын мурдагы орун басары жана шайлоодо Жо Байдендин тышкы саясат боюнча кеңешчиси Николас Бернс газ түтүгүнө каршы жана анын курулушун токтотууга америкалык санкцияларды бир убакта тоңдурууну демилгелеген. Анткени жаңы администрация "Германия өкмөтү жана долбоорго катышкан башка өлкөлөр ортосунда ишеним жана эстүүлүк менен сүйлөшүү мүмкүнчүлүгүнө" ээ болушу кажет. Бернс мында жеке демилгесин эмес, Вашингтондун сунушун ортого салганы айдан ачык. Бирок немецтер ага кол шилтеп койду. Бундестагдын энергетика боюнча комитетинин жетекчиси Клаус Эрнст германиялык энергетикалык саясатты Кошмо Штаттар менен талкуулоону "таптакыр орунсуз" деп атады. "Түндүк агым – 2нин" курулушу Европанын жеке иши, бардык зарыл уруксатын алган, ошондуктан аягына тез чыгарылууга тийиш" экенин баса белгиледи.

Демократтар соңку он жылдыктардагы америкалык тышкы, көбүнесе глобалисттик деп мүнөздөлгөн саясатты кайрадан жандандырууга ниеткер. Ортодо Дональд Трамптын президенттик мөөнөтү аны үзгүлтүккө учураткан. Ал бирдей деңгээлдеги эки маанилүү — процедуралык-институционалдык жана идеологиялык курамга ээ.

Идеологияга ЛГБТ-прогрессинен тарта экологияны эсепке алуу менен адамзаттын этти пайдалануудан баш тартуусуна чейинки эң либералдык-алдыңкы демилгелердин көлөмдүү комплекси жооп берет. Институционалдык бөлүгү да коомго жакшы тааныш, улут үстүндөгү уюм, документ жана процедуралардын системасы болуп саналат.

Мындай негизде АКШ дүйнөгө өзүнө пайдалуу шарттарды таңуулоо жана глобалдык лидерлигин биротоло аныктоо үчүн өз үстөмдүгүн бир топ жыл бекемдеп келген деген пикир кеңири тараган. Бир нерсе туура эмес нук алганы эбак түшүнүктүү болгон. Ойноп жана өздөрүнө карата адилетсиз системада утуп чыгууну өздөштүрүп алышкан өлкөлөрдүн саны улам арбып барат.

Россия жана анын Дүйнөлүк соода уюмунун эрежелерин өз пайдасына ийгиликтүү колдонушу – мунун өзгөчөлүгү эмес, көрүнүктүү үлгүсү. Кошмо Штаттарын көптөгөн эл аралык келишим жана уюмдардан эч буйдалбастан чыгаруу менен Дональд Трамп ушул нерсени төрт жыл бою бышыктап келди. Чындыгында ошол келишимдер Америкага түк пайдасыз.

АКШнын аз сандагы артыкчылыктуу өнөктөштөрү, алардын бири – Германия, өзгөчө бонустарга ээ экенин болжоо кыйын деле эмес. Андан эптүүлүк менен пайдаланууну да жакшы билишери айдан ачык.

Дал ушул себептен чындыкты түз айткан, Германиянын өз суверенитетин акырындап, тынч калыбына келтирүүнүн ыраатка салынган схемасын талкалаган жана Американы өз кызыкчылыгына пайдаланышына жол бербеген Трамп Берлинге ыңгайсыз эле. Дал ушул себептен ФРГ бийлиги Байдендин АКШнын жаңы президенти катары келишин эргүү менен кабылдады. Бул пропагандисттик жана жайбаракат кулуардык-лоббисттик саясий процесс менен толук айкалышкан, анын шарапатында Германияга пайдалуу күн тартибин, немецтер үчүн ыңгайлуу форматтагы алакаларды кайтарууну убадалайт.

"Түндүк агым— 2" долбоорунда азыр дал ошондой көрүнүш. Акыркы айларда океадын ары жагынан киргизилген санкциялар газ түтүгүн курулушунун коопсуздугун болушунча камсыздоо үчүн кадамдар жасалган. Ошол эле "Фортуна" ишканасынын кожоюндары алмашты. Мекленбург — Алдыңкы Померания жеринин парламенти тарабынан долбоордун операциялык ишмердигин илгерилете турган фонд түзүлгөн.

