Кыргыз Республикасынын желеги. Архив

Жаңы Конституцияда президент канчалык күчтөнөт? Негизги укуктары

689
(жаңыланган 17:18 09.02.2021)
Эгер жаңы долбоор референдумда колдоо тапса президент министрлер кабинетинин башында туруп, облус жетекчилерин да кызматка дайындайт.

БИШКЕК, 9-фев. — Sputnik. Жаңы Конституциянын долбоорунда Кыргыз Республикасынын президентинин ыйгарым укуктары тууралуу I главада 10 берене жазылган. Тагыраак айтканда, 66-беренеден 75-беренеге чейин өлкө башчысына арналган.

Sputnik Кыргызстан мамлекет башчыга бериле турган укуктардын негизги учурларын тизмектеди:

  • Президент — мамлекет башчысы, жогорку кызмат адамы жана аткаруу бийлигин жетектейт;
  • Президент Кыргыз Республикасынын жарандары тарабынан 5 жылдык мөөнөткө шайланат. Бир эле адам эки жолудан ашык шайлана албайт (мурда бир жылдык мөөнөт менен 6 жылга шайланчу);
  • 35 жашка толгон, мамлекеттик тилди билген жана өлкөдө жалпысынан 15 жылдан кем эмес жашаган КР жараны мамлекет башчы боло алат (70 жашка чейинки курактагы адам президент боло алат деген норма алып салынды);
  • Президенттин кызмат ордуна талапкерлердин саны чектелбейт. Мамлекетти өнүктүрүү боюнча программасын сунуштаган жана 30 миңден кем эмес шайлоочунун макулдук кол тамгасын топтогон адам талапкер катары катталат;
  • Президент министрлер кабинетинин түзүмүн жана курамын аныктайт (мурда "өкмөт" деп аталган);
  • Министрлер кабинетинин төрагасын, анын орун басарларын жана башка мүчөлөрүн Жогорку Кеңештин макулдугу менен дайындайт (Жогорку Кеңеш өкмөттүн курамын жана программасын бекитет деген норма жок);
  • Министрлер кабинетинин төрагасынын, анын орун басарларынын жана башка мүчөлөрүнүн отставкага кетүү өтүнүчүн жана аларды жумуштан бошотуу жөнүндө чечимди кабыл алат;
  • Өзүнүн демилгеси, Жогорку Кенештин же Элдик Курултайдын сунушун эске алуу менен, мыйзам чегинде Министрлер кабинетинин мүчөлөрүн жана аткаруу бийлик органдарынын жетекчилерин бошотот;
  • Аткаруу бийлигинин башка органдарынын жетекчилерин жана жергиликтүү мамлекеттик администрациялардын башчыларын дайындайт, кызматынан бошотот (мурда мындай укук премьер-министрде болчу);
  • Президенттин администрациясын түзөт (азыркы өкмөт менен президенттик аппарат бириктирилди);
  • Коопсуздук кеңешти түзөт жана жетектейт;
  • Мамлекеттик катчыны кызматка дайындайт жана бошотот (бул кызмат азыр жок);
  • Балдардын укугу боюнча ыйгарым укуктуу өкүлдү дайындайт жана бошотот (бул кызмат азыр жок);
  • Президент өзүнүн демилгеси же кеминде 300 миң шайлоочунун же Жогорку Кеңештин депутаттарынын жалпы санынын көпчүлүгүнүн демилгеси менен референдум дайындоо жөнүндө чечим кабыл алат;
  • Жогорку Кеңешке шайлоону дайындайт. Жогорку Кеңешке мөөнөтүнөн мурда шайлоону дайындоо жөнүндө дагы чечим кабыл алат;
  • Жергиликтүү кеңештерге шайлоолорду дайындайт. Жергиликтүү кеңештерди таркатат, мөөнөтүнөн мурда шайлоону дайындайт;
  • Жогорку Кеңешке мыйзам долбоорлорун киргизет (буга чейин андай укугу жок эле);
  • Мыйзамдарга кол коёт жана элге жарыялайт. Мыйзамдарды каршы пикири менен Жогорку Кеңешке кайтарат;
  • Элге, Жогорку Кенешке, Элдик Курултайга өлкөдөгү абал жана мамлекеттин ички жана тышкы саясатынын негизги багыттары боюнча жыл сайын кайрылуу жасайт.
  • Жогорку Кеңешке жыл сайын ишмердүүлүгү боюнча маалымат берет (мындай норма жаңыдан киргизилип жатат);
  • Зарыл учурларда Жогорку Кеңештин кезексиз жыйналышын чакырууга жана каралуучу маселелерди аныктоого укуктуу;
  • Жогорку Кеңештин жана Элдик Курултайдын жыйналышында чыгып сүйлөөгө укуктуу;
  • Ал эми сотторду, башкы прокурорду, Эсеп палатасынын мүчөлөрүн, Улуттук банктын төрагасын кызматка дайындоо жаша бошотуу боюнча президенттин укуктары өзгөртүлгөн эмес;
  • Конституцияда каралган тартипте, өз арызы менен, оорусу боюнча ыйгарым укуктарын аткара албай калганда же каза болгон учурда президенттин ыйгарым укуктары мөөнөтүнөн мурда токтотулат;
  • Президентти кызматтан кетирүү жол-жобосу дагы өзгөртүлгөн эмес. Ал мөөнөтүнөн мурда отставкага кетсе президенттин ыйгарым укуктарын ЖК төрагасы, анын мүмкүнчүлүгү болбосо Министрлер кабинетинин төрагасы аткарат;
  • Конституцияда белгиленген тартипте кызматынан четтетилгенден башка бардык мурдагы президенттер Кыргыз Республикасынын экс-президенти деген наамга ээ болушат.
689
Белгилер:
Жогорку Кеңеш, мыйзам, укук, конституция, президент
Тема:
Жаңы Конституциянын долбоору жана референдум (89)
Тема боюнча
Жаңы Конституциянын долбоору Жогорку Кеңештин сайтына жарыяланды
Мени үч ирет колдоп бердиңер! Жапаров парламентке ыраазычылык билдирди
Конституция боюнча референдумду коомдук талкуусуз үч окуудан өткөрүү сунушталды
ЖКнын депутаты Акылбек Жапаров. Архив

