Ручка кармаган аткаминер. Архивдик сүрөт

Айыл өкмөтүнө талапкерди акимдер гана сунуштайт... Жаңы мыйзам долбоору

694
(жаңыланган 11:04 13.03.2021)
ЖК депутаты айыл өкмөттөрүнүн жетекчисин шайлоодо райондук администрациялардын жетекчилеринин ролун күчөтүү максатында мыйзам долбоор сунуштаган.

БИШКЕК, 13-мар. — Sputnik. Жергиликтүү (айылдык) кеңештин депутаттары айыл өкмөтүнүн жетекчилигине талапкерлерди сунуштоо мүмкүнчүлүгүнөн ажырашы мүмкүн.

"Жергиликтүү өз алдынча башкаруу жөнүндө" жана "Жергиликтүү мамлекеттик администрация жөнүндө" мыйзамдарга өзгөртүү киргизүү боюнча долбоор коомдук талкууга коюлду. Аны "Кыргызстан" фракциясынын депутаты Замирбек Эсенаманов алып чыккан.

Нарын шаарынын администрациясынын имараты. Архив
© Фото / пресс-служба полпредства в Нарынской области при правительстве КР
Долбоорго ылайык, бул ыйгарым укуктарды толугу менен райондук администрация жетекчилерине — акимдерге берүү каралган. Документте бул мыйзам алардын ролун күчөтүү максатында иштелип чыкты деген пикир айтылган.

Учурда айыл өкмөтүнүн жетекчилигине талапкерлерди көрсөтүү укугу акимдер менен жергиликтүү кеңештин депутаттарына берилген. Айыл өкмөттүн башчысын жергиликтүү депутаттар шайлашат.

Айыл өкмөтүнүн төрагасы иши боюнча жергиликтүү кеңештерге отчёт бериши керек, бирок кээ бир ыйгарым укуктарды бергенде мамлекеттик органдарга да баш ийип калышы мүмкүн.

Демилгечи белгиленген мыйзам долбоорун кабыл алуу социалдык, экономикалык, укуктук, укук коргоочулук, гендердик, экологиялык, коррупциялык кесепеттерге алып келбейт жана мамлекеттик бюджеттен кошумча каражат талап кылынбастыгын айткан.

694
Белгилер:
Кыргызстан, айыл өкмөтү, шайлоо, аким, талапкер, жергиликтүү кеңеш
Тема боюнча
Бийлик өкүлдөрү Жумгалда жол тоскондордун талабын аткарууга убада берди
Абакиров: айыл өкмөттөрдү бириктирип аким, губернаторлорду жоюш керек
АКШ президенти Жо Байден жана Россия президенти России Владимир Женевада жолугушуу учурунда. Архив

Сүйлөшүү узакка созулат. Путин менен Байден эмнени чечет?

155
(жаңыланган 19:10 07.12.2021)
Москва менен Вашингтондун ортосундагы мамиле чыңалгандан чыңалып барат. Мындан улам Жо Байден Владимир Путин менен узак сүйлөшүү ниетинде.

АКШ лидери азырынча "даярдап алган сунуштарын" ачыктай элек. Башкы тема — Украина. Буга чейин тараптар кандай позицияда экенин аныктап-тактап алышты: Кремль кызыл чийин тууралуу эске салса, Ак үй Россияга каршы "көп нерсени ичине камтыган чараларды" даярдап жатканын жашырган жок. Алдыдагы жолугушууга РИА Новости баам салган.

Түз эфир болбойт

Жолугушуу Бишкек убактысы менен саат 21.00дө башталат. Лидерлер видео байланыштын корголгон каналы аркылуу баарлашмакчы. Эч кандай түз эфир каралган эмес. "Алгачкы кадрлар көрсөтүлөт. Калган сүйлөшүү жабык болот", — деген Россия президентинин маалымат катчысы Дмитрий Песков журналисттерге. Сүйлөшүүнүн жыйынтыгы боюнча эч кандай билдирүү жасалбайт.

Москванын приоритеттеринин арасында "Женевада кабыл алынган макулдашуулар кандайча ишке ашып жатканын" анализдөө. Путин Байден менен "кейиштүү абалдагы" эки тараптуу алаканы талкууламакчы. Мындан тышкары, Украинадагы кырдаал, НАТОну сүрөө жана буга байланыштуу РФ лидеринин демилгеси жөнүндө да сөз болору маалым.