Эң кызыгы, бул түзүм аркылуу немец бийлиги "бир ок менен эки коенду аткысы" бар. Курулуштун өзүн колдоодон тышкары аларга маалыматтык-идеологиялык коштоо камсыз кылынат. Жаңы уюм "Мекленбург — Алдыңкы Померания жеринин климатын жана айлана-чөйрөсүн коргоо" фонду деп аталгандыктан, расмий максатына ылайык, "Германиянын климаттык максаттарына жетүүсүнө" көмөктөшмөкчү. Муну менен экологиялык күн тартиби да колго алынат, себеби өлкө ичинде дал жашылдар тарабынан "Түндүк агым – 2ге" чабуул коюлуп келет эмеспи.

Жо Байдендин командасы кабылган бул жагдай оңой эмес. Трамп жасачу кадамдарга бара алышпайт, тагыраак, стратегиялык өнөктөшүнө кескин, катаал чараларды көрүү менен дүйнөнү дүңгүрөтчү жаңжалды уюштурууга даабайт. Бул батыш биримдигин калыптандыруунун эрежелерине каршы келет, демократтар бийликке дал ошолорду бетке кармай бийликке кайтып жатышпайбы. Анан да Берлин Вашингтонго берилүү менен жана терең идеологиялык союздаштыкты көрсөтүүдө. Бул Россияда Алексей Навальныйдын камалышына карата үндөшкөн реакциясы менен дагы бир ирет айгинеленди.

Иштин кадыресе эле ыкмалары кулуардык өз ара жана басымды акырындап күчөтүү менен эки айга созулчудай. Немецтер эл аралык-бюрократиялык машакатты жаратууда өтө эпчил келишет. Ал убакка чейин "Түндүк агым – 2" курулушу аяктап, ал эми америкалыктар "жоо кеткен соң кылычыңды ташка чап" абалында калышат. Натыйжада Жо Байден президенттик кызматка киришкен күндөн тарта жаңы администрация өз ишинде кабыл алынгыс трампизм менен идеологиялык жактан туура, бирок таптакыр майнапсыз либералдык глобализмдин бирин тандап алууга аргасыз болот. Анткен менен Германиянын да өз кыйынчылыктары бар. Кечээ жакында эле "Газпром" саясий кысымдардан улам долбоордун токтоп калышына же ал тургай жокко чыгарылышына алып келчү тобокелдиктер жөнүндө эскертти. Эң оболу бул көз карандысыздыкка жана геосаясий жактан күчтөнүүгө умтулууда антироссиялык карта ойноону (Навальныйдын ууланышы түрүндө) туура тапкан Берлинге тишелүү. Бул кадамы менен ал Россия мындай нерсеге катуу жооп берерин дагы унуткан өңдүү...

98
Белгилер:
эреже, долбоор, мамиле, Германия, АКШ, Газ, Түндүк агым - 2
Тема боюнча
Демократияны алгачкылардан болуп Европа кыйратабы? Абалга сереп

Клинтон айым Трампты Путин менен байланышта деп күнөөлөдү. Себеби эмнеде

195
АКШда кайрадан "орус изин" издеп жатышат. Капитолий чабуулга кабылганда АКШнын экс-мамкатчысы буга Россиянын тийиштиги бар деген кинени айтып чыкты.

Учурулган "өрдөктөргө" таянсак, Трамп ал күнү Владимир Путин менен телефондон сүйлөшкөн. Клинтондун буга далили барбы? АКШ эмне үчүн кайрадан өзүнүн ички көйгөйлөрүнүн себебин тыштан издейт? Америкалык миллиардерди саясий жактан анча жактыра бербеген Клинтонду эмнеге "өчөшкөн айым" деп аташты? Жоопту видеодон көрүңүз.

195
Белгилер:
президенттик шайлоо, Дональд Трамп, Хиллари Клинтон, АКШ
Тема боюнча
Оңдолгус ката! АКШдагы митингге тиешеси бар деп айыпталган Россия жооп берди

Музду чагып, суунун ичин тинткен куткаруучулар. ӨКМдин машыгуусу видеодо

0
(жаңыланган 09:09 22.01.2021)
Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин Суучулдарды даярдоо жана суу алдындагы техникалык иштерди жүргүзүү кызматы атайын машыгуу өткөрдү.

Видео мекеменин YouTube каналына жүктөлдү. Машыгуу Чүй облусунун ГЭС-5 эс алуу борборунда өткөн.

Суучулдар муздун алдында издөө-куткаруу иш-чараларын жүргүзүүгө тартылары белгиленди.

Куткаруучу-суучулдар күжүрмөн даярдыкта болуу үчүн маал-маалы менен муз алдында практикалык жана теориялык көнүгүүлөрдү аткарып турушат.

0
Белгилер:
машыгуу, суучул, куткаруучу, ӨКМ
Тема боюнча
Жети-Өгүздө балык уулоого кеткен кишинин сөөгү табылды. Сүрөт