Кара мышыкпы, ак мышыкпы, чычкан алса болду. Президент Акылбек Жапаров боюнча үн катты

217
(жаңыланган 21:37 26.02.2021)
Өлкө башчы "Кумтөрдү" Акылбек Жапаров текшерет деген маалыматтан кийин ага "карышкырга кой кайтартыпсыңар" деген билдирүүлөр көп келе баштаганын айткан.

БИШКЕК, 26-фев. — Sputnik. Президент Садыр Жапаров соцтармакта "Кумтөр" ишканасын текшерүү боюнча мамлекеттик комиссияны депутат Акылбек Жапаровдун жетектөөсүнө нааразы болуп жаткандарга Instagram баракчасы аркылуу жооп берди.

Буга чейин "Кумтөр" компаниясынын ишмердүүлүгүн текшере турган депутаттык комиссия "мамлекеттик комиссия" деп өзгөртүлүп, аны Акылбек Жапаров жетектемей болгон.

Өлкө башчы "Кумтөрдү" Акылбек Жапаров текшерет деген маалыматтан кийин ага "карышкырга кой кайтартыпсыңар" деген билдирүүлөр көп келе баштаганын айткан.

"Урматтуу кыргызстандыктар! Кытай реформатору Дэн Сяопин "кара мышыкпы, ак мышыкпы, чычкан алса болду" деп айткан. Анын сыңарындай ким текшерсе да айырмасы жок. Кыргызстанга пайдалуу жыйынтык менен келсе болду. Көзөмөл күчтүү болот", — деп жазган Жапаров.

Президенттин мындай билдирүүсүнө карабай соцтармак колдонуучулары нааразы болгон пикирлерин калтырууда. 