1-декабрь күнү Путин альянсты кеңейтпөөнүн юридикалык кепилдиктери тууралуу сүйлөшүү уюштурууну сунуштаган. Ал батыш чек арасында абал чыңалып турганын белгилеп, "коопсуздуктун узак мөөнөттүү жана ишенимдүү кепилдиги" зарыл экенине токтолгон. Мунун жазуу түрүндө болушу шарт. Анткени оозеки айтылгандарды батыш мамлекеттери чымын чакканчалык көрбөйт.

"Россияга карата кызыл чийинден эч ким өтпөсө керек. Ал чийин кайсы жерден чийилерин биз өзүбүз чечебиз", — деген Путин сүйлөп жатып.

3-декабрда Байден жума аягында эс алуу үчүн Кэмп-Дэвидге учуп кетип жатып журналисттерге "эч кимдин эч кандай кызыл чийинин тааныбай турганын" айткан. "Биз Россиянын бардык кыймыл-аракетин билебиз, сүйлөшүү узакка созулат", — деген президент. Кийинчерээк Ак үйдүн өкүлү Жен Псаки президенттер кибер коопсуздук, стратегиялык туруктуулук жана аймактагы көйгөйлөрдү талкуулай турганын ачыктаган. Байден "АКШ Россиянын Украина менен болгон чек арасындагы аскердик активдүүлүгүнө тынчсызданып жатканын" айтууну пландаштырып жатканы белгилүү болгон.

Кол салат деп ишендиришкен

Акыркы убакта Украина эки тараптуу мамиленин жарылбаган жарасына айланды. Москва Киев Минск макулдашуусун аткарбай жатканын жүйө келтирип жатат. "Мажбурлаш керек, — дейт РФ тышкы иштер министри Сергей Лавров. — Дал ушул максатта "норманд төрттүгү" түзүлгөн, бирок Берлин менен Париж азырынча өз милдеттерин анча элес албай жатышат".

Киевдин расмий бийлиги Украинанын Минск макулдашуусу менен эч кандай байланышы жок экенин жар салды. Алардын айтымында, Киев "бул кайырмактан өз убагында чыгып кетүүгө үлгүргөн". Анткен менен Донбасстагы гуманитардык абал начарлагандан начарлап барат.

Пентагон чек арада жайгашкан россиялык аскерлердин санына дыкат көз салып жатканын бир эмес, бир нече жолу белгилеген. АКШ европалык союздаштары менен бирге Россиянын Украинаны басып кирүүсүнө бөгөт койгон чараларды иштеп чыгып жатканы айтылган. Ага чейин Мамдепартамент агрессия байкалса "болуп көрбөгөндөй санкциялар колдонуларын" эскерткен эле.

Батыш ЖМКлары чек арада абал октябрдан тарта курчуп жатканын саймедиреп келишет. Ал эми Москва аскер техникасы менен аскер бөлүктөрүнүн өлкө аймагында ары-бери жылып жүрүшү Россиянын ички маселеси экенин айтат.

Лидерлердин жолугушуусу алдында Financial Times АКШнын бир нече жума бою Евробиримдикти Россия Украинага басып кирет деп ишендирүүгө кандай аракет кылганын төкпөй-чачпай жазды. Ак үй "Кремлдин планы" тууралуу маалыматты НАТО боюнча 29 союздаш мамлекетке эки жана ар тараптуу жолугушуу учурунда, ошондой эле дипломатиялык каналдар аркылуу тараткан.

Бирок мында айрым союздаш өлкөлөр, мисалы, Германия күмөн санап турат. Европалык аткаминердин бири таң калганын жашырган жок. Анын айтымында, америкалыктар ЕБ көрбөгөн нерселерди көргөн имиш. Россияны "мажбурлабаса" эч кандай агрессиялык кадамдарга барбай турганы айтылса да АКШ чалгынчылары позицияны кайра карап чыгууга аргасыз кылышкан. Financial Times ушинтип жазды.

Германиянын Bild басылмасы аты аталбаган маалымат булактарына таянуу менен Россия 2022-жылы басып алууга даярданып жатат деген схеманы жарыялаган. Россия ТИМинин расмий өкүлү Мария Захарова картада Львов эмес Лемберг деп жазылып турганына көңүл бурган болчу. Немец тилинде бул шаар Lwiw делет. Ал эми Экинчи дүйнөлүк согуш жылдарында Lemberg деген австрия-венгриялык топоним кеңири колдонулуп келген эле. Мындан улам Захарова "ошондо немец журналисттери кайсы картадан көчүрүшкөнүнө" кызыгып суроо салган.

Пекинди мээлей

Байдендин администрациясы НАТОну бекемдеп, ички тартипти жакшыртууда. Бул Дональд Трамптын командасынын начар ишинин фонунда өзгөчө байкалып жатканын Россия илимдер академиясынын Дүйнө экономикасы жана эл аралык мамилелер илим изилдөө институтунун Түндүк Американы иликтөө борборунун кызматкери Сергей Кислицын белгиледи. Анын айтымында, альянс аскердик багыттан оолактап, кибер коопсуздукка басым жасамакчы. Бул Москва менен эмес, Пекин менен тирешүүгө көбүрөөк байланыштуу.

Эксперт Украинага дыкат көз салуунун артында америкалыктардын постсоветтик айдыңга таасирин күчөтүү аракети жатат деп эсептейт. Вашингтон бул жерде да Пекин менен атаандаш. Анткен менен Россиянын Кытай экономикасынын колу жете элек аймактарында кызыкчылыктардын кагылышы жок эмес.

"Путин менен Байдендин буга чейинки сүйлөшүүлөрү СНВ-3 боюнча ымалага келиши менен ийгиликтүү болгон. Бирок жаңы келишим буга чейинкисинен бир топ айырмаланышы ыктымал. Америкалыктар шарттарды өз пайдасына ыңгайлаштырууга аракет кылат. Мында да АКШ Кытайдын аскерий стратегиясы менен күчтөнүшүн эске албай коё албайт. Диалог эки тараптуу болбой калганы калды", — деди Кислицын.

Жарым жыл өттү

Путин менен Байдендин биринчи жолугушуусу 16-июнда Женевада офлайн өткөн. Анда стратегиялык куралданууну көзөмөлдөөгө арналган билдирүү кабыл алынган болчу. Биргелешкен маалымат жыйын болгон эмес, ар бири өз журналисттеринин алдында сөз сүйлөгөн.

Анда Путин Москва менен Вашингтонго элчилерди кайтаруу тууралуу макулдашуу жөнүндө айтып берген. Ортодо бир топ "мандемдүү маселе" топтолуп калганын белгилеп, тараптар аларды чечүүгө кызыкдар экени белгиленген.

Байден болсо Путин "кансыз согушту" каалабай турганына токтолуп, бул жолугушуунун үзүрү жарым жылдан кийин билине турганын кыйыткан.

"Алты ай өттү. Өтө жакындашып кетпесе да диалог болуп жатканына күбөбүз, аскер мекемелеринин, генералдык штабдар ортосунда байланыш бар. Кибер коопсуздук сыяктуу глобалдык маселелер боюнча диалог жүрүүдө. Ошондой эле Сирияга гуманитардык жардам берүү боюнча да жылыш байкалат: АКШ күрддөр менен Түркия көзөмөлдөгөн аймактан тышкаркы жерлерге да көмөк көрсөтө баштады", — дейт Жакынкы Чыгышты изилдөө борборунун илимий кызматкери Алексей Давыдов.

Балким мындай аракеттер ыкчамыраак жүрмөктүр, бирок Байденге оппозиция болгон республикачылар тоскоол болууда дейт маектеш. Инаугурациядан бери президенттин рейтинги 56 пайыздан 41 пайызга чейин төмөндөп кеткен.

"Боло турган сүйлөшүүдө кандайдыр бир эки тарапка тең туура келген макулдашуулар болсо дагы оппозиция аны негативдүү фондо берүүгө аракет кылышы мүмкүн. Демократтардын тушунда Ак үйдүн алсызданышы тууралуу айтылышы ыктымал, Байдендин администрациясына упай топтоого аракет кылды деген кине коюлушу мүмкүн", — дейт эксперт.

Негизи консулдук маселелерде ийгиликке жетүүгө болот. Апрелде Вашингтон өлкөдөн Россиянын 10 дипломатын чыгарып салган. Москва жооп кайтарып, АКШны касын тиккен өлкөлөрдүн катарына киргизип, элчиликке жергиликтүү кызматкерлерди ишке алууга тыюу салган. Октябрда америкалыктар Россиянын 55 дипломатынын мекенге кайтуусун талап кылган эле. Кремль дагы бир катар кызматкерлерди чыгаруу алдында турат, бирок ТИМ Ак үйгө буга чейинкинин баарын жокко чыгарып, алаканы ак барактан баштоону сунуштап турган чагы.