Кумтөр — өлкөнүн экономикасы үчүн бараандуу орунду ээлеген алтын чыгарган ишкана. Акциянын көпчүлүк бөлүгү Кыргызстанга таандык.

217
Белгилер:
Кумтөр, Акылбек Жапаров, Садыр Жапаров
Тема боюнча
"Кумтөрдү" Акылбек Жапаров жетектеген мамлекеттик комиссия текшермей болду
Түркия башчысы Режеп Тайип Эрдоган. Архив

Садыр Жапаров Түркиянын президенти Эрдоганды туулган күнү менен куттуктады

60
(жаңыланган 20:57 26.02.2021)
КР президенти түрк тарапка 2020-жылы коронавирус пандемиясы менен күрөшүүдө Кыргызстан элине көрсөткөн жардамы үчүн ыраазычылыгын билдирген.

БИШКЕК, 26-фев. — Sputnik. Мамлекет башчы Садыр Жапаров Түркия башчысы Режеп Тайип Эрдоган менен телефон аркылуу сүйлөштү. Бул тууралуу президенттин маалымат кызматы кабарлады.

Өлкө башчылар кызматташуунун актуалдуу маселелерин, стратегиялык өнөктөштүктүн алкагында буга чейин жетишилген келишимдерди ишке ашыруунун жүрүшүн талкуулашкан.

"Сүйлөшүүдө Садыр Жапаров Эрдоганды туулган күнү менен куттуктап, ага бекем ден соолук, мамлекеттик ишмердигине ийгиликтерди каалады. КРдин президенти түрк тарапка 2020-жылы коронавирус пандемиясы менен күрөшүүдө Кыргызстан элине көрсөткөн жардамы үчүн ыраазычылыгын билдирди", — деп айтылат маалыматта.

Түркиянын башчысы да өз кезегинде Жапаровду кызматына расмий киришкендиги менен дагы бир жолу куттуктаган. Тараптар бири-бирин өлкөлөрүнө иш сапары менен келип-кетүүгө да чакырышкан.

Мамлекет башчылары эки өлкө ортосундагы кызматташууну арттыруу боюнча биргелешкен пландарды белгилешкени кошумчаланды. 

60
Белгилер:
чакыруу, телефон, куттуктоо, президент, Режеп Тайип Эрдоган
Тема боюнча
Садыр Жапаровдун чет өлкөгө жасаган биринчи сапарынын жыйынтыгы. Сереп
Башкы прокуратуранын имараты. Архив

Башкы прокуратура ишкерлер үчүн күнү-түнү жооп берген ишеним номерлерин жарыялады

0
(жаңыланган 22:35 26.02.2021)
Ишеним телефону жеке ишкердик субъектилеринин ишине укук коргоо, фискалдык жана контролдоочу органдардын негизсиз кийлигишүүсү, ошондой эле менчик ээлеринин укуктарынын бузулуусу боюнча кайрылууларды кабыл алары маалым болду.

БИШКЕК, 26-фев. — Sputnik. Башкы прокуратура ишкерлер үчүн күнү-түнү жооп бере турган ишеним телефон номерлерин жарыялады. Бул тууралуу аталган мекеменин маалымат кызматы кабарлады.

"Мамлекет башчы Садыр Жапаровдун "Менчикти коргоо жана ишкерлер менен инвесторлорду колдоо жөнүндөгү" жарлыгын аткаруу максатында ишеним телефону иштеп баштады", — деп айтылат маалыматта.

Эми ишкерлер күнү-түнү (0312) 88-90-33 номерине чала алышат.

Ишеним телефону жеке ишкердик субъектилеринин, чакан бизнестин ишине укук коргоо, фискалдык жана контролдоочу органдардын негизсиз кийлигишүүсү, ошондой эле менчик ээлеринин укуктарынын бузулуусу боюнча кайрылууларды кабыл алары маалым болду. 

0
Белгилер:
текшерүү, ишкердик, ишеним телефону, Башкы прокуратура, Кыргызстан
Тема боюнча
Дарыканаларды текшерүүгө мораторий жоюлат. Мыйзам долбоору даярдалууда