Кислицын мындай аракет ишке ашышы толук мүмкүн деген пикирде. Ал эми саясат менен экономикадагы оң өзгөрүүлөр үчүн шарт жок болуп турат. Ага карабастан Мамдепартамент эки лидердин жолугушуусун эч нерсе алмаштыра албай турганын белгилөөдө, ушу тапта президенттер ичтегисин айтып, бири-биринин арыз-муңун өз ооздорунан укканы жакшы. Жок дегенде ушул жерден эки тараптын ою бир чыгууда.

155
Белгилер:
Россия, АКШ, Владимир Путин, Жо Байден, жолугушуу, саясат, экономика, Аскер, НАТО, кибер коопсуздук
Тема боюнча
Путин менен Байден жакында жолукканда эмнени сүйлөшөрүн Ак үй ачыктады
Владимир Путин менен болгон түз эфирдин урунттуу учурлары
Кол коюп жаткан аткаминер. Архив

Ректорлорду дагы президент дайындайт. Жаңы мыйзам долбоору сунушталды

1418
(жаңыланган 18:58 07.12.2021)
Министрлик ректорду шайлоо нормасы алып салынып, расмий бийлик тарабынан түздөн-түз дайындоого өтүүнү демилгеледи.

БИШКЕК, 7-дек. — Sputnik. Билим берүү жана илим министрлиги "Билим берүү жөнүндө" мыйзамдын жаңы редакциясын иштеп чыгып, коомдук талкууга чыгарды.

Анда "Улуттук" деген статусу бар мамлекеттик жогорку окуу жайлардын (ЖОЖ) жетекчилерин (ректор) кызматка дайындоо жана бошотуу укугу Кыргызстандын президентине берилери жазылган. Мындан сырткары, мамлекеттик ЖОЖдордун ректорлору билим берүү жана илим жагындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан кызматка дайындалып, бошотулары жазылган.

Белгилей кетсек, учурда иштеп жаткан мыйзам боюнча ректорлор мамлекеттик ЖОЖдун жамаатынын жалпы жыйынында илимий даражасы жана наамы, ошондой эле тиешелүү квалификациясы бар адистердин ичинен жашыруун добуш берүүнүн негизинде көпчүлүк добуш менен шайланат. Университеттин жетекчиси кызмат ордуна талапкерди көрсөтүү анын окуу жана башка түзүмдүк бөлүмдөрү тарабынан же өзүн-өзү көрсөтүү тартибинде жүргүзүлөт.

Андан соң шайланган талапкерди билим берүү жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жетекчиси кызмат ордуна бекитет. Ал эми "Улуттук" статусу бар ЖОЖдун ректорун шайлоонун жыйынтыгына карап премьер-министр дайындайт.

Министрлик демилгелеген мыйзам долбоорунда ректорду шайлоо нормасы алып салынып, расмий бийлик тарабынан түздөн-түз дайындоо сунушталууда. 

1418
Белгилер:
ректор, дайындоо, Университет, Жогорку окуу жайы
Тема боюнча
Жапаров мэр, акимдерди өзү дайындамай болду, акимдин укуругу узарды. Жаңы мыйзам
АКШ долларлары. Архив

Улуттук банк бүгүн 71,3 млн. доллар сатып, дагы бир рекорд жаратты    

0
(жаңыланган 22:34 07.12.2021)
Мурунку рекорд эки жума мурун катталган. Анда башкы финансылык ведомство 70,3 миллион долларлык интервенция жасаган.

БИШКЕК, 7-дек. — Sputnik. Улуттук банк бүгүн, 7-декабрда, валюта рыногуна 71,3 миллион доллар сатты. 

Бул 2010-жылдан бери жүргүзүлгөн эң ири интервенция (андан мурунку жылдарга карата маалымат ачык булактарда жок).

Буга чейинки рекорддук көрсөткүч 23-ноябрда катталып, 70,3 миллион доллар сатылган болчу.

Ушуну менен быйылкы жылдын эсебинен 14 жолу интервенция жасалды. Бул аралыкта сатылган доллардын суммасы 633 миллионго жетти. Улуттук банк 24-ноябрда накталай түрүндө дагы 38 миллион доллар саткан.

0
Белгилер:
Улуттук банк, интервенция, доллар, сатуу
Тема боюнча
Улуттук банк ноябрда сомдун курсун кармап туруш үчүн канча акча коротту
Президент салыктан бошоткон ишканаларга беш талап койду. Тизме